Skip to main content

Full text of "Codicis Iuris Canonici Fontes - Gasparri"

See other formats



r, 

[J 



CODICIS 



CANONICI 



FONTES 



CUKA 



Emi PETRI Card. QASPARRl 



E D 1 T I 



VOLUMEN I 



CONCILIA GENERALIA - ROMANI PONTIFICES 

USQUE AD ANNUM 1745 

N. 1-364 



ROMAE 

TYPIS POLYOLOTTIS VATICANIS 
MCMXXXXVII 



Emus Petrus Card, Qasparrl slbl reservat lus proprietatis 
In hanc Collectaneam sicut in Codicis Praefationem, 
Fontlum Annotatlones et indlces Analytlco-Alphabetlcos. 



PROOEMIUM 



Codex Iuris Canonici Pii X iussu digestus, Benedicti XV 
auctoritate promulgatus, antiquam Ecclesiae disciplinam ple- 
rumque retinuit, opportunas licet immutationes attulerit. 

Iam vero in can. 6 Codicis edicitur: 

« 2° Canones qui ius vetus ex integro referunt, ex veteris 
iuris auctoritate, atque ideo ex receptis apud probatos auctores 
interpretationibus, sunt aestimandi; 

« 3° Canones qui ex parte tantum cum veteri iure con- 
gruunt, qua congruunt, ex iure antiquo aestimandi sunt; qua 
discrepant, sunt ex sua ipsorum sententia diiudicandi; 

« 4° In dubio num aliquod canonum praescriptum cum 
veteri iure discrepet, a veteri iure non est recedendum ; » 

Ex his apparet quam necessarium sit ad rectam canonum 
intelligentiam prae manibus fontes habere ex quibus canones 
hausti sunt: atque huic ipsi necessitati haec collectio occurrit. 

Complures Ieges in notis commemoratae et in hac CoIIe- 
ctione exscriptae a canonibus Codicis prorsus discrepant: eas 
autem hic ponere placuit ad exhibendam iuris historiam, atque 
etiam, quando agitur de poenis, ut possint Superiori vel Iudici 
Ecclesiastico praesto esse in iisdem poenis irrogandis. 

In hac collectione ex industria praetermissi sunt fontes 
deprompti e veteri Corpore Iuris Canonici, ex Concilio Tri- 
dentino et ex quatuor Iibris liturgicis (Pontificali Romano, Mis- 
sali Romano, Caeremoniali Episcoporum, Rituali Romano) qtiippe 
quos unumquemque iuris studiosum habere decet. Reliqui autem 
fontes, prout cum Codice ex toto vel ex parte congruunt, ex 
integro vel ex parte afferuntur. 

Tn exhibendis vero Sacrarum Congregationum Romanarum 
decisionibus non opportunum visum est causas cum votis Con- 



Proocmiutn 




sultorum integras referre, sed breviter, descripta specie facti, 



decisiones tantum proponere. 

Quod si nonnullis in causis nimis multae decisiones col- 
ligi possent, illae tantum in hac collectione adsunt quae cano- 
nem melius illustrant et ad rem magis facere videntur. Item 
si eadem causa pluries in Curia Romana agitata fuit, priores 
quidem decisiones indicantur, at ultima uberius exponitur. 

Dispositio vero fontium haec est: 

1. Ternporis ordine referuntur leges Conciliorum Oenera- 
lium, quae in veteri Cor|)ore Iuris Canonici, in actis Romano- 
rum Pontificum, vel in S. Tridentina Synodo non inveniuntur. 

2. Eodem ordine exhibentur acta Romanorum Pontificum, 

quae in antiquo Corpore Iuris Canonici desiderantur, ita tamen 

ut fontes, qui ab ipso legislatore in paragraphos divisi non 

sunt, in hac editione utilitatis gratia numeris distingtiantur. 

Pari modo, quotiescumque lex allata ad alias forte provocat 

leges, nec eas accuratius determinat, istae quoque leges in stu- 

diosorum commodum ad calcem paginarum plerumque indi 
cantur. 



3. Curiae Romanae acta ita referuntur, ut inter SS. Con- 
gregationes, Tribunalia et Officia auctoritatis ordo servetur- 

mam ZrTT temp ° ris ° rdine dis P osita ™t Quo- 

marn vero his act.s duo dies saepc ascribuntur confectionis 

«" Hac cSio 

**. «o S^^!^ ?» fon- 

5- Dcmum huius Pnll, 7 s ™plicior evadat. 

canonic, studio « d*sunt, u , ^ 



ELENCHUS OPERUM 

AD QUAE PRO REPERIENDIS FONTIBUS IN HOC VOLUMINE RELATIS 

VIRl STUDIOSI REMITTUNTUR. 



Acta et Dccreta Sacrosaneti Oecumenici Concilii Vaticani, Romac (1872). Impen- 
sis Paulini Lazzarini, Typographi Concilii Vaticani. 

Caesaris S. R. E. Card. Baronh, Annales Ecclesiastici, Friburgi Hclv. (1S87). 
Ex Typis Operis Sancti Pauli. 

littllarum, Privilegiorum ac Diplomatum Romanorum Pontificum Amptissima 
ColtecttOi opera et studio Carou Cocquelines, Romae (1739-1744). Sumptibus 
Hieronyrui Mainardi. 

Bpnedicti Papae XIV, Bultarittm, Romac (1746-1757). Typis S. C dc Propa- 

ganda Fide. 

Buttarium Ordinis FF. Praedicatorum, Romae (1729-1740). Ex Typographia 
Hieronymi Mainardi. 

A. BlZZARRIj Cotlcctanea in usum Secretariae S. C. Fpiscoporum et Rcgula- 
rium, Romae (1885). Typographia Polyglotta S. C de Prop. Fide. 

CoUectanea S. Congregationis de Propaganda Fide, Romae (1907). Typographia 
Polyglotta S. C. de Prop. Fide. 

Ioannes Dominicus Mansi, Sacrorum Concitiorum nova et amptissima Col- 
lectio, Florentiae (1759, sq.). Expensis Autonii Zatta Veneti. 

Concilium Romanum in Sacrosancta Basitica Lateranensi cetebratum a. 1725, 
Romae (1764). Barbtellini. 

Decreta Authentica Sacrae Congrcgationis Indulgentiis Sacrisque Reliquiis proe- 
pnsitae, edita tustll et auctoritatc SS. D. N. Lconis PP. XIII. Ratisbonae, etc. (18S3)- 

Pustet, 

VlNCENTIUS LUDOVICUS Card. Ootti, Veritas Religionis Christianar, Romae 
(1735, sq.). Typographia Barnabd. 

Ius Pontificium de Propaganda Fide f Romae (1888-1897). Typographia Poly- 

glotta. 

De Lamdertinis Prosper, De Servorum Dei Beatificatione et Beatorum Cano- 
nizationc, Bononiae (1734, sq.). Longhi. 

MlONt J.-P., Patrologiae Cursus complctus. Scrics prima Latiua, Parblis 

{1844, sq.). 



QUI IN HOC VOLUMINE REFERUNTUR 



INDEX FONTIUM 



I. - CONCILIA GENERALIA. 

N. FAO- 

1. Concilium Nkacnum I (a. 325) 1 

2. Symbolum Nicaeno-Constantinopolitanum (a. 381) 1 

3. Concilium Ephesinum (a. 431) 1 

4. Concilium Constantinopolitauum II (a. 553) 2 

5. Concilium Nicaenum II (a. 787) 2 

6. Concilium Constantinopolitanum IV (a. 869) 3 

7. Concilium Lateranense I (a. 1123) 4 

8. Concilium Lateranense II (a. 1139) 5 

9. Concilium Basileense (a. 1431) 5 

10. Concilium Vaticanum (a. 1870) 5 

II. - ROMANI PONTIFICES. 

11. S. Clemens I, ep. Propter subitas, a. 90-99 (?) 15 

12. S. Cornelius I, ep. Quantam soliicitudinem, a. 252, Professio Rdd schisma- 

ticorum W 

13. S. Stephanus I, ep. ad Cyprianum Episcop. Carthaginien., a. 254-257 (frag- 

mentum) 16 

14. S. Damasus 1 (in Synodo Romana IV), a. 380 17 

15. S. Siricius, ep. Directa ad decessorem, 10 febr. 385 17 

16. S. Innocentius I, ep. Etsi tibi, 15 febr. 40* 17 

17. » ep. Consulenti tibi, 20 febr. 403 18 

18. » ep. Magna me gratulatio, 13 dec. 414 19 

19. > ep. Si instituta ecclesiastica, 19 mart. 410 19 

20. » ep. In requirendis Dei rebus, 27 ian. 417 20 

21. S. Zosimus, ep. Quamvis Patrum traditio, 21 mart. 418 20 

22. S. Bonifacius I, ep. Retro maioribus tuis, 11 mart. 422 21 

23. Pelagius II, ep. Ditcctionis vestrae, c. a. 585 22 

24. Hadrianus I, ep. Institutio wtivcrsalis, a. 785 23 

25. Nicolaus I, ep. Proposucramus quidcm, a. 86 r > 23 

26. S. Leo IX, ep. Quia Auctore Deo, a. 1051 24 

27. » ep. In tcrra pax hominibus, 2 scpt. 105J 25 

28. » ep. Cum ex venerabilium. 17 dcc, 1033 26 

29. Innocentins II, ep, Testante Apostolo, 16 iul. 1141 27 

30. Innocentius III, ep. Eius excmplo, 18 dec. 1208 28 

31. Honorius III, const. Has lcges, a. 1220 29 

32. » ep. Scdis Apostolicac, 23 apr. 1221 29 

31. Oregorius IX, ep. Cum sicut ex t 8 iul. 1241 30 

34. Innocentius IV, cp. Sub cathoticae, 6 mart. 1254 30 



Index Fontium 



N. PA0 - 

35. Professio fidei (in Conc. Lugdunen. II) 8 Mlchaelc Palacologo Orcgorio X 

oblata a. 1274 32 

36. loanncs XXII, lilt. cncycl. Qlortosam Ecclesiam, 23 ian. 1318 34 

37. » const Supcr illitis, a. 1326 35 

38. » const. Licct, 23 oct 1327, art. errorum Marsilii Patavini et 
loannis de Janduno, damn . . . . . 35 

39. Bcncdictus XII, const. Benedictus Detts, 29 ian. 1336 ........ 37 

40. » a. 1341, prop. Armcnorurn, danin 39 

41. Clcmens VI, const. Etsi solertem, 21 iul. 1346 41 

42. » ep. Super quibusdam, 29 sept. 1351 44 

43. Martinus V (in Conc. Constanticn.), const. Inter cunctas, 22 fcbr. 1418 . 46 

» 0'n Conc. Constantien.), const /// eminentis, 22 fcbr. 1418 . . 57 

45 * 1 0'" Conc. Constantien.), const. Ad evitanda, a. 1418 ... 58 

» const Ad reprimendas, 1 fcbr. 1428 53 

47. • const Ineffabile, 26 maii 1429 61 

4S. Eugcnius IV, const. ExcelUntissimum t 26 maii 1433 ] [ \ \ 62 

A9 ' * cons *- Cum detestabile, 18 maii 1434 ....!! \ \ 63 

^ 0, • cp. Non mediocri, a. 1439 " ' " \ 64 

g- » (in Conc. FJorcntin.), const. Laetentur caeli, 6 iul. 1439 ! ' 69 

£ > (in Conc. Florcntin.), const. ExuHate Deo t 22 nov. 1439 71 

• ep. FAfe rf/jpw, 6 lul. 1440. . . 77 

* «« n, -«ttStS r: Ca "'"" 4 ,eb '- 1441 : 78 

». • const. Cum servare, 12 iun. 1459 . ?? 
«• » consl. Cam « saerorum, 17 nov 1461 

* S.x t us IV, cons,. tto/ ea, 9 a u K . ,478 84 
». Innoccnlius VIII. cons,. Summis, 5 dec. ,484 J 

• "ul.us ... cons, Romanl Pon^s, 28 £ . 1^5 92 

64 cons '- P«lficl t 24 febr. 1 309 91 

65 Leo X (l^ S , U5 " Pti » I* '509 97 

2' ' g* Conc Uter. nen . V) «„S ^ 4 maii 1515 .111 

* ' J Conc Uteranen. V). 5£ W 2%** maH 1515 • • >" 

* : ^^ : ;^::::::::I 
^ - : :::::::::: ^ 

' • . ■ 139 



///</« Fontium xt 



N. HAO. 

51. Paulus III. const. Altttudo, 1 iun. 1537 140 

52. » const. Sanctissintus, 11 dec. 1541 142 

83. » const. Sancttsstmus, 18 rnaii 1543 145 

54. lulius III, motu propr. Cttm sicut nobts, 26 iun. 1550 147 

85. » const. Licet a dtversis, 18 mart. 1551 149 

9 

S6. » const. Sanctissimtts, 13 fcbr. 1553 151 

87. » clccr. Sancttssimus, 26 ian. 1554 152 

55. Paulus IV, const Intunetum nobis, 14 lul, 1555 .152 

89. » const. Cu/n vcnerabiles, 22 aug. 1555 154 

gO. » motu propr. Cum saepitts, 9 ian. 1556 .155 

91, > const. Incumbentta, (25 oct.) 1 nov. 1557 156 

92, » mottl propr. Inter caetcras, 27 nov. 1557 158 

93, > const. Postquam, 20 lul. 1553 159 

y4, » const. Cum ex apostolatus, 15 fcbr. 1559. . 163 

95. » const. In sacra, 19 lul. 1559 167 

96. Pins IV, const. Sedis Apostoitcac, 3 apr. 1560 163 

97. » const. Pastoratis officti, 3 apr. 1560 171 

98. » const. Dc salutc gregts, 4 scpt. 1560 .173 

99. » motu propr. Cupientes, 11 oct. 1560 175 

100. » const. Sancttssimus, 26 oct. 1560 177 

101. » const. Ea quae a pracdccessoribtts, 13 nov. 1560 178 

102. » ep. Cttm sicut nuper, 16 apr. 1561 181 

103. » breve 11 aug. 1562 181 

104. « const. Sedis Apostolicae, 13 febr; 1564 1S2 

105. » const. Domtnici gregts, 24 mart. 1564 136 

106. » const. Romanum Pontiftcem, 17 oct. 1564 ISS 

107. » const. In sarrosaneta, 13 nov. 1564 191 

103. » const tniunctum nobis, 13 nov. 1564, Profcssio Fidei Tridcnt. . 193 

109. » const. in suprema, 25 nov. 1564 195 

110. S. Pius V, const. Sanctissimus in Cltristo, 29 inart. 15o6 196 

111. » const. Cum pnmtim, 1 apr. 1566 197 

112. » const Ctrca pastoralis, 29 maii 15C6 201 

113. » const. Provtdentta, 20 aug. 1566 . . 204 

114. » const. Sanctissimus, 20 aug. 1566 ?05 

115. » const. Reguiartum, 24 oct. 1566 206 

116. » consi. Cum illius, 28 nov. 1566 207 

117. » const. Cum ex Apostolatus, 27 ian. 1567 . ... 208 

118. . const. Etst Dominici, 8 tebr. 1567 209 

119. • const. In conferendis, 18 mart. 1567 . . ... 212 

120. m const. Admonet nos t 29 mart. 1567 . 214 

121. • const. Etst mendicanttttm. 16 maii 1367 217 

122. » const. Ex stipernae, 16 aug. 1567 22 p 

123. • const. Romani Ponttficis, 30 aug. 1567 ...... 222 

124. » const. Ex omnibus atftietionibus, 1 oct. 1567, crrores Michaelis 

Bail, damn 225 

125. » const. Qttanta Ecclestac. 1 apr. 1568 . 22 5 

126. . const. QuamviS, 1 iun. 1568 227 

127. . const. Cuptentes, 8 lul. 1568 228 

128. » const. Horrendnm. 30 aug. 1568 229 



XI! 



Index Fontium 



N. 



129. S. Pius V, const Romanus Pontifex, 14 oct. 1568 

const Intolerabilis, 1 iun. 1569. . . 
const. fiodie, 14 nov. 1569 ... . 
const. Qaam plenum, 2 ian. 1570 . . 
const. Decori, 1 febr. 1570 ... . 
consL Durum nimis, 1 iun. 1570 . . 
const. Quo primum, 14 iul. 1570 . . 

const Decet, 16 iul. 1570 

const. Cum ex Ordinum, 23 dcc. 1570 
const Romani Pontificis, 2 aug. 1571 
const. Romani Pontificis, 6 aug. 1571 
const. Ex proximo, 20 sept. 1571 . . 
const. Ex dcbito, 6 oct. 1571 . . . 



143. 
144. 
145. 
146. 

147. 
148. 
149. 
150. 
151. 
151 
153. 
154. 
155. 



const. Deo sacris, 30 dec. 1572 

const Cum intcrdum, 11 mart. 1573 

const. Officii nostri, 6 aug. 1574 

const. Sanctissimus, a. 1575, Profcssio fidei Oraecis 

pracscr 

const. Ubi gratiae, 13 iun. 1575 

const. Dubiis, 23 dec. 1581 

const. Ad tollendum, 5 dec. 1582 ] 

const. Quanto fructuosius, 1 febr. 1583 

const. Exposcit, 15 iul. 1583 

const. Humano vix iudicio, 5 ian. 1584 

const Ascendente Domino, 25 inaii 1584 
const. tnter Apostolicas, 5 sept. 1584. 
const. Poputis, 25 ian. 1585 



156. Sixtus V t const Romanus Pontifex, 20 dec. 1585 

const. Coeli et terrae, 5 ian. 1586 . . [ [ \ 
const. Quanta Apostolicae, 18 mart. 1586. 
const. Postquam, 3 dec. 1586. 
const. Retigiosa, 13 apr. 1587. ...... 

ep. Cum freqncnter, 27 mn. 1587 ...'.* 
const. Cum de omnibus, 26 nov. 1587. [ 
const. Sanctissimus, 16 mart. 1588. 
const. Ad Romanum, 21 oct. 1588 . ' 
const. Effraenatam, 29 oct. 1588. 
const. Sanctum et salutarc, 5 ian. 1589 \ \ ' " 
\m n - COnSl ' Cum sac rosanctam t 9 ian 158Q " * 

consl. Sanctissimus, a. 1591 

const. Circumspecta, 15 mart. 1591 • ' ' 

const Onus Apostolicae, 15 maii 1591 ' ' 

const. Cum alias, 24 maii 1591 " * 

"nnocentiu, | X ££ ^T"'™' 81 ma "' ,59 >" • ! 

'75. Clcmcns VUl co^ f*' 4 nov - 1591 • • 

,7h • con!» 1,1 anl> U ,Cbr " 1592 • • 

const. ftff» VIW| 1? • • • . 



157. 

153. 

159. 

160. 

161. 

161 

163. 

164. 

165. 

166. 

167. 



170. 
171. 
17Z 
173. 



PAQ. 

229 

231 

235 

236 

237 

239 

241 

243 

244 

246 

246 

247 

248 

249 
250 
254 
256 

257 

259 

260 

261 

262 

264 

265 

269 

275 

277 

277 

281 

285 

286 

293 

298 

299 

303 

304 

308 

311 

314 

317 

317 

319 

321 

327 

330 

331 

332 

334 



Index Fonttum 



XIII 



N. 

177. Clemens VIII, decr. Sanctisstmus, 26 mai 1593 m m m 33^ 

J78 » const. Reiigiosae congregatsones, 19 iun, 1594 .... 339 

l7 g B » instr. Sancttsstmus, 31 aug. 1595 343 

j50. » const Ex quo, 10 febr. 1596 345 

j3l ( » const. Suscepti muneris, 23 febr. 1596 348 

IS2. » const. Romanum Pontificetn, 28 febr. 1596 350 

133, » const. Regularis disciplinae, 12 mart 1596 351 

184. » decr. Sanctissimus, 18 aug. 1597 351 

185. » const. Cum ob nonnultas, 10 apr. 1598 352 

186. » decr. Sanctissimus, 20 iun. 1599 353 

187. » decr. Nullus omnino, 25 iul. 1599 354 

IS8. » const Etst atias, 1 dec. 1601 357 

189. » const Cum ad regularem, 19 mart 1603 358 

190. » const. Quontam, 23 iul. 1603 363 

191- » const. Cum Sanettsstmum, 7 iul. 1604 363 

192. » const. Quaecumque, 7 dec. 1604 366 

193. Paulus V, const. Inter cactcra, 30 dcc. 1605 370 

194. • const. Romanus Ponti/ex, 1 sept. 1606 371 

195. • const. Sanctissimus, 22, oct 1609 373 

196. * const. Quae salubriter, 3 nov. 1610 374 

197. » const. Monialium, 10 iul. 1612 377 

198. » const. Apostolicae Sedi, 17 iun. 1614 378 

199. Oregorius XV, const Inscrtttabili, 5 febr. 1622 379 

200. » const. Inscrutabili, 22 iun. 1622 381 

201. » const Universi, 30 aug. 1622 384 

202. » const Omnipotentis Dei, 20 mari. 1623 386 

203. Urbanus VIII, const Sacrosancti, 30 sept 1623 386 

» const Romanus Pontifex, 28 aug. 1624 388 

205 - » const. Sccretis, 11 dec. 1624 390 

206 ' » motu propr. Licet nullus, 10 sept. 1626 392 

207 - » const. Apostolatus officium, 23 rnart. 1628 393 

208 - » const Cum sicut t 12 sept. 1628 394 

209 - • const. Decet Romanum Pontificem, 2 ian. 1631 . . . . 395 

2la » const. Inscrutabilis, 31 mart (1 apr.) 1631 396 

21 » Htt. ap. Ex dcbito, 22 febr. 1633 399 

212 - • const. Nttper pro partc, 25 iun. 1633 401 

213 - > const. Coelestis Hierusalem, 5 iul. 1634 402 

2 ]* » const. Sl quid est, 2 sept 1634 406 

Jjr * const. Sanda $ynodtt$ % 12 dcc. 1634 403 

^ * const Cum sicut acceptmus, 21 mnii 1635 ..... 413 

- ' * const. Magnum in Christo, 20 iun. 1637 414 

' * c onst. Cum sicttt dilectus, 2 mart 1638 415 

22Q ' * const. Nttper, 17 nov. 1638 416 

22J* • const Nttper, 16 oct 1640 416 

" cons '- fn eminenti, 6 mart 1641 418 

233 * COnSt • Cum Frclfsiae > 30 tahi W2 422 

22 4 * * const. Sacrosancta Tridentina Synodus, 15 mnrt. 1642. . 423 

22 5 ' * cons *. Quamvts, 15 ttil. 1642 424 

* const. Aequttm est, 19 iul. 1642 426 



MV 



Index Fontiam 



440 



const. Cum sicut, 14 maii 164S (1653) 441 



450 
453 
454 



N. PAO. 

226. Urbanus VIII, const Universa, 13 sepl. 1642 427 

227. » const. lionorum, 1A fcbr. 1643 429 

228. » const Quatnvis, 17 iun. 1644 43J 

229. Innoccntiu; X, const In supremo, 15 nov. 1644 432 

230. » const. Ex iniuncto, 22 fcbr. 1645 (1640) 434 

231. » const. Cum iuxta, 19 febr. 1646 
232. 

233. » const. Instaurandae, 15 oct. 1652 445 

m • const In supremo, 8 (18) apr. 1653 .' 44S 

235. Alexander VII, consL Sacrosancti, 18 ian. 1658 

236. • IHt ap. Alias, 27 fcbr. 1660 . 
2il - * const Cam cirea, 20 ful. 1660 

233 - » const Quia Ecclesia, 26 iul. 1662 . 457 

* const - Apostolica solicitudo, 7 aug. 1662. 4.50 

im - » const Felici, 20 oct 1664 •..■»«» 

JJl" * const - Cum "oviter, 8 apr. 1666 . . ' 

242. Clemens IX, motu propr. Cum a prima, 28 febr. 1668 

» const. Solicitudo, 17 lun. 1669. . . 
fJJ * const - ln "celsa, 13 sept 1669 . . ' 
ZZ' n ' v const - Specutatores, 13 scpt. 1669. . . '. 
™ Uemens X - const - $«/>w»a, 21 iun. 1670 

2« * COnst ' V "^ r A"» /»"', 18 ian 1672 1 | 47ft 
***• • const. Alias pro parte 18 lan iffri 476 

* n»* eopit B%!fiX¥&Z : s 

• • const Ad Nostri Apostolatus, 12 mar't 'l677 \ ' ' ' ' 

«0 .1 . tnaeiis tlc Molinos d.irnn 

% v,u, = - *~ - • 

const ,4/,as «naWK//, 21 oct. 1090 

256. Innocentius XI. 2f! "f 1690 " ' ■ ■ ■ 

257. . ' °" St - W WW»* 15 oct. 1693 

const CaristiftdiUam, 16 fcbr. | 694 
coqst Speeatatores, 4 nov. 1694 

const. £„/«,•„ CWM&f, 22 sent lfiM 
const ,V«„„, 23 dec. 1697 ' 95 505 



460 
462 
464 
165 
468 
469 
472 



169S 



253. 

250; 

260. 
261. 
262. 
263. 

267. 
268. 
269. 

270. 

271. 

272. 



479 
480 

481 

484 
480 
4S8 

4S9 
4 Q3 
501 



COnrt. Emanavit, 6 sept 

const C«/n s»r«/, ig apr . — 
. 15 dtc. 1703 



509 
518 



COnst Alias, 5 oct. «709 * 

Sl!» JJi *s 5 ° ci - «*. : • • : 

con ' A u f^tus, 18 iun . , 712 ' 

w-st. Unigenitus, 8 SC pL 17,, • 

con^r, 1 ' damn - • ' ■ Pr ° POSi<ion <» Pnschasii 



a Pr- 1699 519 

520 

522 

523 

523 

527 

531 

535 



539 
542 
551 



Index Fontium 



N. 

273. Clcmens XI, const Nova semper, 29 nov. 1714 5 „ 

274. » const Accepimus, 11 ian. 1715 flj 

275. » const. /;* illa, 19 mart. 1715 ....... \ 

276. » const. Pastoralls officii, 28 hur. 171s \ ' 

277. » const. /Irf Apostolatns, 18 aug. 1719 . '. '.'.'. '' 

278. . const. M>// sine ingenti, 5 ian. 1720 . . . . ' ' ' ' S L 

279. Innocentius XIII, const. Cu/n ad infraseriptam, 13 sept. 1721 \ \ \ 531 
2S0 - » const. Apostoliei mlnisterii, 23 maii 1723 ' 5*2 

281. Benedictus XIII, const. Omnium saluti, 20 au K . 1724 50, 

282. » const. Romani Pontifieis, 7 sept. 1724 \ \ \ ' ' ' 503 

283. » const. In supremo, 23 scpt 1724 ...... \ , S96 

284 - » ^onst. Romanus Pontifex, 23 apr. 1725 \ \ \ 6W 

285 » const. Pius et miserieors, 28 apr. 1725 \ . 612 

28 °- » const Apostolicae Ecclesiae, 2 maii 1725 \ \ \ 614 

287> » const. Commissi Nobis, 6 maii 1725 616 

2SS - » cons «- Creditae Nobis. 9 maii 1725 6J< , 

289 ; » const Pastoralis offich, 19 maii 1725 .'.'"'' 62 2 

m - * const . 8 iun. 1725 ... . ' ' ' 624 

jJJ' * const - Custodes, 7 mart. 1726 ... 60p 

' const " P*storalis officii, 27 mart. 1720 ...'.'' 633 

ijf * const - ^«/fl»a vigilantia, 14 iun. 1727 . ' 6 36 

90^' n. " v„ °° nSt - Mi,itaniis Ecclesiae, 21 iun. 1727 .... ' M q 

29o. Clemens XII, const Pastorale offieium, 10 ian. 1731 .... ^ ' 641 

" * ' htt - n P- Compertum, 24 nug. 1734 . . . 645 

2o R ' const Mmonet Nos, 11 aug. 1735 65 o 

2o * C °" St - 26 mart 1736 ' ' 654 

™ * JJ* a P- t* cminenti, 28 apr. 1738 656 

3ni " * " ap - Conc redita Nobis, 13 mali 1739 .... t5S 

3» R « . COnSt - De salute > 23 1739 ... 66I 

3^ Metti^xiv,..^ !*;>; : : : : : ; : 

304' ' const - 5«//r/«, 23 nov. 1740 665 

305' ' Cp - cnc .V c '- Ubl primum. 3 dec. 174C ... . .' . 670 

306. ' I C ° nSt - C " m ad < 9 ian - "41 674 

307. , const * Apostolicac servitutis, 25 febr. 1741 .... 675 

308. * ep - cncvcl - Matrimonii, 11 apr . 1741 677 

300. t ep - c,,c ycl. Non ambigimus, 30 maii 1741 678 

310. , C °" St - Sa cramentum Poenitentiae, I lun. 1741 . . . . 6S0 

311. Cp - cnc )'cl. Curn Saerurum, 1 iun. 1741 680 

312. , Cp enc yo'. Quanta cura, 30 iun. 1741 682 

313. , Cp> Pro cximia, 30 iun. 1741 6 § 4 

314. * ep ' !W* Ottite, 15 au K . 1741 6 S5 

315. , cp "ncycl. tn suprema, 22 aug. 1741 687 

316. ■ ep - cnc >' c '- Qnamvis Paternae, 26 aug. 1741 ... . f/S9 

317. : const - VntversaUs, 29 au K . 1741 6 oi 

318. t const - / " sublimi, 29 |U g. 1741 693 

»19 ' const - D *i miscralionc, 3 nov. 1711 . 695 

'20. C P- «cycl. 5fl/« K0/-/5, 17 nov. 174! ..'.''*' 701 

121. ^ COnst - Ad Sepulcra, 23 nov. 1741 . 705 

ep- cncycl. Immensa, 20 dcc. 1741 .' .' 70 s 



XVI 



Index Fcntium 



S. 

322. Bencdiclus 
323. 
324. 
325. 
326. 
327. 
328. 
329. 
330. 
331. 
132. 
J33. 
334. 
335. 

J36. 
337. 
338. 
339. 
340. 
341. 
34i 
343. 
144. 
345. 
346. 
347. 
348. 
349. 
350. 
351. 
352. 
353. 
354. 
355. 
356. 

357. 

358, 

359. 

360. 

361. 

362. 

363. 

364. 



PAQ. 

XIV, cons». Regularis diseiplinae, 3 ian. 1742 711 

consL Salutare, 3 ian. 1742 713 

ep. encycl. Etsi minime, 7 febr. 1742 715 

consL Ad Apostolieae, 25 febr. 1742 «21 

const. Ad militantis, 30 marL 1742 723 

ep. Cognovimus, 12 maii 1742 734 

consL Etsi pastoralis, 26 maii 1742 734 

consL Ex quo, 11 iul. 1742 756 

ep. encycl. Nihil profecto, 12 aug. 1742 769 

ep. encycl. Certiores effecti, 13 nov. 1742 771 

molu propr. Essendo, 23 nov. 1742 773 

ep. encycl. Cum lllud, 14 dec. 1742 774 

const. Apostolieae servitutis, 14 mart. 1743 774 

ep. Nuper ad Nos, 16 mart. 1743, Professio fidei Ma- 

ronitis praescr 782 

ep. encycl. Qiiemadmodum, 23 mart. 1743 788 

ep. encycl. Nimiam licentiam, 18 niaii 1743. .... 790 

ep. encycl. Demandatam, 24 dec. 1743 795 

ep. encycl. Inter omnigenas, 2 febr. 1744 803 

const. Ab augustissimo, 5 marL 1744 810 

consL Sactrdos in aeternum, 20 apr. 1744 813 

ep. Si frattrnitas, 8 iul. 1744 816 

decr. Cum ex relatione, 17 iul. 1744 818 

const. Apostolica indulta, 5 aug. 1744 819 

ep. encycl. Cum semper oblatas, 19 atlff. 1744 .... 824 

consL Paternae eharitatis, 24 aug. 1744 832 

consL Inter conspicuos, 29 aug. 1744 834 

ConsL Omnium sollicitudinum, 12 sept. 1744 .... 838 

const. Firmandis, 6 nov. 1744 355 

ep. Redditae Nobis, 5 dec. 1744 S62 

ep. Redditae Nobis fuerunt, 19 dcc. 1744 876 

ep. Diltclus Filius, 15 ian. 1745 ! . ] ! 878 

ep. In suprtma, 16 ian. 1745 ] " 539 

consL In regimine, 3 febr. 1745 ! 1 ! 1 882 

const. Apostolici muntris, 8 febr. 1745. . [ * \ ' * 394 

consL Pastoralis sollicitudinis, 16 fcbr. 1745*. * ') " gS6 

fnstr. Eo quamvis*tempore, 4 maii 1745 890 

cp- encycl. Libentissime, 10 iun. 1745 .103 

consL Altissimo, 26 lun. 1745 ... g .. 
ep. encycl. Suprema, 7 lul. 1745 . \ 0I2 

consL Quod inscrutabili, 9 iu!. 1745 L. 
ep. Sollicitudinl, 1 oct. 1745 . 

ep. encycl. Vix ptrvenit, 1 nov. 1745 <S 

ep. encycl. Ab to tempore. 5 nov. 1745 943 



1 



I.-CONCILIA GENERALIA. 1 



1. 

Conrilium Nicaenum I (a. 325). 

(sec. Dionyslum Exlguum). 

Can. 13. - De his qui ad cxitum veniunt, etiam nunc lex antiqua regu- 
larisque servabitur; ita ut si quis egreditur e corpore, ultimo et maxime 
necessario viatico minime privetur. Quod si desperatus, et consecutus com- 
munionem, oblationisque particeps factus, iterum convaluerit; sit inter cos 
qui communionem orationis tantummodo consequuntur. Generaliter autem 
cuilibet in exitu posito, et poscenti sibi communionis gratiam tribui, epi- 
scopus probabiliter ex oblatione dare debebit. 

[Mansi, tom. 2, col. 681. - Cf. ibidem Can. 13 in col. 674, 900; itemque 
Can. 12 in col. 690 cum C. 9, c. XXVI, q. 6J. 



2. 

Symbolum Nicacno-Constantinopolitanum (a. 381). 

[Missale Romanum. - Cf. Professio Catholicae Fidei initio Codicis Iuris 
Canonici. - Secundum Dionysium Exiguum vero Mansi, tom. 3, col. 567. - 
Cf. ibidcm col. 566, 574]. 

3. 

Concilium Hphcsinum (a. 431). 

Annthematlsml Cyrllll. 

Can. 8. - Si quis audet dicere adsumptum hominem coadorari cum 
co verbo oportere, et communem pari Deum, tanquam alterum cum altero, 
aaiectio enim unius syllabae hoc cogit intelligi, et non magis una revercntia 
vencratur Emmanuel, unamque ei glorificationem dependit, iuxta quod vcr- 
DUM caro factum est; anathema sit. 

[Mansi, tom. 4, col. 1092. - Cf. ibidem col. I083J. 

non rd° ntC . S C ° d ' CiS ' Ur ' S Canonid cx Conciliis Oecumenicis desumpti, qui hic 
repcriri""" ° PC Tabe,,arum in ultimo "uius Collcctionis volumine positarum 
Rom»n« r . Unl anti 9U0 Corporc luris Canonici nccnon ct in constitutionibus 
Xomanorum PonUHcum infra dcscriptis. 




- 



Concilia Generalia 



4. 

Concilium Constantinopolitanum II (a. 553). 

Gm. 9. - Si quis in duabus naturis adorari dicit Christum, ex quo duas 

adoraiioncs introducunt, separatim Deo verbo, et separatim homini : vel si 

quis ad interemptionem vel ad confusioncm deitatis et humanitatis, unam 

naturam sive substantiam eorum quae convenerunt introducens, sic Christum 

adorat, sed non una adoratione Deum verbum incarnatum cum propria 

ipsius carne adorat, sicut ab initio Dei ecclesiae traditum est, talis ana- 
thema sit. 

[Mansi, tom. 9, col. 382J. 



5. 

Concilium Nicaenum II (a. 787). 

Actlo VII, deflnitlo de sacrls Imaglnlbus. 

diviJut T SC # habenUbus ' rc ^ iae continuati semitae, sequentesque 

k^S^Sn^T p itus Sancti hanc esse novimus ' q ui nimirum 

m psa mhab. at) def.mmus m omni certitudine ac dili K entia sicut fi^uram 
rehosae ac vivif.cae crucis, ita venerabiles ac sanctas C pnZZ 

en t % ^ *™ ^ « ^Ha materia " - 

«tz:z s * :™ asis '^ ves ^ us « et in n - ictibus 

toris nostri lesu Christi ! n , f T*'"™ Domini Dei et Salva- 
Renitricis. honorab S ELKJST^ ^™™ n ° Strae ™ 
rum virorum. Q uan nim TrflZu' ^*™™ sImul et aIm °- 

tur, tanto qui has conlen n i T " ! magina,em 'ormalioncn, viden- 

memorianTet ZSSS^S^S^: ad P^vorum carum 

Wbucndanu Non J^jfeg^ ad honorariam hjs 

que solam d.vinam na.uram d c" ^i^^T^ *** ^ 
pretiosae ac vivificac crucis ct sal.ctTs ev n r '** Ut S, ' Cuti f, 'g urae 
inccnsorum ct U mnu J latio T^' * sacris "ionu- 

«"ibcatur. quemadmodum antiqui^ ptetn „7V n .° n0rem Cfficiendum 

~- -estos 
tUm *»« communibus uti 



Concilia Qcneralia 



> 



sacris vasis, aut venerabilibus monasteriis: si quidem episcopi aut clerici 
fuerint, deponi praecipimus; monachos autem vel laicos a communione 
segregari. 

Actlo VIII, de Imaglnlbus, humanltate Chrlstl, tradltlone. 

Haec est fides apostolorum, haec fides patrum, haec fides orthodoxo- 
rum: haec fides orbem terrarum constabilivit. Credentes in unum Deum in 
Trinitate collaudatum, honorabiles eius imagines salutamus. Qui sic non 
habent, anathema sint. Qui non ita sentiunt, eiiciantur ab ecclesia. Nos anti- 
quum catholicae ecclesiae institutum sequimur. Nos addentes vel dementes 
quidquam de catholica ecclesia, anathematizamus. Nos adventitiam novitatem 
Christianos accusantium anathematizamus. Nos venerandas imagines recipi- 
mus. Nos qui non ita sentiunt, anathemati subiicimus. His qui accipiunt 
sacrae scripturae dicta adversus idola in venerandas imagines, anathema. Ei 
qui non salutat sanctas imagines, anathema. His qui sacras imagines idola 
vocant, anathema. His qui dicunt Christianos accedere ad imagines tanquam 
ad deos, anathema. His qui dicunt per alium nos, quam per Christum Deum 
nostrum Iiberatos ab idolis, anathema. His qui dicere audent catholicam 
ecclesiam idola unquam recepisse, anathema. Omnibus haereticis anathema. 
Concilio, quod in venerandas infremuit imagines, anathema ... 

Si quis evangelicas historias imaginibus expressas non admittit, ana- 

thema. . 

Si quis ipsas non salutat, cum sint in nomine Domini et sanctorum 
eius, anathema. 

Si quis omnem ecclesiasticam traditionem sive scriptam, sive non scri- 
tpam reiicit, anathema. 

[Mansi, tom. 13, col. 378, 379, 414, 415. - Cf. ibidem col. 730, 739]. 



6. 

Concilium Constantinopolitanum IV (a. 869). 

Actlo X. 

rato i i i~ Sacra,n iraa P nem domini nostri Iesu Christi et omnium libe- 
nri d Sa atoris aec I U0 honore cum libro sanctorum evangeliorum ado- 
salute eCCrmmUS ' SiCUt Cnlm per s y Ilabarurn eloquia, quae in libro feruntur, 
sapientcs C °r e ? UCniUr ° mneS: ita per colorum imaginariam operationem, et 
quae enim n i Cuncti - ex eo q uod in promptu est, perfruuntur utilitate; 
dicat et c *> SCrm °' haeC et scri P tun ». °. uae in coloribus est, prae- 

a ntiquissim mm f n 1 Ct d ' gnUm ° st * Ut secundum congrucntiam rationis, et 
"^ntur ctia . I0nem P ro P ter honorem, quia ad principalia ipsa refc- 
s acer evantSfn 2? iCOnae honorentur . et adorentur aequc ut sanctorum 
ad °rat iconam i" atqUC <ypUS P retiosae Crucis - Si q uis ergo non 

8'oria Dah-mJ 1*2°™ Christi » non vidcat formam eius, quando veniet in 

3 B ,or ' f «cari et glorificarc sanctos suos: sed alienus sit a com- 



Concilia Generalia 



munione ipsius et claritate: similiter autem et imaginem intemeratac matris 
eius et Dei gcnitricis Mariae; insuper et iconas sanctorum angelorum depin- 
gimus, quemadmodum eos figurat verbis divina scriptura; sed et laudabilis- 
simorum apostolorum, prophetarum, martyrum, ct sanctorum virorum, simul 
et omnium sanctorum, et honoramus et adoramus. Etqui sic se non habent 
anathcma sint a Patre, et Filio, et Spiritu sancto. 

Cart. 12. - Apostolicis et synodicis canonibus, promotiones et conse- 
crationes episcoporum et potentia et praeceptione principum factas penitus 
interdicentibus, concordantes definimus, et sententiam nos quoque proferi- 
mus, ut si quis episcopus per versutiam vel tyrannidem principum huius- 
modi dignitatis consecrationem susceperit, deponatur omnimodis, utpote qui 
non cx voluntate Dei, et ritu ac decreto ecclesiastico f sed ex voluntate car- 
nahs sensus ex hominibus et per homines Dei domum possidere voluit, vel 

a ,J*?: a ] l \ - Domin ''cum sermonem, quem Christus sanctis apostolis ct 

sp mS d Z ^ r : QUI V ° S recipU ' me ,eci P Ui d »* ™lpernlt,me 

spernU, ad omnes eliam qui post eos secundum ipsos facti sunt summi 
ponUficea e« pastorum principes in ecclesia catholic; dictum esse c cden c 

alium qucmcumciue c nn L>Jl ' tqUC Hler °soly.norum ; sed nec 

mae, ac ve ba "Ip, ^ ?t 'T senioris Ro- 

Qulsquh autem ZSlSSfoSSZSZ^ ^ et mU,to antc Dioscorns - 

* Dioscorum. in script " L scr "tisin- T™*™ 

PeW apostolorum princinis l v " » ' ! quasdam contra Wdem 

»«onem recipia, Si 3 q u n t £2 ?? * qu: "" »"~ndem. 

pcliere tentaverit praefatum aTos SfaS SP? P ° teState fn,Cns vel P otc » s 

*«■ q Ucmquam> ana h nTsi Po ZSlSSSS^ ^ 

*»•. et facta (uerit etiam de ncta II nf f dl ' S Un,Verea "» congrc 

ej comroversia, oportet JS^^SH! qUaevi " 

Posha quaestione seiscitari, et SSfiSZSSlSS?^ rCVCrCn,ia d « P ro ' 

Jct-m facere, non tamen a^d c er s me,lm 7^' * Ut Pr ° ficcrc « P r0 " 

Romae pontilices. sententiam d.cere contra summos senioris 

IMansi, tom. i , C ol. 161, 107, 174 - Cf thM 

'•»«•»• ibidcm col. 399j. 

7. 

Concilium Latcrancnsc I ( a . „ 23> 

^css.tudmum ca u Sas hlb |. 



Cotuiliu Qcncralui 



5 



tare permisit, videlicct matrem, sororem, amitam, vel matcrteram, aut alias 
huiusmodi, dc quibus milla valcat iuste suspicio oriri. 

Can. 4. - Practerea iuxta beatissimi Stephani papae sanctionem statui- 
mus, ut laici quatnvis rel.giosi sint, nullam tamen de ecclesiasticis rebus 
aliquid disponendi habeant facultatem: sed sccundum apostolorum canones, 
omnium negotiorum ecclesiasticorum curam episcopus habeat, ct ea velut 
Deo contemplaute dispenset. Si quis crgo principum aut laicorum aliorum 
dispensat.onem vel donationem rerum sive possessionum ecclesiasticarum 
sibi vendicaverit, ut sacrilegus iudicetur. 

(Mansi, tom. 21, col. 282]. 

8. 

Concilium Latcranensc II (a. 1139). 

Can 13. - Porro detestabilem et probrosam Divinis et humanis Iegibus 
per scnpturam m veteri et in novo testamento abdicatam: illam, inquam, 
nsattab ilem foeneratorum rapacitatem damnamus, et ab omni ecclesiastica 
consolat,one sequestramus: praecipientes, ut nullus archiepiscopus, nullus 
scopus, vel cumslibet ordinis abbas, seu quivis in ordlne et clero, nisi 

ha ZZT.T, ' T™?? £ dpCre P raesumat - scd tota vita infames 
habeantur: et, nisi rcs.puermt, Christiana sepultura priventur. 

[Mansi, tom. 21, col. 52'J, 530J. 

9. 

Concilium Basilecnsc (a. 143 1). 

> Sesslo XXI. a$aSSSS" 

D J* P ' \ * ADUSUm a "q«arum Ecclesiarum, in quibus Crcdo in unum 

^ ^mtnZx^Z^ ^ f dd n ° Strae ' non «mplete-usque 

Cesiis can i cnic sZ ■ * l*** D0mlnlca 0n,iltitur - vcI Ec, 

ministro " ' 11 ^ ™* adral8Centur . se « ™l8sa etia.n privata si ne 

"**&Z!S °? ,i0nCS Ua 8Ubmlssa voce dki «"> « cir- 

^sor InZZ P ° teSt * ab0,enteS ' 8tatU,mUS Ut in his tra " s " 
TMan J U ° 8 8U0 «POte» debite castigetur. 
IMansi, tom. 29, col. I07J. 

10. 

Conciliim, Vaticanum (a. 1870). 

Sesslo III. 

bwm,' renim* nZ^^" Eadcm Sancta Mater Ecclcsia tc " ct « 

nis '««nine e rebns r r pr,IIci P iura . ct fi " c '». "aturali hum anac ratio- 

creatis ccrto cognosci possc; invisibilia cnim ipsius. a 



Concilia Generalia 



creatura mundi, per ea quae facta sunt, intellecta, conspiciuntur: 1 attarnen 
placuisse eius sapientiae et bonitati, alia, eaque supernaturali via, se ipsum 
acaeterna voluntatis suae decreta huniano generi revelare, dicente Apostolo: 
Multifariam, multisque modis oiim Deus loqucns patribus in Prophetis: 
navissimc, diebus istis locutus est nobis in Filio. 2 

Huic divinae revclationi tribuendum quidem est, ut ea, quae in rebus 
divinis humanae rationi per se impervia non sunt, in praesenti quoque generis 
humani conditione ab omnibus expedite, firma certitudine et nullo admixto 
errore cognosci possint. Non hac tamen de causa revelatio absolute necessaria 
dicenda est, sed quia Deus ex infinita bonitate sua ordinavit hominem ad finem 

divina, quae humanae mentis 
mtelligent.am omnino superant; siquidem oculus non vidit, nec auris audivit, 
nec m cor hom.n.s ascendit, quae praeparavit Deus iis, qui diligunt illum.3 
Maecporro supernaturalis revelatio, secundum universalis Ecclesiae fidem 
scrinto »rL n r Cn,, K a Syn ° d ° declaratam - "ntlnetur in libris scriptis et sine 

P sl ' ( q T ,PS ' m > ChriSti ° re 30 AD0St0lis acceotae « aut ab 

usaue Z Ln ^fr\ SanC !°, diC,3nte qUasi Der manus tradita *> ad nos 
Su^Tl QU ' quWem VCteriS et n ° vi Testameuti Iibri int^ cum 
3?!^S^r rt fc \ d ^ C0 " Cilii decret0 recensentur, et in 

unt e! v LT« " e haDentUr ' Pr ° Sacris et cano » icis suscipiendi 
hulnn ndulf, • * Can ° nicis habet > " on quod sola 

^SS£t£^S^ sua deinde auctoritate sint a pp roba «; uec ideo 

*w?*S?tSS£T "JVS™ contineant; sed p«>pt™ q« od 

Ipsl b*£ °,SK * . C ° nSCr,Pt ' DCUm haDent auetorem " "5* ut tales 

tafi* ^^SSLS^^lT^ interpretatione divinae 
honSnlbus iS^^uitafSJ; m f en,a salubriter decrevit, a quibusdam 
jentem Je *tt£TS ^ 

dbctrinae Chrisuanae pertinentium s nm ***** ad aedl H^«onein 
habendus sit, que m tenS Z H' t ,° Vef ° Sensu sac ™ Scripturae 
* vero sensu et St em hL S , ^ cui » s «* 

««re contra hUnc mSS^SS^SS* ; a,aue idco 

iP-m Scripturan, SSftSSSl C0USCUSUm 

v n !; ° reVelala vcra esse credimus „! ' * aSDirantc * adiuv«„« 

— , umlnc - = « s 

' Rom, I, 20. 



catliO' 
iuvantc 



' Hebr.. I, 1.2. 
' Cor., II 9 . 



' Conc. Trid., , v n 



Concilia Generalla 



7 



Dei revelantis, qui nec falli nec fallere potest. Est enim fides, testante Apo- 
stolo, spcrandarum substantia rerum, argumentum non apparentium. « 

Ut nihilominus fidei nostrae obsequium rationi consentaneum esset, 
voluit Deus cum internis Spiritus Sancti auxiliis externa iungi revelationis 
suae argumenta, facta scilicet divina, atquc imprimis miracula et prophetias 
quae cum Dei omn.potentiam et infinitam scientiam luculenter common- 
strent, divinae revelationis signa sunt certissima et omnium intelligentiae 
accommodata. Quare tum Moyses et Prophetae, tum ipse maxime Christus 
Dommus muita et manifestissima miracula et prophetias ediderunt- et de 
Apostohs legimus: Illi. autem profecti praedicaverunt ubique, Domino coope- 
rante, et sermonem confirmante, sequentibus signis. a Et rursum scriptum 
est: Habemus firmiorem propheticum sermonem, cui bene facitis attendentes 
quasi lucernae lucenti in caliginoso loco. 3 

Licet autem fidei assensus nequaquam sit motus animi caecus: nemo 
tamen evangehcae praedicationi consentire potest, sicut oportet ad salutem 
consequendam, absque illuminatione et inspiratione Spiritus Sancti, qui dat 
ommbus suavitatem in consentiendo et credendo veritati.< Quare fides ipsa 
m se, etiamsi per charitatem non operetur, donum Dei est, et actus eius 
est opus ad salutem pertinens, quo homo liberam praestat ipsi Deo obe- 
d.enham, grat.ae eius, cui resistere posset, consentiendo et cooperando. 

Porro ide d.vina et catholica ea omnia credenda sunt, quae in verbo Dei 
scnp o vei trad.to contincntur, et ab Ecclesia sive solemni iudicio sive ordina- 
no et un.versah mag.sterio tamquam divinitus revelata credenda proponuntur. 

consor ium a n, Ver0 impossibile est P^re Dco, ct ad filiorum cius 

con ort um pcrven.rc; ,deo nemini unquam sine illa contigit iustificatio, nec 

U uten nffil PerSeVera f V ? rit USqUC finem « Vitam acteruam assequctur. 
ra di a S fa VCram am ' 3lecteudi . ™ eaque constanter perscve- 

nstt t ' t P ° S 4 SemUS ' ° eUS Per Filium 8uum ""ilienitum Ecclesiam 
malt " vorT- ' nSllt , l, ! i0 t manifeSt, ' S "° tis instruxit ' ut ea ta -q ua - c " stos 
Hcam Ccs am '^n r 3b ° mnibus oosset Ad so.am enim catho- 

crodibiTi tem h P u ° mn,a ' quae ad evid «ntem fidei christianae 

S2S w «k e tam m,ra divinitus sunt disposita - Quin etiam 

«nctitatcm et inovh °^ nCn,pe admirabilei » propagationcm, eximiam 

«nitat m ^nv L hn S a T-,' n ^**™ bonfs foec »»ditatem, ob catholicam 

C«Jtt q ?^? ,l,W ^ " iagnUm qU ° ddam Ct pCrpCtUUm est mo " 
Quo h S a r: naC SUaC le&ati ° nis ^««onlun. irrcfragabilc. 

qui nonch, n ^&^VtT "^ ""' 5 Ct 3d SC ^ 

Oamento nlm t!? SU ° S CCrt, '° reS fadat ' firmissi ^° "iti fun- 

accedit cx super.n vir <7 ?* quMem testlmonio efficax subsidium 

superna v.rtute. Eteu.m benignissimus Dominus et errautes gratia 



! Hebr., xi, 1. 

Marc, XVI, 20. 

, ]• I, 19. 

, Synod. Araus., |,, can . 
h - XI. 12. 




Concilia Generalia 



sua excitat atque adiuvat, ut ad agnitionem veritatis venire possint; et eos 
quos de tenebris transtulit in admirabile lumen suum, in hoc eodcm lumine 
ut perseverent, gratia sua confirmat, non deserens, nisi deseratur. Quocirca 
m.n.me par est conditio eorum, qui per caeleste fidei donum catholicae veri- 
tat. adhaeserunt, atque eorum, qui ducti opinionibus humanis, falsam relt 
gionem sectantur; illi enim, qui fidem sub Ecclesiae magisterio susceperunt 
nulian, unquam habere possunt iustam causam mutandi, aut in dubium 
Bdem eandem revocandi. Quae cum ita sint, gratias agcntes Deo S 
qu. ,gnos nos fccit in partem sortis sanctorum^in lumine, tantam ne neg - 

aSrs SSSrr «tassz 

proponuntur mysterh L Den 1 Su Pertmgere potest, credenda nobis 
tescere non pZ o l^ 1 SCO "^ ta • QUae ' nisi ^elata divinitus, inno- 

fc* sunt, cStum SttJTdM l gCnt,b r ° eUm PCr * qUaC 

quae per Iesum Christum fact i Zl T * tame " de ^atia et veritate, 
m mysterio, quae Endit t» ^ pronuntiat: Loquimur Dei sapientiam 
Rloriam nostSm quam n ' 1? P^estinavit Deus ante saecula in 
autem reve.avit Del per Sll ^ PUi " S3eCuIi co S novit ' Nobis 

etiam profunda Dei ' Et iL u" T ' SpMuS enim °™ia scrutatur, 

haec a sapientlbus, et pnSSiSSfS Palri ' ^ abscondit 

Ac ratio qu j dem fide ilh.cf f' ea Darv ulis. 3 

uuam, Deo *£5£^^ * * -brie quaerit, ali- 

uuitur, tum ex eorum, STlSSS" ^ Camque ^tuosissimam asse- 
«■ iPSorum nexu In^e^t*!^^ tum e mysterio- 

5* redd «ur ad ea pe sp c iendi ZrTT ^™ ' «unquam tamen 

£rs rr tmwt ; ri e s t qi,ae **** iosius 

ad ■^flSSc K* indc p**25^^ ,nanis -rti 

eS,aC ,n,c,,ccta « exposita nou ffi" Vcl Bdei dogmata 
' io, n ., ' Vcl °P"i'onum com- 

\ c ° r -' "!Vi . 

Mauh.. X., 25. 
2, Cor., V. 7. 



Concilia Gencralia 



9 



menta pro rationis cffatis habcantur. Omnem igitur assertionem veritati illu- 
minatae fidei contrariam omnino falsam esse definimus. 1 Porro Ecclesia, 
quae una cum apostolico muncre clocendi, mandatum accepit, fidei depo- 
situm custodiendi, ius etiam et officiurn divinitus habet falsi nominis scien- 
tiam proscribendi, ne quis decipiatur per philosophiam, et inanem falla- 
ciam. 2 Quaproptcr omnes christiani fidcles huiusmodi opiniones, quae fidei 
doctrinae contrariae esse cognoscuntur, maxime si ab Ecclesia reprobatae 
fuerint, non solum prohibentur tanquam legitimas scientiae conclusiones 
defendere, sed pro erroribus potius, qui fallacem veritatis speciem praese- 
ferant, habere tenentur omnino. 

Neque solum fides et ratio inter se dissidere nunquam possunt, sed 
opem quoque sibi mutuam ferunt, cum recta ratio fidei fundamenta demon- 
stret, eiusque lumine illustrata rerum divinarum scientiam excolat; fides vero 
rationem ab erroribus Iiberet ac tueatur, eamque multiplici cognitione in- 
struat. Quapropter tantum abest, ut Ecclesia humanarum artium et discipli- 
narum culturae obsistat, ut hanc multis modis iuvet atque promoveat. Non 
enim commoda ab iis ad hominum vitam dimanantia aut ignorat aut despi- 
cit; fatetur imo, eas, quetnadmodum a Deo, scientiarum Domino, profectae 
sunt, ita si nte pertractentur, ad Deum, iuvante eius gratia, perducere Nec 
sane ipsa vetat, ne huiusmodi disciplinae in suo quaeque ambitu propriis 
utantur pnncipus et propria methodo; sed iustam hanc libertatem agno- 
scens, id sedulo cavet, ne divinae doctrinae repugnando errores in se susci- 

mant, aut fines proprios transgressae, ea, quae sunt fidei, occupent et per- 

turbent v 

Neque enim fidei doctrina, quam Deus reveiavit, velut philosophicum 

deDoIl P S P Tc C8t hUmaniS i,lgem ' iS P erficienda » sed tanquam divinum 
ranfb H ' Sp0nSae M *> fideliter cu stodienda et infallibiliter decla- 

ZmseZ T\°T qU ° qUe do S matum is se " sus Perpetuo est retinendus, 

ri intel Z r EcC,CSia ' nec uncmam ab eo sensu > ^ 

"eh SPeC,e Ct n ° mlne ' recedendum - Crescat igitur et multum 
ou n, ? r Pr0 J ,C,a,, tam sin S ulorum . q ua ' u omuium, tam unius homi- 
scenr aoienth ^ " saeculorum g^ibus. intel.igentia, 

codem se, T l 1 SU ° ''" C ° dem SCllicet do ^> 

m sensu » eademquc sentcntia. 3 

Canones. ' T 

omnibus Sswfutfufnt: t" ?/ qU '' S S3Crac Scri P turae ^ros integros cum 
sacris cl c.nonhL ' ' '"^ Sa " Cta Trideu,iua Synodus recensuit, pro 
rft; anathema sit SUSCCDerlt ' aut eos divinitus inspiratos esse negave- 

a »que eorum' m^\7r°,' S ' qU J S dixerlt » Darem esse conditionem fidclium 

• qui aa f.dem unice veram nondum pcrvenerunt, ita ut catho- 

I Sloi^ I' BuMa Ap05Miei 

1 Vinc ' Lir - Common., n. 28. , 



10 



Concilia Gcneralia 



lici iustam causam habere possint, fidem, quam sub Ecclesiae magisterio 
iam susceperunt, assensu suspenso in dubium vocandi, donec demonstra- 
tionem scientificam credibilitatis et veritatis fidei suae absolverint; ana- 
thema sit 

IV. - Defide et ratione. - 2. Si quis dixerit, disciplinas humanas ea 
cum l.bertate tractandas esse, ut earum assertiones, etsi doctrinae revelatae 
adversentur, tanquam verae retineri, neque ab Ecclesia proscribi possint- 
anathema sit. ' 

3. Si quis dixerit, fieri posse, ut dogmatibus ab Ecclesia propositis, ali- 
quando secundum progressum scientiae sensus tribuendus sit alius ab eo, 
quem mtcllex.t et intelligit Ecclesia; anathema sit. 

Chri[u q fLrc! Premi PaSt0raHS N ° Stri ° fficii debitum exequentes, omnes 

' maX ' m ^ Ver0 C0S ' qUi praCSUnt vel docendi m """e fungun- 

obtestamur, nec non eiusdem Dei et SalvaLs 

S£SC^"S^ Ut ad h ° S err ° reS a sancta Ecclesia ««ndo. et 
coTrant ^ PUnSS ' mae ™* ,UCem Pandendam studium et operam 

que e^reTdSw^ "^V* P ravitatem ^vitare, nisi ii quo- 

om^J^r^ ^ 1 T ad ilIam p,us minusve accedunt : °™ cs 

et Decreta - ^ uibus pra - 

proscriptaed 5552 n ^ enUmerautur . hac Sancta Sede 



sessio IV. 

ut sa,utiferum redem - 

veluti in domo Dci viventis f f '° are Ecclesi ™ decrevit, in qua 
continerentur. Q u 1Z r „ et charitatis vinculo 

Apostolis tan.um. p ro **** n0 " pr ° 

PSUm ut omnes unum essen sicu ins F PCf Vcrbum eorum in 

admodum i g i tur Apostolos q uos sii P ! et Pater "num sunt. Quem- 
erat a Pa trC : | te in Z^JtJ r T ° C,CgCrat ' misit - ipse 

wmmafionem saeculi es* vo ui ut L„ " Ct Doctorcs »*<l™ *<* con- 

^ et £ cohaercntes sibi ' E£«n 2*22?™"* ipSC Unus ct ^ 

ttsrr 8 in ips ° ^lSS^i^ Petrum caeteris 

« tu . C V S,b,lc nindamcntum. super cuiu f « nU8quc Unita,is P rin <* 
32. ciu ? u U , 0, : ,am P ° rtae «I CVC teudl ,,UmS Rdd fl>mitate 

quc tnsu^^ nd ^ e ^n, divinitus positum posset ' Ecc,e - 

«», necSm hoKcl S ,n . dies odio ""d|. 

perp; u ? lt ; Ud ' Cam -. — appro^ ."gSj^ 

1 Ul «te, ac natura sacri Apostolici "°' d °ctrinam dc 

• ■ Primat «8. in quo totius 

* M., serni. IV (,. ,m „ . 



Concilia Gcncralia 



11 



Ecclesiae vis ac soliditas consistit, cunctis fidelibus credendam et tenendam, 
secundum antiquam atque constantem universalis Ecclesiae fidem propo- 
nere, atque contrarios, dominico gregi adeo perniciosos, errores proscribere 
et condemnare. 

Caput I. - De Apostolici primatus in Beato Petro institutione. — Doce- 
mus itaque et dcclaramus, iuxta Evangelii testimonia primatum iurisdictionis 
in universam Dei Ecclesiam immediate et directe beato Petro Apostolo pro- 
missum atque collatum a Christo Domino fuisse. Unum enim Simonem, cui 
iam pridem dixerat: Tu vocaberis Cephas, ' postquam ille suam edidit con- 
fessionem inquiens: Tu es Christus, Filius Dci vivi, solemnibus his verbis 
allocutus est Dominus: Beatus es Simon Bar lona: quia caro et sanguis non 
revelavit tibi, sed Pater meus, qui in caelis est. Et ego dico tibi, quia tu es 
Petrus, et super hanc petram aedificabo Ecclesiam meam, ct portae inferi 
non praevalebunt adversus eam. Et tibi dabo clavcs regni caelorum. Et quod- 
cumque ligaveris super terram, erit ligatum et in caelis: et quodcumque 
solveris super terram, erit solutum et in caelis. 2 Atque uni Simoni Petro 
contulit Iesus post suam resurrectionem summi pastoris et rectoris iurisdi- 
ct.onem in totum suum ovile, dicens: Pasce agnos meos: pasce oves meas.' 
Huic tam man.festae sacrarum Scripturarum doctrinae, ut ab Ecclesia catho- 
«ca semper intellecta est, aperte opponuntur pravae eorum sententiae, qui 
const. utam a Christo Domino in sua Ecclesia regiminis formam pervertentes 
negant,soIum Petrum prae caeteris Apostolis, sive seorsum singulis sive omni- 
buss.mu I vero proprioque iurisdictionis primatu fuisse a Christo instructum- 
aut qu. aff.rmant, eundem primatum non immediate, directeque ipsi beato Pe^ 
tro, sed Ecclesiae, et per hanc illi ut ipsius Ecclesiae ministro delatum fuisse. 
a« qu.s igitur dixerit, beatum Petrum Apostolum non esse a Christo 

2l^K-f ltUni ^ P ° sto,orum omuium Pnncipem et totius Ecclesiae 
nr IZ 1 b ' le ca P ut I vel eundem honoris tantum non autem verae pro- 
; ,r ; d ' ctlonis primatun, ab eodem Domino nostro Iesu Christo dire- 
«e et immediate accepisse; anathema sit. 

bus IoLh " ? e per P e J uitate Prtmatas Beati Pctri in Romanis Pontifici- 

magnus ovil n„T- rT- Ap ° S,0, ° Petr ° pHnCepS pastorum et P asto ^ 
rSZSSL Christus lesus in perpetuam sa.utem ac perenne 

Petmm ad f!no m 7 ' ^*** ta ECC ' eSia ' QUae fundata su P er 

N «»i sane ^ USqUe Stabit ' iu ^ itcr durare necesse est. 

''««^^l;^ 9 ^ 1 * P mnfbU8 notum est - auod sauctus 

slae xSmS^^i 0mm ^ aet9$ Ct CapU, « fideiQUe columnact Eccle- 
^neris S^"» 8 Domino "ostro Iesu Christo, Salvatore humani 

set "Per in fu™ ^ aCCCp ' t: QUi ad hoC USQUe tcf »P us 

ZZZ^™' tpi ? opis t sanctae Romanae Sedis ab i P so fuu - 

^ COnSCCratae wnguine, vivit et praesidet et iudicium exercet.< 

' loa "-. I, 42. 

, M »tth., XVI. 16-19. 

, '°. an c - XXI, 15-17. 

" Epl,csl 'ni Concilii Act. III 



12 



Concilia Gencralia 



Undc quicumquc in hac Cathcdra Petro succedit, is secundum Christi ipsius 
institutionem primatum Petri in universam Ecclesiam obtinet. Manet ergo 
dispositio veritatis, et beatus Petrus in accepta fortitudine petrae perse- 
verans susccpta Ecclesiac gubernacula non reliquit. 1 Hac de causa ad 
Romanam Ecclesiam propter potentiorem principalitatem necesse semper 
fu.t omnem convenire Ecclesiam, hoc est, eos, qui sunt undique fideles 
ut in ea Sede, e qua venerandae communionis iura in omnes dimanant' 
tamquam membra .n capite consociata, in unam corporis compagem coale' 

Si quis ergo dixerit, non esse ex ipsius Christi Domini institutione seu 
nernoZ ' "* SUDer u "iversam Ecclesiam habeat 

eodem n fZT™'' "* R ° manUm Pontificem uon «se beati Petri in 
eodem pnmatu successorem; anathema sit. 

,n,rHc A -' UT '"' " DC Vl Ct mti0nc P rimat ™ Romani Pontificis. - Quapropter 

o EtETS ,itterarUm ***** et lnh ^ntes tum Praedecel 
diserts ZT Romanorum Pontificum, tum Conciliorum generalium 

SSAfS T^l inn ° VamUS ° eCUmenici Conci.ii g Fiorentini 
sto S Sem e t 3 n 0m " ibuS Christi fidelibus cst > sanctam Apo- 
tum e ipsu^P 1 t^rr * UmVerSUm 0rbem tenere prima- 

AwM^J™^£T™ SUCCessorem esse beati Petri principis 
Cnristianorum pa ^"^' ^anum totiusque Ecclesiae caput, et omnium 

regendi ac gubernandi ,mf S**"*' Ct ipsi in beato Petro P^cendi, 

Plenam poZZ ^Z * Domiuo " ostro "esu Christo 

corum LZZ St m acrir c r n n adm0dUm ^ ■»"" ° eCUmeni " 
Ho =>acns canonibus continctur 

Pontificis hM^S^^^. obtmcre Principatum ct hanc Romani 
«se: erga quam cu scumo h 1 ? eD1 ' SC0 P alis cst » '•nmediatam 
seorsum singuli quam s nmUmn 1 ff DaSlores at que «deJes, tam 

que obedientiae obsTri n m u n t° m no : ff, , C, ° h,erarchi «e subord Ltionis, verae- 
*J ctiam in iis, quae ^52?^ qUM ad Rdem et moreS ' 

U'ffusae pertinent; ita ut cus tod ta u EcC,esiae Per totum orbem 

JUM. eiusdem fidei profes ionfs u i " c S" P S? ta ^ — nionis, 
uno summo pastore. Haec est ca 7oul v Christi sit grcx sub 

«^flde atque salute, nemo potest ^ d ° Ctrina - a qua deviai^ 

s&ttfcsrs* ^ osto '° r - 'orm ksj *? aui 

« supremoT,? S ' b ' Krc *»' **"B singulos ES , f n ?* tama . uam vcri 

^25*^ r^i*2SK n iS-^ iit eadem 

Mregoru Magm . Meas A wr «c vindicetur, sccundura 

W «ntoersolls Ecclesiae. 

tp. XI. aCr - , IU ' c - 3 ictConc.Aqui| cicn . 

" •' i8, - ,m crcpp.s.Ambros., 



Concilia Oeneralia , 3 



iWras Atwwr /nrrfriMi /mro/u/n p/^/. 77//tx ego vere honoralus sum 

cum singulis quibusque honor debitus non negatur. 1 ' 
Porro ex suprema illa Romani Pontificis potestate gubernandi universam 
Ecclesiam ms e.clem esse consequitur, in huius sui muneris exercitio libere 
commun.cand. cum pastoribus et gregibus totius Ecclesiae, ut iidem ab ipso 
in yia salutis doceri ac regi possint. Quare damnamus ac reprobamus illonim 
ser.tent.as qu. hanc supremi capitis cum pastoribus et gregibus communi- 
cationem hc.te .mped.r. posse d.cunt, aut eandem reddunt saeculari potestati 
obnox.am, .ta ut contendant, quae ab Apostolica Sede ve, eius auctoritate 
ad reg.men Eccles.ae constituuntur, vim ac valorem non habere, nisi potc 
statis saeculans plac.to confirmentur. 

Et quoniam divino Apostolici primatus iure Romanus Pontifex universae 

^™* P T ' T US etiam Ct dec,aramus . c "ni esse iudicem supremum 
Rdelium,» et m ommbus causis ad examen ecclesiasticum spectantibus ad 

SJTL^ST reCUrn / 3SediS Ver0 A P° st0 ' ica e. cuius auctor tate 
maior non est, udicum a nemine fore retractandum, neque cuiquam de eius 

hfd^ 3 rCCt ° Ven ' tatiS tramit e ^berrant, qui n f r 

mant, hccre ab iud.cs Romanorum Pontificum ad oecumenicum Concilium 

s?::- d it a a uctori ; atem R o oman ° Ponm <* su ° eri ° rem 

cium Z ct oZ\JT ' t R ° manUm PO^tifiCe^, habere ta ntummodo offi- 

SuSS in ,n- r" aUtCm PlCnam Ct SU ° remam P 0t «ta- 

mor ed " ' , 7™™ non SoIum in rebus - <V™ ^ fidem 

^rtTStaf^ qUaC ad disCipIlnam et re ^ imeu Ecclesiae per totum 

'SiSffl : eum ,,abere tantum potiores partcs ' n ° n — 

csse oSS^i^,? 1 ^ P ° teStatiS: aut hanc eius Potestatem non 
sterii pls U atenT co l K Ver , Sa ? ° Wb * Sll0re ™ m ^quc magi- 

^JS^^SST' ec Sancta Sedes semper tenuit - perpetuus 

b "s Oriens cu.n n < ' '? Saquc oecumeni ^ Concilia, ea impfimis, in qui- 
rav "unt. ™? te f n fidei charltatlsque unionem conveniebat, decla- 

'"haerentes h 1 ! Conci1 '' Co " s ta„tinopolitani quarti, maiorum vestigiis 

^ ^ZtotTn, idCrUnt Pr0fessi0uem: M« salus est, rectae 
termitti sententfa rff, « S"' 3 non potest Don,ini nostri Iesu Christl prae- 
E -lcsiam t h tf ' 8 U ; TU ? Pctrus ' et su P cr hanc petram acdificabo 

Scd < Apostolica Imm^eE T ^™" P robantur effectibus . i° 

«lebrata doclrin Th * , CS SCmper catho,fca rcservata reli g io - sancta 
«Petamus ut in ,in- Crg ° Hde ct doctrina se P arari minime cupientes, 

U,la cor »n"«n>one, quam Sedes Apostolica praedicat, esse 

^ m § *v}°£ AIcx c a »^n., I. VIII, ep. XXX. 

' Concil.* Oec, m CV , e T' d ' 28 "<>V. 1786. 

P - b - NlcoW I, ad Michaelem Imperatorem. 



14 Concilia Generalia 



mercamur, in qua est mtegra et vera Christianae raligionis soliditas i An 
bante vero Lugdunensi Concilio secundo, Oraeci profesT suni S T 
Romanam Ecclesiam summum et plenum primatum e / SaiKtarn 

universam Ecclesiam catholicam obtinere ouem se Tb 1 n P SUper 
Petro Apostolorum principe sive vert ce S Rn™ ,pS ° D Doraino in bealo 

Ecclesiam a Domino nos tro leTo^to ^T, * gUbenUU,di UniverSalem 
Huic pastorali muneri ^itfe tnu " hra esse - 

semper operam dederunt, ut salutaris f£ w . ^ 880 ™ 8 N ° Stri indefessa "i 
populos propagaretur, paVique Tu ra vJ, . ''""^ apUd orancs terrae 
et pura conservaretur. Quocirca "otiu^ X ^ ' UDi receota esset > sin <™ 
Synodis congregati, u«U ecc | ° rD ' S Antistites "unc singuli, nuncin 
'ormam sequentes, ea pLsert m ^^^T^^ et antia . uae r <* uIae 
S han ? Sedem Apostolicam nScE^iS"' " n< * otiis emergebant, 
<Hub, fides non potest se, U r b [ P ° tlssi ™<n resarcirentur damna 

rnporum et rerum conditio suadet ^ aUtem Pontifi «s, prout 

P rtic, CXPl0rala EcClesiae Pe r^dh„ nC C ° nV ° Cat, ' S oecu ™'- is Conci- 
P rt.cu.ares.nunc a.iis, quae divina TunnM Sententia « nunc Per Synodos 
bus con ? da ^venint, ^JSfiS** P^identia, adhibitis auxi- 
^tT DC ° **! coVn o ;" ra Ser S tUriS Ct a00sto,icis Traditioni- 
ren sed a Pr ° missus ^ ut eo ^ qUe Cnira Petri successoribus 

ttom^?'^"*™^™^? n ° Vara d0ctrinam P* teface - 
docu^ nam l CUSt ° dirent et Kdclit 1^1» f° °» ^velahonem seu fidei depo- 

ve ne ;:;r tqTeT.uTr 3 » ilcs ^^«"^r s uldera apostoiicam 

omni semp' e ^e ; , " ' P ' Cnissirne «cfe^fU ha T Cti ° 0ctores ortnodoxi 
oivinam iXSS! batam ^munere, se CU ' . rf ncti Petri Sedem ab 
Pro te, «Zt 22? ^Pulorum suo™"" m Doraini Salvatoris " ostri 

lor l„! .. V««WO convcrsus Cnnfirmn frn. 



. Hoc igitur veritatis et Rd l ""'^ M 

^ sfpSffaS^ — «• P -o eiusque 

— nosa csca SSftS^ ""'versus Chr S Ut CXCelso ««° nmnere 
occasioneEcclesU^o , " d ° Ctrinae PabuTo „ PCr eos ab erroris 

fafah po ta UnaCOnSCrvar '«ur ' tau ' retUr - Ut 8ub '*« schi- 

v . " v ero cum hTc C « 71* * Sterct - SU ° fundarae " t0 'on^ 

vel maxlme rtqulritur L qua wlutif cra * 

ntur - «on pauci InvenU^ A q P u ° st °>ici muneris cfficacia 
. ' Ex formula c Hn • a uctoritati obtre- 

Occumcnicl VIII r«.. * dae Pa P", Dr n ,.« « 

,Sdct " »ubscript a est 



Romani Pontifices 



15 



ctant; necessarium omnino esse censemus, praerogativam, quam unigenitus 

asienere" 5 ^ * ° COniu "& r * <"«natus est, solemniter 

Itaque Nos traditioni a fidci Christianac exordio pcrceotae RdeMor inh a< , 
rendo ad Dei Salvatoris nostri gloriam, re.igionis Catn^lc e ^ I ^ 
e Chns hanorum populorum salutem, sacro approbante Concilio, docemus 
et d,v,n.tus revelatum dogma esse definimus: Romanum Pontificem, cum e. 
Cathedra loqu.tur, ,d est, cum omnium Christianorum Pastoris erDocToris 
munere ungens, pro suprema sua apostolica auctorifate doc^nam de fide 
vel monbus ab un.versa Ecclesia tenendam definit, pcr assistentianTd.v n n 
Ipsi m beato Petro promissam, ea infal.ibilitate pollere, qua div Zs ZZ' 
ptor Ecclcs.am suam m definienda doctrina de fide ve moribus instm^ 
esse voluit; ideoque eiusmodi Romani Pontificis deHn tion ex s se non 
autem ex conscnsu Ecclesiae irreformabiles esse ' 

Si quis autem huic Nostrae definitioni contradicere, quod Deus avertat 
praesumpsent; anathema sit. M avertat, 

^ [Acta et Decreta Sacrosancti Oecumenici Concilii Vaticani, p. 129-140, 



II. - ROMANI PONTIFICES. 1 



S. Clemens F, ep. P rop rer subitas, a. 90^,9 (?) 

^P^!£ZSSJ^^ * mani i eSta Sl0t ' Ctiam in divinae co * ni - 
'"inus iussit per ge rc Tt 2 Z\ deDemUS faCere ' ^ uae nos Dc 

*** ve. inSate fieS o« j T"^ 8 ° D,ati ° neS Ct ° fficia Derfici ' neQ - ue 
et a quibus c C ,e r ri? u CP,t> ^ ***** teranoribns et horis,nbi 
re| i?iose om„ia secundum Z CXCe,S,ssiraa sua voluntale definivit: ut 

Qui «*> miSrSS^Sl^- facta ' accepta essent vo,untati eius - 

nam q»i legithna De un Z ^ ^ et beati sunt = 

mu "ia «ributa sunt: et sacerdom ? PeCCant Sum "o quippc sacerdoti sua 

sua iDto^SSr ° CUS T° PriUS Draestitutus est = Levitis 
gl , ur . «ncumbunt: homo Iaicus praeceptis laicis constrin- 

[Mm ' ^ l « co1 - ' oo .202.- J aff e> n.Q (1)J . 

^pe^lVmm inXno h^S'! r ""'^" 8 dCSUmpti ' ° ui " ie " on 
anti quo Corpore iirh tr^lSf^^ V ° ,U " ,ine P ° SitarUm rcpcriri 



12 



S. Cornclius I, ep. Quantam sollicitudinem, a. 252, 

Profcssio fidei schismaticorum. 

... His ita gestis, in presbyterium venerunt Maximus, Urbanus, Sidonius 
et Macarius, et plerique fratres, qui se eis adiunxerant, summis precibus desi' 
dcrantes, ut ea quae ante fuerant gesta, in oblivionem cederent, nullaaue 
eorum mentio habcretur, proinde atquc si nil.il esset vcl commissum vel 
dictam, .nv.cem omnibus rcmissis, cor mundum et purum iam Deo exhibe- 
rent, sequentes evangelicam voccm, diccntcm beatos essc puros corde aul 

dcs.gncm: Nos, inquiunt Cornelmm ,Jc 'Psorum propna verba 

m «tf» conJUmur m'l£JZ™£ doa '. ao nosiro > **»«*• Nos crro- 
perfldla et loauacitate capU a ZTrZ ***** sumus 

nicationem cL ^m^^no^i *** ° Uamdam com 

nostra scmpcr in ecclesia fuit Z JniJ- ' Si " eem tamen mCns 

Chrtstam esse dominum, g2, Zf^T™"" """" A ™ esse > et ""<"» 
cp>scopum in catholica 'JSL eZidbT^ *"* Snnctum > «»>»» 

«mar: ut q „ od apud potest ( T f *** ?° mm P rof «sione non move- 
««'■ comprobarcnt? Q u P aprop TmL tT^ k "»* 
sc re .ussimus: caeteros cum inln i n" P ™ b *™ m 'ocum suum agno- 
-tcm remisimus Deo omnip tenf ' 2? ^cpimus. Omnia 

W"* ,0 «>- I. col. 331 - hflk n 1 11 03 ] SUOt ° mnia rCSCrvat *- 



13. 



34 57 ^ fra grnentum). 

"•• Si Qm"s , r , f 

^od «raditum cst a /- uacun,c l«e haeresi venerit nH 

?W Proprie al ul U r , JT* 12 ;°V lhl1 ,nnovetur nisi 

Untum. allerutrun ' «I se venientes n0n ?C? te-<lto: CUm W 

,Ex CDis «ola C yD rm,- , P Scd cou "«unicent 

* «23 (22)). Cypr,a "' ad Pompeiun, . M 

tom. 1, CoJ . 928i _ w 



Romani Pontifices 



17 



14. 

S. Damasus I ( in Synodo Romana IV), a . 380. 

Anathematismus 22. - Si quis non dixerit Q„w», 
dum ab omni crcatura, sicut et Filium .« p V bpintum sanctum adoran- 
[Mansi, tom. , ci. 48 , . SX^V!^ *, (57)) . 

15. 

S Siricius, ep. Directa sd decessorem, IO febr. 385 . 

n^r asrrr^Ts: ™ nis , Damasum 

ordinavit) invenit: quam cum i„ con V en l ? (qU,a * dom,nus 

invenimus, quae reprehensione et corre C«o£ sZ H ^ 
Iaudanda cognoscere. Et quia nece^s era 1 qUa " ta °P*»remua 

succcdere, cui per Dei erati-,m snrrLc * C ' US ,aboribus curi sque 

Primitus ™* Vro Vect ^ ut oporteb^a, 

dujnatus est) consultationis tuae reslnsum T ( f d ° minUS as P ,rarc 

P- officii noshi consideratione non cst nob s dis^ t 00 " Wem ' U: qu « 
''bertas, quibus maior cunctis Christi^L , • d,ss,mu,are . non est tacere 

mus onera omn.um qui gravan^ur lin? M,us ,ncumb,t - Port ^ 

s 'olus Pctrus, qui nos inTm^bu ' ut ZnSJ^ ^ " "° biS beatus 
«cgit et ruetur haeredes. ^nnaimus, administration is suac pro 

^'pta^fe*^,^^ S, ' g " JS "'' bap,iza,os ab tepH. 

apostolus vetet, et canones coZZfr ? ° 00n " Ce,: cura h « Reri et 
cilium, missa ad provindas a ve^rfnH ' " P ° S ' CaSSa,Ura Ariminense co„. 
«eneralia decreta , prohTbTant ™« mera ° riae P™ d «=««ore meo Liberio 
*- -t in synodo tSkTZESZZ"^ ""^ 
«P«opali 8 manus imposition^ caZlcT ^ '™ se P |ifo ™''s spiritus, 

•oius oriens occidcnsquc custali, a ' 1 T C0 , nVen,U, S0Ciaraus - Q"od etiam 
oonvcni, dcviare, si ,1 vmfanoZ^T ' V<>S qUOqUe P ° S,hac m ' ra ™ 

s . 16 ' 

Haec " ° Cent ' us «P-Btstm,, . s feb, 4 o 4 .> 

'^PoT^Z^' i,,,Ui,U ° iVini iudic « omncm ca.hohcum 



° Cp,!c °PO Rolhomasensl. 



• 



Romani Pontifices 



IS 



C 8. - Ut venientes a Novatianis vel Montensibus, per manus tan- 
tum impositionem suscipiantur: quja quamvis ab haereticis, tamen in Christi 
nomine sunt baptizati; praeter eos, si qui forte a nobis ad illos transeuntes 
rebaptizati sunt. Hi si resipiscentes et ruinam suam cogitantes redire volue- 
rint, sub longa poenitentiae satisfactione admittendi sunt. 
[Mansi, tom. 3, col. 1033, 1034. - Jaffe, n. 286 (85)]. 

17. 

S. Innocentius I, ep. Consulenti tibi, io febr. 405. 1 

Consulenti tibi, frater carissime, quid de proposita specie unaquaque 

sentirem, pro captu intelligentiae meae, quae sunt visa respondi, quid sequen- 

dum vel docilis ratio persuaderet, vel auctoritas lectione ostenderet, vel custo- 

di'a series temporum demonstraret... Proponam igitur singula, subiiciamque 
p.sponsuin ... ^ 

C 2. - Et hoc quaesitum est, quid de his observari oporteat, qui post 
baphsmum omni tempore incontinentiae voluptatibus dediti, in extremo fine 
vjUe suae poenitentiam simul et reconciliationem communionis exposcunt. 

«?nr " i M erVat, ° Pn ° r dUn ° r ' p0Steri0r ''"^rveniente misericordia inclina. 
tior est. Nam consuetudo prior tenuit, ut concederetur eis poenitent a ed 

communionem dari abeun.ibus placu.t , ! t ' ' *?, te ™ re depU ' S ° 
quasi viaticum profecturis et ne E • u ? P * d ° mmi mis ericordiam 
ritatem et duritL ^ Z^T^^ " egantis veniam «P* 
communio, ut homines huiusmodl vd i " S ° CUm P 0enitenti * «trema 

rantc c^r v r , a vss - * poenitentes ' mise - 

brevis ad^exusVtendit HLc^t^n Tli sanct ™ scripturarum, 
Moysis libri 5 id est GeneT Sod Tv" moneri voce voluisfl 

Nave unus Judicum unus. R ^"^onomii: et lesu 
Sa omonis libri 5. PsalteSuTK 

^her unus, Iudith unus, MachaTaeo m / \ ^ U " US ' Tobiae unus ' 
duo l cm n ovi Testamenti, Ev ^Zt^' ^ du °' Paralipomenon 

Actus° ae ,oannis 3 - Eoist ^ ? ZZ; f postoli Pau " epist0,ae 14 - 

Mat lTTT m ' Apoca 'y P sis lo nn is CeS' '"^ Episto,a ,acobi - 

,aC ° bi minoris ' vel sub £ \T m> qU3e ' Vel sub nomine 

Z £fr hiS; Vcl sub "o m CZ*TT- 3 Xenocnari de et 

S3 rvrs- *~ qua 8unt a,ia ' non so,um 

K " Jaffe - 293 (90)]. 

EXUPeri ° Cpisc °P0 Tholosano. 



ftMuz/u Po/Uifices 



19 



18. 

S. Innocentius I, ep. /Wa^na me gratulatio, 13 dec. 414. 1 

«Hte^ J"*** non 

tiam non agunt, verum etiam honore cumuh nZ Sed ca„„ .^"'^' 
constituti, de Novatianis fieri permiserun Prius m d " nones a P ud . u N '««»n 
tutus, ponendu. est, ut possimus advertere 7a id vH? a patnbus insti " 
sensum sit vel praeceptum. De his inqui QU nl , QU ?** ab asdem 
id est mundos et aliouando veniu^ 

haeresum clericos pertine^e Nam si inT T praece P tum ' n <* * d aliarum 
poterit confirmare, a quibus venientes etiam , bantilri * U,,a ? ,s . tls 4 d * c f tum «*. 

t2Mr£s2 Zp,™i b t ap,izaba "*' ? n — 



19. 

S. Innocentius I f ep. Si instituta ecclesiastica, 

19 m ar t. 416. 2 

c«o ^^^jfffc dC h ° C ' Si , cut de ceteris . c °nsulere voluit dDc 

a clilection 2 t u m "L * haW " episto,a sua ' e ** 

positum illud. quod in beati apostoli lacobi epistola con- 

i ^ d e P' s copos Macedoniae. 
Decentio episcopo Eugubino. 



20 Romani Pontifices 



scriptum est: Si infirmus aliqais in vobisest, vocet presbyteros, et orentsuper 
eam, ungentes eam oleo in nomine domini, et oraiio fidei salvabit laborantem, 
et sascUabit illum dominus: et si peccata fecit, remittet ei. Quod non est 
dubium, de fidelibus aegrotantibus accipi vel inlelligi debere, qui sancto oleo 
chrismatis perungi possunt: quo ab episcopo confecto, non solum sacerdo- 
tibus, scd omnibus uti Christianis licet in sua aut suorum necessitate inun- 
gendo. Ccterum illud superfluum videmus adiectum, ut de episcopo ambi- 
gatur, quod presbyteris licere non dubium est Nam idcirco de presbyteris 
dictum est, quia episcopi occupationibus aliis Impediti, ad omnes Ianguidos 
ire non possunt Ceterum, si episcopus aut potest, aut dignum ducit, ali- 
quem a se visitandum, et benedicere et tangere chrismate sine cunctatione 
potest, cuius est ipsum chrisma conhcere. Nam poenitentibus istud infundi 
non potest, quia genus est sacramenti. Nam quibus reliqua sacramenta ne- 
gantur, quomodo unum genus putatur posse concedi? 
(Mansi, tom. 3, col. 1030, 1031. - Jaffe, n. 311 (108)]. 

20. 

S. Innocentius I, ep. /„ requirendis Dei rebas, 27 ian. 417. > 

In requirendis Dei rebus quas omni cum solicitudine decet a sacerdo- 
Z^Z^T t ^ --ilio,Tntiquae 

^^^^^T^rT^ disci P |in -, vestrae reli- 
ciaretis, L ratione Zl nCm , Consu,endo . antea cum pronun- 

iudicium, sdent nu^no 1S .w"™ a PProba«s esse 

r - ^zz:z &?; t hoc ,oco positi - ipsum 

ritas nominis huius emersit Oue P ep,SC0 P atus et tota aucto- 

mus, quam probare laudanda vel idZTr!**' ma,a hm damnare novi ' 
ta,i officio custodientes, non centtL ' q , U ° d PatrUrn instituta sacerdo " 
*d divina decrevcre ZSfrT^J*^* QUod ™ no " humana, 
q«e provinciis agerelur, Z.lTrTl de disiunctis remotis ' 

nohtiam perveniret, ut to^ M^T^ f !" iendum . »™ ad huius sedis 

nnaretur: indeque mJ^S^SSL 9 ^ ^ P ronnnc ' at, ° 
quae cunctae procederent, et Z 2* (VC,Ut de nata, i s "° tonte 

corruptae matlarent) £ ^*™"" tot ' ns mundi regiones puri capitis 

"««.UOdjbul sordidatos mu J ^ T a "k UCre ' qU ° S VC,Uti in COen0 

t Ma ™. tom. 3, col. 1071 107T , C °T or ' bus "nda vitareL 

-Jaffe, n.321 (H 6 )]. 

""""" **""" 2 ' -t. „8.- 
; E ""<«W. Alrtc,,,, • „ «lesastia disciplina Petri 

art hleinen>i , iftltrant 



Romani Pontifices 



21 



nomine, a quo ipsa quoque descendit, reverentiam ouam . . 

tantam enim huic apostolo canonica antiquitas pe S cTtZJ< J '■ ° l ? U 
esse potentiam, ex Ipsa quoque Christi DeT n L^ 'rl ■ 1"^ V ° luit 
so.veret, et so.uta vinciret; 'ar 

aliqua titubare aura senten iae, cui i psa su 7nlin^ r ^*"' 
motibus constituit fundamenta et q fae 8 'ne ~Tic 1 * ^ ***** 
Cum ergo tantae auctoritatis Petrus capu t i" e T s ou nT * '"^ 
rum studia firmaverit, ut tam humanis ^uam' dt S^J&ffi 
ommbus firraetur Romana ecclesia, cuius Iocum nos regere et po tc Tu m 
nomm.s obt.nere non latet vos, sed nostis, fratres cariJnT, „ ? 
dum sacerdotes, scire debetis- tamen r,.m\., 7 carss ' m '. et quemadmo- 
nullus de nostra possi ^ 

vestram notitiam nostris u.tro BW,S«l te ^ 5? * 
in commune consulentes, non quia quid debe rc 't fier ^*"™**' ut 

remus a.iquid quod contra ««mL^SS^S dM c^ 

iMansi, tom. 4, coj. 366, 367. - jaffe, n. 342 (134)J. 



22. 

S. Bonifacius I. ep. Retro maioribus tuis, », mart. 422. ' 

tt n rr!:rnis V, ' d r ^ n n' S ^ "" 1 rdlCtUm - Ad TheSSa,os 
dicitur illicite conV r ° P . T P CnaS ,,tCraS Ad svnodum ^^ e 

cuius *3S£FS^ CaUSa frat - n ' S nOStH Ct C ° epiSCOpi Peri ^' sis . 

qu^Tun i fr" s £S PemtUS / ' tUrDan '' ta "' a SCHpta dire: 
sdentiarn minime debuZ^ '"^"'^"^ Pnmo convenire se citra tuam con- 

N«nquam ete nim Jcu, t ! V' ™ ' ^ "^™ "° n ^ iudici ° ret ^ acta ndum. 
*de, tractari C ° rar8U8 qUod semel statutn '" est ab apostolica 

fMansi, tom. 8, col. 754, 755. - jaffe, n. 363 (146)j. 



' R"fo eplsc. Thessaliae. 



Romani Pontifices 



23. 

Pelagius II, ep. Dilectionis vestrae, c. a. 585. 1 

„ Quam igitur ante dominum poteritis habere fiduciam, quando nullum 
scandalum gencrari vobis de fidei nostrae integritate cernentes, tantis tempo- 
ribus per superfluas quaestiones ab ecclesia Dei, quae una est, et a fraterna 
caritate vos dividi duratis. Ubi namque sit ecclesia constituta, licet ipsius 
domini voce in sancto evangelio sit apertum, quid tamen beatus Augustinus 
eiusdem dominicae memor sententiae definierit, audiamus. In his namque, 
ait, esse Dei ecclesiam constitutam, qui sedibus apostolicis per successionem 
praesulum praesidere noscuntur. Et quicumque ab earumdem sedium se com- 
munione vel auctoritate suspenderit, esse in schismate demonstratur. Et post 
alia. Positus foris, etiamsi pro Christi nomine mortuus fueris, inter membra 
Christi non numeraberis. Patere pro Christo, haerens corpori, pugna pro 
capitc. Sed et beatus Cyprianus egregius martyr in libro quem de unitatis 
nom.ne titulavit, inter alia sic dicit: Exordium ab unitate proficiscitur: et 
pnmatus Petro datur, ut una Christi ecclesia et cathedra monstretur: et 
pastores sunt omnes, sed grex unus ostenditur, qui ab apostolis unanimi 

ui non tenet, 

1 71< J ? CrC ?: l? QUi Calhedram Petri " su P er °. uarn eee ' esi * fundata 
tLtlT^r ^ eCC ' CSla 86 KSe con[idi,? ,tem Post alia: Ad pacis 
n? P eZt "° n P0SSUnt ' qUia pacem domini di scordiae ftirore 

revocaUb^l^eUuM * ^ Ad / acri " ciurn <™ dissensione venientes 

enim habere dorninum l , , f mUnera res P exit De us: neque 

em per zeli 

Quae sacrifieia c eb ra e JeTuni 5™*'"""' fratrUm? 

»««m cum collecti fuer n opu l n ^ h SaCerdotum? Secum esse Chri- 
Tales etiam si occisi in conf, • qU1 eXtra eccIesiam colliguntur? 

^ine abluitur. I nc p iabiS ,r T'™ ^ maCU,a ista " ee san " 

^ «nartyr non P S u n^T ^ nec P assione P nr ^ tnr - 

POtertt, qul eam Ju^»",^ T !* ad ^ num P^enire non 
non possunt q ui 2ta J^J^*' Et P ost Cum Deo ma- 
»'«t flammis et ignibus tradti ve l oh" " nanimiter "oluerunt: ardeant 
crit '»» Wei corona. sed Z na irfW ^ 8010,88 SUas P onant: non 
"«J «d.desperationis &?J£ftP ^ ** ^exitus g.o- 

-f***ms An esse sibi cun Ch P ° test ' COronari "°" POtest 
III l , 5?S fadt? < ui Se » cle 1 I ? u VidCtUr ' °- ui adve ™ s sacer- 
,lle com - Deum portat, cot.ua De fll t£* **** seeernit ? ^rma 

««Pontionem repugnat: hostis altaris 




Romani Pontijices 



23 



adversus sacrificium Christi rebellis, pro fide nerfidus nm „c • 
Iegus, inobsequen. servus, filius impius, frater inin ic« rnn» f "* 
et Dci sacerdotibus derelictis, constituer^ ^ „" S K tt? H eP ' SC ° PiS 
supra: Peius schismatis crimen est, quam quod hi aui ,Z T * 
tamen in poenitentia criminis constituti dominum ,2w , Sacr,f, . caveru "t : qui 
cantur. Hic ecc.esia quaeritur et ^7^^^^*"^^ 
necessitas fuisse, iilic voluntas tenetr T^^^T'' ° ^ 
tantum nocuit, illic qui haeresim vel schisma acere conT' P *n ^ 
trahendo decepit. Hic animae unius est dTmnum U H ' T' *° S ^ 01 
Certe se peccasse hic intelligit et planlit nie uil ? ™ p,Urimorurn - 
sibi delictis placens, a matfe «1^^^ 

sacramenta disturbat, et cum lapsus seme? peccavent it n SSf ^ De ' 
Postremo lapsus martyrium posLodum con^secutus 0^ 

SSSS' - ecc,esiam fuerit occisus - ad 

[Mansi, tom. 9, eoL 897-899. - jaffe, n. 1055 (687)]. 



24. 

Hadrianus I, ep. Institutio universaiis, a. 785. ' 

qUaC - i,,is ««« partibus, 

sic populo gentili tradent r P f'™ f "' aS SUaS cum alio benedicent, et 
^P^^S^S^^S^ examina t i one praefati presbyten 
ut etiam, vi ve 11 1 e viro rm ! l i V ? ""^ 3 "' 5 ,nVa,uit error P e miciosus, 
dotes, IJ&^tt^ C e °S i0 T antUr ipS1 ' PSeUd °- SaCer - 
Partibus, quae longum est dici ' ' ^ de audivimus 

Jaffe! u!^ 1 ^ ra - XCV,n ' C0 '- 385 ' " Cf- etiam Mansi, tom. 12, col. 813. - 

25. 

Nicolaus I, ep. Proposueramus quidem, a. 865. " 

"^t^^t? r°rv bi *\ n,aior auctoritas ' iud,cium 

Patet profecto sec r,no^.« d,SS0,Vendurn SciHcet, vel ad roborandum: 

nemine fore ret« C hn d ~ ' CU ' US aUCt ° ritate ma ''° r non est « iudicinm * 
Si ^'dem ad Sf^.nST ^*** de e '' US ,iceat ,udicare indiei o- 

illa autem n*T*JES£2 ^ T ** appe " ari vo,uerunt - a0 

8it appellare perm.ssus. luxta quod et Bonifacius, atque 



J Episcopis Hispaniae. 
^'cliaeli Impcratori. 



24 



Romani Pontifices 



. . ( v;mi nnesules. non suis adinventionibus, sed Ecciesiae Ro- 

manae consuc Thp „, Iiam e t alias provincias constitutis scnbens: 

SS ^TjSSa* de cL iudicio non licet retractare, 
manu obvias audacter intulit. Nemo in hoc rebeh.s ext.t.t, nisi qu. de se 
voluit iudicari. Gelasius autem in common.tono Fausto mag.stro fungent. 
legatione Constantinopolim dato: Nobis, inquit, opponunt canones dum 
nesciunt quid loquantur; contra quos hoc ipso venire se produnt, quod 
primae sedi sana, rectaque suadenti parere fugiunt Ipsi sunt canones, qui 
appellationes totius ecclesiae ad huius sedis examen voluere deferri. Ab ipsa 
vero nusquam prorsus appellari debere sanxerunt, ac per hoc illam de tota 
ecclesia iudicare, ipsam ad nullius commeare iudicium. Nec de eius unquam 
praeceperunt iudicio iudicare, sententiamque illius constituerunt non opor- 
tere dissolvi, cuius potius sequenda decreta mandarunt. Ergo de iudicio Ro- 
mani praesulis non retractando, quia nec mos exigit, quod diximus com- 
probato: non negamus eiusdem sedis sententiam posse in melius commutari; 
cum aut sibi subreptum aliquid fuerit, aut ipsa pro consideratione aetatum 
vel temporum seu gravium necessitatum dispensatorie quiddam ordinare decre- 
verit. Quoniam et egregium apostolum Paulum quaedam fecisse dispensa- 
torie legimus, quae postea reprobasse dignoscitur. Quando tamen illa Romana 
videlicet ecclesia discretissima consideratione fieri delegerit, non quando ipsa 
quae pene sunt diffinita retractare voluerit 

[Mansi, tom. 15, col. 209, 210. - Jaffe, n. 2796 (2111)]. 



26. 

S. Leo IX, ep. Quia Auctore Deo, a. 1051. 

Quia Auctore Deo sic nobis unius Ecclesiae cura specialiter est commissa, 
u per d.gmtatem Apostolicae Sedis etiam caeterarum Ecclesiarum generalis 

h cteZTn g ' r Str .° C ° mpetere Videtur officio ' non ^olum quae 
J sed t™l ™ EC f SiaS tCmerariis ausibus «>»t usurpata, corri- 
P V 1 T Cadem P raesuma »tur, in posterum providere. 

«uetud nem 7am n ' "f T' * ^™* execrabilem quarundam plebium con- 
domum Epi C0D nS ^ovimu.. ut videlicet suo defuncto EpiscopO, 

™r diripia^ orSS™ ^ favadant ' faCU,tates «*» pracdonum 

i^^^ taW^ vites insuper, et arbusta bestia.i 

^^T^^Jt^ Vig ° riS fuerit cc " sura correctum 

^^^^^2J^r^ m furoris immineat s 

««ns patri vel ™w mulctnr! T * reDromissi °ne mandatum, si male- 
«ntentia digni sunt, qui ^TL^ cuiu * animadversionls 

™<rem suam Eccl^ i n " a 1!'? f**?* P ersea - ui *estiunt, scd ipsam 

b V r r H nUm gCnUS dissi ar^n^„2 ? C pf PiritU sunt, 
deblt ° human « conditionis obiit sed r ?' ^ S ™ Td ° S q - ui,ibet " 

' Sed Chr,stus . qui animarum nostrarum 



P 

Si 




Romnni Pontifices 



25 



Episcopus est, cx virtute divinitatis in aeternum vivit. Sicut enim Paulus 
dicit: Plures facti sunt Sacerdotes secundum legem, eo quod morte prohi- 
berentur permanere. Iesus autem, eo quod maneat in aetcrnum, sempiternum 
habet Sacerdotium. Deum ergo inhonorare convincitur, qui mortali Episcopo 
vivente, terrena pressus formidine ab Ecclesiae se laesione cohibuit; defuncto 
autem eo, ad iniuriam Christi qui immortalis Ecclcsiae sponsus est, fel odii, 
et virus malitiae, quod eatenus occultabat, effundit Et fortasse Episcopus in 
vita sua aliquem Iaesit; sed Christus, qui Ecclesiae custos relictus est, quid 
peccavit? Si ergo illi, qui nocuit, malum pro malo non redditur; cur aeterno 
Pontifici qui nobis bona pro malis reddidit, reverentia non habetur? Verum- 
tamen si Ecclesiae praedo, Dei filium immortalem procul dubio Pontificem 
videret, si eum ubique praesentem omnia nosse, ac posse consideraret, coram 
eius oculis admittere tam impium tam sacriiegum facinus non auderet Sed 
vere in illo completur, quod per Psalmistam dicitur: Dixit insipiens in corde 
suo: non est Deus. Porro si IUi qui bona sua Ecclesiae conferunt proprii 
reatus absolutionem felici commercio promerentur: subsequenter autem illi, 
qui Ecclesiasticas facultates barbarica feritate deripiunt, in aeternae damna- 
tionis voraginem cadunt: qui nimirum novo.et incomparabili criminis genere 
sic iudaicam perfidiam superant, ut non modo gentilium errorem, sed et 
haereticorum pravitatem detestabiliores excedant; a quibus videlicet Christus 
iterum crucifigitur, et Corpus eius, quod est Ecclesia, crudeliter laceratur. 

§ 3. Deprimatur ergo ausus illicitus, et nefarius diabolicae instigationis 
cohibeatur excessus, abstineat manus audax ab Ecclesiastico Patrimonio, ne 
victus pauperum pereat, ne quod ex oblatione fidelium iam Deo factum est 
Sacrificium, praeda raptorum fiat 

§ 4. Quisquis autem huius nostri decreti improbus temerator extiterit 
ex parte Dei omnipotentis et auctoritate beatorum Apostolorum Petri, et 

et ut revera putridum membrum 
excommun.cationis ferro a sanctae Ecclesiae corpore detruncamus. Sit igitur, 
msi resipiscat, anathema, maranatha, omnesque maledictiones Hebal super 
caput suum descendisse cognoscat 

§ 5. Obscrvatoribus autem gloriam et honorem et incorruptionem, quae- 
rentibus vitam aeternam. Amen. 

[Bull. Rom., tom. 1, p. 378. - Jaffe, n. 4210 (3274)]. 



27. 

S. Leo IX, ep. In terra pax hominibus, 2 sept. 1053.' 

nnleHiJ.!' " f S ' C ' UXta Sa P' cntem . Iapi3 missus non pergit ad coelum, et 
prove b » Pr0latum ' «vertitur in authorcm suum: Sic, iuxta vulgi 

illius sn qU ! ! UDra C3pUt suum s P ucre conatur, quantocius in faciem 
ssputum relab.tur. Sic nobis maledictum pro maledicto non reddentibus, 

' Michacli Constantinopolitano et Leoni Acridano. episcopis. 



25 Romani Pontifices 



sed cum Psalmista adversum nos peccatore consistente, custodiam ori nostro 
iam diu ponentibus, per tumorem vestrum incurristis, quod doiemus: quia 
praeiudicium facicndo summae sedi, de qua nec iudicium licet facere cuiquam 
hominum, anathema accepistis ab universis patribus omnium venerabilium 
condliorum. 

C 32. - Nam Romanae ecclesiae fides per Petrum super petram aedi- 
ficata, nec hactenus deficit, nec deficiet in saecula, Christo eius domino ro- 
gantc pro ea, ceu testatur sub ipsa passione sua: Ego rogavi pro te, Petre, 
at non deficiat fides taa: et ta aliquando conversus confirma fratres tuos, 
Quo dicto demonstravit fidem fratrum vario defectu periclitandam, sed incon- 
cussa et indeficiente fide Petri, velut firmae anchorae subsidio figendam, et 
in fundamento universalis ecclesiae confirmandam. Quod nemo negat, nisi 
qui evidenter haec ipsa verba veritatis impugnat: quia sicut cardine totum 
regitur ostium, ita Petro et successoribus eius tofius ecclesiae disponitur 
emolumentum. Et sicut cardo immobilis permanens ducit et reducit ostium, 
sic Petrus et sui successores liberum de omni ecclesia habent iudicium cum 
ncmo debeat eorum dimovere statum: quia summa sedes a nemine iudicatur. 
Unde cler.ci eius cardinales dicuntur; cardini utique illi, quo cetera moventur, 
vicinius adhaerentes. ' 

[Mansi, tom. 19, col. 641, 653. - Jaffe, n. 4302 (3286)]. 



28. 

S. Leo IX, ep . Cum ex venerablllum, 17 dec. 1053. 



1 



quinaue vix E^st^&^ "7 * *" audimus 
lis mundi parte; comDatim» Hn, *' Ut ' que tertia huius corruptibi- 

Cum autem ^5 fc£ t0tis visceribus auimi - 
sione discindUt SSS^S^ interua * ™tua dissen- 

P»tU8 inflari, nil aliud nobis orimn h ! nV ' Cem Ze '° et conteu «°ne Princi- 
Vatis: Parce DonA^^^ 1 ^^^ Ulud S. Amos 

§ 2- Sed quamvi in li tnfolTt T*?" hc ° b > quia P arvuIus est? 
-Hum tamen P^^^ffS^f^^ PlUn ' mUm doleau ' us ' 
•ententian. requiritis, et ex pechtis sun" . 3nae EcdeS, * ae Matris vestrae 

Provmcale Concilium convocandi 



Piscopo. 



Roma/ii Pontifict ; 



habet sine consensu Carthaginen. Archiepiscopi, cuiuslibet dignitatis aut 
potestatis sit: exceptis his, qui ad propriam Parochiam pertinent, caetera 
autem, sicut et alii Africani Episcopi, consilio Carthaginensis Archiepiscopi 
aget. Unde carissimi Confratres nostri et Coepiscopi Petrus et Ioannes recte 
sentiunt de Carthaginensis Ecclesiae dignitate, nec consentiunt errori Gum- 
mitani Ecclesiae. 

§ 4. Hoc autem nolo vos lateat, non debere praeter sententiam Romani 
Pontificis universale Concilium celebrari, aut Episcopos damnari, vel deponi; 
etsi quia licet vobis aliquos examinare, definitivam tamen sententiam absque 
consultu Romani Pontificis, ut dictum est, non licet dare, quod in sanctis 
Canonibus statutum si quaeritis, potestis invenire. Quamvis enim omnibus 
generaliter Apostolis dictum sit a Domino: Quaecumque ligaveritis in terra, 
ligata erunt et in Caelo; et quaecumque solveritis in terra, soluta erunt et in 
Caelo: tamen non sine causa specialiter et nominatim dictum est Beato 
Apostolorum Principi: Tu es Petrus, et super hanc petram aedificabo Eccle- 
siam meam, et tibi dabo Claves Regni Caelorum. Et in alio Ioco: Confirma 
fratres tuos; scilicet quia omnium Ecclesiarum maiores, et difficiliores causae 
per sanctam et principalem B. Petri Sedem a successoribus eius sunt defi- 
niendae. Iam vero quia ad interrogata etiam Confratrum nostrorum Petri et 
Ioannis Episcoporum decrevimus respondere, optamus, ut sanctam tuam fra- 
termtatem iugiter invigilantem utilitatibus sanctae Catholicae Ecclesiae, atque 
devote pro nobis orantem, sancta et individua Trinitas semper conservet, 
carissime Frater. 

[Bull. Rom., tom. 1, p. 385, 386. - Jaffe, n. 4304 (3267)]. 



29. 

Innocentius II, ep. Testante Apostolo, 16 iul. 1141.» 

Capitul. 12, Petri Abaelard. damn. - Quod potestas ligandi, atque sol- 
vendi Apostolis tantum data sit, non successoribus. 

... Nos itaque qui in cathedra S. Petri, cui a Domino dictum est, Et 
m aiiquando conversus confirma fratres tuos, Iicet indigni, residere con- 
picimur, communicato fratrum nostrorum episcoporum cardinalium con- 
"10, dest.nata nobis a vestra discretione capitula, et universa ipsius Petri 
ogmata, sanctorum canonum auctoritate, cum suo auctore damnavimus, 
que tamquam haeretico perpetuum silentium imposuimus. Universos quo- 
q e errons sui sectatores et defensorcs, a fidelium consortio scquestrandos, 
excommunicationis vinculo innodandos esse censemus. 
lAlansi, tom. 21, col. 565, 569. - jaffe, n. 8148 (5767)]. 



<t B^rto 1 aSSJJSS' lbba a,d0 RemCnSi ' arch, ' e P isco P Is ' eorumqtie suffraRnnels 



2S Romani Pontijices 



30. 

Innoccnthis III, ep. Eius exemplo, 18 dcc. 1208. 

Professio fidei Waldensibus praescr. - ... Corde credimus et ore confite- 
mur unam Ecclesiam, non haereticorum, sed sanctam Romanam catholicam 
et apostolicam, extra quam neminem salvari credimus. Sacramcnta quoque 
quae in ea celebrantur inaestimabili atque invisibili virtute Spiritus sancti 
cooperante, licet a peccatore sacerdote ministrentur, dum Ecclesia eum 
recipit, in nullo reprobamus, nec ecclesiasticis officiis vel benedictionibus ab 
eo celcbratis detrahimus, sed benevolo animo tanquam a iustissimo ample- 
ctimur; quia non nocet malitia episcopi vel presbyteri neque ad baptismum 
infantis, neque ad eucharistiam consecrandam, nec ad caetera ecclesiastica 
officia subditis celebrata. Approbamus ergo baptismum infantium; qui si 
defuncti fuerint post baptismum antequam peccata committant, fatemur eos 
salvan et credimus; et in baptismate omnia peccata, tam illud originale pec- 
catum contractum, quam illa quae voluntarie commissa sunt, dimitti credi- 
mus Con.rmationem ab episcopo factam, id est impositionem manuum, 

v r m 7 :r:i de accipiendam censemus - sacrifidum > id ^ ^ 

et v num post consecrat.onem esse verum corpus et verum saneuinem Do- 

^^SSSZZ , a T : in quo nihiI a DOno maius - nec amaI ° 

S 5 S l l^Z^Tl fi non in merit0 consecra ntis ' sed in 

ct confitemur nuoTou nf, ' SpintU8 SanCti ' Unde firmitcr «edimus 

Prudens 2 'Z lo^^Z^ ***** Mncto « 

ficium conficere nisi s t ♦ eu ^ a " st,am consecrare nec altaris sacri- 

ordinatus. M5^^^J"W ^PO regulariter 
Persona, idem presbvter ib .2 cred.mus, necessaria, scilicet certa 

cium constitutus, e h sot m ^k"* praediximus . * d illud proprie offi- 
sun» expressa, e fd s £ ^ *™ a »»* P ^ ■* canone 
fatemurquod quicun ™ '£ "1 Sf* firmiter credimus et 

JWmos, crediut M^SS^T^ episcopa,i * ut orae - 

*™ est et perdi,io„is Cho e et suon. m T eUcharistiae 'acere, haerc 
SOr * et ab omni sancta R oman * ° F ™ m f° ra Pl'cuni est particeps atque con- 

oenuentibus veniam concedTa Deo f l Segr< * andus - Peccatoribus vere 
*3* Unctionem infirmoL ^ et eis '^ntteslme commu- 

e 1 CSSC C ° ntrahend » secundum ZT^ veue «™ur. Coniugia 

s^tsr* omnin ° ^ zizr nega,nus ' ° rdinarie 

monb f rn„ . red,mus et mtemur ner Z Horamera quoque cum sua 

*E2t25£ Carnium f u,teriora matri - 

iudicio e , i us t i? tUm ' " n0 Crediira * Puro ol ° U pamus - Non C ° n ' 
*>« Peccato mfvri 1 §it turare - De po test.t qU ° d CUm vcritate et 
«"««am vi diZ ' P ° ,CSt ludlciura Mhh! SaCCU,ari asseri ™* quod 

Um ' non od io, sed iudid > nZ i dummod ° * d infe - 

' " ,ncaute «d consultc procedat. 



Rornani Pontifices 2 9 



Praedicationem necessariam valde et laudabilem esse credimus: tamen ex 
auctoritate vel licentia summi pontificis vel praelatorum permissione illam 
credunus exercendam. In omnibus vero locis ubi manifesti haeretici manent 
et Deum et fidem «uictae Romanae Ecclesiae abdicant et blasphemant, cre- 
d.mus quod d.sputando et exhortando rnodis omnihus secundum Deum 
debeamus ,1 os confundere et eis verbo Dominico, veluti Christi et Ecclesiae 
adversari.s, fronte usque ad mortem libera contraire. Ordines vero ecclesia 
sticos et om.ie quod in sancta Romana Ecclesia sancitum legitur aut canitur 
humiliter collaudamus et f.dclitcr veneramur. Diabolum, non per condit o- 
nem, sed per arb.tnum, malum esse factum credimus. Corde credimus et 
ore conf.temur huius carn.s quam gestamus et non alterius resurrectionem 
Iud.c.um quoque per Iesum Christum esse futurum, et singulos pro iis quae 
m hac carne gesserunt recepturos vel poenas vel praemia firmiter credimus 
et aff.rmamus. Eleemosynas, sacrificium, caeteraque beneficia fidelibus posse 
prodesse defunct.s credimus. Remanentes in saeculo et sua possidentes elee- 
mosynas et caetcra ex rebus suis agentes, praecepta Domini servantes sai- 
var. fatemur et cred.mus. Decimas, primitias et oblationes ex pracccpto Do- 
min. credimus clericis persolvendas. *«««:pio uo- 

[Migne, P. L, tom. CCXV, coL 1511, 1512. - Potthast, n. 3571]. 

31. 

Honorius III, const. ffas leges, a. 1220. 

pro "iHta L te g Zmlton^ f ™™? fiU ° nostro chariss -' ra o 

ZT!" %£Z12T norum editas ' ,audamus ' et approbamus tam - 

cumoue mol^ *i% temCr f°i Mmico »»",«1 generis suadente, quo- 

I ZoZ X i " tTT fnd, ^«°"«» De ' Omnipoientis, 

sZuur ifnr t / Apostolorum se noverit incursurum, etc 
toquitur tenor dtctarum Legum Friderici II. 
rndericus Dei gratia... 

quaJteieTd^^ personam in 

stituliones imnc P f P raesura ^. e °ntra con- 

suo cadat cT iuTc't ' Sanctiones ' Q"°* s '' ^erit actor a iure 

Priva^rSteSf?« m n0r : tCneat ' Ct ,udex sit ex tunc iudica " di Potcstatc 
L SS^^rii 8 » C,eridS ' Vd PerS ° niS Ecdesiasticis iusti- 
^STS 2n,°2^ ^ SUam iUnsdicti0nem 

32 

s "° n0ri " s '"• «P- Sedh Apostollcac. 23 apr. , 22I . 

*«n«.« b tSSSZ^SF""*}? qUle CiTCa 0mnCS Ecclesias suae P'°- 
<* * ^Sw^JST*^ cohaere„ ( es,spe. 



30 



Romani Pontifices 



Inde est, quod cum Lateranensis Ecclesia speciale membrum, et Romani 
Pontificis propria Sedes exsistat; statuimus, et sancimus, ut sicuti contra Ro- 
manam Ecclesiam, non, nisi centenaria, currit praescriptio, secundum Consti- 
tutiones Canonicas, et legitimas sanctiones, ita quoque ipsi Ecclesiae minoris 
temporis pracscriptio non obsistat. Nulli ergo omnino, etc. Si quis autem etc. 

fBull. Rorn., tom. 3, I, p. 221. - Potthast, n. 6627]. 



33. 

Oregorius IX, ep. Cum, sicut ex, 8 iul. 1241. 1 

Cum, sicut ex tua relatione didicimus, nonnunquam propter aquae 
penuriam infantes terrae tuae contingat in cervisia baptizari, tibi tenore 
pracsentium respondemus, quod cum secundum doctrinam Evangelicam 
oporteat ex aqua et Spiritu sancto renasci, non debent reputari rite bapti- 
zati, qui m cervisia baptizantur. 

[Baronius, Annales Eccles., tom. 21, p. 241, n. 42. - Potthast, n. 1 1048]. 

34. 

Innoccntius IV, ep. Sub catholicae, 6 mart. 1254 2 

praecipuum, intimis affectibus anZ a 'iranms ° PCrat ' VUm 

nexio cordi nostro inacstimahiifc „ "f P |ramus - ™ec mquam unio, sive con- 

nationes, eiusdem obsm anut idef in l""" 1 '"^^ Si VariaS * entium 
adunaret. Id utique anxTae nos ™ . aCCe P tabiIem Christo populum 
gcraret irriguo, s loZ n ^ "^™ aff,l,Cntis 'aetitlae refri- 

l^it DomimTs/cum Z S ab dlL 5? ath ° liCUm ^ em ovile co1 " 
unius Pastoris so.idaret m tZ^T^ lV^ C ° ,,C * ilim 

•">«.. Oriens ex alto lucerct ct s "m» » C ° mmUniret - ° si ° rienta - 
reduceret uni.a.cm, ut cu m ' r ! "" '"^"'"^ratione, ip S0S ad Catholicam 

«Jo, de ma.ris Ecc.esiae ube Z 1T<> U " iUS aU,ae co,,ecti * re 

■Ps. Ecdcsiae proveniret magn J ] TJ { Sa ' Utan ' S haurire "'- Tunc 

sobole geminata concresceret „' a ™ ,,e sa,utare . tunc eius uterus 

u .onis Aurora, tunc eis SS^lSJS^S? **** SUnernae l «« m ^ 
*m nundantis gaudii SS^ffi Tf* PCF U " iversam Ecc,e " 
toms orbis, quia va.de bolnl e ' "l* exsulta «°"e nimia clare- 
odonjo Domlnl habitare: existc ^ fra.res S imul 

du n d 8 P^Z tZta^' mUUip,iCata ,actitia - UOVae 

SXftShE Aposto, ^ e -d n J° c nuuI,i Qraecorum iamdu- 
* " CCt et «Pedit, ut mores ac ri.nl reve renter obediunt, et 

. Archl , ' ' " tUS eorum - q«antum cum Deo pos- 

. Fn^ Nidrosi cn8i 



Romant Pontificcs 



31 



sumus, tolcrantes, .psos ,n Ecclesiae Romanae obedientia praeservemus 
Quamquam m „.s quae animarum periculum parerent, vel honesUtr&c^ 
siasticae derogarent nec debeamus fllfa deferre alfquatenus, nec vel.W 

§ I Sane mter Venerabilem Fratrem nostrum Archie P i s opU m NiTo S L 
e. ems Su fragancos Latinos ex P arte una, et Episcopos Graecos RcZTc^ 
e.x altera,de quibusdam cert.s articulis, discordiam et turbihnnpm f u 
ortam, et eorumdem tenorem articulorum, ac esoo' „1- f °V Ub ' 
corum ad il.os, nobis, ut melhls possemus" TnT 
vide per tuas Iiteras intimasti, sdlllcite requirendo ut n Z 1 T' 
Apostolica diligentia curaremus. ^ lr ^o, ut prov.dere super hoc 

§ 2. Nos autem literis ipsis affectuose rerpnfi» •«.«. 
§ 3. Circa haec itaque sic deliberatio nostra resedit, ut • 

BapfaSr^sirZd^ ? icun,ur unBendi - 

sivo fiat, sive no„, quan um Z bZtZi ,rr ' "T* n0n P '"'" cum . 
refcral, toleretur. P ^ 030 ™ vel erfeetura, non raultum 

4. Soli autcra EpiTcopi SS±f r^™ ,:,Dere ' aSMVerare dica " ,ur - 
„Ulu S uncio no ; S "n" "' . Cl, ns m »te t„ frontibua Bap.izatos, 

«,,„orum vices gcrunt Epi ' ?' SC ° P ° S CJlhibcri - »»H Apo- 

«* Tontis Chrisma," rcpracsen ,a % ""^ " n c Dosi,ionc "'. ""»"■ «nfirma- 
=• Singuli q „„ q „ e ^c^M„^i! P F h, , n, -. &,n . CnJn ' ,ri ° UiSSC "*""'"'• 
Pos S „nt, scc„„d„m q forn, Zzc c,Zu kf? '" d '' C Cocnac *«** 
*»». C olco olivarun, Nam ^ w c ' a co " flcere . « balsamo n„|. 
""'-"•r. E, Co,„mb • X*,'" Sanc,i do """> '» Chrisma.is unc.ione 
id "carn lcgi,„ r rCu,,^'^' ' 'P™™ Spirit„m, olivae ram„m 

«™rc vol„cri„t, WdeS ano P """"' boc 0racci P°«"s 

sc °P's ci„ s sufft^„eb e , a ' h, '"^" nna cu "' Acc '» c P'scopis, c, Epi- 
sm ' confician,, Eff£^2t2X 'T, simul Chri. 

6 - Nullus a „ (cm „„ ""' co "s„et„dmc tolcrentur. 

„„Cio„c *<Z V " Co "'«sores pro sa.isfaetio„e poe- 

" fe'*r^ ,nto,s ver ° ^ 

g** l„„n,„Z lm il " d f «^«^ 1 "' us q „c ad a„„„ ra , 

V*" tamcn eis, pro l„g~,' '* v,dcbcct 'P s °s communicent, non rcservcnt 
fc" di «. C „„„ P £~ C °rpus Christi conficcre ac P c ql 

Str^T^SfcSta ! Pa< °l C ° nSCrVare; " c Pcr diuhnam 

252? CCI VCri,as . c ' cfficact cmnr' 1 7' """'f""' mi "" S " abiic ad 
""""^ "".l„rni,a,,, sc „ vS|, ta teTl" adem omnIn< > «"'»"«(, nce „lla 

«'uomtate tcmpons cvancscat. 



32 Romani Ponlificcs 



13. Caeterum unusquisque Sacerdos tn aureo, vel argenteo solum, aut 
saltem stanneo caiice sacrificet, habens corporale de lino candidum, et' niti- 
dum, et altare mundis vestimentis opertum, vel decentibus paramentis. 

14. Mulieres autem servire ad altare non audeant, sed ab illius ministerio 
repellantur omnino. 

20. Quia vero secundum Apostolum, mulier mortuo viro ab ipsius est 
lege soluta, ut nubendi cui vult in Domino liberam habeat facultatem, secun- 
das, ct tertias, ac ulteriores etiam nuptias Graeci non reprehendant aliqua- 
tenus, nec condemnent, sed potius illas approbent inter personas, quae alias 
Iicite ad invicem matrimonio iungi possunt. 

21. Secundo tamen nubentes, Presbyteri nullatenus benedicant. 
«rrf„l Fra ! ermtatem itaque tu * m hortamur attente, per Apostolica tibi 

Re7n Sta "? ^'T PraemiSSa ° mnia Ep, ' SCOpis Q-ecis praefati 
soTc ^ fadaS ' districte iPSls Iniungens. ut ea 

u* ^ tene ; e ' aC efficaciter ^servare procurent, et a 

e ISS^^^^^^ 3Utem ArchiepiscopoNicosien.,et 
OraecTS n^S aUCt ° ritate nostra Praecipias, ut eosdem 

noTtram Pr ° visionem ' et deiiberationen, 

^^ttW ******* ^ 
^n^ et suffraganeis, ve. 

«communicari non possin n« m mduHum ' quod interdici, suspendi, vel 
de verbc ad verbum no lr T Aposto,icas . Plenam et expressam, ac 

IBu... Rom. tol 3 , p C,e ;40 3 5 ""5"° hU,U,raodi mCntionem ' 

' P - 340 ' 342 - " Potthast, n. 15265J. 

35. 

Profcssio fidoi fln r~ 

Sanctissimo, et Beatissimo p , Iata a * ,274 * 

jenerablll Papae, et commuri' PaWomnl"^ P ° ntifici Aposto.icae Sedis 
P»«n Imperii nostri, Domino Qniorio Chri8 «*norum, et Venerabili 

S'era or, et Moderator Romaewim Duc-it \ Christo Deo fideliter 

ennam CUm sincera. ct pura ahcchW . ' convei "entem honorem et 
D W ^^.-'a Magnitumnc^ 3**« pos ^atione. 
FraterR,vVn , n,S fratrum Minorum F?. mperium m eum Nuncii 
^tTrater Tn US ^ 1 ^"' F ~ter 21??*, Hf ^nymU8 de Asculo 

Cffijf de et '° anne in Pcrsicet °.' 

* praediS e» c r 1 qUibllS intcr ««a de r Ma * nae Sanctitatis 

m * 25^25* Sancta Rom »« Eec e^ nfCSSi0ne fide i- quam docet, 



Romani Pontifices 



33 



Credimus sanctam Catholicarn, et Apostolicam unam esse veram Eccle- 
siam, in qua unum dattir sanctum baptisma, et vera omnium remissio peo 
catorum. Credimus etiam veram resurrectionem huius carnis, quam nunc 
gestamus, et vitam aeternam. Credimus etiam novi, et veteris testamenti 
legis, ac Prophetarum, et Apostolorum unum esse auctorem Deum ac Do' 
minum. Haec est vera fides Catholica, et hanc supradictis articulis tenet et 
praedicat Sacrosancta Romana Ecclesia: sed propter diversos errores a qui- 
busdam ex ignorantia, et ab aliis cx malitia introductos, dicit, et praedicat 
eos, qui post Baptismum in peccata labuntur, non rebaptizandos, sed per 
veram poemtent.am suorum consequi veniam peccatorum. Quod si vere poe- 
n.tentes in caritate decesserint, antequam dignis poenitentiae fructibus de 
comm.ssis sat.sfecerint et omissis eorum animas pocnis purgatoriis, hoc est 
catartenis, sicut nob.s Frater Ioannes explanavit, post mortem purgari, et ad 
poenas hu.usmod. relevandas prodesse eis fidelium vivorum suffragia, Mis- 
sarum schcet sacnficia, orationes, et eleemosynas, et alia pietatis officia, quae 
a .delibus pro aliis fidelibus fieri consueverunt, secundum Ecclesiae insmutl 
Illorum autem an.mas, qui post sacrum baptisma susceptum, nullam omnino 
peccat maculam incurrerunt; i.las etiam, quae post contractam peccati macu- 
S,m Jf" ?! manentCS corporibus ' vel eisdem exutae, prout superius 

in mo tJ '„ SU l\ PUrg , atae ' fn C ° e,Um reC, ' pL I,,0rum autem anim £ qui 

ITt if h ' h CUm u S0, ° ° riginali deCCdunt ' mOX in Infernum descen- 
dere, poenis tamen d.spanbus puniendas. Eadem Sacrosancta Ecclesia Ro. 

mana f.rm.ter credit, et firmiter asseverat, quod nihilomiuus h ^Swft 

ZT*S5S S*T ChriSti SUlS COrporibus com ParebunUe": 
u.tur. de proprus fact.s rationem. Tenet etiam, et docet eadem Sancta Rn- 

2^22; TZ esse Sacramenta - ^SJZt^ 

manuum im„ '« - SaCramentum Confirmationis, quod pe 

Poe" i e nti 7 ■ h°T u EpiSC ° Pi C ° nferUnt ' cbrism ando renatos a.iud es 
monI« a,iud ™ ntum Ordinis; a.iud est Matri- 

mantibus' a lldbeh r T ', qUM SeCUndUm doctrinam B " ,acobi ''nfir- 
Roma Ecc, i^ tL^T^ Eucharistiae ex conficit eadem 

substantiatur tooSS < ' '' PS ° Sacramento P ani * vere trans- 

De Matrimonio v^oTne ouod^ ^'"^ IeSU Christi ' 

mulier permittitur haberP „h c" 5 V "" P ' UreS UXOreS simuI " nec una 

"ortem coniuoum .«2 P ' V,r ° S ' S °' ut ° Vero ,e ^ itimo m atrimonio, per 

bcitas esse a £22 T** * ^ ddnde nUpt '* aS SUCCess ^' e 

*t Ipsa quoq 1 S ch' ^^ nCntum canonicum «liud ex causa alia non obsi- 

et ^^^^^^J^ SUmmum ' et plenum Primatum, 
'Pso Domino iBpZT! , CS, '* m . Catho,icam obtinet, quem se ab 
p ontifcx cst suecessor „ Ap ° S, ° orum Principe, sive vertice, cuius Romanus 
lite ^ cognoscit. E t s\ fcut ! P , ^ p,enitudine recepis « e veraciter et humi- 
? si ^ae de fide subor^ tCnCtUr f '' dei Veritatem de f e "dere, sic 

Ad quam potcst vrTZl mt "* m,aestiones ' suo debent iudicio definiri. 
Derti "cntibus appe 5 a ' . 1 V*®* ., SUper ne ^ otiis ad Ecclesiasticum forum 
c,an,i b»s ad ipsiuc m I 0mn,bus causis ad examen Ecclesiasticum spe- 

P potcst md.cum recurri, ct eidcm omnes Ecclesiae sunt 



34 



Romarti Pontifices 



subiectae. Ipsarum Praelati obedientiam, et reverentiam sibi dant Ad h 
autem sic potestatis plenitudo consistit, quod Ecclesias caeteras ad soll T 
d.nis partem admittit, quarum multas, et Patriarchales praecipue, diiS 
pnvilegiis eadem Romana Ecclesia honoravit, sua tamen observata p ner0 a 
hva, tosfc, generalibus Conciliis, tum in aliquibus aliis semper salva 2 ' 
scnpta fidei ventate (prout plene lecta est, et fideliter exposi venm 
sancam, catholicam, et orthodoxam fidem cognoscimus, et accen mu 

ZIT p° rde "P!"* qUOd Vcre tenet ' et ndeliter doce Tet p edic 
Sancta Romana Ecclesia: inviolabi.iter observare eamdem profession nf 

m omni tempore perseverare, nec ullo umquam tempore ab ea discecie e' 

«te srtisj; q'u 1 X . ~ m " S in riUbus "o^ris, quibus utebamur 
conir, "i»ina pra cep ' cc "LT" , SUn, , C0 " tra supradictam fidcn, „ec 

ancta Concilia q„ac ce kb , " sanctorum reccpiorum per 
manae. Hoc i e i ( „ r non g™^ " Jf"''" *>minatione Eccicsiae R» 

te aar* r5«3r inusila,un " et nobis 

su S ccp t i„ ne a cl i ' !' P , raeSC " S <*■ S ™P>™ «e "oslr., 
«ratia lmpcriali subscrip „C si "„' <> ro, « si °ne. pmpria manu noslra 
«*™ appendi fecimus, c , c S ' 8 " aV ' mus ' el ^igillum noslrae polenliae 
** Rom., ,„ m . 3 , „, C p . , 2 



36. 

Ioannes XXII lt*4 

^H^SS^^^ «niura,, q uonian, 

««Slone con,""^""* °°" Ui « P°cna ? 'T dum . d °e™«*n„,es rnor- 

6 quos conligeril iuramenli 

s. Fra „ ci!c , dc 



Romani Pontificcs 35 



§ 19. Quorum blasphemias pietas Cliristiana condemnans non Ievitate 
mota, sed utilitate, aut necessitate coacta, veritatem praeteritorum, atque 
praesentium, et certitudinem futurorum, iurisiurandi religione confirmat, cer- 
tissime tenens, quia nullatenus de suo genere potest esse peccatum quod 
Christus exercuit, qui peccatum non fecit, sed peccatum omne sua passione 
damnavit, iuravit etenim Dominus, iuravit et Apostolus Paulus- suae onc- 
rationis exemplo monstrantes ad boc tantum iuramentum esse prohibitum 
ne iurandi facultas frcquentiam, frequentia consuetudinem, consuetudo per- 
iunum introclucat. Bonum est ergo iuramentum, per quod veritas rerum 
divino testimonio confirmattir, sed malum est [11?, qui eo male utitur et a 
malo infirmitatis humanae est, ut aliquis vcrum proferens iurare cogatur 

§ 24. Multa sunt alia, quac isti praesumptuosi homines contra coniufrii 
venerab.Ie Sacramentum garrire dictintur. Multaque de cursu temporum et 
f.ne saeculi somniant. Multaque de Antichristi adventu, quem iamiam instare 
asserunt, flebili vanitate divulgant. Quae omnia, quia partim haeretica par- 
t.ni msana, partim fabulosa cognoscimus, damnanda potius cum suis aucto- 
nbus, quam st.Io prosequenda, aut refellenda censemus. Ipsa enim mendosa 
commenta se.psa destruunt, quia nec ratione vigent, nec auctoritate con- 
stant, nec ahqua vensimilitudine fulciuntur. In huiusmodi doctrinis variis et 
peregnnis saepe nominati homines studia sua conterunt. Ad haec simplicit.m 

Irtre:o,'Lr SqUe « * ™ 

[Bull. Rom., tom. 3, II, p. I60-165J. 

37. 

Ioannes XXII, const. Super lllius, a. 1326. 
Super illius specula, quamvis immeriti, eius favente clementia aul nri 

K£TS» qi, ; dem protop,asti > 2iS5MUS 

c TZutZ T n ' C °" f0rmem et Nnsirallen, tmagfai suae fecit, revo- 

d,t m e, rSi ^ * Mdo ' Hfcffftt cap.ivum, reinvcnit per- 

"hWfto£«2rf^ mer,, ° SUaC PaSSi0MiS ' Ut contemplaremur ex 

* requTun ! doZ r ? 2 CU,tu Deuni 

viscerureo^hlf n f ^ ^*' qU ° d cum noslrorurn turb ^° n <= 

Primo ^r ffZirr P J Ure8 ^ SOl ° nomine christianos ' ^ ui re "-cto 
foedus ine M ' f n f ta . err0nS ^ ° b ™™™^> ^od cun, morte 
^ ».os adonuVf Srican? mfCrn ° : daemonib " s " a '«^e immo- 

s Peculum, ve7n h,^ Ca ' * *° fabricMi Drocurant im »$™> ^"ulum vel 
ini °i alligandos ah hll > T a - uamcun,c l ue rnagice ad daemones 

P^vis suis desWerih , ***** ab his reci P iunt . et P™ implendis 

»ervimtem:Proh Z ?f , postu,anl ' P ro re faetidissima faetid.tm exhibent 
ar "PHus convalescen 1 ,Sm0di n,orbus peStifcr ' nUnc per mundum solito 

§ »■ OmSfl ^SSr ffraVil,S inf, ' Cit Christi ^ re ^ ein - 
per( Jevia, teneamur .? deb,to « USCC P« Pastoralis officii, oves oberrantes 

«neamur ad caulas Christi rcducere, et exclt.dere a grege Domi- 



36 



Romani Pontijices 



nico morbidas, ne alias corrumpant: hoc edicto in perpetuum valituro, de 
consilio Fratrum nostrorum, monemus omnes et singulos renatos fonte bapti- 
smatis, in virtute sanctae obedientiae, et sub interminatione anathematis, prae- 
cipientes eisdem, quod nullus ipsorum, aliquid de perversis dictis dogma- 
tibus docere ac addiscere audeat: vel, quod execrabilius est, quomodolibet 
alio modo, in aliquo illis uti. 

§ 2. Et quia dignum est, quod hi, qui per sua opera perversa spernunt 
Ahissimum, poenis suis pro culpis debitis percellantur: Nos in omnes et 
singulos, qui contra nostra saluberrima monita et mandata facere de prae- 
dictisquicquam praesumpserint, excommunicationis sententiam promulgamus, 
quam ipsos incurrere volumus ipso facto. Statucntes firmiter, quod praeter 
pocnas praedictas, contra tales, qui admoniti de praedictis seu praedictorum 
aliquo infra octo dies a monitione computandos praefata, a praefatis non se 
correxerint, ad infligendas poenas omncs et singulas, praeter bonorum con- 
fiscationem dumtaxat, quas de iure merentur haeretici; per suos competentes 
iudices procedatur. 

§ 3. Verum cum sit expediens, quod ad haec tam nefanda omnis via, 
omnisque occasio praecludantur, de dictorum nostrorum Fratrum consilio, 
universis praecipimus et mandamus, quod nullus eorum Iibellos, scripturas 
quascumque ex praefatis damnatis erroribus quicquam continentes, habere 
aut tcnere, vel in ipsis studere praesumat; quin potius volumus, et in vir- 
tute sanctae obedientiae cunctis praecipimus, quod quicumque de scripturis 
praefatis, vcl libellis quicquam habuerint, infra octo dierum spatium ab huius- 
modi cdicti nostri notitia computandum, totum, et in toto, et in qualibet sui 
parte aboiere, et comburere teneantur: alioquin volumus, quod incurrant 
sententiam excommunicationis ipso facto, processuri contra contemptores 
huiusmodi (cum constiterit) ad poenas alias graviores. 
[Bull. Rom., tom. 3, U, p. 194, 195). 

38. 

loannes XXII, const. Licet, 23 oct. 1 «7 
-rt errorum MarsiHi Patavini et Ioannis de Janduno damn. 

Item quod Christus Lc n Lnf r " A P osto '°™m fuit Caput. 

ncc ^^^l^ C0C,Um * Caput reliquit Ecclcsiae, 
et diSK;^ qU ° d ad ,mperat ° rem P ^Pam instituere, 

scopuS .^sS^S !S32? ^ 3 ' SiVe ArCUiepi - 

^ctionis omnino aequalis ,nst,tu «<>ne Christi auctoritatis et iuris- 

iuncta^neminem' pun^MsSiH *"* qU ° d ° Cebant ' E <*»<*iam simul 
rator. Dosse P u ' nt »one coactiva, nisi hoc concedat Impe- 



Romani Pontifices 3 _, 



Ioannes XXII ait: Pracdictos Marsilium el Ioannem haereticos imo 

haeresiarchas fore manifestos et notorios sententialiter declaramus Articulos 
qae ac Ubram praedictos, necnon et quamcumque aliam scripturam continen- 
tem eosdem ; praedictum quoque Marsilium et Ioannem ut haerelicos mani 
festos et notorios, imo ut haercsiarchas potius reprobamus, et sententialiter 
condemnamas. Si quis enim doctrinam praedictam defendere vel approbare 
praesampserit, cuiuscumque dignitatis, Ordinis, conditionis aut status ian- 
quam haereticus confutetur. ' 

[Gotti, Veritas Religionis, tom. VII, pars IV, p. 245-249J. 



39. 

Benedictus XII, const. Benedictus Deus, 29 ian. 1336. 

Benedictus Deus in donis suis, et sanctus in omnibus operibus suis. 
qu. Sacrosanctam Romanam Catholicam et Apostolicam Ecclesiam, quam 5 
vineam plantavit dextera sua, quamque ut praecipuam in Frrl^i.r, 
caputerexitutvictricem,' dicente D m i n o a d pTtru m • ^ u es Pe tniT 
hanc Petram aedificabo Ecc.esiam meam, sua ntSe^on^^ 
P Beatos Apostolos suos, praecipue Petrum et Paulum singular^ eSd^ 

™rces mea mecum esl Thh scr 'P'>»n est: Ecce venio cito, et 

■ ^quam attenUum H ""7""' OPCra SUa ' Quod si seens 
*, prou. exped ' e v M?ri, n- T ^ aUC,ori,a,e ' P oe '< is e "'™ adie- 

fc*fcSSS£JSte7 "ff Pro qua ' ut seipsa subsis,e ^ 

«orasse perhibe~^s S '„7"' tf' "^" ChriStUS Pa,rem 
*W WttComt eg„ aufc" * . ecceSatanas «Po»"' ™s, ut cribraret 

■w. r j;jziz° Zsg. * non dc,ida ' ,idcs ,ua: ct ,o 

*» nounu^e",!"™ nSZ !"* i* m * XX " P ra «"««soris nos.ri, 
™™» i„ s , orum 5E" 'T'™* Mag ' S,r0S ' suoer visione «»' 

W * «W de hoc IT2 \ P m0r,Cm $Uam ' in <" ,ibns nihil orat purga- 
» divinam esse„ «™ ITT',^ S '' ,UCrat ' iam pur 8 atnra «^t « 
cl 'ooicium genen . F T COrP ° r '"" SUOrum r o s »mptioncm, 

- ^ uegauvt a i „i"rr 0nn ( "" iS a '" S ° r ' a ma,Cria ouaestionis . iP s ° : 

8 vam, al, qu , afflrnuhvan,, alii ver secundum suas imagi- 



' A »«: vcril.,| em 



33 Romani Pontificcs 

nationes, de visione divinae essentiae ab animabus huiusmodi, diversa et 

diversimode ostendere nitebantur, prout ex dictis et scriptis ipsorum noscitur 

apparere; supcr reiectis vero suis concertationibus, quas hic causa brevitatis 

omittimus, quia ita ex nostris determinationibus inter se etiam decidebant 1 

Cumque idem praedecessor noster, ad quem praedictorum determinatio per- 

tinebat, ad decisionem concertationum huiusmodi se pararet in suo consi- 

storio publico, tam fratribus suis S. R. E. Cardinalibus, de quorum numero 

tunc eramus, quam Praelatis et Magistris in Theologia, qui multi aderant 

praesentes, iniungendo districtius et mandando, ut super materia de visione 

praedicta, quando requirerentur ab eo, deliberate unusquisque diceret, quod 

sentiret Tamen morte praeventus, sicut Domino placuit, perficere MlnH 
nequivit. 

§ 2. Defuncto itaque praedecessore praefato, nos divina dignatione ad 
ap.cem summ. Apostolatus assumpti, diligentius attendentes, quanta ex nrae 
njteb eorurn concertationibus non solutis animarum imminent pericula, 

Z L H ! ' dep °T nt SCanda ' a SUb0rin '' Ut iDSOrum varietas Pereat, et veri 

— b S^^STJTs: a d b cis Chrisli ba " ,is ™ 

qu.ndo decedent e i iam („ f „L , ' quando decesserune, nec erit, 

P„eroru m eoden, Chr sn Lfe™? . **** ""'^ ac ouod ™™ 
*.< bapfeati. S£2 K^ST^rL " ^««"Oorun, -m * 
Purgationen, praefatan, in IH m? ™ decede " lum . P»st raortem suam, et 

.«ie mmJLm suorL ^ orp q „Z r ? 3 'L" 6 hUiusmodi indi S ebao '. «*» 

M Salvatori, Doraiui nostr e su M £ Z ?£? T"*' P ° St AsCenSi °- 
<« coelo, eoelorura Re 8 „„ cl " coe| um, fuerunt, sunt, et erunt 

«elontm c„„,„ rti „ e Parad ' 50 coelest, eum Christo, Sanetorum An- 

■«*« viderun. e, vSnf^ SnET?'. ' BU Chrisli ■»«*■*■ " 
»««. -nediante creatura. i„ u , io ^f^" - V ' S,0 " e intaiti «. d ctiam faciali, 
"nmediate , c „ ude clar e , ,one ob «t, v,„ « „a bc „ lc . scd Divina 

« divina essentia pcrtru X e "•*"*»*■ Quodque sic videntes 
«m,m ammae, ,ui lam deces,er u „, q "°i " " U visione et frt.itionc. 

»ZZ T mm - * en,nt 55? o „„T 5!*? et habenl » e ' 

"d , stt &sentian '. ^p-si^ cura camdem divi - 

^ 510 numsmodi divinae F...„« . an,e 'Udicium uenerale Ac 
, ... H , ,a,,S ,ntuiti va ac facia.is visio et 



Romani Pontifices 



3<J 



fruitio in eisdem, eadem visio et fruitio sine aliqua intercessione seu eva 
cuatione pracdictae visionis et fruitionis continuata extitit, et continuabitur 
usque ad finale iudicium, et ex tunc usque in sempiternum. 

§ 4. Definimus insuper, quod secundum Dei ordinationem communem 
animae decedent.um in actuah peccato mortali, mox post mortem suam ad 
inferna descendunt, ubi poenis infernalibus cruciantur, ex quod nihilominus 
ir. die iudicii omnes homines ante tribunal Christi cum suis corporibus 
comparebunt, redd.tun de factis propriis rationem, ut referat unusquisque 
propria corpor.s, prout gessit, sive bonum, sive malum. 

§ 5. Decernentes praedictas nostras defiuitiones, seu determinationes et 
ipsarum s.ngulas, ab omnibus fidelibus esse tenendas. Quicumque autem 
deinceps praedictarum nostrarum definitionum seu determinationum ac sin- 
gularum ipsarum contrarium scienter et pertinaciter tenere, asserere' praedi- 
care, docere aut defendere, verbo vel scripto praesumpserit, contra eum sicut 
contra naereticum modo debito procedatur. 

§ 6 Nulli ergo hominum liceat hanc paginam nostrae constitutionis, etc. 
[Bull. Rom., tom. 3, II, p. 213, 214]. 



40. 

Benedictus XII, a. 1341, prop. Armenorurn damn. 

dono 4 n^";; Armen . i f . dicunt et teneut > quod sola Dei passio sine omni alio 
ouod n 7 grat,f,Cant,S ' sufficit ad Peccatorum remissionem, nec dicun° 

Xn^n«l^° am fadendam requiratur * ratia Dei ^«n2 

quodcuma^ / qU ° d si Armenf commiltunt semel 

^S^SktSS^ POe K m dC diCt ' S crimini °us:sed si aliquis com- 
9 1 I m " ,terum '. a °soIvi non possunt ner eorum ecclesiam. 

•nam et c Id n m ^ COruin P ° St b n P tismurn acceptat pri- 

- ^STSZIS^ so,vi potest per eos; quod si "W*Nta 

? on po est abso,vi per eorum eccIesiam - 5* dicunt ' 

nec erit Tn UnTcZ2 T Ct "*« habent Dro P a « nn <>: Q"od 

dum Per porhm , andU , S ' " eqUe dUCUnt de domo sua ad *P&* 
mFj^JSZ* SCd fra ^ Unt oarietes d o-"S, et per foramen 

jasac SELisr ,,ec sepu,tura ecciesiae 

^ilia/nec^omm^r'" 1 ^ Ct tenent ' qUod ista Pcccata sunt irremis- 
dedit tcS^ZSS^ P ° 1C f haCC PCCCata remittere ' quia Christus non 
luxume^ t 2 , ,f° d ? ta PCCCata remittat - s c'l'-cet si aliquis pec- 
52 Et si o ' nnilttat ,n ore hominla vcl mulieris. 

^bsolvi p cr ecclesi C r m ' Sit diCta PCCCata veI etiam a,ia P ,uries . "on potest 
et absolutus de a |.„„« P ? ma W< * J et si P ostc I uam semcl confcssus fuerit 

cahun . PHma absSo ZTZ c u ***** d ' CtUm pec - 



40 Romani Pontificcs 



5S. Item, quod Armeni dicunt et tenent, quod ad hoc quod sit bapti- 
zatus verus, ista tria requiruntur, scilicet aqua, chrisma, (quod) modo prac- 
dicto factum est, cucharistia: ita quod si aliquis baptizaret in aqua ali 
quem dicendo: Ego te baptizo in nomine Patris et Filii et Spiritus Sanai" 
amen, et postea non ungeretur dicto chrismate, non esset baptizatus Si 
etiam non daretur ei Eucharistia, sacramcntum baptismi ratum non esset 

64. Item, catholicon minoris Armeniae dicit, quod sacramentum coniir 
mationis nihil valet, et si valet aliquid, ipse dedit licentiam presbyteris sui, 
ut idem sacramentum conferatur. ' 

67. Item, Armeni non dicunt, quod post dicta verba consecrationis oank 
c v.n. m verum Corpus et Sanguinem, quod natum fuit de Virgine Maria 
e passum et resurrexit. Sed tenent, quod illud sacramentum sit exemp ' 
aut sumhtudo, aut figura veri Corporis et Sanguinis Domini ... propter qU od 
acramentum altaris non vocant Corpus, et Sanguinem DominUed hosthm 
vel sacnficium, vel communionem. nostiam 

82. Item, quod quando aliqui communicari debent per sacerdofem fi, 
sent, sed dicit, quod diihnlL smgulare peccatum commi- 

^"^ZZtZ ,ecit ' ve ' ""° d ad «»> 

qU a, £m bT, 1 ™ Cot m l,abent Iigandi vei ^ 

^i^ass r * sss quod dic,us Roraanus 

data personae Pc , « ■ «»q* "gaveris super ierran,, e.c. fuit 
ad ali,„e m cius '' ° UOd natt ■»««*» non 

SirMSfiSSK^- <«* «»« verboruo, expri- 
« am,c 0s cogunlur vcni lH " ", V '™ ra cl "xorcm; i mm0 mu |ti per mren 

J«mvb n„„s vel a mb0 dican ' uo ' 3m ' , Ut raa,rira ° ra ™ Hat \ZZ\ e, 

,T U ■*«-*- in° t' ' nter , * raa '" ra ™-nter co'p e : 
\°2. Item, quod anud Ar„, facic Mclesiae. 

2%V^ ^iS ma,rim ° niUm et 

«««ndum q td ad n * ^P"". seu sa ctdo^ ' " S '' bi mUtuo " 0n ^ 
^ictum matri noni, ' nViccm «®nveniunt ™' Ct C, ' S data Pecuni* 

invito, et Jj*" ' ^ ****** ^T 8 - sac "dos separat 

ImJ^oS S ^ apud AnJS 11 ^ C,,am altero coniuge 

' C0L 1 226-1 265]. 



tes 
et 



Romani Pontificcs 
_. 41 



41. 

Clemens VI, const. Etsl solertem, » iut ^ 

Etsisolertemadliiberevigilantiam.nequarunilibcf r**i • 
reant, ex debito nostri offlcii teneamur; in manutenen es,arum iura de P e " 
recuperandisque occupatis iuribus Ecclesiae Rnm ' defend endis, 

disponente Domino caput omnium et majnstra ZJl^ "T^ n ° Strae ' 
cellens, maioribus est iuvanda praesidiis et amnl ! X f ° n dlgnitate P rae " 
esse debemus solliciti, et attenti. am P''onbu S honoribus attollenda, 

§ 1. Ad obviandum igitur perversis illnrnm M «. 
non se commodis Patrimonii B. Pe^ " T^J^Tl qU[ S '' bi Commod '^ 
eiusdem Ecclesiae fore, ac eidem immediate suhLT* ^ Ct Dro P rietat ^ 
«emere civitates, castra, et Vllas ti^l^^r^T^^ appHcantes 
pertinentia, eorumque dominium, 5^^«^ ^ r ^'^ EccIesiam 
et iurisdictionem, in ipsius Eccles ae /ravT^ 

et ordinationes olim per fel. « v Ud,C,um ' constirutiones 

alios Romanos Pontifices praedecessores et ' oani,em XX » ac diversos 

exquisitis coloribus occu^ ta eisdem ^ "^" 

praeeminentiam vendicare; hac pc 1 " r do . min,u ™. superioritatem, et 

§ 2. Ut nulla civitas vel Comm, f COnst,tut,one sancimus. 
cu m que conditionis v^ta^ Persona, cuius- 

seu m ipsius Patrimonii ad U ^ ZTn S ^i'" 5 Civitatibus ' 
ominium, superioritatem, capitan ^m Tdl f"^ Ecc,esIam s P ect ^tibus 
q«am praesidentiam seu praeemm^ iurisdictionis, seu ali- 

submissionis, recommendaTo ^ Con cZoT, " CU, ' USCUm ^ ue venditionis, 
ontrac tus, vel pacti, aut cuiusv aZZT reC0 .^ nit,0nis . et obligationis 
Apo.tol.cae speciali recipere audea COmmere " absque auctoritate Sedis 
'^eatum, seu iurisdictio" eni in n l\ ^ f ' d ° mi,lium ' Praesidentiam, capi 
Quav 's occasione, et cla 1? ? civitatibus, castris, seu vfllis ex 

s, ^'ares pcrsonae, ^«^1,^ ° ,,be ! Vendicare: civil e et 

Sun? ^^' Ct rcC " -u deTte 0nCS ^ h SUD, ' eCti0neS < UaSCUm < ue 
^'betattentatasdim ittere teneantur ^ * to " 0n teneant ' ^ ' 
**> ut praemittitur, submS ^^^seulo^m^ 

^m.ss.onis.etsuppo ition rXn fl^odolibet subiecerunt, virtute 

o" U,,aaUe SniveS t s r* Vel CU ! USViS COntractus «~Io vale 
t lesmeRon.anacsubiecta n » £ ommu "' t as civitatis, castri seu vilhe 

^Communitati, vS^ nS Patrimon!i constituta, alfcui Un versM n 

subi,cere . subTu a r e e p s :r s r D cuiuscu T que ^^tx 



42 



Romani Pontificcs 



et suppositionem aliquibus civitatibus, vel privatis personis de se factam ven- 
ditionis, donationis, vel cuiusvis alterius contractus colore vel titulo proces- 
serunt, illa quamvis de iure valeant, quatenus de facto processerunt realiter 
cteffectualiter studeant revocare, nec illis umquam utantur: nec virtutesubmis- 
sionum huiusmodi vel alias, illis quibus quovis titulo vel colorc se submi- 
serint, ullatenus obediant, pareant, vel intendant: contrarium facicntes directc 
vel indirecte, per se vel alios, tam illi, et corum singuli, qui in civitatibus" 
astris, aut villis eiusdem patrimonii, vel eorum aliquo, huiusmodi dominium' 
superioritatem, capitaneatum, advocationem, iurisdictionem quamcumque' 
praeemincntiam, seu praesidentiam sine licentia Sedis Apostolicae speciali 
recipient in futurum, et qui iam ex quocumque contractu, vel obliV a tione 
receperunt, seu quavis usurpatione quomodolibet occupaverunt, nisi sic 
recepta, et occupata infra duorum mensium spatium, postquam' praesens 
const.tutio ad eorum notitiam pcrvenerit, vel per eos steterit, quominus 
valeat pervcn.re, dominium seu praesidentiam, superioritatem, capitaneatum 

t2T«™' T sdictionem quamcumque, seu praeeminentiam huiusmod 
eahter dmusennt cum effectu, iUa nullo umquam tempore absque ipsius Sedis 
. ha resuinptun; quam ilU qui se submiserint, seu subiecerint, ut praefe t 
m, modo cumscumque dignitatis, status, ordinis, vel conditionis existant 
ngulares personae sententiam excommunicationis incurrant, ac TerrTe ipso 

2S ^Z*7^r tiC0 interdict0 subiaceant & 

subiicien t Quae , h ' * ""^ * submittent, supponent, seu 

mod e" pk,7seu lloZ^ul SUppositionem seu subiectionem huius- 

•oca quXi" 'ue qu^ se tm ° CCUPabUnt ' ***** Castra ' etiam 

nhselt, et s bieS™ T Tr * >T titul ° ut Praenutti^r, sub- 

omni effectu SnZi^^*^ ^™™ mCn8lura s P atium > ab 
«Iterius non J?»SIS^^ realiter destiterint ipsis 

directe, vel indirecte per "1 v ? ' taWW *W" nostram venire 

subiacere deccnUmui StatoftS*" «««tabunt, Ecclesiastico 

•egiis, ac gratiis, necnon fcud s bonfc 5? -T^ lndu ^"*«». P rivi " 
q«e. quae ab eadem Roman l H , % 1 hononbus . et iuribus quibuscum- 
v ? tos. et privata volun Ts" e i toh£fS* Ct 
«••qu.bus, communiter, vel d vis im i J °" obslantib »s si eis, vel eorum 
Wunhari, ipsorumque Terne .nf ? 7 ^ indu,tum ' ^ uod «<™>' 
Ef* per literas Apostol c!s m TtJ ™ ^l™ interdicto su PP oui uon 
vcrbo ad verbum de huiu modi ac P,enam ' et «presslm. ac de 

| 5 r °N riiS menti °nem ' PerSOnis ! ^ ordinibus, et nomi- 

^T^^^Wo^Z Cl subiec «°nes, suppositiones 
ou ° n,S ' Vd CUiusvis alteriu. ontracu ^ ' *" COnveuti °nes, sub titulo 
buscu ' n qi,C P ° Cnas adi ectas, ^modolibet Initas, et habitas, 

P aeiuuS Ct f0 ^ «tf£2? P ? S,ita SUOcr illis . s « b ** 

S£b£? C,USaCm Eccles iae 32£? Verb ° rUm (Draeser,im cum in 
' 8 CSSC n °" a «M decernimu, t nu 5 ,Ura ^ntum vinculum ini- 

rC nUlla ' vacu a. irrita, et inania, et 




Romani Pontijiccs 



nullius existere firmitatis, et quatenus ad illa de facto processum extitit tol 
limus, et revocamus onimno, et viribus vacuarnus. H 

§ 5. Caeterum cum praefatus loannea Papa XXII, Praedecessor noster 
dudum un.vcrs.s, et s.nguhs tam Clericis, quam Laicis cuiuscumque sSus 
ord.n.s, cond.t.onis, praeeminentiac, vel dignitatis exisfawnf „, n ' 
ficali, vel Imperiali, seu Regali, vcl quavis a lia Lnhl f ' ™ ^ 
bus Principibus, Ducibus, MarchicJbus r&mitf^ £ri y PBn ^ ^ 
ac Potestatibus, Capitaneis, et aliis Off cSl nl Nobi,ibus ' 
ei Popuhs, Civitatum, Terrarum, C^S^^^ 
rum ubicumque consistentium, et ^^^^^ 
Apostolica, inhibendum per suas literas vim Constitutionis habentes duxerit 
et mandandum, ne per se, vei alios, directe, vel indirecte P a trim«n5 ? d 
diolae, Marchiae Anconitanae, Ducatus Spo etan ^«1,1^ ^ 
ac Massae Trebariae Provincias, Venaisini et Urbinnh,, , ' Man " nac( i uc ' 
Urbinatensis, et Ravennatensis Civita t s ' et a^ t 1 " £2** * 
villas, et loca quaecumque ad eamdem Rom n E^^^l 
.psorum, aut alicuius eorum partem ormmr. ccc,esiam Pertinentes, vel 
hdelibus eorumdem iniurias, S ^ ^ 
tibus, invadentibus, turbantibus vel ininri^ h ,rro ^ are ' aut occupan- 
fbus, pubhce, vel occulte assfstere 2 ^ Vi °' entiaS irn *™- 

directe, vei indirecte, publice v ^2 ^TVeTper "T' ^ 
praestare praesumerent ouon m m «T r ' per a,,um ' seu a, '°s 

tionem, et^mandatum huTu rV^uTTuLte ngU '° S ' ^ 
praesumentes, tam Clericos ouiml^ ■ atte . ntarc ' Der se ' vel Per alios 
aut Impcriali seu Rega i ^ vd alia o Iav i ' t*™!'^ t P ° ntifica,i ' 
suorum consilio, excommu^fani T ^*™*' de Fratrum 

Promulgavit, ip^mwT^ ' * *° ' PS ° incurrereut sententiam 
tates, et^op^u os r r Z ^^T" Uuiversita,es . Communi- 

-1 aliquo' &*i2^«S^ 522?* "'""' et '° Ca pracmfssis ' 
ac ipsorum quemlibet o nn hn7 ' ' -f ' C ° SUpposuit '"nterdicto, et eos, 

"bus realibus, ^2^^ «™«'«. et ,mm «n7te 

<essis elsdem omSuTetfam £^ P* - * et Imperfo Romano ~n- 
Jrtum, et iurlsdSum quae^b ftSESi . n ,° rUm ' hononim ' officiorum . 

d e ipsorum Fratrum con^iho ° . et Impcrio praedictis o bti nerenf, 

el ^WIh. et quaelLr a | In^ a e .- PnVaVerit su P radicta . »0. ad illa 
ficia EcclesiasL, Si tes ZZ^ ?' Ct " CP ° teS ad auae,ibe * be ne- 
q«ovis nomine c nsS£r iSl^ ' ° ff '' Cia ' CUm cura ' vel siue 
-ahonem -«flSSW^ ^ " ^ 

P° e " is . et sentent,^s P Ter n i p 3 s'u,rLr. CCUmqUe fnhibm<5nI ' ^dato, 

■«Wtai est expressum al fs Q U " Pracdecessorem factis et Promulgatis, ut 

7V" a,i q»o dero^e s d i mihr $ "f SUpradictis ' non inteudi - 

^ su Pradicta JS^S^I^J^^ P ° enaS Ct SCntentias - 

SUI JWli efficaci.' JSTIrLS^^ n0Stran * r0b0ra, " US ' et in 
§ 7 - Nulli emn n ' , decermmus permanere. 

,lonis 'admonitionl reV o; n t ° ' r ;° nu ' ni ' In W hanC pa ^ inam «ostrae priva- 

revocat.oms, roborat.onis, voluntatum, et constitutionum 



■44 Romani Pontificcs 



infringere, vel ei ausu temerario contraire. Si quis autem hoc attentare pr 
sumpserit, indignationem omnipotentis Dei, ac Beatorum Petri, et Pauli A 
stolorum eius se noverit incursurum. 0o " 
fBull. Rom., tom. 3, II, p. 302, 303]. 



42. 

Clemens VI, ep. Super quibusdam, 29 sept. 1351.1 

...In primo igitur capitulo responsionis tuae ... quaerimus- Primn d 

t^T. H d E ?! eSi V Armen0rum ' q«ae tibi obedit, omnes Z, qui , ^B» 
ismo eamdem hdem Catholicam receperunt, et postmodum a 11™ • 

eUetdf t m R ° manae ' qUa£ * f^SSSS L ZIZ°Z 

Christianos a Domin hS Chr Z ° n,S / cce P erit su P er omnes fideles 
quam in certis Srt L^ffS ° mnl8 P ° teStaS ''""^ictionis, 
particu.ariter habu run La Sd 7 PartibUS ° rb '' S Specia,iter et 
Plenissime auctoritati e po stlt Q tm * * Ap ° St0,i ' subiect * W 
credentes in omnibus parhbu c bi ? £ ♦ SU o r qU08cum, l ue in Christum 
Christo accepit; et quod nul^ inl, ' f"™ 8 30 ipso Domino ^su 
Christianos, nisi solus Pehu 1^° 1° V ° auicu ^e alius super omnes 
"edidisti, «enuisti, vel crederc c ' 1 ^ 68 ^" 1 aCCepit " Secu " d °' si 
Quod omnes Romani Pon fi c es T/hTrf ^ ArrnCnis tibi subie " 
'"haverunt et canonice intraS^! beato Petro succedentes canonice 
sennt et succedent in eadem n eniS^ -^™ Romano p ontifici succes- 
eatus Pctrus accepit a Doln T^CU P ° tCStatis ' °- uam 'P se 

^MEcclesIae militantls. -^^5 SUper totum et 

l ' b ' subiecti, Romanos Pontifices °'i ^ 1 ?' 8 " 8 et Creditis tn et Armeni 
^anus, ac iUos qui in P o™^ *T ' * U ° S qui sumus Poutite * 



/to//«z/i/ Pontifices 



45 



stituere et delegare. - Quinto, si credidistre7c^eXTZ7~7~T 
si et erit suprema et praeerninens auctoritas et ntum fuerit - 

rum Pontificum qui fuerunt, nostri qui sumus ^7^°^ R ° man °- 
erunt, ut a nemine iudicari potuerint, potucrimus T*T- qU ' posterum 
runt; sed soli Deo iudicandi servati fuerint ^ ^ ^ruxn pote- 
quod a sententiis ct iudiciis nostris non potuerir,™, 11 ''' Servabunfur = et 
ad aliquem iudicem alium appeliari. - Sexto s JSJSS UC poss,t « nec Poferit 
plenitudincm potestatis Romani Pontificis se cJt*Z ^ 3dhUC Credis ' 
patriarchas, catholicon, archiepiscopos, episcooor "h^ tantum ' quod 
praelatos alios de dignitatibus, in quuij^^*** et q uosc ^que 
digmtates maioris vel minoris iurisdictlonla tra IsfZT ad a,ias 

criminibus, ipsos degradare et deponere «co^m f «««tibus eorum 

- Sepumo, si credidisti et adhuc cr£to£ntiS f tradere ' 
nec debere subiici cuicumque imperiah e° rll auctorit atem non posse 

stati, quantum ad institutio^nemTudic^ em Zlf *2 ^ 3 "" P ° te ' 
Decimo, si credidisti et adhuc crcdk p!' C ° rrect,onem ve * destitutionem. - 
strationem sacramentorum EccIesiS f ilSl " P ° n(ificem cir " admini- 
gritate et necessitate sacranfenl rum < ? mper °- Uae suut d e inte- 

tolerare, et etiam concedere, u t selntur T^r h ^ EcdeS '' arUm Christi 
adhuc credis, solum Romanum PomSm d„I C,m °' S '* Credidisti et 
Catholicam, posse per determinafio™ ? ? emergentibus cir « fidem 
adhaerendum, fi.em^impc^ ^ Sse ver " r"^' 8 " inVi ° ,abi,iter 
^uctoritate clavium si bi tr^JLTcSd^ ^ qU, " dqUid '' pSe 
determmat esse falsum et haereticum S determ '"at esse verum : et quod 
-edidisti et credis novum T^tSLET*** ~ Quartodecim °. si 
Romanae Ecclesiae nobis tradidit auclr T " 0n,nlbus ,ibris ' °. u ° s 
c °nt'nere. M,ait auct ontas, ventatem indubiam per omnia 

^taWmT^^ X£ 008 iUdUCUnt ' Ut a te seoue n«a 
^otem, qul non ^^ ^^ S qU ° d per -*5 

" Secundo, si crcdis onnrf c Sma potest rite et debite consecnri 

f e P'scopum, non ' P o es « oS oS, C ° nfirmatiouis per al"m qu Tm' 
dls . quod solum p er RnZ n ° 0rd,narie ministrari. - Tertio si cr? 

^ po-^ csfsK^ p,enitudiuem P °tesS : 

Jyj committi. - Qu™ ,en "«nnahonis presbyteris, qui non sunt 
cerd otes, qui non sunt epteco' ' 8> q "° d ^**""* per quoscumque 

SliW Si *^u2SZ£Ztt qU ° d Ec * sia Ca.ho. 
»n7ba^ Ptea " di - - Q"-^^ um ' ^ 0dU ": co "'"hntur, „„„ sunt 



46 



Romani Pontifices 



vcra aqua. - Quadragesimum secundum, quod Corpus Christi post verb 
consecrationis sit idem numero, quod corpus natum de Virgine et immol . 
tum in cruce. - Quadragesimum quintum, quod nullus, etiam sanctus, Corpu 
Christi potest conficere, nisi sit sacerdos. - Quadragesimum sextum, quod 
cst de necessitate salutis, confiteri proprio sacerdoti vel de licentia eius omni 
peccata mortalia perfecte et distincte. ' 

... Item in scriptis rogasti archiepiscopum et episcopum antefatos ut 
csset inter eos et te verborum finis: et quod amplius non Iaboraretis in 
vcrb.s mstructionis, ad quem laborem iidem archiepiscopus et episcopus ner 
Romanam Sedem fuerant ad te missi... Adhuc cum canonizationes sanctorum 
ct promohones illegitimorum ad sacros ordines sint casus, qui inter aUos 
fcntummodo Romano Pontifici rcservantur, et ad nuilum alium praela tu m 

commlMLHo '^' R ° manUS «Wbus d xen 

comm, t.endos; nuramur, quod te dicis praedictos duos casiis auctoritate pro 

n ve..c penes te retinerc: quod nu.Ium signum est obedientiae t re V . 

rcnt,ae, quas ad Romanum Pontificem in praemissis capitu.is te pritendl 

[Baronius, Anna.es Ecc.es., tom. 25, p. 502, 503, 506-508, n. 3, 12, 15, 16, 



43. 

Martinus V (I„ Conc. Constantien.), const. Inter cunctas, 

22 febr. 1418. 

* SSSs qulbus premim - »*~*« 

sis. suisque falsis bc • n *T' T „ ^ Christicolarum expul- 

alto conceditur, extirpaS tZ2 J*™"' 8 Penitus ' 1 uantnm nobis « 
Permaneat, K pop S f Chr tau» u , ' 7*?* ** **** et illibata 
obscurationis semoto ^^^0^^^ ™* ^llbel 

§ Sane dudum pIumuIT l invi ohtus persistat. 
^ionibus et dominiis P SXT n n, ' US "J?* te -PoHbus in nonnullfe 
^ « 'ocis et distriitibus " vi m in g "°, Boheiniac Marchionatu Mora- 
msurrexen.nt quondan, haeresi rc ha' ^ Rdd ««lolicae dogmata 

uc, erina superbia et m^Zt^T^ ^' SChismatici et 
v ate m idipsum m t ^?**™*> d «mo„ioru m fhmdibus illusi, de 

w S; 1 A Ctudtt C0UJ ^ ^ abenl s !*?* Partibus conve- 
Z in m , C Ang,ia ' ,oa "n« Husz de Boh Pn 3tae WdeUcet n,e '»- «oannes 

^P^r^ 3d Md ^tt^onS ny T 8 dC Praff3 ' qUi 
doctrinae ! " f Derver *a doBnate " ,"• traxissent - Nam ubi huius- 

«crcentesT ^ primo ""o praelati h3 : J"° fS* 11 * 8em «nabant f in suae 
ApoX; n U p m r: ^ muti -n'; c ;' U iciariae Potestatis regimina 
ct dolosos eon? P " ° mncm '"obcdientiam V fe ' " ec ule ''scentes cum 
canonice cocrcr rabi *m fcSSh 'Psos pestifcros 

C0Sc l Ue dc domo dZ ftS S,atl ' m> Ut ad8tric « fnerant 

mm ' Cor P or alitcr ciiccrc non curarunt, 



/fc/ww/ Pontifices 



47 



sed sacrilcgam, falsam, et perniciosam ipsorum Hnrtrin,», 
negligenter convalere penniserunt: populorum mulS^II^ ^ m ° raS 
falsis decepta pro veris accepit, quae dlu m^ndS ^i-T ° pinioniblls 
biliter seminaverant, eisque credendo a " 
roredcvio invo.vitur, proh do.or, paganorum, adco auo< ln , *'* 
eisdemque convlcJnarum partium clTmata, o^ cSc^v ^u ^** 
chae ipsi successive infecerunt, et in sterco e mendac 3om m w ? haereSiar 
§ 2. Quapropter generalis eonsteflffensTa "teruntpoerescere. 
fidei orthodoxae plagam, et ruinam vfdenT ^ll , ^^ " 1 ' Ct 

Augustino.-Quid faciet Ecclesiae medicma SluTm n are . com P u,sa est CUm 
conquircns, tamquam inter phreneticos eJ k thlr ^ materna « rit ate 

contemnere, nnmquld desiste^re, Numoui " 
eumdem, imo utrisque sit necesse p<;t mJJZ. non, secundum 

e. molestus cst mcdicus mre^TphreleTco- S 17 Jnimlca - Na ' u 

ligando, iste caedendo, sed ambo di ^endo 2 ,nd ' se 'P'«nato filio, iUe 

pcrmittant, inquit AuisHn s is ta m f„«, i J aUtem neg,igant > et eos P erir e 
Proinde Synod^us pra&^ "? est. 

fidei, ac Christianae Religionis conserJ -n ' ' PS ' USqUe catholic ^ 

sa,tem, et P^ervatlon^e^ et -^arum 

Hieronymum, qui inter cetera de sarrn f„,. • ' ,oannem H "sz, et 
sacramentis Ecclesiae, et articulis ^fidei Zu Eucnanst,ae sacr ^ento, et aliis 
credit, ct tenet, et pr^edica et do et «„ I™^?"*" 1 T ^ R ° n,ana Ecc,esia 
credcrc, ac tenere, praedicare ali' Z ? ™ tCmQK ' et dafn nabili,er 
haereticos et pcrtinaces a oStinatos i J pert ' naciter attentabant. vciut 
de domo Dei corpora.ite^ ete i? i » mZ*T™T? SeDaratos « 
n««a circa pfaemissa u.ilin, eT safubri, S ? ? et ° S dec,aravit - et alia non- 
-«ntibus haeresiarchis eirun k fue hl, d^ct " PCf ^ * ^ 

de domo Dei exierant, per via caLnil c V * hwusmodi spiritualitcr 
, § 3- Et quia sicut dolenter a CC nimn rCdl ' Cerentur ad ««n^ veritatis. 

Whionatus dominiis, ? t ,oc Tsuor^r ff0lUm in Bohemiae - 
Parhbus, et provinciis COnti^ L ^^^ ,B " uibusda " 

on bus et sequacibus haerefmn a " r ' e,sdein . cti ^ nonnulli ex secta- 
hnM >™ «Vino, et puciore 2 nnn haeresiarc harum praedictorum, 

^ 'oannis Husz, SwSSl llT * " CC de ^™"»» et P r ae- 
e ****** fru Ulm sc T y iZ n " ,n,Serabih surne ntesconversionis, 
°<™«m Deum blasph 'm a r non^ ° profundum P rcssi peccatorum 
on, »n mentes pafer P ^enTacii ,V , ' in imturn nomen *™ 

br os, codices, et opuscuh tl d f«nabilfter excaeeavit, ut praedic.os 

dudu «n etiam per Svnodum ?' Ct Crr0res c0 ««nentes seu continent a 
^emanda dep „»aS " c 1 ? ^ damBatos ' et dam "^ «*2fil 
fJSj 8im Pl£^cu^^ ,CgUnf ' Student ' ae ex eis «" - e 
aest ° ^ffS 22 COntra . Stat,,tn ' decreta et ordinai 



48 Romani Pontifices 

mcdio Christi fidelium, et praesertim de supradictis Bohcmiae, et Mor ' 
dominiis, et districtibus ac confinibus, et viciniis eorum, nc amplius c t lar^ 
se extendant, funditus evellere cupientes, discretioni vestrae, sacro a 
banfc Concilio Constantiensi, per Apostolica scripta committimus e t 7°' 
damus, quafenus vos Archiepiscopi, et Episcopi, ac electi, et quilibeUestm 
per se seu alium vel alios, quos graves, et idoneas personas spiritualem 
****** habentes esse volumus, omnes et singulos cuiuscumque d S 
btis, offic, praeemmentiae, status, vel conditionis existant, et quibuscun o 
nomm.bus censeantur, qui de praeexcelso, salutifero, et supermirab li T 

mento Corporis et Sanguinis D. N. lesu Christi, vel de Bap" m te ' n ? 
atorum confessjon( , ^ P smat 

sficls Sacrament.s, seu fidei articulis, aliter sentire aut docere quam Sarrn^ 
Romana Ecclesia, et universa.is docet, praedicat et ob^MU^Tf 
Hbrcs, etdocWnas prae fatorum haeresiarcharum loannT Wi cl f J SnS 

Curiae relinquatis. adhaeren tes e.sdem, tamquam haereticos saeculari 

errorum ipsorum, sed forte carnnhl ' faV ° re ' aut c °ntemplatione 

modi personas pUtlvZ^rT 10 ™* C3USa ' Vd ° CCasi0ne aIla huius - 
'nflictas, per iud P ices comS^ h Praet % POCnM 30 Utrociue iure ^ibus 

-elere ultionem accipia^ ^ 4 ££ ceten P ^ h en °™ 

quos De| timor fl maIo >J°« «dat etens crassantibus in cxemplum, ut 

§ 6. Cum reliquis vero hui^m' h . C ° erCeat severitas disciplinae. 

qui post com etenlem m t ^em T, 18 OUOmod o' ibet * 

P'e erga eos, spe 00^.^" ^' » freQUentern exhortationem, qua 
eonversionis, usum esf, a Sto^SS^ 3C ad me,ioris frugen, 
; ; «1 gremium ^ikLS^L^^, ' SCCta Mtaerinl resipiscere, 
?" ae 80,3 potest ( V„ " atns Ecc ' es '*e, ac fidem catholicam. 

e rccognoscere, et ^tiSZf, SUbS, ' dium 
1,tas dulcore misericordiae tem pere tu r aS ' Pr ° Ut facti Poposccrit qua- 

^J^Z^^h^ Catholicae fidd ^ 

ttiSSS C ° nSU,eS P roc " *~ * 

""». «einS? T' provin eiarum, civitS.m com nu>nitates, et uni- 

«■ tcm^' a,,0rur "que bcorum hu^lv^ ^ castrorum, villa- 

AP^^rt,*^^ *■* ■h*SE2! " eCn0n CCter ° S i,,risdiC,i °' 
tatibus, opSoi^ d ° rn0ncatis . et reoui ° t ^' Ct «tatiam auctoritate 

su p-dictis p ; s n castr : s ' vi,,is - ««rri r t':' de regnis - 

^terancnsis CoSi^ ,in P»«°» haeret ° T bUS 4,1,8 ,0cis ' * dominiis 

quotl taclpHi Sicuf 1 t :;"T 0di «««ndu rn tenorem 

' 3d ,nstar etiam irrctitorum cri- 



Romani Pontifices 




mme usurarum, quos publ.ce, vel manifeste per facti evidenri am , 
rint esse tales, tamquam oves morbidas greg en , Dom ni ,nff, T C °* n0Ve " 
donec, et quousque a nobis seu vobis, ve , airis iSL^^,^^^ 
inquisitoribus, fidem ct communionem' Romanae 222*V1 
recipiant in mandatis, nec eosdem in sui* H,w " cles,ae tenent.bus, aliud 
tenere, larem fovcre, contractus im re " ££££ Z T^T' 
exercere, aut humanitatis solatia, cum CW, t ? S« ZT^ 

§ 8. El si taies haeretici publici ac man fe " icet n T pern,ittant - 
siam declarati, in hoc tam gravi crim™J^£^^»« 
sepultura, nec oblationes fiant, aut recipiantur nrn T ^ EcC ' es,ast,ca ^ant 
rum a tempore commissi crim nis se !? '^' °° na tamen ^P 50 ' 
non occupentur per Uios, ad 

ludices Ecclesiasticos supcr hoc potestatem hlZ* P " huiusmod '' 

super ipso haeresis crim^me fuJTomZ* 

uJi^ ^u^cKt^ ~ c - 

et exigentiam suspicionis ^tJ^ZTae T^^f^l^ 
modi propriam innocentiam congrua devoUon ™ n l" ™n. «ud.cs huius- 
eis canonice indicta deficientes et , momt ™e™t. In purgatione 

huiusmodi purgatione faci en da oh!L?> ■ ? P " ^ ^ " Va,enteS ' aut P ro 
quam haerehci^condemn tur n ^ T ^ re ° UenteS ' ^ 

quadam nejriigentia seu d" idla et ™ r ' nnocentiam «"onstrare ex 

anathematis^Lio feTant X: e U ^ 

bus evitentur; ita quod si Der ™„Z sat.sfact.onem cond.gnam ab omni- 
stiterint, ex tunc velut haeret.Vi Z ™ excon,muni "«one huiusmodi per- 
saepedictae ^^ 6^^^^^' Si < uis ve ™ super aliquo 
articulis dumtaxat Sd^iSSff P»«"cton,n, f ve. ahquibus 
sivis, culpabilis repertus fu Irit Z ' ^™' Wl piarUm aurium offen- 
■nfamiam, aut suspicion In Lm "'r r^'" Si VCr ° ° ro P ter solam 
repertus fuerit suspectu^ ™t 1 d^, t • Wl a,, ' CUiUS ipSOrum > ^ uis 

«efeeret, pro conW to hab ' ur T Pr ° pter h ° C sibi indicta 

§ '0. Et toupJllkMtonm ^ qU ™ Ca r n ' Ce COnV ' CtUS P Uniatur - 
«ssoris nostri, quae inc nit Ut Bonifilcii Papae ° ctavi P" e de- 

«equentes, U „CS V?" 'T**™ ^ ™"**' et etiam 
ctos quibuscumque fSST temporalts > et iudic ^ antedi. 

a,, do requirinu, , ct ^^**? 1 ™*™ nomi "'"b"s censeantur, exhor- 

de H ac fi.ii Ecc^es iae n u n r!i CUpiunt et haberi 

defc nsione fidei ^sM^^l % nomine S'oriari, ita pro 

***** Pravitatis t a ^ ^n ,S ' P ' SC ° PiS ' Ct e,CCtiS ' 30 ******* 
ut Praemittitu , <Z Z T T™" 9 ™>™^cis, per vos ad 
Ecc 'esiae tenentibus parLht 2 \ ?' Ct COmmu " io '^ m «nctae matris 
^ 'n haereticorun ESlS ^f*? P raebea " to " e auxilium, et favo- 
£ P^run, inves .W o° " "Sg 1 ** faU, ° rUm ' ««Phtorum, et defenso- 
Utr, nt requisiti, u b£SS P ' CUSt ° dla di,igCnti ' cum ab «isdem 
fj * P°« e s«atem se7^ n :7" aS ^'^ 8 ' f° S "^ 1 "" PCrdere n,0,ie - 
et 'nquisitores praedicto^ aut ln , S Arc,ue P isco Pos. Episcopos, clcctos, 

■ctos, aut deputandos a vobis. vcl ad locum de quo vos, 



50 



Romani Pontifices 



vel >ps. mandabiKs, infra eorumdem dominorum potestalem, rector., m 
-ud.cum d.stnctum ducant, vel duci faciant sine mora, ubi pc rlZTr'^ 
Hcos a vobis Archiepiscopis, vel Episcopis, electis, seu I„ qui i tc ribu 
deputand» personis huiusmodi, vel vestrum aliquo deputak sub "J 5 *" 
d.hgent, custodia, ne fugiant, ponendo eos, etiam comp^dibu et m *' ? 
ferrcs feneant, donec eorum negotium per Ecclesiae iudir \T f manKtt 
«equod de haeresi a iudice EccLast Jcomp^q Tm m Uom^ 
n.onem d.ctae Sanctae Romanae Ecclesiae trneaf n ' COmmu - 

domini temporales, seu rectores, iudices ve eonJm SEE!"** **« 
relictos recipiant indilate «In«^ n ,^^^^ °"»* * 

aut versutos homines sub frivol e « c ^ alnis velarn" 1 T drCUmve "H 
contingat, et ut de convincendTs seu cn^,I u haC ma,eria P* 

toribus, defensoribus, fautoribus cS«ShT? ^ haeret '' C, ' S ' rece P ta " 
haeresi suspectis, et alii hutaod? ^^ ? adhaere "«bus, necnon de 
'aHs, plenior habeatur !„ fa~XcTt2r , r a ^"^«bet mac, 
convicinas illi, quam aIias ™ * d Kgnum B °«emiae, et 

doctrina quomodollbet qi "' bus haec super.tit.osa 

haeresiarcharum concerncnte o dTr , 'f ! ^ 1 * 08 Secta,n dict °™> 
"littendos, et etiam de.tina„to^ ^ih" 8 ^ ^ dCCernimUS trans ' 
P'scopis, Episcopis, et electis a C omm! ■• ^!*' * ^ ° mnibus Archie ' 
sanctae obedientiae pmedpimut TT T*' * ,n * ui8 »°ribus in virtute 
«miles, et loca suae iurisd £i s necnon US ' at qU '' libet eorum ^ 
v.cnis praedictis, etiam si 2X^2 5 marchiona ^ et locis eis 

d.etas consistant, circa JS&^J^S^ ^ earndem 
ac huiusmodi sectae WttK^*™^ "? 1 errorn '» * haercsum, 
ter 'nvgilent, et omnes infi| ^ n ^orem .ps.us fidei orthodoxae, diligen- 

confessa,- criminis, excommun fa iom" Z ° S ^ t3m DCStifera ,abe s " h 

* dab,l. poena canonica, vel £2 W" 110 ? interdicti aut a,ia for " 
v deatur expedire, et facti requY e t 2vl ^™* ' Ct ^^admodum eis 

iUramen, " m ™^Sr ad huiusmodi arti- 

obseS" ° rUm rcliquils - »n»eine Cruaf I ' Ct ' S Sacrosa "ctis Evangeliis 
ven en t H t,am ' *** ^^^t^rT^ * uo ™d™ 'ocorum 
P S o ' F SP ° ndere ^l. Nos mrn oV d qUemlibet articu,u ' n con - 

locun Pr de a l 1 ih erment0 ' Ct ex ^do u lm ' 2 ^ CXtir P ando haere " 
re -^e e V r m S ^ et h S h Crr,torium . dfetrictum S eu 

^ P«5Sf 2S5 - priva «o»en, s u et s i ti neg,igentcs fuerint seu 
,oco iHorum ( ntl,mus ' ct Procedemus CDOS,,lonem Pontificalis digni- 

""hndewTe, QUi P^^' faCieraU «« alio S que 

• ^cr^^fa^KF iux,a iuri8 - et ,ac " 



Romani Pontlflets 



51 



7Vvnv Articulorum Ioannis Wicleff. 



1. Substantia panis materialis, e t similiter substantia vini m,f„ • •, 

nent in Sacramento aitaris. «ostantia vin. matenalis, r ema . 

2. Accidentia panis non manent sine subi ec to in pnd Pm c 

3. Christus non est in codem Sacramcnto 2n c ^J" Crament °' 
praesentia corporali. aent,ce et reallter Propria 

7. Si homo fucrit debi te contritus nmnic • 

superflua et inutilis. ' ° mm * C ° nfess, ° exterior est sibi 

8. Si Papa sit praescitus, et malus et n^r ^*.»^. 

Sr h a bct po tet a tem supe, ■AlK^MJ** 

sessioL 001 "" SCn| " Uram ""^ eSt " ° U0d viri E «'«-«ci habeau, p„, 

12. Praelatus excommunicans clericum ntii u ^ n 

Conciliun, regnf, eo ipso tr adi t „r «TS^' S'"" ad R ^ m - "> 1 

14. Licet alicui diacono, vd Drcsbvtprn' nr,»^;! 
•MH. Sedis Ap„s t „„cae, S."^ SSSS™ Ver ° Um ^ 

non solum aclu, de!i„ q ueTb U s hab " Ual ' ter d «"»qu«Hb u8> id es t , ex habitu, 

po* U s ;Xer„«b„ moniaci ' qui se — p™ •»*, * <u tan. 

- d r«o. 'oc„ rara consecrati0i 

honoris. ^ tp,s Cop ,s pro pter cupid j Utera , ucr . e | 

£ fc^ttS'; cl , ingredien,es ^ "' viri diai »"--- ' 

33. Silvcsler P rcgulam Christi. 

d <*ndo (ditando). ' 6 Cons,a '" i -« 'mperalo. erraverunt Eccteiam 

^ m °r„Tet rara in n e ^ endiCantiUm SUn ' " aere,iei: rt ^ «•» 

^^oSS, tSS SU 1 S P0SSeSSi0 "™ W-flN* su„t hae- 
«eculares, c t caeler! .aiei ' COnSe " ,ien,es «K °™"es videlicet 

•■iSrr^ " nt seducti a dhbo '°' ut Ecc,e - 

. «■ l «"me nt r l, C c re t d ; raindulge " ,iis Pa P«. e» Episcopon.0,. 

4 4 S ' l' ^"-ereia dviha ^ ° ' ad corro "<>™"«"m h Ura a„os cou- 

**i p^SfS^S^^ S " n, > nisi P°en it ueri nt 
"•"«•Papa usque ^Sur^, !" s,1, "eru„ t , et i„t ra veru„t rdfgto. 

utiffluni religiosunj, o„,„ e s su „t baereHd. 



52 



Romani Pontijices 



Tenor Ariicalorum Ioannis Hasz. 



7. Pctrus non est, nec fuit caput Ecclesiae Sanctae Catholicae. 

9. Papal.s dignitas a Caesare inolevit: Papae praefectio, et instituti* 
Caesans potentia emanavit ««smutio, 

10. Nullus sine revelatione assereret rationabiliter de se vel alin „ , 
«set caput Ecclesiae particularis, nec Romanus Pontifex est caout R ' ^ 
Ecclesiae particularis. aput Rof nanae 

11. Non oportet credere, quod iste quicumque est Romamis Pn „n 

rius ludae Scarioth. Et pari evidenti ^ Cardir 1, '^' tU " C 681 vica - 

successores CoIIegii aliorum W Ph • • SUnt ^ Ct manifcsti 
>orum servantes 

tur in hoc PonSlcet 3^2*^2? * Uradend ^ P ro certo sequu, 
obedire in omnibus, dlSnS • NobU^ ? ^ - ChriStUm " 0n vo,entera eis 
saeculari iudicio tradidcru„7et anTn , T interficcre q^mquam, ipsum 
Pilatus. demnt ' et auod sint homicidae graviores, quam 

f^ss?: Jtesstt ,ege 7 eius ' et habentes ■* 

non obstante praetensa excommt.nTnl P°PuI«m ( debent praedicare, 

Praelatus mandat hkt^™^™*' et Q^d si Papa vel aliquS 

obedire. S,c d,s Pos.to, non praedicare, non debet subditus 

%*2S£ m^Z^lZ^lT^ accipit ' aui ad sacerd °- 

non obstante. m debet exequ., praetensa excommunicatione 

252? *2&g^ ^ d oporteat esse unum caput in 
conversetur, ct conservetur. ' ^ Semper ^ ipsa Ecclesia militante 

Tenor interrogatoriorum iaxta aua, « 

" C SE S " a ^- * SUSDeCtUS ' seu « eon» 

r* c cuTm Credat ' teneatet ^e T tUr ,nfr ^riptum: 

o. ^2235? ""ivcrsa.e^e ^ ^^ 1 '^ 1 ^-»'"-^- 
un.vcrsalcm Ec c.«iam ! ' i,,Ud *»* sac^^P^ntet 
"oci et ad salu tcn T n repraescn,an s. ipptrS ^"«'««n Constantiense, 
aPProbandu m ; ^ n : n ^ arum . q-od hoc" Z ^U J* 1 "*** h. favorem 

•enendum, pro condemnato Un,veni » Christifidelibus 

cr edendum et asserendum. 



Romani Poniifices 

53 



9. Item, utrum habeat in sua potestate aliquos tractatus, opuscula eoi- 
stolas, vel quaecumque al.a scripta In quocumque idiomate per loinne-m 
Wicleff, loannem Husz, et Hieronymum haereticos, seu ,eorum pseudodisci- 
pulos, et sequaces ed.tos.vel translatos, edita vel translata, quod illos vel i.la 
Ordinario loc, vel e.us Comm.ssar.o seu Inquisitori sub iuramento prae- 
sentet. Quod s. apud se scnpta hu.usmodi se habere non co CT overit sed 
alibi quod luretila circa suum Ordinarium vel alios supradictos infra cer- 
tum termmum sibi praefigendum deponere. 

11. Item specialiter literatus interrogetur, utrum credat sententiam sacri 
Gonstannensis Conc.l,. super quadragmta quinque ioannis Wicleff, et ioanni 
Husz tngmta art.cul.s super.us descriptis, latam, fore veram et CathoIirJm 
sci.icet, quod supradicti quadraginta quinque articuli loannL Wi c 
loanms Husz tngmta, non sunt Catholici, sed quidam ex eis sun 
jacrelici, quidam erronei, alii temerarii, et sedkst M %g 



12 Item, utrum credat et asserat, quod in nullo casu sit licitum iurare 

* qldl^ de ™ 

catione infamiae faciendum, sit licitum ° PP ° rtUnUm ' et,am P ro P"rifi- 

14. Item, utrum credat, quod periurium scienter commissum „ n 

>i dcxleram Palris. hr ' S,US ' qu ' ,u,t ,n c ™« P^us, et sedet 

^siz^ :z:"r d , ,ac,a consecra,ione - 

Chrtsli. ct sa ngui s, ctanim , 3 , ,e V >rae,er SpCCiem vini - sit ™ ««> 

I& Ilcm uirZ 7 V s P««nim slngulariter. 
? te »«bsp;cicpa„ i r i ; 1 n lul , qU0 ,f F e0nSUe,udo «"'"'""icandi pcrsonas lai- 
c »»«lium ConstX appll ^i* "'"T^" ° bse ™ ,a ' et " cr "=""» 
2>«lare, , u , 8ine E[c 5^! ' ' SerVa,ula ' sic a,,od u0 " « c «' cam 
« Winaciicr oppos I „ auc,or,,ate P™ >*«o In.mutare. E, quod dicen- 

« m i,cm m r Ceudi "p"™n 1 di. SOrUm ' ,amqUara Uaere,iCi Vel S3 " k "^ 

^™Cm"an m firmrto a Jl»r° d . f hris,ia " us c »"» c ">"ens snsceptlonem 
M »nmoni, pccccl n,^?* vcl cxt "™*< UncHonis, «ut solcnmizationis 

tot"! C0 ^« cc Xis C idonci tr Chris,ia " us ultra eonlrifionem cordis, 
"O" laico s „ ;/!'; SaCCrd0,i dc " cccss, ' a ' c *Uk conlilcri 

«em, utrum credll L. quan,umc «""iue bonis, ct dcvolis. 

«dal, q „od saccr(los ,„ casjbus s . b . ni . ss 



34 Romani Pontificcs 



peccatorem confessum, et contritum a peccatis absolvere et sihi 

tiam imungere. »««»cre, et sibi poeniten- 

auctontatem in Ecclesia Dei >uccessor 0. Fetn habens suprcmam 

- szr:; sssfs :r ictionis , papae - Areh ^ 

dotis, etiamsi curam anima™^^ 

-^-^%^&r -h ? ChnStianiS VCre 

nem peccatorum, maxime nia 7o« vk? 1 ~ ncedere ^«'«entias in remissic 

tibus adiutrices. P '° Ca v,s,tantlbu s. et ipsis manus suas porrigen. 

Hmitln^ suis subditis secundum 

. 29. Item, utrum credat ""Tsser ? r mdul S entias concedere possint 
'^agines a Christi fidelibus venerarT Sanctorum relioui as * 

«*f/ft SnS^uci ab ECC,CSia aPPr ° bataS ' a sanctis P * 

Papae pnTtem^ expressis"^! toE * "S" Prae,atus P ro P riis nominibus 
ecclesiasticum sive '^^.^ P ossint ^uum subditum 

excommunicare, ita quod ta. s ' P ' n ° bedienti ^ sive contumaciam 
32. Item, utrum creda qu H itTT^ Sit habendus - 

TlT CrtSCente ' P " e '^i ve eorU m V ent ' a *■ C ° ntU,nacia ^mmun, 
£5 .-SPavandi, et reaggrav.nT ? n w^ in s PWhiaIibu8, habeant pote- 
-are .nyocandi, et quod ilHs "TTT P 0ntndi > et brach ium sae- 

ta w, U ' rum cre <H q U od P n Per ,''' fcriores sit obcdiendum. 

P duabbus habean, poies a ° m ^JZf *" PracM c * eocum Vicarii 
nlZL eXC °r U " ica " di . «b of W Z , " ' aiC0S '"Obcdien ies, et con- 

saSr* £-~°- c ^ 

«cerdoti, etiam malcviven U hUiUSmodi ablatio . • 

sacrilegium. eviv enti, temere vel violent ,nvasio cuicumque 

37 - Item. utrum credn» ' ' VC ' i,,ata - inducant 

et miilieribu^ i;k a,r ^"od liceat 

* * S? 2Z "*2 U ' riusooc sexus, viris scifice. 

care verbum Dei „k ' quod singulis <=•,„ 

*** 1 ub,cumquc et *JE*£T* ,ibere ,iceat p raedi - 

§ '2. Volumus lusuDer „ , eHamsi non sint 

secretam taformation^^ 8 * U j mus et decerni 

nem Per vos reci P ien danii ec ^ '"us, quod si qu is per 

re P ert us fuerit Infc 



Romani Pontifices 



55 



matus, seu suspectus de quacumque specie haeresis, pestiferae sectae, vel 
doctrinae pesfilentium Ioannis Wicleff, Ioannis Husz, et Hieronymi de Pracra. 
haeresiarcharum praedictorum aut de fovendo, receptando, defendendo orae' 
fatos damnatos homines, dum viverent in humanis, vel ipsorum perfidos 
sequaces et pseudod.sc.pulos, aut ipsorum erroribus credendo pro iosis 
defunctis vel aliquo ipsorum post obitum orando, vel inter Catholicos nomi- 
nando et defcndendo, vel ipsos ut sanctos colendo, praed 1C ando, vel ado- 
rando, yel al.as c.rca eos suspecte agendo, citetur per vos seu alterum vestrum 
personaliter coram vob.s seu altero vestrum compariturus, semotis procura! 
tore, et advocato, responsurus medio iuramento per ipsum sic (ut praedi- 
clum est) corporahter praestito de plena et mera veritate dicenda super 
praed.ct.s art.cuhs seu eorum singulis vel aliis opportunis, secundum exi- 
gentiam casus et occurrentium circumstantiam ad arbitrium vestrum, et prout 
vob,s seu alten vestrum videbitur expedire, vel alias contra eosdem ipsoZ 
«ngulos prout praesentibus exprimitur vel alias canonice procedatil 

§ 13 Necnon praesentes Iitteras, exclusis articulis et interrogatoriis sune- 
n s pos.t.s, atque omissis, in civitatibus, dioecesibus, terris et Ioc s a is ubi 
tatete, poten t, auctoritate nostra solemniter pubuStis et publlari datis 
on es et s.ngulos haereticos huiusmodi, necnon sectatores ipsarum haere.' 

eH^° rUm UtnUSqUe SCXUS ' tUenteS ' et etiam de fendente^ e^sdem au 
haere ,cis .ps.s quomodolibet publice, vel occulte in divinis vel alias n,r« 

S?JT PatriarCha,i ' Archie P isc °P aii . EpiscopT ^.r^n ■ 

; vel mundana praefuI ^ di ^ itat 

eorum ^c TeZ t • \ ^ qU0S,ibel » qui haereticos huiusrnodi au 

-ne ha^ a^t ^^^JfT^ ? ,Upff Cri " 

huiusmodi defender int ^ ^ f ™ to ™*> de f e nsionis et receptationis 

^ i+m ^^^l-^^^ et 

^^^SS^J!^ e ° Sdem ornnes . et singuIosutriusque S e.xus, 
et receS "et def aPPr0ba " teS ' defendentes ' d ogmatizantes, ac fau- 
et quemlibet £ r um c ,i^ * e0rUmdem ««"ptos, et non exemptos, 

ordinis ve. JES& °Z 'T^ ^ ^ 13 *" 5 ' praeeminentiae . *»*J 
Mrere studeatis e e " ^ r) aUCtoritate nostra di,i g enter 

P er confcssionem eor„m PCr ,no « uisitioner " huiusmodi diffamatos, vel 

^ et erroris labe esoZ^ ^ Cvidentiam . ve « aiia s "uiusmodi hae- 
«^rnmunicationis susnen^ repenet,s ' aue toritate praedicta etiam per 
f^onatuum et offSomm r ' mterdicti ' necnon P riv ationis dignitatum, 
feudor "m, quae a quibZmo^ Beneficiorum Ecclesiasticorum ac 

Slas "eis obtinent, ac e.i, m 7 tCC ' eSliS ' Monaste ™. ac aliis locis Eccle- 
r scie ""arum quammcumoue ^ZSZ * di f nitatum saecularium, ac graduum 
EcdesiasticasT vi T * PCr P ° enas ' sententias . et 

nos esse videritisTei £ oe? « ^ ad hoc CXpedire seu °PP° r - 

^ P°enas corpor^les IfhLT" ?^ Ct incarceratione ^ personarum, et 
lenl iu *ta can onicl ' ? lr f US DUnfUntUr seu P""iri iubentur, aut 

Perso "as, usque aTdcS Ct C,en ' C0S ipsos et -lesiasiicas 

egradat.onem mclus.ve. si eorum culpa ac pertinacia 



56 



Romani Pontifices 



vel rebellio id exigat aut requirat, corrigatis, et puniatis, ac diligenter cor- 
rigi, et puniri faciatis. Necnon contra eosdem et ipsorum, Iaicorumque bona 
secundum canonicas sanctiones, et legales contra haereticos, et eorum 
sequaces cditas, quibus eosdem sectatores sive sequaces subiacerc decerni- 
mus, animose consurgatis iuxta modum et formam supradictos. Et qui ( i e * 
praemissis haeresibus vel articulis, vel aliquo praemissorum infamati fuerint 
ad arbitrium vestrum se purgare teneantur. Alii vero, qui per testes seu pro- 
priam confessionem vel alias legitimas probationes convicti fuerint de prae- 
missis haeresibus vel articulis vel aliquo praemissorum, eosdem articulos" 
et errores solemniter, et publice revocare, abiurare, poenitentiam condignam' 
et.am ad immurationem (si delictum exegerit) subire cogantur. Necnon quod 
errores, et haereses huiusmodi cuiuscumque generis vel speciei censeantur 
de caetero verbo, nutu vel facto non fovebunt, seu alios ad credendum illis 
verbo vel facto, publice, vel occulte, directe, vei indirecte, aut alio quovis 
modo mducent, sufficientem et idoneam cautionem praestare teneantur. Quod 
s. forsan eosdem articulos solemniter et publice revocare et abiurare, et 
\Z n ZT™ f C ° nd ^ ,am : etiam ad immurationem perpetuam vel tempora- 
St onemT^? « m dilatione subire. ac sufficientem 

Z bunt Z v err T' 1 haerCSeS iDS3S de caetero non tencbunt « nec 
di ecte ve" indi IT> T^™ ^ ' VeI facto P" ' 1 ^ ve > ^ulte, 
q^Td qU ° V S qUaCSit0 colore 'nducent, praestare, seu ali- 

^r«r« defil 6 n ° 1Uerint ' " tUnC COntra ''P sos iuxta q ualitate "> 

S^^^Kf Wnm,i etiam CXPediat ) tam °. Uai " COntra 

^Lldfon^ ™ rCSPerS0S ' 3UCt0ritate nostra iuxta ^™™' et 
fl^m STeSr^ SimpHciter aC de pIa "° sine stre P itu - et 

cumque c2^l^^^^ seu appel.ationibus quibus- 
puniatis, etiam si opus / ° ' UXta Casdem canonicas traditiones 
per censuram faSJta ^Uk^ relinouend - Contradictores 
cato ad hoc ( S1 SKSLSSfif"? P ° StP ° Sita ' com P esccnd °. invo- 

§ 15. Non obsEn fib «Z ll™""** S**" SaCCUlariS ' 
decessoris nostri, qua **** Papae Octavi prae- 

nisi in certis exceptis casibus et ? n ., , C,v,tatem . et dioecesim suam, 
dioccesis ad iudicium cvocetur seu J v W * m dk * BB « 8 fine suae 
extra civitatcm, et dioecesim ln alibu, V ' Sede A P°stoIica deputati, 
procedere, sive alii vel aliis vices bim. pUtatl fucrin t. contra quoscumque 
dietam a finc dioecesum eorumdcn' , * COmm,ttere . ™t aliquos t.ltra unam 
in Concilio gencrali, qua m aliis «„»,!!". PraC8umant . ct de duabus dietis 
Pontif.cum, tam a iudicibus dZh « ^ Cons,ituti °ni b t«s Romanorum 
ad iudicium non vocandis, aut iliis *dm. PCrSonis u,tra ccrtu >» numerum 
unsdicioni aU f potestati, elusque libero exeTrV P ° SSint hac P arte vcstrae 
8« ahqmbus communiter, vel d visim A , Q «omodolibct obviare, seu 
.nterdici, suspcndi. ve. excommunic ri seu'u.7 *\ Scde indultum ' ° U ° d 
evocar, non possint ner literas Apostolic " CXtra ,oca ad indicium 

sam. ac dc verbo ad verbum dc SSSSoSC l?'**" P ' Cnam et cx P rcS " 
et ord.mbus, et nominih us pr „ priis mS^ ' Ct eorum P^onis, locis, 

ncrn . ct qualibet alia dictae Sedis 



Romani Pontificcs 57 



I cntia generali, vel speciali, cuiuscumque tenoris existat, per quam prae- 
fbus non expressam, vel totaliter non insertam, vestrae iurisdictionis 
^"licatio in hac parte valcat quomodolibet impediri et de qua, cuiusque 
'T tenore deverbo ad verbum in nostris literis habenda sit mentio specialis. 

[Bull. Rom., tom. 3, H, p. 419-426.- Mansi, tom. 27, col. 1204-1215. - 
Cf. ibidem col. 632-635, 754, 755]. 



44. 

Alartinus V (in Conc. Constantien.), const. In eminentis, 

22 fcbr. 14x8. 

Cum in nonnullis Mundi partibus quidam temerarie asserere prae- 

sumant, populum Christianum debere sacrum Eucharistiae sacramentum sub 
utraque panis et vini specie suscipere : et non solum sub specie panis, sed 
etiam sub specie vini populum laicum passim communicent, etiam post 
coenam, vel alias non ieiunum, et communicandum esse pertinaciter asserant, 
contra laudabilcm ecclesiae consuetudinem rationabiliter approbatam, quam 
tanquam sacrilegam damnabiliter reprobare conantur: hinc est, quod hoc 
praesens Concilium sacrum generale Constantiense, in Spiritu Sancto Iegi- 
time congregatum, adversus hunc errorcm saluti fidelium providere sata- 
gens, matura plurium doctorum tam divini, quam humani iuris deliberatione 
prachabita, declarat, decernit et diffinit: Quod licet Christus post coenam 
instituerit, et suis discipulis administraverit sub utraque specie panis et vini 
hoc venerabile sacramentum, tamen hoc non obstante, sacrorum Oinonum 
auctoritas laudabilis, et approbata consuetudo ecclesiae servavit et servat, 
quod huiusraodl sacramcntum non debet confici post coenam, neque a fide- 
libus recipi non iciunis, nisi in infirmitatis, aut alterius necessitatis, a iure 
vel ecclesia concesso, vel admisso. Et similiter, quod licet in primitiva ec- 
desia huiusmodi sacramentum reciperetur a fidelibus sub utraque specie, 
tamen haec consuetudo ad cvitandum aliqua pericula et scandala est ratio- 
nab.liter introducta, quod a conficientibus sub utraque specie, et a laicis 
tantummodo sub spccie panis suscipiatur; cum firmissime credendum sit, 
« nullatenus dubitandum, integrum Christi Corpus et Sanguinem tam sub 
s Pecie panis, quam sub spccic vini veraciter contineri. Unde cum huiusmodi 
consuetudo ab ecclcsia et sanctis patribus rationabiliter introducta, et diu- 
wraune obscrvata sit, habenda est pro legc, quam non Iicet reprobare, aut 
conmhHi auctoritate P ro libit0 mutare. Quapropter dicere, quod hanc 
debet n aUt ICgCm observare ' sit sacrilegum aut illicitum, censeri 

quam Crr0neum: et Pertinaclter asserentcs oppositum praemissorum, tan- 
seu offfcM arCCndi SUnt et S r aviter puniendi per dioecesanos locorum, 
vinciis . Corum ' aut '"quisitores haereticac pravitatis, in regnis seu pro- 
Praesumnt ^ " 1 ™ h ° C decrctl,m ali q ilid fuerit forsan attentatum aut 
fidei cont Uni v ca "0"icas et legitimas sanctiones, in favorem catholicae 

• '»ra haerehcos et corum fautores, salubriter adinventas. 



5S 



Romani Pontifices 



..... Nos igitur dedaratior.es, decreta, diffinitiones, reDrobaHnn. 
da ta, mhibitiones, statuta, necnon condemnationes et £5? T 
rata ha entes et grata, illaque auctoritate Apostolica, ex c ta ZhZT^ 
praesentium confirmantes, et praesentis scrinti n^r,^; 3 * tenore 

supplentes quoque omnes defectus, si qui Sn %^l l " n " mSa *. 
n procedendo non servatas IntervLriS in TsZ ? Votn SSE f* 
auctontate decernimus, quod declaratiW.; rtfm„t«« nus etlam eteadem 
data, inhibitiones, statuta, nJ^^^Z^^ ^ — 
Plenam vim, plenumque robur, et ^go^^aJ^u ^ praeinsert ^ 
ubilibet probanda hae nostrae U^pTen^^ * " Ut 

ubicumque eas sive in iudicio vel alibi exhiberi rn! ; , ndoeum <V* '« 
ergo etc exh.ben contigent, vel ostendi. Nulli 

[Mansi, tom. 27, col. 1215-1220 Cf ikm . 

» wi. i«*izaA - Lf. ibidem col. 727, 728]. 



45. 

AWti-s V (i„ Conc. Constantien.), const. Ad evitsn^, 

a. 1418. 

timoratis' omnfbus^C^t P ° riCUla ' subve niendumque conscientiis 

™s, quod nemo ddX^mm^T PraeSentium niisericorditer indulge- 
nistratione, vel «cq^^S^ **> m sacramentorum admi- 
cuiuscumque sententtae au ^cen 3 lbus ^ ra ^e divinis, vel extra; praetextu 
generaliter promu.gatae, teneatur ™. ^'«««e, 1 a iure vel ab homine 
ecclesiasticum observare. Srt^SS"^ VC ' aHqUem vitare . ™ ''nterdictum 
contra personam, collcgiu m , ZwtrlL CWSan huius ™di fuerit in vel 
locum certum, vel cer£ ?lX^£^ t com "'"nitatem, aut 

expresse: Constitutionibus ApostoHcis e ^ dCnUndata 8peda,iter et 
obslanfbus quibuscumque: salvo i COntrariu ™ facientibus non 
<'one ,„ Cerum, sententiam latlm a 'an T "«N» ef . m anuum iniec- 
quod factum non possit ^T^SSn^ notorie constiterit incidisse, 
fc*.o . excusa ri . Nam a communSS T ,,ec »Mo iuris suf- 

fittKfc SUK i;- denunciatl,s non vo,u ' 

I * A V J L 



46. 

M »«'"« V, curt. « re pr , me 

^candum, « cxcmp ltlm ™« '««escat, corura volunfe 



Romani Pontifices 



59 



derivatur. Propter quod ad praesidentis officium pertinet, sic debitam cxecu- 
tionem adhibere iustitiae, quod commissa iam puniat, et committendorum 
in posterum audaciam interdicat. 

§ l. Sane, sicut displicenter accepimus, nohnulli diversorum regnorum 
et terrarum iudices, aliique officiales laici, et laicales personae, iurisdictio' 
nem in temporalibus exercentes, exercerique facientes, non attendentes, quod 
laicis in Clericos, et Ecclesiasticas personas, et illorum bona, nulla sit attri- 
buta potestas, praetextu huiusmodi (quod asserant in suis dominiis ad se 
pertinere coercere via facti, quae vere, et ficte attentata asseruntur, etiam in 
quocumque loco sacro, vel religioso quantumcumque Deo dicato,'ex qua- 
cumque causa, etiamsi ratione delationis Corporis Christi, collationis Sacra- 
mentorum, et Beneficiorum Ecclesiasticorum, venditionis factarum aut alia 
rum rerum, et bonorum ad Ecclesias, et Ecclesiasticas personas pertinentium 
quomodocumque, etiam si sola negatione, vel affirmatione turbatio facti 
intervemat, et ad eos recurratur, cognitionem ad se spectare, pro eo quod 
factum, e novitas quae praetenduntur, etiam sine alia violentia, quamvis in 
oco spintuah, et in Ioco sacro sive religioso, eo quod immediate, ut prae- 
tenduntur, sp.ntuaha non existant) propterea ministros Ecclesiae, et personas 
Eccles.ast.cas, quantumcumque res, causa, vel occasio unde dependeat, et 
denvetur, pia, sacra, vel Ecclesiastica sit, aut spiritualis, ad foru n suum et 
.psarum cogn.tionem trahunt, et respondere cogunt 

DroctL^T Pr °/ :Uratores fiscales in Curiis temporalibus multoties agere 
E P q , 0S (qU0d deten ' US nonnulli **** et personae Eccle- 
^JS^ et e,ationem dati . ad superandum, et sibi subiiciendum 

en nl Zn ' CaUtdaS ' ah ' aS perSOnaS Ecc ^iasticas, et religiosas, 

^n r^ ? Pr ° Pterea i0 ei5dem re ^ ,lis ' et terris, civita! 
entu r e S ^.f l0CIS ' auctor,tas ' et iuri sdictio Ecclesiastica penitus absor- 

SS£h5e5^2?T2 ' PS1 ' alCi iUd, ' CeS ' ali ° S ,aiC0S res P-^ c ntes in foro 
SSta Xn^ t >H antUn,CUn,qUC Ecc,esiasticis - vc ' spirituaiibus, et 
cibus TcclesKstic ' EcC,CsiaSticas P ersonas . " e respondeant, et iudi- 
h^3S?22;^ c °gnoscant, inhibitiones fieri sub gravibus poenis 

«cSiCL^ t P ? C t Urant * Ct Si Secus fecerint ' emcndam Pecuniarian, 

«mollZlTTltT m d0mi ° US ' et Pi,S locis Ecclcsiasticis, 
Paramentis fiSSfcJ 1 P .f.!J 0,,a8aue Ecclc siasticas, iocalibus et 

ct ^lienare, S s on^ > * mob,l,bus » ac a,iis «PoKare, illaque vendere, 
Ponere, necnon L rc ^ . provenlus ad temporalitatem ad manus suas 
Personis Ecclesi^ w r """"^ et ,noIestias «ales, et personales eisdem 

Periculum m "S verentur ' fn Dei offensa "'. animarum sua- 

**> Praeiucliclum , ct Vi,ipendiuin ' et P«urimorum grava- 

§3 Nos I ' ,tt v |U »«iiit 

ne *. et super his «5 taHa Praesumentlum temeritatem remedia appo- 

eK re cord. i, lno "cntii P , pr0V,dcre ^P^, ac Concilii Milevitani, ac 

hoc «Ntis, auctoriti e w, P racdeccs soris nostri constitutionibus super 

COnslit "tione ,x,n u lu T, S Ol,Ca ' 4 CX Certa 8cIeu «*. hae nostra irrefragabili 

3C C «am ordi, ain. nun '^' tC ' ,0re prae8enUum statuimus, decernimus, 

•nus, quod omnes, et singulae personae Ecclesiasticae saecu- 



60 Romani Pontifices 

Iares, et regulares Ordinum quorumlibet, quacumque exceptione suffulb 
etiam Patriarchali, Archiepiscopali, Episcopali, Abbatiali, vel alia quavis m*' 
fulgeant dignitate, quae aliam personam Ecclesiasticam, CoIIegium, vel c 
ventum, in actione reali, mixta, vel personali, civili, vel criminali, etiam qT' 
sione cuiuscumque submissionis, etiam iuramento vallatae, vel alias ad fon. 03 " 
s.ve iudicium laicale, directe, vel indirecte (de qua in foro Ecclesiastico ordirn"n : 
consueverit, possit, vel debeat, de iure, vel de consuetudine, aut alias coenosS 

ei, sive eis, in possessorio 
vel pet.tono in re, vel ad rem, causa, vel occasione huiusmodi quoraodoHbS 

competentes, eo ipso perdant penitus, et araittant, et singulares personae 
excom municationiSi apituIa V£ro> et conventuSi / S gjg 

sen ent.as mcurrant ,pso facto. et si personae ipsae, et eis in praeraissis adha 
ren e, e serv.entes, in a.iquo rebe.Ies fuerint, et incontinentfnon owSnt 

cloue n P. nV K ' 0nem SU ° rUm beneficioruru Ecclesiasticorura quoZ 
7SSS "^, 3 ^* Ct qUiDUS ' et ad °. uae ius quoraodolibet competH 
rau^SS e,n « iU P ° SterUm ° btinenda ' coerceri et compelli 5 

nitatl 4 do t min! ,i, °. minUS ° mneS ' Ct SingUl0S ,udices > et Executores, Commu- 

uo^Sone el? 61 a,Ca ' e , S PerS ° naS « P ° St °. Uam excc P tu ' n *«* de 
eos "« : , : eVlden,er appareat huiusmodi cognitionem ad 
nomine e t mZT t ?' P raesu '"entes, et ea fieri mandantes, seu eorum 

snZX l em° cu u 3 ; rata "^"^ * C, ' S faC '' endiS dantcs au * i,ium ' ™ 
ve. co mionh Slant ZT* praeeminentiae ' ^^s, gradus, ordinis, 

les, quocZue nominV , ' C f ^*™™ ! e ° rUm V, ' de,icet sin £ ulos officia - 
praemisS p " nZ^ZTf ^™*' Ct privatas P ersonas ' *™ 
«entiam incun^ TX^EfSS T™* excommuuicauouis se "' 
ahum quam P er Romanum Pnnrr 1 MU " USqUe ab eisde,n sententiis, per 
tutus ^mJZ^J^^I^™ ta mortis articu.0 consti- 

*d eHam ad praesenT et *L , P ° mnia ' non tanh "n ad futura 

§ 5- Quocfque "iam SrSSS ^*™* ™ ta - 
stolicae contra culpabilcs in DraemiL.^w caus arum Curiae Camerae Apo- 
habita, per se, vel alium seu aMo SUmmaria i" f ormatione piac 

lominus concedentcs. ' gCre ' et P r °cedere possit et valeat, nihi- 

g SmZ ^^MXm^T^ VCl divisim a Sede Apostolica 
''teras Apostolicas non facfen « £ m , «^«nicari non possint, P er 

eT e t tUti °" ibus ' . et qui- 

est ml, «P^sa. ac de verbo ari ! u " er,s A P° s toIicis, de quibus 

TbC ° R SPeCiaUs ' Caeteris <^ ~nSalT K Um ' in " 0Stris ,iteris habenda 
» *>«.. tom. 3, II, p. 459, 7 60] qu,buscuru q u e. Nulli ergo, etc 



Romani Pontificrs 



61 



47. 

Martinus V, const. Ineffabile, 26 maii 1429. 

Ineffabile Sacraraentura, quod sacerdos in aeternum Christus Dominus 
instante, quara pro peccatonbus subire voluit.suae raortis terapore, nob s u 
d,gne eo refecti d.v.mtat.s .psms participes siraus in raeraoriale re iquit glo- 
nos. Corpons, et Sangu.ms e,us mysterium, praecipuis a fideliura quolfbe^ 
a ttollcndum fore recensentes hononbus, ac devotissirais laudum studiis arap, e 
ctendum, myst.ca d.spensafone thesauri fideles eosdern, quod tara S 
dssiml venerat.on, sacraraent, smceris affectibus, et dignis obsequiisTe™ e 
intendant, exc.tare satagimus, ut huiusmodi in eis fruchim „™ c [ 

™ pa bu ,o rege(a(i s ipsi „s «w. ™ - 

§ I. Sane dudum fel. rec. Urbanus Paoa Oiiarfna nMu i 
ad orthodoxae corroborationem, et exaltationem d^gne TcTtio^tbT 

Hter statuens, ut de tanto Sacraraento, praeter illara quae d^ttm i„ fT • 
fit, annuatim meraoria solemnior et Jbedalior 7 i Ecde8,a 

matutinai: To S ^o sl ^ eiLden "nTc e , POeni - tentibUS ' ^ ^ °- ui in 
ressent, centum- qui vem mtl S ' . ^ 1 ' 3 iHud ce,ebraretur ^ 
peris.: mi ,iter cenL ™ST i^*™- Pr, ' m, ' S feSti Ves * 

TerHae, Sextae, et Non^e Tr r ^T^ ^*™- UUs Vero ' ^ ui P ™™> 
ipsarum quadr g nta 2 C ° mD,etorii horarur n Officiis pro quaJibet 

vespertinis, mS a cprl e diS ^ ^ '' PS, ' US feSti 
vamm ipsarum diebus etiam ~„T T" 1 ? ^ '' ntereSSent octa " 
ricorditer relaxavit d ' CS de iniunctis sibi Poenitentiis raise- 

^m^Sb q u U ! h niZ7Zt 7f' SUperetltJosis hae ^ um fomentis, 

«•«s.utforraidamus fflS Um ' qUae d '' etim " divinae Maie - 

do 'o0 adducere ce min ^ 

^alionis impendiis f del, rr , en , 0reS ' am P ,ioribus spiritualis recom- 
rae "« huiusmodi, et u 11 3 im P erlienda Pro venerat -one sacra- 

^trent; potfora r^^%^ t ? i 61 SerVe " tUr , " psorum corda ' 
cu P ,e "'es, singulis ex eis ve^ nn d # cv ^ onis exercitia firr " are suraraopere 
PS1U ^ Sacramenti ^^IS^^ et COnfcssis > °- ui e » quoties in 
^fc-wS^ 1 ^* 1 !' 1 * 1 ,OCOi, "' US a,iud P lum iuxta su orum 

^*«^cX5S??9 et qui praemissa in Ecc,csiis . 

' ae,atis superforibus ffi ?' n ? erint necnon E P isc °P'' s ' et aiii 

J2 [ ^ ^lesiis in^t nn, "' Denter intereSSCnt ' Sed 

• US ' et ««M legithne ! / ° SSint P ro conscrvandis suarum dignitatum 

5* offi eiis totidfm ac 'T^' 3 ' pf0 ^ 08 " ducentos > ct P ro 
^ ver ° Wdelicet.TrimLT.J" 11 " ^ et ^Peraruni etiam ducentos rc.iqua- 

nmac, Tert.ac, Sextae, et Nonac, ac Completorii festi, 



02 



Romani Pontifices 



octuaginta. Rursus autem in quibuslibet octavarum diebus pro singulis mal 
tinalium, Missarum, et Vesperarum similiter centum, necnon reliquarum hora 
rum officiorum huiusmodi quadraginta. Illi praeterea, qul processiones fo 
quibus ipsum vivificum Sacramentum dicto festo iuxta praefatarum ritus 
Ecclesiarum deferetur, continuo secuti fuerint, a quibuslibet in festo, et octa- 
varum diebus huiusmodi pro pace, et tranquillitate Ecclesiae missas devote 
celebrantibus pro singulis ipsarum, necnon aliis in eodem festo Eucharistiae 
Sacramentum devote sumentibus etiam centum, singulis annis. Profectovice 
qualibct cis, qui dum Corpus Dominicum communicandis defertur infirmis, 
illud cum incenso luminari praecedendo, vel sequendo venerantur similiter 
ccntum, et qui tunc illud alias devote secuti fuerint, etiam quinquaginta dies 
de Omn.potentis Dei misericordia, ac beatorurn Apostolorum eius Petri et 
Paul.auctor.tate confisi, de iniunctis eis poenitentiis misericorditer relaxamus 
§ 3. Quodque in festo, et diebus octavarum huiusmodi etiam in terris 
et locis Ecclesiastico quavis auctoritate suppositis interdicto, pulsatis cam' 
pan.s, lanuis apert.s, et alta voce, excommunicatis prorsus exclusis, sed inter- 
n Jh,!,! 1 tlU V CC ° n ^ iliari studeant, admissis, et illis qui causam, vel occasio- 

MiLe et Off ' C . derint alUri tUnC nUUatCnUa aPPropinquantibus, 

c d imu', L? 3 P T m ' S f a hCite Cdebrari P°ssint,auctoritate Apostolica con- 

un t in » P t , a Pr3CSC H CS ' a,,iS qU3e dfCa observ ationem interdictorum a nos.ris 
sunt mst.tuta praedecessoribus, in suo robore duraturis. 

Ecclesiarum 'pT* Patriarchas - Archiepiscopos, Episcopos et aiios 

^^J^^-TT" 1 * et hortamur in Domino > ac cisdem Der 

C ?i n B 2 t . V,rtUte SanCtaC obedie ntiae districte praecipiendo man- 
Sfe ner PeCCaminUm ^ngimus, ut per se, ve. alios eorum 

^JKKiKT c,vitatum ' et Dioecesum Ecdesias in Dominica 

potissime S rarnen C S ^T* praecedente . salutaribus ad venerationem 

Sjg- et ^ortatipoibus, praesentium iite- 
suffragante mvsterio \! i ! \ P £J et insinu are procurent, ut eodem 

augm^to eHb 6 7o 2 ™ ^ iPS ''' UDCri ° ri fulciantUr 

cursum a^d g,oriam pg*K P ° St ***** 

et eadem Sri^d^fmus 'ESf^ Uten " singu,is exhiberi ' V0,umUS ' 
«t sigillo alicuius Episcooa is v,, 'P SarUm ,ra "sumpto manu publica, 
tamquam praefatia i Sgta, ^*™*^***™ Curiae munito, 
P«inde stetur, ac si ViSSStfSSS^ P ' Cna fides ^hibeatur, et 
IBulL Rom., tom. I/ II, p 46 1 , 46^ cxhibitac ' vcl ostcnSaC ' 

Eugenius IV, CO nst. Ecce#/e» r /„. 

mcntum.quod approplnquante °? mini N ostri lesu Christi Sacra- 

cpu., quo nos di.exit, amohs JS£^& Do «ninU8 ipse signo prae- 

eiusqi le commemorationcm 



Romani Pontifices 



63 



sacralissimam iug. mcntis exultalione contemplantes, ad hoc inter sinpulni 
huiusmodi mcrcatos sanguinc spiritualia dispensare muncra votis exoosdm « 
ut illi condignis assurgentcs laudibus, sua frequentius ad ipsius venerationem 
Sacrament, corda dmgant, et eo quo corporalis habetur praesentia sZl 
tonsmuco fructus v.tae complectenfes aeternae caelestia conscendant, ipsum 
qui se nobis in cdulitim tnbuit, perpetuo conspccturi. p ' 

§ 1. Sane dudum piae mem. Urbanus Pnm r%nJlu* j 
ter, etc. Et subsequenter Martinus PR V P Q ^ Draedecessor ™s- 
Omittitur narrativa harum constitutionum, auia eam habes supra, in N 47 
§ 2. Nos vero quos intenm ad summi Apostolatus apicem divinVcle' 
menf.a perduxit, et.am pro frequentiori huiusmodi vcneratione ■ 
summis gestientes affectibus nostri partes ministerii SSSS^SS^ 
non relaxat.ones, et concessiones praedictas Annsfni.v; ~u ^™"' ntQm 
ipsorum notioni fidelium committentes a cm fe° * ' e TdZZT™ 
praedecessorem, ut praefertur relaxatis diebus al os JScm di T 
ab ipsis fidelibus consequendis adiicimus per praesentes Panform,ter 
§ 3. Et insuper universos Patriarchas, Archiepiscopos, et alios Ecclesiarum 
Praelatos monemus ac hortamur in Domino ar ri. n ~ \ . , ccles,an,ni 
in virtute sanctae obedientiae districte p ec ip^ **** 
sione peccaminum iniungimus ut ner se m mandami,s - « m remis- 
^las suarum Civitatum et SS^^t^S^^ ^ 
praedicta proxime praecedente salutorih,.» do ™™* fenam et festum 

menti huiusmodi iSSSftiSSSii POtissfmc Sacra- 

inler matutinales kstorum ZTnTT P rae «ntium f quarum etiam tenor 

-tCur, literarum^:,":'; ;°e e l 2SSTL ^^ * ,CCtiones 
«•eiusdcm Sacramenti suffragante imffSdS^M "T Dr ° CUrent ' 
graHarun, uberiori fulciantur aug.S ^ ab il f ^ Spir, ' tl,a,,nrn 
lavit hostiam post hufic vitae cursum ^li ' - '"""^ 

§4.Vcrtim cn.ia diff r l. f " , • Sl ° nam perduca ^'"- aeternam. 

P«blica, et sigillo aIicui IS f?T s /o n^" T ,p . SarUm frans " m Pt° manu 
•nunito, tamquam praefa s si n hIT' V ?l u 8U P erioris Eccicsfastfcac Curiae 
^alur, ^^^12^ exh.bercntur literis plena fidcs acihi- 

Puil. Rom., tot. 3, lt P 9 



49. 

Eugenlus IV cnnc* n * . 
^ v, const. Cum detestabile, 18 maii ,434. 

J*j ^rtSS^SaSSm SSTli! 61 " PraVi<a "' S ,am divinar "rn scripturanim 
? d P,ures Poeu^ lr t0riteS abh O™tct damnet, nos consLrant^' 

^ iS Um ' sed eti am rmenUbu hnl 8 ^J 00 pestlferum vitium non « 

^ evellatur: Wentibus ho '»'nu.u saltem propter poenarum metum 



64 



Romani Pontificcs 



§ I, Praedeccssorum Romanorum Pontificum vestigiis inhaerendo 
etiam omnes et singulas excommunicationis, suspensionis, privationis et i 'i^ 
dicti sententias, ccnsuras, atque poenas dudum a Pontificibus praedictis ehT 
talibus reputatis contra simoniacos quomodolibet latas, et quas illos'e • 
cumque status, gradus, ordinis, conditionis, vel praeeminentiae fuerint etiw 
Cardinalatus, Patriarchali, Episcopali, Regali, Reginali, vel alia quavis ecd 
s.ast.ca, seu mundana dignitate pra^ulgeant, et eorum quemlibet tam man ' 
festum.quam occultum ipso facto incurrere volumus, confirmantes et Tnnt 
vantes auctoritate Apostolica declarxmus, quod omnes illi, q ui simoni ^ 
ort.n«t, fuennt, a suis sint ordinibus suspensi, per electiones ve o po s u 
Utfonea, conhrmationes, provisiones seu quasvis a.ias dispositionesC 
s.mon.ac labe fieri contigerit, et quae viribus omnino careant, in Ec £ 

ssassssst sssnas £ 

ct igufc E ' E cclcststta s d V abiS , T^" m ,reqUe °' iuS ° m " te 

i^-^^^^^r per5onis ' cuiuscum " ue 

districle iniunKim u 1 C °" d """ m virtutc sanctae obcdientiae 

procurassc, aut iu c, „ ° • r""' q ''° S Sim0,,ia,n "uiusmodi commisisscel 
Camcrario, aut ui Mcm Pc,^ SCiVerin '' Pon,ifici P raedi < :t °. * "» 
«vclarc ouam Z t n ° n . !, T? C °"™ i «<-'»<"™. P" sc, vc! pcr alios 
ooucc pracdicla rcvcta N ' ' ° S ' n ° n ' eCerint ' absolvi "°" «b* 6 * 

p»u. Ro„,., Z;. T\ £ Si quis aule "'' elc - 



50. 



I 



*5?^^*js Sortuir fratres nostr ° s ERisc °p° s - seu 

S£S quou in populis ^ Percipimus, tum propter 

detractat ionis praeMur ^«««mplum provenit, tum quia contemptus et 

cum dflecte £ ^ " ParUm audl8 * disnlicui» Hi 

uueao f.ho nostro loanne U* S n2 dlss «nsionem illam, quam 

tUF - 10 PnnU8 wtcm admiramur satis S£ ipSa sit - quae nunc atten- 
, H . m per 14 annos, et amplius cum 



««rico Arch ie p iscopo Cantuariensi. 



Romani Pontifices 



65 



dilecto filio nostro Henrico «t S. Eusebii Presbytero Cardinali in sedendo 
et in ferendis votis sme altercatione vixeris, et nullam secum supcr hoc ororsm' 
habueris disceptationcm, quid causae sit, quod nunc primum in contentionem 
venias cum ,pso Ioanne Cardmali eadem praedito dignitate. Nec quidem 
genens regu erga ,psum Henncum ratio praetendi potest, quoniam, et ante- 
quam Cardmalatus ,psam foret d.gn.tatem adeptus, dumtaxat existens Vin 
toniensis Episcopus et voce, et loco tibi cedebat, postea autem quam in 
Card. per fel. rec. Martmum praedecessorem nostrum assumptus est iure 
tfbi, et aliis antepositus fuit, et nunc anteponitur. Quod si sola Cardinalatus 
d.gmtas hanc m al.o praelat.onem operata est, cur in isto itidem non cfficiet? 
Cum tamen ,pse Archiepiscopus, ille Episcopalem obtineat dignitatem e 
illius Ecclesia tuae sit suffraganea, istius vero nullo iure subiecta 

§ 2. Illud autem de te nobis placuit ac laudamus, quod in tuae nrot^ 
stationis fine sub his verbis addidisti, quod scilicet per praemissa aut aliouM 
per te factum aut dictum, et habitum, seu faciendum, SStaS ve h Je 
dum, non mtend.s Sacrosanctam Rcmanam Ecclesiam matrem tuam seu 
,uran,entum tuum e.dem praestirum, aut Venerabilem coerum eiusdem EccTe- 
s,ae ardmahum, ahquemve eorum in aliquo offendere, aut alicui honori 
pnv.l«g,o, praerogafvae, seu dignitati, praeeminentiae aut LSteS Sri 
eorum, ,n ahquo derogare, seu iurarnento tuo in aliquo conrr^ ZT 2 
eamdem Sacrosanctam Romanam Ecclesiam c 1 S k ' qU ° d 

SSSrraSSSraSS 

iudicio cuius inter alia o ivi. P r a A P ostoIic ^ Sedis stare 

etjan, est ut 2 ! f pnV,,eg,a ' °. uae manutenere, et defendere potest hoc 

ait^oat iuSS am ^'": a f Uaesti0 " ib ^ q«« »n Dei Ecclesia 
fuisset decentl 1 7, ' / auctontate «nem imponere, quamquam Ionge 

§3. ^^^ta^^^T^?' SCdem Ap0stoIicam c °n s "' e - 
«cellentior, et to hactenu fi i ? ard,na,atus sit sublimis, et aliis 

Patmm sui,^ « 12SS£?* reputa > si elus officium ac «nctorun, 

Conciha sempe ob Z " ' m - aDUd hanC Sedem ' QUam genera,ia 

. § 4- Quippe * ^sT tSslS; t gCnter SCrUtan '' faC, ' ,e t,bi inn0tescet - 
* Primltivae Ecclesiae i„ ^ n ° men QU ° d modo in usu «*• ab 
B - P ^ro eiusque succc ssnr T .' ta , expressum fu,t ' officium tamen ipsum a 
'""ocentius Te rt !u^teri b ^ n8t,tutu ™ evideuter '"venies. Immo, ut inquit 
,d ^od Deuteron 17 ,1 iestament0 . ,ussu ^ traxit originem , asserit enim 
^ ad SaceSes LeS': ^ difficu,tate « et ««nbiguitate iudicii acce- 

ipsorun ? iu%£? * qUi fUCrit i110 tem P ore ' ct 

Sun "^o Pontifi C e intem^ , qU ' PraeSUnt ,0C °' qUem Dominus elegerit, de 

nal,bus . qui ei u 'l n Um ^ * S " R " ^ roi - 

■ mm - '«aque et ab Z rl f eXeCUtione Sacerdotalis officii coadiutores 
? re genda guberm, E cdes,ae s.cut et hodic, Summis Pontificibus 

P 4ae" r e UUi ; erSa " Ecc,esia «"fcWant B ut ex ConcHio 
mt d,Centl8J Oportcbat ut haec Sacrosancta Domina 



s 



I 



Romani Pontifices 



Romana Eccles.a, mxfa quod a B. Petro, et eius successoribus fnstih.*,, 
nte ordmarc.ur, et in Apostolatus culmfne unus de GardlnalibJ ^SSL? 
aut D.acon.s consecraretur, datur manifeste intelligi, hos fratres „ < ^ 
inter Cardinales locantur, tempore B. Petri extitisse S,r ° S Qui 

§ 5. In confinio autcm Nicaeni Concilii B. Silvester, qui coepit Ecrl^i 
regere anno Incarnationis Dominicae 330 vel circiter In Wh m 
congregatis praesidens, hos coadiutores suos nunSa JnTl^/?^ 
admodum privilegio insignivit, quale nul.us PM^T^ST 

nostra Ecclesia "rcs^n . ~ cae,cstis Hier ^hiae in hac 

Presbyteri, et Episconi SS n n ' u £erentur officio, veluti sunt Diaconi, 

repraesenW peCam * n etn T* CUm Sun,mus Pontifcx Chris,i 
stebant ApostoH ta etiamT, 7 ChriSt ° conversan « terris assi- 
coram Pap' ass tcrct e raufv ^P ^ A ° osM ™™ repraesentans, 

-tant ad pJ%^S£** diftnsi . Apostolos reprae- 

Partem °" «"*»* -c dignitatis eminentia, 

«one ostcnditur, post cZ F °" ' ^ °- U0 sine u,,a dubi.a- 

«nembra, qui sunt ita^dmfiS* . qU ° d ° St Papa * COntigua sui cor P oris 
partibus honorari debere adcn m ■ ""^™ Ecc,esi *e membris, ac 

q"i in Cardinalem «Z£nt£Z$T ?' Can ° nibus sancitum si <> ~» 

■« * d hoc dederint c 0n s v ;? ,ent ^ autl »«-ri"Uutin«quufi hierint, 
-ax.mis et mu.,i p , icibus S ^ S ,a ~ Maiesta « s 

v>olavennt maiestatem, quod n Zn* x ™' 3C S '' ipsi Apostolid throni 
Epwcopo. offenderint, statutum m T, Patriarchas ' Archiepiscopos, vel 

J" »o amp| iorem ccnscri JJ^™ reperitur, ut evidenter hinc liqueat, 
^nt-bus infliguntur poena K c nitatem - quanto plures, severioresque illam offcn- 

§ Sunt ctiam et in c* 
aliis Ecclesiac PracIa ' tiS( * *J» S*"*» ipsis fratribus nostris prae 
Pr e m Legatis multa , ac ™* cr de nostro Latere destinantur, 

rjps** 1 * Hinc " ia s,r c attributa ° uae t,bi 

§ S Sed e" ^ST?* 1 "»» 1^2* 3 ,atCrC A P° st " ,ic0 mitti 

Clericos s R f mqU,L V «*«*W etian, d e tu ?5* mi W fratres nostri 
« exccUcniiac cu^^ SingU,0s ^bere mj*} ° rdinis Reverendissimos 
«» Patritios Con noster Sc „ ? SanCtUm cu!men Potentiae, 

«H in sum^dS " fiCri ' <^ «rte pa^, tUs ^detur R ,oria adornari. id 

r es sibi degit, et | oco patruni 



Romani Pontifices 67 



§ 9. Quod vero haec dignitas tanto honore praefulgcat, nec tuae frater 
nitati, nec cuipiam alteri molestum esse debet, quoniam ut sancti attestantur 
Patres, omnes Patriarchales, Archiepiscopales, Episcopales, Cathedrales alias- 
que dignitates Romana fundavit Ecclesia, sicutque licuit, uni Ecclesiae amplam 
alii arnpliorem, et alii amplissimam prout expedire iudicavit, tradidit potesta' 
iem. Omnes enim tamquam unius arboris rami ab una cademque radice et 
ut diversi aquarum rivuli ab eodem fonte prodierunt, licet unus alio copio- 
sior, atque ubenor. Itaque si iustis ex causis, et Spiritus sancti instinctu quo 
hanc Sedem regi credendum est, Romana Ecclesia Venerabilium Cardinalium 
coetum ad caelest.s hierarchiae similitudinem conditum, ct tamquam sui cor 
poris partem his privilegiis, et honoribus illustrare decrevit nec tua Ecdesia 
cui per Apostolicam Sedem praefectus es, nec quisquam alius Ecclesiae ^radus 
ab eodem similiter Apostolico throno originaliter institutus, quae omnia de 
ipsorum fratrum nostrorum consilio acta sunt, ullam succensendi, aut con- 
querend, causam habet, ne illud adducamus evangelicum verbum. Amice 
non facio tib. iniunam numquid mihi non licet de meo faccre quod volo' 
Ets,cu tu v.s, ut privilegiis Ecclesiae tuae ab hac Sede concessis, aliae defe- 
ran .nfenores Eccles.ae .ta eadem ratione par est, ut ab eadem Sede huic 
coetui mstituto, tu s.m.hter deferas, et reverentiam praestes 

§ 10. Multum etiarn movere te debet diuturna per Christianum populum 
ub qu servata consuetudo, quae etiamsi cetera deessent, ex quo tam vetusU 

1 a fl[ T° ria r COntrariun1 ' P ro c °nstituto iuS 

habenda foret, praesert.m quando sciente, et approbante Summo Pontifice. 

n n q U .dem uno, sed tot, quot umquam habuit Ecc.esia, id actum esse Z g^ 

- en °Z ld mm nafi0m ' bUS ' " RCgniS ' Ct Ut in An ^"' a -e-oravimus 
Sdem In I Praeern,ncntiae Cardinalibus delatus est honor, qui 
ZtZZ VZ ps,s '? u f m l n oWs. cum nostra sint membra, attribu cen- 

eTma" iS 1]™ * ^ * " ^™™ consuctuo °. ^ caput, norma, 
nu^Cuam o rT m f CC,eS '' arU ' n ' idi P sum tibi Persuadeat. qua semper' 
honorafi stmT C ° n<rad,CCnte ,n cunctis actibus ' quibuscumque Praelatis prae- 

nensfbil" InTno g ; nera,, ' DUS C ° nCi,iis ' P raesertim iu duobus Lugdu- 

^oZ lr^^ n r 0Centi ° QUart °' ''" alter ° Gr ^ 0ri0 Decim °. 
«Ute celebr tis TL l ' ^ S "' C et in his nostris ™«™ 

'«tes, obse^a ' rn l Z ? RegnUm An * lla * non P auci su P ersu "t 

« nunc 2E f ' a,,Sen,, ' bUS etiam Summis Pontificibus. idem 
Concilio. P rae8,d aitibus m hoc sacro Oecumenico servatur Florentino 

«ucUeLnrolT' ,,,Ud f , accedat » q uod «n sentenfiis, et decretis tam huius 
sit ^entio, ili; cT^uh era m Conci,iorum - cum d « digrnitatibus nominatim 
chali - Archiepisconaff F t ' n ° n obsfantibus - si Cardinalatus, Patriar- 

per quod ex ordin, 1^°°^ S ° U a,la <l uacum q u e praefulgeat dignitate, 

§ '3. rWcaul mlnandli QUaC sit maior ' ,ucu,cnter 
si, -quoniam in oU^T v'" 5 "?"' quod ° rd ° E P isco P a lis, presbytcrio maior 
Dra eDonderat ordin n praelationibus . officium, ac dignitas, sive iurisdictio 

n>- Uuemadmodum iure cautum est. ut Archidiaconus non 



63 



Rornani Pontifices 



Presbyter, suae iurisdictionis obtentu, Archiepresbytero praeferatu • 
modo Diaconus,vel Subdiaconus, aliusve clericus noster, aut alicuius mT" 
politani Vicarius, seu Locumtenens in Synodo, et alibi, alios quocuT 
ord.ne ma.ores etiam Episcopos antecedit, propter illius iurisdictionem m 
exercet, et personam quam repraesentaL Sic et electus ad Ecclesiam C ih™ 
dralem, et confirmatus, quamquam nondum consecratus, ratione iurisrl.v^ 
cunctis in sua dioecesi praeeminet. Quis ergo iam 6m&£^ 
ura, e canones condidit, ettalem a.iis tribuit potestatem, posse eamdem cul 
vu I , et ma.orem su.s membris tribuere? Si quis forte obiecerit prioris d£T 
t.s pofus esse rahonem habendam, quam Cardinalatus de Lo co fa * 
cum ln regns tractatibus, ac parlamentis, quilibet ut suae Ecclesiae Praeh ' 
non ut Cardinalis intersit Huic obiectioni evidens respondet „ o nam c 2 
penonae sint Ecclesiasticae> sicut ^ ^ P .J™*™ 

quovis actu Di«onu. ?Zl ? E ^les.asticae disciplinae vergeret, si in 

Patriarcham v^Z^f^"- * EpiSC ° pUm ' aut E P isco P us 

h Collegio, ^puu| ^ rea Can ° nibUS 8cri P |um est unumquemque 
et quod si P os ea i q L ^ttZ ^TT nou °™dum esse. 

praeponatur, qui Presbyteri nl CCteriS tem P 0re anterioribu, 

etiam multo ampliu t d -i» » QU ° d S ' in 0rdine mai ° ri * 

«t ordine, s Z dum 5 t ,Urisdicti <>n e quae in his actibus maior 

^icturn est. Quod si in po"/ de ^hWtono, et Archipresbytero 

*» Pnus, ,i qua de noVo P ° e 2?* ,ocum ^bet, eadem ratione in iis 
^neum est, ut dijius ZZ L d * niti * Hoc enim r ^ioni consen- 
nobUIorl denomine" ur Zd ^ n f et res a Potenliori, et 

licet certarum Ecclesiarum dum i r&^ dina,ibU8 eV '' denter SC ™ tUT > qUi 
«ihilominus eos non Episcopos d u Um assumu nti.r Episcopi sint. 
Apostolica appeiut Quinimo s 'i P Presbvteros & R. E. Cardinales, sedes 
T amDUus nomine Eccl ahr SUa V riores ^clesias in tit. dimittat, 
* ™iorem dlgnltatem, ct £SdS2 ,,,Uli Card inalatus scribit, quasi 

*«e sed descendisse, non honorari S cu J?"*"* "***« «■ aSCC "' 
§ J- Quis etiam non vide at r ^norari viderentur. 

^;:;;;^^. «* S?£ SSSfl digni,atem Arcnie P isc °p aii 

ista cum q J IUS Donu,i Christiani 1 1 h ' US patriae P raesit utili,a<il 

■^iSSft. f Ct Pa,ri -chas c ? L n h eminC - " isi Sol ° P3pa 
ipsum conscn, ' 2TJ ummo *>"«nce «5 IcanL^ 5* et reliau0S 

«""'■ iU super hof s T,' T S ' CUt *P* c rdin QU ° rUm ° ffiC, '° ^ " 16 " 
«wfentarur CS ^oHca, toUu 2 ■ * V ° Ivitur ostium d °- 

tcclesiae ostium, quiescit et 



Romani Pontifices 



§ 15. Nullum den.que pro tua intentione proponis Ecclesl^ p n 
privilegium, quis enim alius huic iuri positivo, et unTveLh^ F^c T 
vantiae, atque Apostolicae concessioni praesertlm n » Ecc,es,ae obser- 
membrorumque eius praeeminentiam concTn t c^tr ril nr 03 ! '"' W 
ullam omnino habet facultatem? neque etiam " Z \Z P VI ' eg,Um dandi 
t ueris. Quamquam si qua praetenderetur pr^ A^ v 1"™ CaUS3m 
sum, et approbationem inefficax prors^ce nt ^ f 7"Z 
vilegio dictum est, atque irrationabilis, quia per eam di- P T dt P " 
Superiorum Magistratuum, turbationemque S^taTu^p "^ 
statu. Nam iuxta Canones universos non poL S a ^ C ' PUbl,Cae 
eam huiusmodi magnus differentiae 0^0^^^^^ ^ 
funderetur ordo, si cuique sua dienitas nnn ZZ Cccles,ast,cus » con- 
dictum est, ex frequentLs actibus Tannon Z ^™™ Ut prae ' 

potius in Regno Angliae consuetudo fLata sT ° '° US ' tat, ' S ' C ° ntraria 

^ZSl^ TT' ut praedic,is 

salis observantiae penlta.^^S™™^^ 1 atq " e ? C,esiae univer " 
quam ad Romanam Ecclesiam e nZ P . u prudentia . et devotione 
>n reliquls vero, ^SS^^^J^ 4 - factururn s P e -u, 
nec rationi, aut honestati derogent pr'o ma^na o,? a ^ C ° nCernentibus ' q u ^e 
Plexi sumus, ac complectimur faritate nn.T q ^ ' tempore com - 
[Bull. Rom., tom" 3, Il7, p. 2 -24] Pr ° P ' ti0S «P»**- 



51. 

Eug-enius IV (i„ Conc. Fl ore „ti„.), 
const. Uetentur caeli, 6 iuL 1439. 

2f2? d tS; ba ?^ cst enim de medio Paries ' 

rcdl ". "Io angulari lapide Clms o t ? S,am • Ct paX at£ I ue «ncordia 

•«Mh et pacis utrum qu ^ s ta„«„ q " fec,t utr ^ ue ««um, vinculo fortissimo 

[°Nante ac continenrpostoue 2n E * Un, ' tatis foedere 

^ «tnm, nigramque cSem , ^ ^ ^ 8 ne ° Ulam ' et dissidii diu " 

?*"leat et ma er Ecd es h ° mn, ' DUS """"''^ ° P,ataC '' Ubar 

den,e s iam videt f n unit.tem . n» SU ° S hactenU8 invicem dis si" 

*^«one amarissLe ^'e? taST ^"f* qUM antea in eorum 

• ablI 'gaudioomnipotent non eX 4 . ,psorum n, °do mira concordia cum inef- 
r P T, ° rh * m > et qui P 2„^ 8rrat,aS referat Cuncti Nitate fideles ub que 
0,, ^nlu, Ecce enim „ 1 'IT *" n ° mine ' maW C;lt '>oIicae EcS 
Sr^^SSS^ ° rienta,csoue ^tres, post to „S£ 
" d " SqUC Sl, P-atis Slu s mP ; S ' " mar,S aC terrac P^ulis exponentes, 
£ 7 Sac ^"^imae Un onis e, ?« ^™" 1 ° ecu ' nenicu ' u Concilium 
* I n? CSqUe co "vener 7 et „^«0^ * rcdinte ^ndae gratia 
,0n8am «nim, laboriosa mou l n« n «*™W™ Natrati sunt. 

osamque mdagmem, tandem Spiritus sancti clementia 



70 Romani Pontifices 



ipsam optatissimam et sanctissimam unionem consecuti sunt Q U j s i n 
dignas omnipotentis Dei beneficiis gratias referre sufficiat? quis tantas di'5 
m«serationis divitias non obstupescat? cuius vel ferreum pectus tantae surT 
nae p.etatis magnitudo non molliat? Sunt ista prorsus divina onen IT 
humanae fragi.itatis inventa; atque ideo eximia cum veneratione suscipienda" 
et divfafe laudibus prosequenda. Tibi laus, tibi gloria, tibi gratiamm 1 
Chnste ons m.sencordiarum, qui tantum boni sponsae tuae catholicae Ecc e- 
ae contuhst,, atque m generatione nostra tuae pietatis miracula demonsS 
ut narrent omnes mirabilia tua. Magnum siquidem divinumque m n 

« JSrET, " ^ ° CU,iS VidimUS ' qU ° d 3nte 006 cum va 

cupiennt, aspicere nequiverunt. 



Svnndn C ° nVem ' entes enim Latini * Graeci in hac sacrosancta Oecumenica 

d Z°i*ZT?° invicem usl sunt - ut inter alia etiam ~ ,£2 

tiZf^ ♦ n process,one ' sum ™ cum diligentia et assidua inquisi- 

JSSSSTi^'? tcstimonils ex divinis scrioturis - p^SS 

quS^r?5,u D0C L° rUm 0n ' enta,iurn et ocddentalfum, aliquibus 

dicentls Sn it , ' , °' qU,DUSdam VCr ° ex Patre ' P er Fi,ium P«*ede« 
»T2^^!^ m \« ea , mdem iute %entiam aspicientibus omnibus 

ritum ^^ U ^SSJd U,dera aSSerUCrUnt °- U0d id auod dicuntS P'- 
RUum sed mnlV , P rocedere - no " hac mente proferunt, ut excludant 

ex 12 1t £ o oc^ Ut Utin0S 3SSerere 

tionibu, i eo bsWunt a H * Ct dUaDUS "** 

cedat et Filio L a ini v a fl . d,Cendo ' quod S P iritus «nctus a Patre pro- 
sanctum ex P \, re ° affirmave ™t non se hac mcntc dicere Spiritum 

«que principium l£S5JS^^ qUm *** 

quod Spiritus sanctus bS« ex F„lo P^* " 5 ph ' itUS **** qU ° d '' d 
duo ponant princioia ,i ' ' ,IUS a Patre non habeat . sive auod 

P"nci P ium, unicamque ^raTon^ "'? = ^ UnUm tantUm aSSerant «* 
n>nt Et cum ex his omnT, Spmtus sancti > P rout hactenus asserue- 

™ infrascriptam, et S?"' X™ " e,iciatur veritatis sensus, tanden, 
unionem unanimiter concnr ( i™, f \ amab,,em C ° dem sensu eademque mente 
§ 2. In nomine ieitur V ? eonsenserunt. 

"oc sacro ^mmSm^TZ^^. ^™' et Fi,ii ' et S P iritus »** 
yentas ab omnibus ChrisS / ■? ™ C ° nci,io ' definimus, ut haec fidei 
teantar. nnst,anis "edatur et suscipiatur, sicque omnes profi- 

»uam, ro Umque JlJjJgJ ' « et Fili aeternaliter est, et essentiam 

C r ,tCr> ***** a b uno Princ 1 CX Blmu ' ct Fi "°. « ex utroque 
proc?H qUO c id quod «ncti D^S ' et D Unica 8 P^ione proccdit. Dec.a- 

Sos r ssp *- ^^35»"* ut p er noc signi - 

quoniam IV " ClpiUm subsistentiae ? CaUSam * secundum 

RlfcHlSe FiliuTa p' rem ' h0C iP^rn q uod S n fe?"° Fi,i ° SU ° 

3 Patre «ternaliter habet a SpWtus «nctus procedit ex 

' o.uo ctiam aetcmaliter genitus 



Romani Pontijices 



71 



est. Definimus insupcr explicationcm verborum illorum, Filioque, veritatis 
declarandae grat.a, et .mmmente tunc necessitate, licite, ac rationabi iter Svm 
bolo fuisse appositam. 

§ 4 Item in azymo sive fermentato pane triticeo, corpus Christi veraciter 
confici: Sacerdotesque in altero ipsorum Domini corpus conficere debere 
unumquemque sc.I.cet .uxta suae Ecclesiae sive Occidentalis sive Oriental.s 
consuetudmem. ^ikuuuu, 

V'!-™^ IZ P ° enitenteS Dei ^ ^cesserint, antequam d.Vnis 
poen..ent.ae fruct.bus de comm.ss.s satisfecerint, et omissis, eorum animi 
poen.s Purgaton. post mortem purgari: et ut a poenis huiusmodi relevenm? 
et prodesse e.s f.del.um v.vorum suffragia, Missarum scilicet sacrificia nr, 
tiones et eleemosynas et alia pietatis officia, quae a fidelibus pro 
kbus fien consueverunt secundum Ecclesiae instituta 

§ 6. Illorumque animas qui pos t baptisma susceptum nullam omnino pec- 
a maculam mcurrerunt ,llas etiam quae post contractam peccati macu.am 
ve hn suis corponbus, vel eisdem exutae corporibus (prout superiuTdic tum 
est, sunt purgatae ,n caelum mox recipi, et intueri clare ipsum Deu m trinunT 
et unum, s.cut, est, pro meritorum tamen diversitate aliam alia pJlcZ' 
§ 7. Illorum autem animas qui in actuali mortali peccato vel olo 

33- tad ^ mox in ,nfernum descendere > poenis ^ 

saas 

continetur. ? oecumemcorum Conciliorum, et in sacris Canonibus 

~u R nTp^ - Canonibus caeterorum 

Post sanctissimum Rnm ' n Pat ™ rcha Constantinopolitanus secundus sit 
»«« *£E£^^ tCr ! iUS Ver ° A,e - ud - us . ^artus 

PnMleglis, et iuribSs eoram H ' eroso,vm,tanus ' saJvis vide ''«t omnibus 

(BU "- Rom - tom. 3, III;! p . 25, 26]. 



52. 

Eugenius IV (i„ Conc. Florcntin.), 
const. fi w / fa/e Deo, 22 nov. i 439 . 

"^^"cetemS Chti^f ' ^™** ° CO ,aCob « omnes ^ 
n COrdi ^ suae, aliun d d °; iterUm ««««««« Dominu. mL 

Ecclesla sua auL r' , P , em ' n ° nffent, ' S et a,nn,ius inveteratum 
,DUS - e t ner quem I Z &natUS eSt ' et Qui facit concordiam in subli- 

terra Pax est homlnibus bonae voluntatis, opUHsai- 



72 Romani Pontifices 

mam Armenorum unionem sua ineffabili miseratione conce«i» n J( 
Deus, et Pater Domini nostri lesu Christi, Pater misericordiarum J n ^ 
tot.us consolat.onis, qui consolatur nos in omni tribulatione nostn r . S 
namque piissimus Dominus Ecclesiam suam, modo ab his qui fnr 
modo ab his qui intra, non parvis agitari turbinibus, ut inter insas Z> T K 
angustias, et ad resistendum fortior assurgere valeat, mul L 11 
modis consolari. et roborari di<™r„r ' U,S Cam QU0,1 <> i e 



§ 1. Namet pridem magnam illam Graecorum unionem, multaslnn 
lateque cont.nentium nationes, et linguas, hodie vero hancTiZ Ari ^ 
popul., qui per SeptentriOnem, et Orienten, in rnarna «5. *!? * m 
eodem fidei, et caritatis vinculo cum Sede ApostoTcf shbnivft hIT 5 * 

intellectus humanus OuTs non fT ***** refcrre ^ ratias P°* 

brevi ^J^Z^S^T^ ***** U "° e ° demqUe ,am 
Concilio fuisse tam lw CUl ' S des,derata °P«*. hoc Sacro 

et est mirabTe ^ ontnZX^"'? ^ ^ 
industria, nisi gratia Dei et coeni« ? T h ° mmUm Drudentia ' vel 

explere potuissft? Lau n s i Z ' f haS <3ntaS ' et tales res 

qui fecit mirabilia maem ZZ ' ° t0 C ° rde benedicaiuu s Domino, 
oreque, et op£%Z?X* s P iritu ' P sa " a -us et mente, 

f atiasagamu S ,o r a„t; e m o Ts^Z P ? 

Armeni, unum cum Ecc lesia Rnml « . c ' uernadmodum W «raeci, atque 

Praesertim Christi S^Sif^^ "* ^ Ct Cetcrae nationeS ' 
omnibus odiis bcllisque extin r denique Populus Christianus 

quiescat, et gaudeat. ' mUWa invicem P ace - et fraterna caritate 

§ 2« Ipsos t 

censemus.^p^^ 6 ^ *3gj l ™ d "™ praeconiis dignos esse merito 
Ecclesiasticae avidi unitatis snL"u , , Svnodum accersiti sunt, tamquam 
snfficienti mandato, de suaeSe^ S et doctos ° ratores suo * cum 

sanctam Synodum illustrave rit r-v ( e '' Cet quiccmid S P irit "* Sanctus hanc 
marisque pericula, ad nos ethnr miS re ^' 0nibu s per multos labores 

, § 3- Nos vero to.a Zll ^ 'T^ C ° nd,ium destinarunt. 
«*«n sanctum pcrficere opus sle f Um pastorale dece bat officium, cupientes 
conuu.mus, et ne vel parvi hX 7™ l PSlS ?«toiibus de hac sancta unionc 

°Z l StatUnuiusSac >"iConci i ^osiu^ r ddi,ati ° fieret ' deputavimus de 
cura omn, cura, studioque e dS? Ct humani doctissimos, qui 

* b e is «c^J!^ rCm ista "' c "<« istis pertractarent 
^ et divinarum «*«", tam circa divinae uni- 

'Psos Armenos h,„,:._. Inn,s > nc u || a i n f„t„n,m de 



en os haesitnio ' ne ulla in futurum de 
S,tat, ° esse valeat, atque idem P cr 



Romani Pontifices 

1 73 



omnia sapiant cum Sedc Apostolica, unioque ipsa stabilis, et pernetua ,in. 
ullo scrupulo perseveret, ut sub quodam brevi compendio ortGS 
ventatem, quam super praem.ss.s Romana profitetur Ecclcsia, per hoc decre 

^tSS^ orentfno Cond,i0 ' ipsis ° ratoribus ad n ° c S 



§ 5. In primis ergo daraus eis Sanctum Symbolum etc 
§ 8. Quarlo, quoniam hactenus ipsi Armeni ner h,. \~. v>, 
Conslantinopolilanam, et Ephcsinam prtam, Sy odos null T^™™' 
sales postea cclebratas, ncc ipsum beatissimum huius Sanctae SedfsTn, 
Leonen,, cuius aucloritate ipsa Chalcedonensis SymTdus cx^f r, 7 
s^epcrunt, asseren.es eisdem fuisse suggestum, % ^ nod Z iSTSf 

Nsse s„ gg cs,io„em, ipsamou^S^odum tSSSSSOtSSSL 
Lconem, sanctc, et recte vcritatcm dc duabus in , ' e ' beat,S5lm ™ 

superius deacriptam definivisse, con ra m P L,oriiT E lcb "h 
iniunximusque u, ipsum beatissimum Leonem qu verae fM,f ^ 
et omni sanctitate, et doctrina refcrtus ,™ ! COlUmna 

Sanctorum merito tocriptSt^SSl ^ZT cHe ' 1 " ^'^ 

brevissima redigimu^ ^^'1^ , "^™ 1 " faCi,i ° n ' doctrina ' sub uac 
Baptismus, Co n^i r m a t i , Eu c h a n"s tla fT "T*^ 

Matrimonium oaae m„i ' Poen,tent,a . Extrema Unctio, Ordo, et 

non c,usZ^tZ Z ^?!^ ^ * ntio - uae ' e ^' "la enim 
Bgurabant: haec ve nostra T,n !*' PaSS, ° nem Chris « dandam esse 
-ibus conferunt. »Z^ q t7^ fSS^ * lpm ^ 

seipso perfectionem d uo «,«^ ,7? P ' ntUa,em u " iu scuiu Sq ue hominis 
«onemque ordinata sunt P er S " d f ° t,US Ecdesiae re ^' men ' "ultfplfc* 
Confirmationem auS^S T" ^ S P iritua,iter renascimur, per 
^orati, nutrimur S3E EuchS . r ° DOramur in fide ' renati autem, et 
incurrimus ^ Le ^ nSt,ae . a, "" on,a ' ^ uod ^ Per peccatun, aegri- 
,er etiam, et corporali Zt Z , P °? n,tent,am S P W ^n, sanamur, spiritua- 
^Ordinem ^ ^JS"' " ,nM,e # ^5 oer Extremam Unctionem. 
5*«« c or P ora.itc uTetu r 7Z mU,t,D,icatur spWnialitef. Per Matri- 
Vld <*eet rebus tamon-,m ° omn,a Sacramenta tribus perficiuntur 

^^S!£S £S q T forma ' et persona 325 

a quod desif, non p^Zr ^ t^ ^ W< EcC,esia ' °. uorum 
.^«"•us, Confirmatio S OrdT ranicntum - ,nter haec sacramenta tria sunt, 
dam «ipium, a cete r s' d «H « ' qUae c,,aracterem - spirituale quod- 

^ P er -na n ^ c ^ R r ,prin,Un< ""^ Unde 

ITph Ver ° qUatU ° r Ch3raCterem n ° n 

qUOd ^£rS c ^ C 7 entorum ' ocu - tenet sanctum Baptisma, 

nM CSt ' pcr 'P suni enim membra Christi, ac de cor- 



74 Romani Pontificcs 



pore efficimur Ecclesiae. Et cum per primum hominem mors ln< ■ • 
universos, nisi ex aqua et spiritu renascimur, non possumus (inauTwri! "I 
m regnum coelorum introire. Materia huius sacramenti, est aqu er I „ ? 
ral.s: nec refert frigida sit an calida. Forma autem est Eso teT ^' 
nomiue Patns, et Fi.ii, et Spiritus sancti. Non tamen ne/amu s ? qu ta? " 
■Ha verba Baptizetur talis servus Christi in nomine Patris e t Fi m* \\1 f 

ve. muiier, immo e m ^^^V^™*' * 
mam servet Ecclesiae ef Trl'r ! J? 8 ' DapUZare P otest » dummodo for- 
menti effectus, Lt 2 ss b 1 '"^" qU ° d Ecdesia " Hu,us 
poenae quae p^o Z cu nalT, 'rf ^'^' * ° ranis QU0 ^ ue 

PraeteritLniun; P da e £ 2£^ P ^ **** " U,,a P ro P-catis 
committant, atatim ad rZ m r \ raor,entes ' antequam culpam aliquam 

§ II. S cnnlm Sac a r nt ?T' 61 Dci V '' Si ° nem P e ™iunL 
confectum ex oleo n Uod , eSt Confirruatio «i«8 materia est Chrisnu 
odorem si g nificat ^lm^™ ^nscientiae, et balsamo, qui 

Signo te signo Crucis P ! ' P E P' s copum benedicto. Forma autem est: 

« im et Ipiritus sanc« £2"? te Chrismate sa,ut,s « ,u nomine Patris, 
unctiones simplex sacer do ° .r;;" 5 mmiStCr 631 E P isco P« s . Et cum ceteras 
conferre, quia de solis Ann«»«r I ex ? lbere ' hanc nontiisi Episcopus debet 
q"od per manus imposiWm «s ,51 ' quorum vicern tencnt Episcopi, 
Actuun ' Apostolorum lectio m-, f !\ ? SMctum d abant, quemadmodum 
l Ui erant Hierosolymis, quia 5221 ^ aUdl8Sent ( iuq - uit > A P 0S,0,i ' 
Pfttiim, et Ioannem, qui cu m v , P ' ' a VCrbum Dei - miserunt ad eos 
ritum sanctum, ncmdun, eniro « ^ 0raverunt P"> eis ut acciperent Spi- 

in «*e Domini lerT 3 " 1 - l "° rUra Vcnerat ' sed ba P tizati 
* jcc p,cbant Spiritum sanchjm i „ C ,m P oueb ™t manus super illos, 

Ecclesia Confirmatio. Leg J r ^ f ^ i,,ius manus impositionis, datur 
^ S CX rati ° nabUi " u "g nte Lf 01 *;" 110 P er A P° st olicae Sedis dispen- 

E Piscopu m conl c o ° causa ' 8im P»c«n Sacerdotem 
- us a f eC K ,US aUtem iSffccSS 8 mi,,istrasse ConfirmationisSacra. 
Chr ist a, u V° bur ' **t clatus cst Anoct r ■** QU,a in eo **ir Spirilus 
cunu r sc d c T 3Cter Q,risti coTfit^S diC Peutec ° s tes, ut vide.icet 
besca , e nrap ^«^u nun^r^^ ,dcoq - Ue in &°»«* ubi vere- 
^SS: £2 J2S^«* ,,omen confitcri cru. 

§ 12. Tertium Ap °!. tohlm . Proptcr ouod SCandaIum . gentibus autc.n 
^ccus.et SnZ d f .l UChari8t, « S^° e d n " ,gn ° G ™*> signatur. 

Pa «^n». et &cb2 TSH^^^nZ? aqua "'odicissima admi- 

oru « n Ecclesiae pridem in IUXta ^«monia Sanctorum 

«wputafione exhibita, creditur 



Romani Ponti/ices 



75 



ipsum Dommum m v,no aqua perm.xto hoc instituisse Sacramentum, deinde 
qu ,a hoc convcmt Dommicae passionia repraesentationi. Inquit enim beatu! 
A.exander Papa quintus a B. Petro: in Sacramentorum ob.ationZs qu 
mtra M.ssarum solemn.a Dom.no offeruntur panis tantum, et vinum aqua 
penmxtum, in sacnficum of erantur. Non enim debet in calicem Domiui 
aut vmun. solum, aut aqua sola offern, sed utrumqne permixtum, quia u££ 
que ,d est sanguis, et aqua ex latere Christi profluxisse legitur Tum e iam 
quod convenit ad significandum huius Sacramenti effectum, qui est unfo 
popuh Chnstiam ad Chnstum. Aqua enim nnmiinm *; r 
Ld Apocalypsis: Aquae multae SiJZm^AlS^ 
beatum Syivestrum, ait: Calix Dominicus iuxta ca n ° m ZllZ 
aqua permixtus debet offerri, quia videmus in aqua popuKSj. 2*2 
vero ostend, sangumem Chrisfi. Ergo cum in calice vinum, et aqua misce ur 
Chns to populus adunatur, et fidelium plebs ei in quem credit, copltur ei 
iungitur. Cum ergo tam Sancta Romana Ecclcsia a beati« a ♦ .• 
Pctro et Pauio edocta, quam re.iquae omn^ati no^ "IZc^Z 
Ecc.es.ae, in quibus omnis sanctitatis, et doctrinae lumina c "r^ruT ab 
.n.t.o nascenhs Ecclesiae sic servaverint, et modo servent in^ 

« vini consecrali senarl uLTl Q , f q qUe parle hos,iae ™"«cralae, 
«fccli», QUOTta anta ae, ' 1 V , °'" S CSt Cl,ris,us - Huius Sacrame„« 

1 Chrislum Et giHaTcr 22?, dlRne sum<: "« s . « ««l-n.Ho hominis 
* unilur, co Isequcns ef. n , "° ™°<P°™tm, et mcmbris 

%ne .ratia au^X '1 ., . qU ° a . ner noc Sacramenlum in sumentibus 
<l«oad vitam ™ «Sm' ^r 1 »',^ -bus, et potus, 

^ndo, Sacram? LTorau";^ r ntand °' aUgend0 ' re ' ,arando ' et de,e " 
m Urbanus PapaTentem^ , 7™" ° PeratUr s '"' ri,u ' 1,c '«. h H^o (ut 

«.imur, conlbrK n bS,T reCe ' ,SemUS n,emor, » ra ' « "* 

'"«ementum. ° n0 ' et ad ^*"™» « gratiarum proficimus 

^ 8§ ^nS Um u n^ est P°enitentia, cuius quasi materia sunt 

ad quam pe (i r c C t S ^ 1 ln f rUUn ! Ur nartcs - Quarura Pri^ est cordis 
non Peccandi de cetero s' " 1 ^ °! PeCCat ° COramisso cu,u P~posito 
^ omnia pecca h „ * ^ ?" COnfeSSf °' ad ou ™ P^lhS* ut 

««egraliter. TcrtU esT atisf r " mCmod ™ hab ^ su ° Sacerdoti confiteatur 

? e quMem praecipue ' SeCUndura ar0,triura Saeerdotis, 

te absolvo, etc. Mildster ° ,U ^ n,S ' auae Sacerdos Profcrt, cum dicft; 

^■n.ster hulus Sacramenti est Sacerdos, habens aucto- 



76 Romani Pontifices 

ritatem absolvendi, vel ordinariam, vel ex commissione SuDerinriT^ 
huius Sacramenti est absolutio a peccatis. ectus 

§ 14. Quintum Sacramentum est, extrema Unctio, cuius matori, 
oleum olivae per Episcopum benedictum. Hoc Sacramentum nisi i ZlJ 
cu.us morte timctur, dari non debet, qui in his locis ungendus eVt ' 
propter visum, in auribus propter auditum, in naribus propte * 
ore proptcr gustum, vel loquutionem, in manibus propter tactun X ToT 
prop ter gressum in renibus propter de.ectationem ibidem vge n 't mTo t 
hu.us Sacrament. est haec: Per istam unctionem, et suam nSsiml 
ncord.am indulgeat tibi Dominus quicquid per visum Ttc Et sTmHit ' 
a^ns membris. Minister huius Sacramenti est sJ^^£jTS^2 

cuiuf /raditnt conTeT oTdo" s" matcria est «* per 

cum vino, et patenae CU m ' n T Pres °y teratus tmditur per calicis 

geliorum d.tS^^^^ ^ Diaconus vero per libri Evan- 

superposita ^fiS^VS^ ~ 

Pcrtinentium assienation P m p" ll,lter e de all,s Per rerum ad ministeria sua 
offerendi sacriXf "* * S AcdpC 
FHH* et Spiritus sancti Et sic r et m ° rtuis ' in nomine Patris - et 

Romano late continetur. OrdinLnrM-" 1 - f ° rmis ' Drout in Pontificali 

E"ectus augmentum graK u TZ^T T huius Sacra »"enti, est Episcopu, 

§ 16. Septimum Tst Sacrl S,t J doneus Minister. 
eHonis Christi, et eJL^sTcZ^ ^ "»' °. uod est signum coniun- 
hoc magnum est, e K0 aut',m . Apostolum dicentem: Sacramentum 
e-ens Matrimonii, reguhriter «,! /" Chri8to ' et in Ece ' es ''a. Causa effi- 
expressus. Assignatur autem S„l k"* COnscnsus - P« verba de praesenti 
suscipienda, et educanda 7d c , 1 1 Matrim °nii. Primum est proles 

«oniugum alteri servare dcbet t"V Secundum est Bdes. quam unus 
2 qu ° d si g«ificat indivisibilem Z MW *Wu Matrimonii propter 
,; ,cm « eausa forSS 52???^ Christi - et Ecc.esiae. Quan.- 
ra r trim0Uium c °ntr er e f ^ Separat,one <n facere, non tamen 
§20 P Sr ,UUm siL Matrirnonii vincuium legitime 

Am — orat ° res —* 

tio nibus n ^ ° mnibu9 «*■ capit^ s men °[ Uui - n ° e saluberrimum Synodale 

^«ESSfSf Slatutis . om m ^ a 7 ,i0nibus ' definitionibus, tradi- 
'^RSfi? 2 *«* ^c&^ni in ipso descriptam, 
«to- quoque d ° r * * obed ««nua accenhn AP ° St ° Iica et Romana Ecc,esia ' 
ipsi reverenter s * r ? S ' ' Sanctos Patres n SUSCi P iunt - * amplectuntur. 
*>n»na EccTesia^!? 1 Quascu ™qu *2* ^lesia Romana approbat, 

dafnnat . et reprobatjpli pcnt0 "«. et quicquid ipsa 

P reRro °ati S) et damnatis habenL 



Romani Pontijices 



77 



Prof.tentes tamquam verae obedicnt.ae fflfl, nomine quo supra ipsius Sedi* 
Apostolicae ordinationibus, et iussionibus fideliter obtemDerar* 
(Bull. Rom., tom. 3, III, p. 28-33J. F 



53. 

Eugenius IV, cp. Fide dlg„ a , 8 !ul. M4o . ■ 

Fide digna relationc percepimus in civitate Licii non parvam per haec 
empora exctatam fu.sse commotioncm, dc dic debitae perceptionis sacra 
t.ss.m, corpons Dom.n. nostn iesu Christi, ct per aliquos religio s esi 
aff.rmatum quod non connnumcantes actualiter in dic Rcsurrectionis Domi' 
mcae, mortal.ter peccarent ct.amsi in dic Iovis Sancti, ct aliis quibuscumql 
d.ebus mfra annum pluries, ct frequcntatis vicibus communLLTquod 
pns aunbus est audire molestum. «wwni, quoa 

§ 1. Recolimus alias per quoddam nostrum breve scripsisse venerabili 
fratr. nostro Ep.scopo Licicnsi, quod intclligcbamus satisfactum^Tp^ 
ante, vel paulo post diem Rcsurrcctionis Domini quis commS mirati 
sumus, quod postmodum nova controversia reviyprit c c ° m . m . un cet » m,ratl 
superseminavit zizania. c °niroversia rev.xent, sed m.m.cus homo 

verba sun consideran^ 117 ' praecedentia ' et su bsequentia 

que sexus ide Tt saltem seme, ,n' ^ "^ " ECC,CSiae: ° mnis utrius " 
-inus in Pasc a re rTntcr Eul T Ct infra ' SUSci P iens ad 

Proprii sacerdotVconsih^ oh SaCramentum ' et seo . uitur . "isi dc 

ei«s perceptione Ixer . rat,onabi,em causa '» ad tcmpus ab 

^ ^ t^^JT!, diC, ' mUS non intenti °nis legis- 

-ndum pr^ec se Tn d ie R q " eare SU ° CU,Da m ° rta "' ad communi - 

fc*ha ad P p^ cu ' m R d ! Ur : eCt, ° n,S Dominicae ' sed ternUnum statuisse a 

«ens enim magi I qu am J hn ta a ' ,n °' Ct infra ad minus in Pascna . ete. 
'^«e optimoTu^ saUsLctr'" ^ eSt . attCndenda discrete ' ^mua 
octavam Pasch ae Resu nw t i S '" ,,ebdomada Sancta, vcl 

si(i °nem conscienHae e»! Dom 'nicae; secundum meliorem dispo- 

J^ita sanctum Euchari \Z ^ devotionem - fide,es praeparatione 

breat ad salutem e t l " e r nUS aB * 1 ^ et CUm Domino Pascna celc- 
§ 3. Quare fanfl K 7 4 scntcnt,ae °' nncs volumus acquiescere. 

Ii?as - POpulis nota °ach s ' COmmittimus ' ut Praedicta, ubi oporterc intel- 

[B f Rom - tom. 3, ',„, p . 33]. 

^• D Sri Fm ° ' aCOb ° dc Primati ^ S de Bononia Ordinis Minorum de obser- 



76 



Romani Pontijices 



54. 



Eugenius IV (in Conc. Florentin.), const. Cantate D 0mino 

4 febr. 1441. 



Canta e Dom.no quomam magnifice fecit, annunciate haec in univm 
crra exulta,et lauda habitatio Sion, quoniam magnus in medio Vl , 
Israe : Cantare profecto, et exultare in Domino decet EccZ^TT 
grand, magnificentia, et gloria nominis sui, quam hodfc™ dte cll?, •? 

^^^^^^u^T^ autem in popu,um Christianum ™ 

suam imnTsam cirihtT \ /T* qUae ,UCC C,arius er * a *» 

et quanta Kw££LJ ? famen 3CCUrate inspicimus . q» 
certe poterimus hoc n^Z 7 d,v,na 1 demen «» ^ere dignata est, iudicare 
actis LponZ^^J^™ P,Ura ' aC maiora '^ am » multis retr* 
Wennio in hac sa ncta Z ' Ecce enim nondum ^to 

nationum un on « T nZ ™ Svn ° d ° Sa,uberrimam ^ium magnarum 
tate ad ^7^7 Christus ' pr0 sua mfatigabili pic 

unde™ t n Totu t: ChriStianitatis tam copL 

adorat, ac non parva SeotUt W '^' qUi ^ ,or '" osum Christi nomen 

Romana Ecc.esi Teodem M P ° St lon ^ diSsidia Cum SanC,J 

etenim Graeci, et ii Z ™ * <?BlWh vincuI ° iam convenerint. Primo 
gentes, nationesque 'et wfn . qUatU ° r Patria rchalibus Sedibus multas 
Populorum gens- hodie veT. Continentibus ; deinde Armeni multorum 
Sanctae Sedi Apostolicae unV^n. per A ^P^ P°P uli ' 

S tt quomam qui oniu n«; 4m« 
ac retributionem i n coelis exn » 7 d,,, £ enter exercet, non modo meritum 
•audemquc meretur VenewhM ° ' £ sed et a P U(t homines amplam gloriam 
Patriarcham, huius sanctae L ■ ^ nostn,m ^nnem lacobinorum 
meritolaudandum,etextSL t l niS CUpidissimum a nobis, et tota Ecclesia 
^ tota Sua gente d,W COmmuni omniumChrisfianorum favore, 
"5* * 'iteras excitaU^T'^ ,s eni - 

a nobis per nostrum ora« 
25* Ct Se ac SUan « in , n"° S ' Ct hanc sanctam Synodum, legationem 
ctum RHum Andreanf^a " n V; ^' CUm EcC,esia * omana « de unirC ' : 
Pe n bH ByptUm ' in quo et habiL t,Um Abbatem Monasterii S. Antonii 

C^iS^^* ^SSzsjssr esse sanctus ipse Antonius 

ut fito^ Cui de vo«onl X '° Cn,Cr inStitUtUm ' ad n0S ' Ct ip5am 
'Psius Patri, ? am ' quam «ncta R nm accensus '"'posuit atquc commisit. 

MJ5?2 et suorun, tenet, et praedicat, nomine 

52£fiE Patr iarcham e na oh ren,Cr SUSC, ' Peret ' dcferendan ' 
§ 3- Nos iKitur r ent ' ct t" suis rLS" ut et »Psi eamdem agno- 
ipsum Aufif^ Praedicarent. 

Abb atem pcr noilTi ; n ; o C 5 0mm,ssl «n 1 est, pascere oves ChrW. 

,1U| us tam sacri Concilii insignes 



Romonl Pontijices 



70 



viros, super articulis fidci, et Sacramentis Ecclesiae rt „„;u. 
salutem spectantibus diligcnter cxaminari fecimu 71 ^ 
est fore necessarium exposita eidem Abbati S R E IS^SSi 
ipsum humiliter acceptata, hanc quae sequitur vera.n ' „«1 ■ ' ? PCr 
nam, hodie in hac solemni sessionc s .cro annrnh t neCeSSanamc J ,,e doct n- 
Florentino, in nomine Domini tradidimus ?? ^ ° eCUmen,co Concilio 

§ 6. Firmissime credit, 1 profitetur et n««1l«< 
Patrem, et Filium, et Spiritum Sanctu ' esse" oml m S,^^ DeUm ' 
bihum creatorem, qui quando voluit, bi^S^lf* 
quam corpora.es condidit creaturas, bonas q^Lm^uT^lT^ 3 ' 
factaesunt,sed mutabiles, quia de nihilo factae TnT i? DOn ° 
esse naturam, quia omnis natura, in ,^i"?? M asserit 
atque eumdem Deum veteris et novi Ltamenfi hn, M >, b °. na ^ Unum 
ru. atque Evangehi profitetur auctorlm ^uo ameo" ^sJ^TT 
mspirante, utnusque testamenti Sancti locuti sun a on l rh C, ° 
et veneratur, qui titulis sequentibus confinentu o IT m ° S SUSC ' pit * 
Genesi, Exodo, Levitico N umP ri, n . 7 Qumque Moys.s, id est, 

QuatuorRe.um.-Duobu; & 8 ra ^„ te ^°™ , ^ e : ^T' ^ 
Hester, lob, Psalmis David P»LhZ * ' Nehem,a - T °bia, ludith, 
Sapientia, E c.es slo ^i leremh R ^^S*' Cantie <>rum 
Prophetis minoribus, id 2 1 O ea 'le T ' 55**^ ^ 16 '- Duodecim 
Habacuc, Sophonia, Agg^ S, S» aria ' mT'. ^'n' M, " chea - Nahum > 
Quatuor Evangeliis Maffiiaei Mnrr 1 ,a; Dn °bus Machabaeorum, 

^ftull: Jr™^ Lucae loannis; Quatuordecim Epi- 

ad Philippenses, Duabus ad TuZ . ? 0nnth,os ' ad Ga,atas - ad Ephesbs, 
Timotheum, ad Ti " Um ad "'"T' ad Co,ossens «. Duabus ad 

»* 'oannfe; Un I , 'b Una X 6 ™; ?h "t^ Petri dUabus; Tri " 
loannis. * Una ,udae; Act,bus Apostolorum, et Apocalypsi 

^ A^iSS SS'25,2 S Bb f ' re,iauorum « ue obser- 
^ e Participes, nisi nq ando ab H ^ h Sa ' UtiS "^* minime posse 
J Christiano nomine^g oriantur r f lpiSCailt ° mnibus 

vel ante, vel post baptismu m a f P ° mn,n °' QU0CUm q ue tenpore, 
,n ea s Pem pouat, sive no „ ,|„ «^TT CeSSandum ' sivequfe 

« Potcst Circa pue os veVo " Jn ! " ^f 8 aeteraae ° bSCrvari on,ni "o 
COnfi ngere, cum Ipsfs „ „ ! ? per,cu,um "orfis, quod potest sacpe 

Per Uo J "eSSl" ' ° re,nedio -bveniri, nisi per sacra.ne"! 

^ntur, admcneJnnn es ^ e n r n , -,H ° ' ^'"^' Ct in Dei Fi,ios 
i empus - tefl quorumdamX e I„ q agmta ' 3Ut ° Ct ° ginta dies ' seu a,ind 
^Primum commode Seri^ S Th ^ differendun >. s ed 

""minente periculo mL ! P , ' debere COnferri ' ita tamc n quod m or fi s 



80 Romani Pontifices 



§ 15. Firmiter credit, profitetur, et praedicat, nullos intra Catholi 
Ecclesiam non existentes, non solurn paganos, sed nec ludaeos, aut ha 
cos.atque schismaticos aeternae vitae fieri posse participes, sed inignem aT' 
num ituros, qui paratus est diabolo, et Angelis eius, nisi ante finem vh 
eidem fuerint aggrcgati. Tantumque valere Ecclesiastici corporis unitarem 
ut solum in ea manentibus ad salutem Ecclesiastica sacramenta profi • ' 
et leiunia, eleemosynae, ac cetera pietatis officia, et exercitia militiae Chn 
shanae praemia aetema parturiant. Neminernque quantascumque eleemosvn* 
fccen tets.pro Christi nomine sanguinem effuderit, posse salvS, 
Cathohcae Ecclesiae gremio, et unitate permanserit. 

§ 16. Amplectitur autem, approbat, et suscipit sanctam Nicaenam Synodun, 
trecentorum decem et octo Patrum, temporibus beatissimi Silvestri Praedl 

Z n "° 'f magni C0nStantl,li Piissimi Princi P is congregatam, in out 
.m .a haeresis Arr.ana cum suo auctore damnata est et definitum est^ Fihum 
Dei, Patn esse consubstantialem, et coaetemum 

litana^il m H D !n; CtitUr * e,iam ' aPPr ° Dat ' * SUScipit ' sanctam Constantinop» 
Ssoris nZ 7» rl ? - qUinc ! l, ^ inta Patru "i« beatissimi Damasi PrS, 

^^^^^^\ ti r dpi ^ §u ^ primam Epnesinam 

dorum, sub b^Z ct!T" * » 684 fa ° rdine «niversaltam Sync 

convocatam, in m imn 1 t f T- Praedecessore nos t'°. et Theodosio minore 
Domlni nos^ I^Chri i v S° r '' ^Jff b,aSphemia ' ^hnitumque es. 
et beatam ManVmTJm^ v- ? ' et VCr ' hominis unam esse P ersonara ' 
tocon, hoc e S Z ll » 'r Cm "° n S ° ,Um Chris ^tocon, sed etiam The» 
praedicanaam h ° minis ' sed ™ genitricem ab omni Ecclesia 

sinam Synorrlub t 7; a t anathematiZat ' Ct respuit im P iam secundam Ephe- 
Principe congregatarn ?„ n° Lc ° ne Praed ecessore nostro, et praefato 
rcsiarchae dcfensor e | S Fl '° SC , 0rus A »«andrinus Antistes, Eutychis hae- 
sequutor, execrandam iHam o" 3 "', Consta ntinopo!itani Pontificis impius per- 
Ut,s » »rtc, et minis attraxit. Vn0dum ad a PProbationem Eutychianae impie- 

§ 20. Amplectitur etiam 
Synodum quartam in ordine 11' Ct Susci P Jt sau etam Chalcedonensem 
^ ma . Patrum. ^ponCZ^TT ^ ™. sexcentorum et tri- 
Marciani Principis celeb^o^ h^™ 1 Uonis Praedecessoris nostri.e. 

um o ° SCOr ° dcfe n s ore, damn : Cre f 5 Eh * W>M cu '" *™ auetore Eut) " 

ne 1 P T ,Um essc v«e b e ra ? ^ Ct definituru « f - Dominum nostru* 

nSLfST hUmanam q e n» tur CrUm et in Una 

mansi.se 11 ' « invioIatas ' incorrU P ,1S • 
§ il A,nn. C qU ° S **5^S^ M ua e horninis sunt.e. 

oum% c Un A " a CClUur a Ppr "b 1 e QUos "PProbat, approbat* 

dam ^bntinopolitanam,'* ' SC,pit sauctai " q«intam Syno 

pore beatissimi Vigiiii Praedcos- 



Romani Pontijices 



81 



soris - n °fr v '"f "^"'i PrinCipi i Cclebratam ' iu qua sacri Chalcrfoiienstt 
ConcJHi definitio, de duabus naturis, et una persona Christi renovata ^ 

multique Ongeriis errores, suoruiuque sequacium n nK ,r(i m a . ' 

SIHK» 

§ 22. Amplectitur etiam, approbat, et suscipit sanctam terfl.n, r i 
tinopolitanam Synodum, centum, et quinquaginL tt^S^LKft 
ordme universalium Synodorum, temporibus br»-itic C ;mi a lu . « 
soris nostri, et Consiantiiii Quarti JS ^ t 

et duas operationes, duas etiam voiuntates^I^ 

sona, cu utnusque naturae competerent actiones, Deitate agente quae DeJ 
sunt, et humanitate, quae hominis sunt q ei 

§ 23. Arnplectitur etiam, veneratur, et suscioit omn« a ii, e . • 
Synodos auctoritate Romani Pontificis 'legitime "^^Z^c^SZ 
connrmatas et praesertim hanc sanctam Florent.nam, in qua i !nte a^G^ 
corum, et Armenorum sanctissima unio consummata est, e mul ae drct 
utrarnque un.onem saluberrimae definitiones editie «,„»„! / 

J! vt„ v „r m m q q i a j Arraenoram non est 

'«tamenti, mZri^Mide „ni ^ J * * ^ 6 '"' n0Vf ' et aeterni 

sionem peccatorum. ' Pr ° S ' Ct pr ° mU,t,S effundetu r in remis- 

q T r ramentu ' n an eo die, an 

"'aneat, nullatenus d ,. t^" ^ dUramodo enim panis ^^n*» 
Corporis a s celt 1" " ^ ^ '''"^^ ^ COnsecraHonis 

C "-f corpus trtubsLntL-^ ^"^ 3 ' m ° X in Verum 

^PUere 6 * ^SS!^ ^ ~nd«nn.l» 

mort uo viro, muhc r Zi " h n °" f 81 « PUtetUr ' cum ««undum Apostolum 
,,abct facultatem, cc disti, ,Cg V 0,Uta : et nubendi cui vult in Domino 
"on solum secuud , S T* pnn, °' Secundo > vel tertio ' decLw- 
,m P««imcnium canonir !' u ' ? qUarta8 ' atque ulte «-iores,'si aliquod 

^en dicirnus s Z ri "° n ° bS,at ' ,iCite contrahi posse ' Coramendatiores 
qU,a sie »t virglnna en ' liJ n 7 i0 abstinCntes ' in castitate perraanserint, 

Praeftte n d am^rc^semus " UPt " S viduitatem ,aude ac '"erito 

Patr ^ 7 ae H a C ^^^^ P?edictu S Andreas Abbas noraine dicti 

P opno, et oran.un, Iacobinorum, hoc saluberriraura Syno- 



82 Romani Pontificcs 

trad.hon.bus, praecept.s, et statutis, omnemque docfrinam in p J 1 " bus ' 
necnon quicquid tenet.et docet sancta Sedes Apostolica, et Romana S ' 
cum omn, deyohone, et reverentia suscipit, et acceptat. lllos quoqu Dor 
et sanctos Patres, quos Ecclesia Romana approbat, ipse reverenter sn S? 
quascumque vero personas, et quicquid ipsa Romana Eccte 9* 
damnat, lpse pro reprobatis.Jet damnatis habet, profitens tamn L * C ' 
dienhae filius, nomine quo supra, Sedis Apos o! cae o^„Tl -k ^™* 0be " 
sionibus, fidehter et semper obtemperare »«»,nat,on«bu», et ius- 



§ 28. Lecto solemniter in praesenti Synodo hoc decretn I «.«„„ 

Sancae Romaoae, e, X^St^JS? 1 ^™™ "** 
Vieari, ac beati Pelri suecessor el » «5£ ■ Vereque Chrisli 

'Otam hoc sanetum ZSZ clT^T^rf Fl0renlta Sv "°"» f ' 
«rum, et Armenorum ounrt „, ' 1,5 decre,is u,,io,,is ™' 

1*0 A„dreasTu m fe^r b as S A V£S '^ PraeSe " tia DUDliee "«*»««. 
loaouis Patriarehae coWuorum h fh. '' T ^™"'*' PMs d< "" ini 
-otitiam, et instmctiouem 1 2'n T" 8 deCre,i per P lurcs dies P lcMm 

'enta divinae, "SZITZ' ^ ^ * ipS ° deCrC '° M » 

domini Patriarchae, oS,rto£!r" ""^ ^ ""™ ig "" r praC ' ali 
Sanctitas attestatur BrSm . I ?™ bm0mra ' ac ">". quemadmodum Veslra 
in^rtis decrelis, o™ZZ? ™ mum S ynodale decretum, cum dictis 
tradihonibus, praeSpM, T,Z" dec,aratiou 'b^ definitionibus, 

necnon quicquid tenet, et d^ ^rn e 7 Ue * d0Ctrinam ipS ° deScri P tam ' 
cum omni devotione.et reverenL c ° S A P ostoli ". et Romana Ecclesia, 

sanctos Patres, quos Ecdwh P P, °' Ct aCCepto ' ,l,os q uoo . ue Doctores - 
cumque vero personas.et qu e cTuid 0m ^ a p aPP^Obat • reverente r «uscipio. Quas- 
Pro reprobahs, et damnatHab ' **** repr0Dat ' et damnat ' 

narcham, lacobinosque, et T. LTT qU ° SUDra - 'P sum Pa " 

2f" 3C Scdis Apostolicae oTdinatin k ^ Verae obedientiae fllios, 
^btemperaturos. °*«nat,on,bus, et iussionibus, fideliter, et semper 

lBU "- R ° m ' '<>"'• 3. III, p. 37.41). 



Pius n, const. E«ecra6i// S , 8 • 

§ E« C crabili s . ,an ' I459 ' 

'"olevit abusus. ut 'o Pristinis temporibu, , ... 

C" Persona bea i pL^T" ****** Iesu r ^ $ tem P estate n0Str2 
"«", erit | igatum ' f "> Pasce °ves meas T hr,st ' Vicari °. cui ^ictum est 

^Piditate iudicii sed l . 5 no,,ni1 "' spiritu^ dcun,que «gaveris super ter- 
vo-re P^UU^^^ cvasion ' " c J cl *"* -mbuti, non sanions 

quod quantum sacris £2&* futurum Concilium pro- 

n0mbl,s ^versetur, quantumquc 



Ro/nani Pontifices — 

o'i 



Rcpubhcae Chr, shanae noxium s,t, qu.squis non ignarus iurium, intelligere 
potest. Namque (ut aha praetereamus quae huic corruptelae manifeatisslm^ 
refragantur) quis non i lud ridiculura radicaverit, quod ad id appellatur auod 
nusquam est, nequc sctur quando futurum sit? Pauperes a potcnf h 
mUltfpHcIter opprimuntur, remanent impunita scclera, nutritur adveisu "prf! 
mam Sedcm rebelho, hbertas delmquendi conceditur et omnis f^i^ " 
dfecfpltaa, et hierarchicus ordo confunditur. ' Ecc,esiastica 

§ 2. Volentes igitur hoc pestiferum virus a Christi Ecclesia procul pel- 
,ere e tovmm nob.s commissarum saluti consulere, omnemque materiam 
scandah, ab ov,h nostr, Salvatons arcere, de venerabilium Fratrum nostm 
rum S. R. E. Cardmahum, cunctorumque Praelatorum, ac divini et hutn^ 
iuris Interpretum curiam sequentium, consilio, et assensu, ac certa nostra 
srienha, humsmod, provocationes damnamus, et tamquam erroneas ac dete 
stabHes reprobamus, cassantes, et penitus annullantes, si quae hactenus 
tahter mterpos, tae repenantur easque tamquam inanes, ac pestiferas, nulhus 
moment, esse decernimns, et declararaus. Praecipientes deinceps, u nemo 
audeat quov.s quaes.to colore, ab ordinationibus, sentenf is, slve mandaTis 
qu,buscumque nostns, ac successorum nostrorum, talem appellationem inte 
ponere aut mterpos.tae per alium adhaerere, seu eis quoraodolibet ut 

eellari xZV COntrafecerit ' a die publicationis praesentium, in "can- 
lana Apostohca, post duos menses, cuiuscumque status, gradus, ordi^ 
I nd,t,on,s fuent, et.am si Imperiali, Regali, vel Pontificali p aefulS 

digmtate, ,pso facto sententiam exsecrationis incurrat, a qua nisi oe R„m. 

num Ponh icem, et in raortis articulo, absolvi non ^t v2^ ^ 

no L l ' qUam P raedictae « et abae quaecuraque personae eas 

^pZmTzr* hanc r inam nostroru ■" voiu " , » ,is - <to.«- 

« ml^ ZVZTT' a "" UIU,i0 " is ' decrdi, decla ra ,io nis , et man . 

Apo,o,o p ram r u n n:" s Dei ' ac Bea,oruni pc,ri ' ct pauii 

mi Rom - tom. 3, III, p . 97, 98J. 



56. 

p i"" II, const. Cum servare, 12 iun. 1459, 

■^"pSS ordo b v^ r 1 ,nem 3tqUe modum ' ad Romanum Pontificera 
l"*™ quique dirrmtatom / C ° P ot,ssinium e onsideretur, ut secundum 
b,Iib "s Fratribus nostri q P raeced »nt, aut sequantur, habita cum venera- 

nostns Sacrosanctae Romanae Ecclesiae Cardinalibus, exacta, 



3-1 



Rornani Pontificcs 



etdiligenti deliberatione, auctoritate Anncfni.v-, 

ontaa ra „s, atque ra anda ra us, ut Nolariorura nosfrorum '"' , ?""''""' 
no anos, quasi per excellentiam quaradan,, non Z JZ <q VU ' eo ^ 1 » 
nu lus deiuceps Episcoporum venerando San° t0 q„e Orti 77^° ^ 
rabil.orem sese audeat anteponere ' tarat IMni hono. 

Consistoriis vero publicfs (ubi d Z l ♦ ' nst,tutio " is «>™n.. I 

ciant documenta, rogari consu everu ) Z*Z eTe* ' * ***** «* 
aut ,psis absentibus, totidem ex * T ^**™* dicuntur - 

■uxta gradum Apostolici solii, honorawSo^ L * Seniores . 
prox,miores assideant. I n aliis autem £°i 7 ^ ,0CUm ' Sed, ' Que nostr * 
gentium atque terrarum Arcmep^sco^os pf f" qUam «** ubi < ut 

drahum auctoritate ApostoL e ec to S n P T™*' Ecc,esiar '"" Cathe- 
Nulli ergo, etc> e,ect os panter, et confirmatos extendimus. 

[BU,L Rom " toru - 3, III, p . Q7J. 



57. 



CumT s ,,,COnSt CUm " SaCr0rU/n ' 17 n0V ' ,4<Sl - 

«^. ttcra ^ail^ZT^ invisibi,is - imae im P ri ' 

riL USCepli ° ne ' ■«£55 CUra tri ^-tur a nimaru m: in 

" ,ls '» J ;ora .n mentibus fidelK T? plectendi suut . quanto ex 

n § • Cum i(aque (sic ' ae ' Um sca "dala generantur. 

ma":"";, 06 -'' ««« t£ lo !TZ T? ° ne ' n ° nnisi -oleste accepimus) 
Snt VCr ° Sine dt -issoris r ite SaUta ^- dam ante aetatem.e^ 
§ 2 No s e ° S ° rdineS P^^oven C °' ltra sanct 'ones Canonicas, se 

^oS:;°~i s^nfi taU reprimentes, ut aliis 

tt C ou- " e H PerpetU0 v-itar a ta auctoritate Aposto.ica, 

^etUm S^sIveante aeta t Cm T ?' aut ,e £ itirna «cent,a siveextra 
stoli «m, r°, n,anis ^terqui „2 c * un »n,. vel absque dimissoriis lite- 
56 feceri "t Z"o7 StV,Um ordi »ati fuennn Casu ' P er cameram Apo- 

m ' ct si Huius.no^' ^ 8UOrum ordinun? V a,,quem ex sacris ordinibus 
P^umpse^ ; nodl ^s P e nsione ™* «oecutione, ipso iure suspensi 

m Ules ^n e rali, e Vr° ,rregU,arita temi nc C ; r ' n eisderu ordinibus ministrarc 
. § 3 ' Volumus 1 Urc ,nflic tas, beaeRd^ Praeterea . ultra alias poenas 
«s, StenteSi post quod Praesens ;ir C,CS,aSticis P° ssiut '" re 

a, ' 0S Vero ultranS Q r ^8^^^ in «omanaCuria 

^ post sex n Jens V s alicos post duos mcn ses ; 

' ab 'Pslua in audientia Con- 



Romani Pontijices 



85 



tradictarum, et Cancellaria Aposto.ica, publicatione, et affixione. Ite,» 
incipiat ' 
NuIIi ergo; etc. 

fBulj. Rom., tom. 3, III, p. 109, 110]. 



58. 

Sixtus IV, const. L/cer ea, 9 aug. , 47 8. 

Licet ea quae de nostro mandato rite fiunt olenam n k«„ Ma i u • 
finuitatera taraen illis interdura nos.ri rauuirataif Zr a i eTra st^' 
funuus dl,bata pe re ,stant, quo raagis nostro fuerint praesidio eoraraun L 

§ 1, Dudum s,qu,de,n ad audienUam nostram deducto, quod a raodico 
lunc decurso tempore citra, in Hispaniarum reimis et ! 
sitate Studii Saiamantini, fueraut, et^adhuc X£2SgZ££Z 
quasdara falsas sanctae Catholicae fidei contrarias, erroneaa, scandalo s^" 
m* sonantes propositiones, praesertim circa peccatorum conSonem' e 

omnibus eSt COn,poncre ' et in P ub,icurn . ut illos legendi 
S 2 Nnf/ ' Cre P racsum Pserant eatenus, et praesumebanL ■ 

esse affirmare nix e n t e i I / Tl.* qUl pro P 0sitiones f P sas veras 
r "-n veritate et alil 0«w2 m d,eS ' et auditis q uae j P si P r ° illa- 

^ellent, 22S^ rt ?^ d,IIMl,,,,, Caru,n fa,sitatem dedl ' cere 

Praefaie cont^l I** huiusmodi continebantu, fa.sa. et fidei 

de cideret, et decl^aret F t ( ,,H ~« *°T?* exsisterent ' ^toritate nostra 
*8 culpabiles ess^ ' rep r e f ™ . t,one Q hu,U8m odi facta, illos quos in prae- 
"'eas sauctioues se emen ( 7 ' * Sanctorum Patruin Wtuta, et cano- 

rib « s Praedictis,' ad S a T\ Srl? - ? C ° rdi ° US e ° rUm tota,iter err °" 
; edire .et iuxt^ ^JeciaraSnl ^?^*»^ ^ nutasmodi abiurata, 
a,sas et haereticas ac m " 1 P ro P ositi ones esse scanda.osas, 

hui " s modi retrac a^e et Tut 2^^ ZZ* * COnfectum ,ibrum 

err °ribus pertinadS iL^ f,™ refUtare recusarent . et iilis, eorumque 

! a,es a inr e P roXt 2 , haeretiC ° S ' " CCnSUriS Ct P ° enis in 

U,e c °ncessa, prou ' s ? r f 8 decerneret . P'ena sibi desuper auctori- 

r § 3. Postmodun VC c„ " C C ° ata * "' tCriS p,en,US continetur - 

Cu "°nem dictarum hteZm aCCep,mus P raefatus Archiepiscopus ad exe- 

"tcrarum, earura forma servata, rite procedens. dilectos 



86 



Romani Pontificcs 



RKos Petrum de Praexamo, et Petrum de Ocanno, ac Petrum d. r ■ 
necnon D.dacum de Betonno, Martinum quoque Alphonsi de h t > ,oc "- 
stros, et PetrumDidaci de Costana, et loannem de Zlt n { p ?> 
Uatos in Theologia, necnon Tel.ium de Buendia ToleSnum et V* * ^ 
P^eja de Talavera in eadem Ecc.esia Atchidiaco^ Ma^hion^V 
mam de Evenca, et Ioannem de Medina decretorum ^ ' S Tho 
Fernandi de Alcala in eisdem decretis iLnthtum P f S ' ac 0«*m 
stros in Theo.ogia, ac Doctores. Su^S^^Sffi 
que quamplurimos doctos et licentiatos literatos vimc a ' ° S qU0, 
praedictorum locis, pariter et oZT " 
num praedictarum auctorem, eiusoue semmrJ ? * pro P ositi °" 
de Alcala Toletanae dioece^ vocari fZTvTn * SUUm ° DDidum 
cibusminimecomparentibus deh^ t. ' Ct0 P * n de ° sma ac 
propositionibus Sdi^" TZ** matura ' super on,„n* 
assensu Magistrorum d^^ lub,h ' * Unanimi consi ' io « 
tiones, per quas Petrus d , mTet eius 'n ""J™" 
mare non verebantur, ConZllt ? Praedicti pertinaciter afnr- 
Ecclesiae realiter statuto non h . peccatoru ' n m specie, ex universalis 
falla quoad cu.pam e poenam *ul° Wn COmpertam fore - * peccata mor- 
contritione, pravaT ro ToZ t ^ THt confessione . s °' a cordis 
fessio secreta P sit, necessaZli dcIc ^ et quod co, 
tentes absolvi non debere Ft R nm „ n0n peracta Poenitentia, confi- 
tfre, et super his qu«e^„^" i M " n, I Pt ! nt,flce ™ ^torll poenam remit- 
Sacramentum quoque Poen kZ 2? 8tatuit ' dis Pensare non posse. 
"on autem institutionis novi au ' ^"'^r ad co " ationern gratiae, naturae, 
Propter earum enormitatem (ut nnZ?* testamenti exsistere, et alias quas 
"rum, et qui de eis notitiam ? I C ' S notitiam haben t obliviscantur 
eis) silentio praetereundas d ° T '* praesentibus n °" instruantur 
t-ias, erroneas, et scanda S as c 2? ? ' ^ Catho,icae fidei Con " 
^trum decretis, et Apostolie s Con m VCritate alienas ' ac Sanctoruni 
-resim continere, dictar^ it ^^ Ut, ° nibus con trarias fore, manifestam 
vigore declaravit, et pro talib n l '■ P ™ i,laS sibi c oncessae facultatis 
qu.busdam authenticis Ct reputari d eber e decrevit, prout 
! 4 " Et d ^um Praem ^ . UCSUper confecti *> plenius continetur. 

T ' "l C ° ram " obi *. Nos dilec c < J raCfCrtur e estis c t propositis in Con- 
T ansHb lm et Ioannj «<*£fil s W8f Stephano tit Sanctae Mariae 

e ouae Cm,SSiS gestis per ip n A l^^» ^dinalibua commisimus, 
5*"* nobis HfcftS^ sc informarent ' 

™« P omptVt, ZC !° fidci ' quam ostri, " 0StriS S - R - E - Cardinalibus 

ob 3 5? ^Pientes, c Une ^ mandatis ' onus huiU5 ' 
Positiones maof ! al " S fra,rib ns nostris m d,,l ^nter rimarunt, et quae 

CnSSj» forc - ^3125; fide,itcr - tu ' crunt - pro - 

f «'dei memonrtw J ^ 00 ' P^ccssibus inv aUCt ° r,tatlb ns et rationibt.s. praeter 
§ 5 - Nos ieitnr , i erUnt " etiam dcmonstrantea, zelo 

«onimdcm S u, quem s Pectat P ^ 

^ 3 "" Transtib erim:\. t err s ° r p s r ***** extirpare. habita 

' ^ ra «ciis Cardinalium relatione 



Romani Pontifices 



S7 



praedicta, ipsius Archiepiscopi solcrtiarn et diligentiam in praemissis, pluri- 
mum In Domino commendantes, ex certa nostra scientia, Archiepiscopi decla- 
rationem, et dccretum huiusmodi, et prout illa concernunt, omnia et singula 
in scripturis praedictis Archiepiscopi super praemissis confectis contenta, 
Auctoritate Apostolica tenore praesentium, dc eorumdem refercntium et alio' 
rum fratrum nostrorum unanimi consilio et assensu laudamus, confirmamus 
et approbamus, ac praesentis scripti patrocinio communimus, supplentes 
omnes et singulos defectus, si qui forsan intervenerint in eisdem. 

§ 6. Et nihilominus pro potioris cautelae suffragio, omnes et singulas 
propositiones praedictas, falsas, sanctae Catholicae fidei contrarias, erroneas. 
et scandalosas, et ab Evaugelica veritate penitus alienas, Sanctorutn quoque 
Patrum decretis, et aliis Apostolicis constitutionibus contrarias fore, ac mani- 
festam haeresim continere, dicta auctoritate declaramus. 

§ 7. Praefato quoque Archiepiscopo, scientia et auctoritate praedictis, 
committimus et mandamus, ut contra dicti Petri de Osma sequaces praedi- 
ctos, si huiusmodi haeresim, in qua prolapsi sunt abiurare, et eumdem 
Petrum prout errantem secuti sunt, errores suos abiurantem, et se emen- 
dantem sequi recusaverint, aut malitiose distulerint, iuxta praedictarum alia- 
rum nostrarum literarum continentiam, tamquam haereticos procedere non 
omittat 

§ 8. Et ut gesta per eum probe et laudabiliter, zelo fidei de mandato 
nostro, et per nos merito approbata, ad omnium illarum incolarum partium 
notitiam facilius perveniant, qua habita, possint se ipsos, ita, ne in praedictos 
prolabantur errores, liberius custodire, praesentes nostras literas, cum pro- 
cessu per eum habito, ac dicti Petri abiuratione, singulis illarum partium 
Episcopis significare non omittat, qui post significationem eamdem, Clero et 
populo suarum civitatum et dioecesum ea publicari procurent, et generaliter 
omma faciant, quae pro huiusmodi haeresis extirpatione necessaria fuerint 
seu quomodolibet opportuna vidcbuntur. 

[BUH. Rom., tom. 3, III, p. 171, 172]. 



59. 

Innocentius VIH, const. Summis, 5 dec. 1484. 

rit Summis dcsideran tes affectibus, prout Pastoralis solicitudinis cura requi- 
, uoes Cathohca nostris potissime temporibus ubique augeatur, et flo- 

Hbenter d°eT' S haeret,ca Dravitas de finibus fidelium procul pellatur, ea 
desidcriu aramus ' ac et,a,n t,e novo concedimus pcr quae huiusrnodi pium 
nostrae nn "« , V0 . t!vUrn sortiatur effectum. cunctisque propterea per 



. ex,,rpa,is - eiusdem fitlei zelus, et observantia in ipsorum corda fide- 



"'bu^extS . qUasi per providi °P era tons sarculum erro- 

liu >n fortius imprimatur. 

<Nocl in nn," e nl** ad nostrum non sine in ? enti molestia pervenit auditum, 
■onnuills parttbus Alemaniae supcrioris, necnon in Maguntinen., 



88 Romani Pontificcs 



Colonien., Trcveren., Saltzumburgen. et Bremen. provinciis cfvH.ttfc . 
locis et Dioecesibus, complures utriusque sexus pereonai r ' 
immemores, et a fide Catho.iea deviantes, cum daemo.Xs 
cubis abuti, ac suis incantationibus, carminibus et conlZlv u ' Ct SUc ' 
nefandis superstitiosis, et sorti,e g is So^S^^^ 
rum parrus, an.mal.um foetus, terrae fruges, vinearurn uvi e IT l *' 
ctus, necnon homines, mulieres, pecora, pecudes e \ h h ° rUm 
rum animalia, vineas quoque, ponLia, praTa Su b h fruraT 
errae legumina perire, suffocari, et Zff er 1, " ' * ali " 
homines, mulieres, iumenta, peco a, pecuchfs et ani^H ,p80K,Uc 
quam extrinsecis doloribus et torme,,»k % anim f ,,a ' d,r,s tai " «ntrinsecis 
homines ne gignere, X^ESlf^ et ^™'*" 5 ' ac «*» 
res ne viris actts co, iu«i redd re vl n ' ™ UX ° riDUS ' et muli <- 

quam in sacri suscepticS bllf^iZ ' ""^'^ fidem praeterea ^ 
que quamp.uri.na &^^ U ^'! t «>? SaCri,e *° * 
inimico committerc, et perpetS^nnn ™ & ,nstl ^ ante humai "" gener, 
lum, divinae Maiesta is^X n am * marUm SUamm 

Plurimorum. Quodque .ic Si fiH^^f ^ eXempIUm 3C SCa,ldaIum 
busA.eman,ae S u P erioris n ^** "' 8 ' in praedictis ^ 

ceses, et alia loea huTusmod ' provinci ^ civitates, terrae, Dioe- 

Sprenger, per cSJ ?|5S^Sr52r B R f? "^"^ necnon ^ 
f * p rofessores, haere.ic e p ^ av. ,tiT n • I "'^ Praedicatorum ' et Theo.c- 
fuerunt, pr0 ut adhuc evislun V * ™ PCr ,itcras ^oVcbs depu- 
Partium, quaerentes plura „ n0nnu,,i C,erici ' et laici illarum 

'at.onis huiusmodi provinc J 1?, T T^ 1, pr0 eo £ I uod in ,iteris ^P 1 " 
«ttcta, illarumque personae ac * ' ? l0eCe8eS ' tCrrae ' et alia ,0 " prac- 
expressa non fuerunt, illa sub JZT^ , ' uiusmodi norainafim, et specifice 
Pttefatis Inquisitoribus in prov nc Kft? mi " ime et propterea 

P;aed.ctis huiusmodi InquisC^^ ^ Dioecesious . terris et locis 
rum earumdem super exce' s m " T "■ S™** n0n ,icere - et P«*«* 
cerahonem, et ^^^^^ antedictis, punitionem, IncaH 

ES^^^^^tW^Z^ ****** asserere non 
S£n ? 7 CeSSUS ' Ct «nSffJSiff^ Dioecesibus, terris, et locis 

°«ic xsec°utio gitUr impedime '^ iu be" l remarient impUn,fa - 

labes haereti ' quom °clolibet reE^ per <- uae -Psorum Inquisitorum 

alio^f^, ^orumque ex^f* * 1 medf ° ,Ubmovere ' Ct * 

rSS" ! m T 5„S!I huiusmodi in perniciem 

ue prop, erea ' ' pr ° V,dere volent c Sl fid C i 2 e,? POrtunis remcdiis P rout nos,ro 
^ub JStSSTt Pr ° vindas . c iv itate ^ n h ° C maxime nos im P e,,enle ' 
eisdem superi^ deh^T' terras ' et ,oca P raedicta 

« ad wSESZZZS* ° mdUm 1 "quSon- ,n ! ? UiSiti0niSOffici ° CarCrC ' 
rectionem, s Uper excessib °" S huiusr "odi exequi licere, 

b -. «t per SfSft et f 5*G?2i2 ? m,nlbUS P raedictis C ° r ' 
«crrae, ct | 0ca ac perso ' l,ler,s Praedictis 52 ebere « P erit,de in omni - 

perSo "«e, et e Xcessus ^^nciae, Civitates, Dioeceses, 

ai - nominatim, et specificc 



Romani Pontificcs 



89 



expressa forent, auctoritate Apostolica, tenore praesentium abhii»,»* d 
potiori cautela iiteras, et dcputationera pmSSTSES^^ 
Dioeceses terras et loca, necnon personas, et criraina hi22Sl2X 
praefat.s Inqu.sitonbus, quod ips i, et alter pnmm ^ c * lcn »enres, 
filio, ioanne Greraper Oerico Constant L I oece^ M Sf ro i n T 
nroderno, seu quovis alio Notario publico. et r Siueltet e0rUm 
pro tempore deputando >n Provinciis, Civitatibus, U^Z ^"™ 
praedictis contra quascuraque personas CUiu^qur^dWo^ ° C ' S 
.ninentiae fuerint, huiusmodi Inquisitionis officiurn exeau^ l t ' P ™*' 
quas in praemissis culpabiles repererint, iuxta earun^ T T ^™™' 
incarcerare, punirc, et mulctarc. dcn,enta corri ? ere . 

§ 3 Necnon in singulis Provinciarum huiusmodi Parochialihnc i •- 
verbum Dei fideli populo quotiens expedierit, ac e» vfeum f, ' 
ct praedicare, omniaque alia, et singula in P aemissis e Uirca ' 
et opportuna facere, et sirniliter excqui Iibere eT I !te v * f necessar,a » 
.iberam de n Lce^^t^ * 

9 4. tt mhilominus Venerabili Frntri nnctm p«- 

pracmissa, ubi, quando, el auoliens „ J,i P r allum ' seu alios 

Huisiloruu, l.uLmod « ' 2 Zs eorum ISS? ^ pr ° par,e 

publicaus, non permithl eos S """ e re 1 uisitas . solcmniter 

™, c iisss^ssirss sup f r hoc contra pra « ik,a - 

^oraodolibct impediri m^Worcs e'l QUaV ' S aUC ' 0rila,e "ol»tai scu alias 
■* c. rcbcllcs cuiuscn Z T. Z ftatis iESS* C ' co " ,radfc '°^ 0-os- 
«•* ct excellenliac ant condi Hn „ f P raeemi ""«ac, nobi- 

*iP0 sint muJ nJtcZ '^, " ' qU0Cumque «^ptionis pri- 
<*u, formidabilio « ^«Tta "°"' S ' aUSpC " S '° nis ' e * m,eruieti , » e «««« 
«, omni appcllatton ' postposita e„ m Sen ' en "' aS ' CC " Suras ' et P oe ' 

eum scrvandis pmSTtn^vT^V' >eeiUm,s su " er his 

«rc, el reaggravarc aucTnri,!,: Sen,en, " tt ,DSas (l"o«ens opus fuerit) aggra- 

M. auxili„°brac„H "° "^"^ ^™"' a ° "° C 

si optis 

^"^^^^ - constitutionibus, et ordinationibus 

Nu enro, etc. Si qriis, e tc. ' 
mi Rom " t0 ">- 3. III, p. 191, ,02J. 



60. 

Jnn° centius m cons, OtticU nostrl, 25 U „. , 49 , 

S? Di ^ S^t' a q d U hr m o U « UniVCrSiS n ° Strae CUrae ^«s in 

^ n A P° st o'icae aucfo ita Lra e f ho f P n ^ "° S Wl,dfc Ut huius 

v r emedia e «am adhih, Draeservemus ' opportuuae pro- 

,ea '' Ct ,U »««am exquS r nS ' qU3e iUS SUU '" **U conse P qui 

S V " S ' et a canonrbus damnatis modis conculcare 



90 



Romani Ponlifices 



satagentium malitiis obvietur, transgressoresque debitis affidantur pocnis, ut 
a similibus abstinere discant; et alii, si non virtutis amore, et iustitiae z e | 
inducti, saltem formidine poenae perterriti, talia committere non praesumanl. 

§ 1. Sane multorum clamoribus, et fide dignorum relatione (non sinii 
maxima mentis nostrae perturbatione) accepimus, quod saepissime contingit, 
et quodammodo in quamdam consuetudinem, seu potius abusum deductum 
cst, ut cum aliqui ad Romanam Curiatn (ad quam, utpote communem omnium 
patriam, ex omnibus mundi partibus confluere soliti sunt pro iustitiae com- 
plemento, in causis potissime ad forum Ecclesiasticum pertinentibus, conse- 
quendo) accedunt, et causas in eadem Curia, Palatii Apostolici Causarum 
Auditoribus, seu aliis Iudicibus, contra eorum adversarios committi, et cita- 
tiones ad partes, ut moris est, et styli antiquitus in eadem Curia observati, 
decerni obtinuerunt, hi contra quos huiusmodi citationes executioni mandari 
debent, ad iudicia saecularia, et alias vetita, Principesque et Potentatus sae- 
culares recursum habentes, tam personis sic agentibus, quam notariis publicis, 
et aliis, etiam quibuscumque Cursoribus nostris, huiusmodi citationes exequi 
volentibus, per principales seu Iudices, et officiales saeculares huiusmodi, 
sub formidabilibus poenis inhiberi et praecipi procurant et faciunt, ne illas 
exequantur, et ut iam factas executiones revocent, seu saltem etlam iuramento 
adstringi, quod de executionibus huiusmodi relationes non faciant, alias- 
que ne huiusmodi executiones fiant, diversimode impediunt; et quando- 
que clerici, quibus in Beneficiis Ecclesiasticis (ius) competit, beneficia ipsa ad 
suorum adversariorum instantiam resignare, et iura ius nullum haben- 
tibus dimittere compellantur ; Notarii vero, seu tabelliones publici, ct 
aliae personae Ecclesiasticae , plus temporalem quam aeternam poenam 
metuentes, de huiusmodi citationum executionibus, et inhibitionibus seu 
impedimentis circa illas praestitis, etiam in virtute per eos in ipsorum 
creatione ad notariatus sive tabellionatus officium praestiti iuramenti, ab his, 
quorum mterest, requisiti, metu poenarum temporalium huiusmodi, instru- 
menta pubhca desuper conficere, et in publicam formam tradere, aut de his 
se rogatos facere non audent, ex quo iustitia perit, seu saltem retardatur, 
Benenaaque Ecclesiastica multotiens absque titulo canonico detinentur occu- 

vill^r rl ! a VCr ° A P° stolica contemnuntur, et auctoritas Sedis praedicUc 
vilesct hbertasque Ecclesiastica conculcatur. 

ne ,Lr'i,!! 0S ,g ,' tUr cupientes - quantum cum Deo possumus, huic morbo 
hac noZ T ? at ' ° Pportunam m ^elam adhibere, auctoritate Apostolica, 
sir Ll« JZ P ) COnstitutione *atutmus. et ordinamus, quod omnes, d 
staL, pK 7 saecular <*. quam regulares, cuiuscumque dignitatis, 
Curin cau^ M !Tt^!*** ordinis existant, contra quaa in eadem 
^222 " a tnCtari cons ^verunt seu possunt, de iure «I 
«cvolutionem ad iU r TV^ fu,Urum ' tam P« appellationem, sc U 
»iones huiusmodi n vl qu°niodolibet committerentur, et quaeciU- 

nendas, a „t quaevis all? COmrniss,onu ™ Apostolicarum, dccretas vel deccr- 
«4» contincntia. quo «uSTl! rcscripta Apostolica. iustitiam vel gr* 
P" * vel per aliUfli Zt*u ' ?■ lllorum tenorem cxecutioni demandentur. 

" SCU ah0S ' d ««te vel indirecte, quovis quaesito colorc 



Romani Pontijiccs 



91 



impedire aut impcdiri facere, seu clericis, ut Beneficia Ecclesiastica renun- 
cient, aut iuri in illis sibi competenti cedant, vel ut a prosecutione causa- 
niflij et iurium huiusmodi desistant, mandari facere praesumpserint, aut pro 
illis impediendis, et renunciandis, ad principes seu officiales saeculares, publice 
vel occulte, per se, vel alium, quovis quaesito colore, recursum habuerint, 
causam perdant, et omne ius, tam in petitorio, quam possessorio, in re vel 
ad rem, de qua agitur, eis competens, eo ipso amittant, et ad Beneficia sic 
renunciata obtinendum inhabiles existant. 

§ 3. Aliae vero personae Ecclesiasticae, seu etiam saeculares, quas causa 
huiusmodi non tangit, executionem citationum huiusmodi, aut aliorum quo- 
rumcumque mandatorum, seu rescriptorum, et provisionum Apostolicarum, 
ut praemittitur, impedientes, aut impedientibus huiusmodi, auxilium, consi- 
lium vel favorem, publice vel occulte, directe vel indirecte praestantes, cuius- 
cumquc conditionis vel praeeminentiae existant, sententiam excommunicatio- 
nis eo ipso incurrant, a qua (praeterquam in mortis articulo constituti, et 
satisfactione praevia) ab alio quam a Romano Pontifice pro tempore exi- 
stente, et canonice intrante, absolutionis beneficium nequeant obtinere. 

§ 4. Notarii vero, sivc tabelliones publici praedicti, qui de executionibus 
citationum, et mandatorum, ac provisionum huiusmodi faciendis, aut quo 
minus fiant inhibitionibus, requisiti fuerint, instrumenta publica desuper ad 
instantiam interesse habentium, seu interesse praetendentium (satisfacto tamen 
de congruo salario) conficere recusaverint, periurii reatum incurrant, ac exe- 
cutionem officii tabcllionatus amittant, fiantque infames eo ipso, et eorum 
instrumentis sive scripturis publicis postmodum per eos super rogitibus 
postea factis, et conficiendis, donec ab huiusmodi reatu periurii absolutio- 

nem, et infamiae abstersionem obtinuerint, nulla fides in iudicio, vel extra 

adhibeatur. 

§ 5. Et ut huiusmodi constitutio, et statutum ad singulorum notitiam 
deducantur, universis Iocorum Ordinariis in virtute sanctae obedientiae prae- 
cipimus et mandamus, quatenus statutum, et constitutionem nostram huius- 
modi, per se vel alium, seu alios, in eorum Ecclesiis, vel civitatibus publi- 
ccnt, seu publicari faciant, ac constitutionis huiusmodi copiam Cathedralium 
Ecclcsiarum valvis, ita quod verisimiliter ad singulorum notitiam pervenire 
v 3ieat, affigi faciant. 

§ 6. Necnon pro tempore existenti Curiae causarum Camerae Aposto- 
lca e generali Auditori, ut instante Procuratore Fisci nostri, et Successorum 
ostrorum Romanorum Pontificum, contra omnes, et singulos etiam quali- 
^rcumque praerogativatos, quos praedictas sententias et poenas sibi incur- 
ciet ^!^" 1, eisdem sententiis, et poenis illaqueatos tamdiu publice nun- 
cWtari t lb aUiS nunciari ' ac ut excommuiiicatos ab omnibus arctius 
*ibu8 ' - ° m,nus '^Wmla per eum desuper habendis servatis proces- 
Aposto| entCntlaS ' Ct poenas Prafatas iteratis vicibus aggravare, auctoritate 
M*k*M* P rocuret » donec ipsi sic excommunicati, absolutionis beneficium. 
^sfact.one praevia, meruerint obtincre. 

larja A ' Vo ' unuis a»tcm constitutioncm, ct statutum huiusmodi, in Cancel- 
ostohca publicari, et in Quinterno Cancellariae praedictae, inter alias 



°2 Romani Pontifices 



m.bi descriptas constitutiones adnotari, et describi, ac post duos m™ 
d.e publicationis huiusmodi computandos, omnes absentes, praesen Z Tt ' 
m eadcm Curia post diem publicationis huiusmodi arcta e ac oL T 
petenHbus dari, et concedi eo modo, quo a.iae constitution l de cuTa 
cedi consuevcrunt. 13 Cun " 

(Bull. Rom., tom. 3, III, p. 223, 224J. 



61. 

Alexandcr VI, const. /„ ernincnti, 13 apr. , 5 o 2 . 

fn^SX^?" SPCCUla ' diVina dlsponente c,emenlia ' *» 

preminu i Z nl? rf ^ nos,rae so,icitudi nis curas, quibus assidue 

P^^SS^^-^^f^ ,n Primls snscipere debemm 
^'-'CeZl;^ ad Romanam Curiam (ad quam velun 

Hnue de divers.V £JS?Sl? ° ' USt,t ' ae fontem Dro ilIa consequenda, con- 

c^ndi S cSStafi rStaSS! r** mu,titudo) pr ° eorum causis ,ra - 

dimentis, ffS Pr0SeUUentes ' Sub,atis ^ 

Ct quiete pcrsoualiter ♦ P rose q»endo, (n eadem Curia libere, tutc, 

conditione inspecta M i n P ermar,erc - P rout personarum, et temporun» 

§ l.Saue tam clil ISmSSSS^^^^ ****** ex P edirc - 
corumque Locatenentium 17 CaU8arum P^«i Apostolici Auditorum 

™m causas suas in dlctaCti ^ di K no ™m relatione, quam multo- 

maxima mentis nostrae ner , " a h pr . osc< » uent5u "'. gravissimis querelis, non sinc 
nosj fcl record. Innocentio Panf Vm Saepenumero accepimus, quod licet 
Placuit, sublato de medio ad Praedecessore nostro, sicut Domino 

™ntia, assumpt., tam eiusrl.JT™ Apostolatus apicem, divina favcnte de- 
Wcum, etiam praedecessorum , T° Centii ' q uam aliorum Romanorum Pon- 
,u u 'c Coenae Domini Pe 1« " ^™' Vesti K iis inhaerentes, singulis annis, 

* *l alium. seu alios, , Z,!^ CetCra ' 0mnes i,,os - ° ui Dcr 
!a«s ad eamdcm Curiarn faZ ^ P erao "M. Ecd «iasticas, vel Saecu- 
'" eadem prosequcntes Lut nm f"" 8 ; Ct neg0tils suis recurrentes, illaque 
VC1 Pwuralores ipsarum a ..t eti° I ,' nc 2 otioru »» gestores, Advocatos, 

«yt.b deputatos. occas on c ' s m r ,, AUdi, ? reS ' SeU ,udiccs su P er dictis " sc " 
^ «UHUrent, ve . occide r e n , 7 ^ negotioru m huiusmodi verbera- 

TJr' dirccte ' vel Indirerte. t ,,h EU SP °' iarcnt ' et *»« P er se - vel alium ' 
onsumrn , c p *e d.cta exequi, vel procurare, aut eisden. 

£LJ ttft 0rd,n, «. coi dit "i s n Verebant,,r " cuiuscumque praeeminen- 
n^ ^^ ^vis at ' 'eful. StatUS forent - etiamsi" Pontifica.i, 

^«slk* *JTS5 dicta ut f praede ™ praef3,i - 

dun >Uxat .n 1!! tCnt " 8 ' «"»"««, pcr a Hum d ' C facere consuevcranl, « 

C « for ™ Ce?r K tiCUl ° «Xtnt? Roman, " u P°" t if icc ' u . « isi 

Pn3s,s - ab solvi potesi " CC e,,am tu nc, nisi sub certis modo 



Romani Pontifices 



93 



§ 2. Tamen dierum crescente malitia, quamplures iniquitatis filii perdi- 
tionis alumni, excommunicalionis, et anathematis huiusmodi sententias par 
vipcndentes, horrenda inhumanitatc, detestandaque saevitia, mortem sitientes 
aliorum, videntes forsan se in causis per cos, vel contra ipsos in dicta Curia 
pro tempore motis, iustitiam non fovere, suorum salutis, status et honoris 
immemores, humani gencris hoste procurante, Deique timore postposito 
corum in dictis caus.s advcrsarios, aut illas pro eis in eadem Curia prose' 
quentes, aut procurantes, Advocatos, vel Procuratores eorum, testesque et 
Causarum praedictarum Notarios, multoties divcrsis excogitatis minis affi 
cere, invadcre, verberarc, mutilare, occidere, seu per alios, etiam assassinos 
taha procurare, et exequi (proh dolor) ausu temerario non erubescunt adeo 
ut plerumque ius suum in ipsa Curia prosequentes metu, et quadam despe- 
rat.one deducti, causas suas deserere, aut non sine magno ipsorum praeiu- 
dicio, et detrimento ad concordiara seu alias transactiones inhonestas, pactio- 
nesque illicitas, contra consueta.u dictae Curiae libertatem devenire et ab 
ipsa Cuna discedere cogantur, in Divinae niaiestatis offensam, iurisdictionis 
et auctontatis Apostolicae laesionem, aniraarum periculum, perniciosura quo- 
que exemplum et scandalum pluriraoruni. 

§3 Nos igitur, qui eamdera Romanara Curiam, veluti supremum iustitiae 

ettT 1 n f K ern ' nUm ° Pprcssorum omniun ' «fugiura, Iiberara, imraunera, 
tsecuram omn.bus conservare deberaus, considerantes attentius, quod plures 
euarum gravtas, quara Dei tiraor arcere solet a voluntate peccandi, et 

StoTs a e" t0 f PenCU, ° V ° ,enteS ° CCUrrCrC animarum . ae tan, nefarios prae- 
u m u aC ' n0r0S0S h ° mineS ' Ecc,esiasticae animadversionis raucrone 
St2«K-n ^ n . ,Cta hUiUSm ° di PnWWPftwh existat, huius per- 

consMutionis edicto, de Venerabiliura Fratrura nostro- 

3SSS5 LT" t c,esiae Cardina,ium consi,io ' praedictas excomnm - 

«« P ent E cS ' ir, , T neSqUe Ct SingUl3S a ' iaS SCntentiaS ' CCnSUras ' 
alli ApostoS cl^ « " a praesumentes ' P er canonicas sanctiones, ac 
ri«le aCoS an :° ,leS ' ^ omod °"bet latas. et prorau.gatas, aucto- 

'•o».quUo^suh P m ' eti,,n0Vantes ' ad omnes . et sin^ulos praedi- 
^inlus, eUrdtaus! C ° mprehensi n0n cssent ' c ^endentes, et amp.iantes, 

^£^JSSL PerPetU, ' S fUtUn ' 8 tCmp0ribus ' omnes ' et si, ^ uIae 
^us, ordini et „ f^n K , cuiuscuraque qualitatis, dignitatis, status, 

ficialibus, n nm tSFf*"** ^™' °. uae earuni ' m causis » «ara bene- 
?t P r o temporT ncTT' "5 Criminalib,,s . sivc '"■xtis, in dicta Curia nunc 

iam decretae su T "' S (etiam supcr ,,is ' °- uibus ,ilcrae «ecntorlales 

V «J Hlas pro els 1 '!" consccut a c non fuisscnt effectum) adversarios, 
,or< * ipsorum SkSSi * Ct P rocurantes - sive Advocatos, aut Procura- 
rios Praefato s ' ni ni dlt0rCS ' et a,ios Iudiccs quoscuraque, testes, et Nota- 

P " aIios talfa nroc. rn '"^' mVadere ' verberare - n ' uti, '-' rc . et occidcre, scu 
mU,,lati °. vel mo« fS u C f XCqUi l l«omodolibet praesurapserint, quaraqua.n 
«tefenclerint seu \Tn n ° D sec l uatur . aut ta,cs scientcr rcccptave- 

PUblice vel occ^he dir^ T*' ^ C0 P 8Ulum « auxiliu,n . v el favorem, 

' °'recte vel mdirecte praestiterint, sivc qui praemissa 



<)4 



Romani Pontifices 



etiam pro aliis, quomodolibet commiserint, ultra sententias, censura. 
poenas praedictas (quas etiam ipsi pari modo incurrisse noseantur) sl e* ? 
litigantibus causam ipsam, et omne ius, tam in petitorio quarn possesso " 
ac m re, vel ad rem, causa vel occasione huiusmodi quomodolibct cnmn 
tens, co ipso perdant penitus, et amittant. Si vero alii fuerint, ab ipsi (Zt 
e ommbus eiusdem Romanae Ecclesiae terris, perpetui exilii, omni spe rc 
tut.oms adempta, et si mutilatio membri, vel mors (quod Deus averu ' 
ubsequatur, u.tra causae, et iuris amissionem, ac exilii poenam huiusmod 
tam psi, quam pro e,s praemissa exequentes, et omnes alii supradicti d C n n 
s.t.oms a d.gmtate, honore, ordine, officio, et beneficio, ac laesae Mafi 
cnm,n,s sententias incurrant ipso facto. Eorumque officia etiam e££n 
Romanae Cur.ae, ac beneficia quaecumque ex tunc ipso iure vaL 

23"d *d£2£ pr H emittitur ' vacatura > nostrae - «W^t2 

liis pe nos l"'; 8f "2 FratrUm e ° rUrndem COnsilio ^rvamus. libere 
P ZteRjL u J ^ p dem t ,P raed,Ctam dUmfaxat confercntur, inhibentes , e quis, 
de H ° P ° ntin «<", quacumque sit super hoc auctoritate munitus 

q o o mnT erC ' drCa J 1,a PCr Viam Permutationis, vel alias fnS 
S upe q r his a nunn eSUmat ' Decerne " tes « «■* **** et inane, si secus 

Sm n^ I m " S f b0n '" S ° mnibUS ' 3 cunctis P er P etn ° diffidali 
babEs^uLS 3C ^f 168 ' Ct inhabiles habeantur - Et Postquam P ro- 

nulSs^if SlSiT? a ' iqUem SCe,US tam execrabi,e co ™ isis *. 
S Eaflbnis eX e C ° mmUnicat,onis et anathematis, amissionis, depositionis, 

ut IpF^^^^T? 1 .' adverSUS eum -ententl. requiratur. Et 
lere faclius t Sent° ' * Km0nsi h ° mines ' a tam execrabi,i ** 
saecularibusque pXni 3 o*i"1 lr \ , " ,r "- a " tUr - ° mnibUS - et sin ^ U,is Ecclesiasticis, 

nis. et ConXon~4nS tEVZ fT* ** 
cxcommunicationis etSel^ SanCtae obedient, ae, et sub Slmfli 

praefertur absolvi poLln tSS! 1 "S™" P ° e " a ' a ° Ua n0nnisi ' * 
commisisse, procurasTe aut , In,u f n P fnu8 ' ut <>"»"«. quos praemissa 

pro tempo^^is en^ ? te TSr ^*" 1 '' R ° man ° ^ 

venire, per se vel Z n'« » ' P qUem ad eius notitiam facile possit per- 

huiusmo^d 1 S s'i como^ 'r Tf™ " " om,ttant - oro revela,i ^ 
§ 5. NoTobs^antibus "c. " C ° nSeCUtUri - 
(Bull. Rom., tom. 3, III, p . 255-2571. 



62. 

II, const. ^., n; Pon ,, c/Si 28 f 5o5 

^^^^m^^^^^S^ 6 ^ ad ea Hbenter intendit, per 
Camcraeque Apostoli cac 'Z Monasteriori "" dispendiis obvietur, 

statu conscrvando, qUoHdte taS*??? °" era ' pro Ecc,csiae Roma ' 

quot,dic mcumbunt, Indemnitati debite provideatur. 



Romani Ponlificcs ^ 

I § i. Dudum siquidem ad audientiam fel. record. Bonifacii VIII et Ale- 
xandri V, Romanorum Pontiflcum, praedecessorum nostrorum deducto 
quod nonnulli ad Patriarchales, Mctropolitanas, et Cathcdrales Ecclesias' 
Monasteria, et Prioratus, tam regulares quam saeculares promoti, seu quibus 
per eosdem praedeccssores, seu Sedem Apostolicam, de dictis Ecclesiis 
monasteriis, sive prioratibus, hactenus quomodolibet provisum fuerat in 
expeditione literarum Apostolicarum super provisionibus huiusmodi negli- 
genles existebant; quidam vero ex praedictis, quod deterius erat, absque 
huiusmodi literis, in suae salutis interitum, ad Ecclesias, monasteria', et prio- 
ratus huiusmodi, praeter, et contra stylum, et morem Romanae Curiae lau- 
dabililer observatos, ac etiam Apostolicas prohibitiones, accedere praesum- 
pserant, ac Ecclesiarum, monasteriorum, vel prioratuum huiusmodi, regimini 
gubernationi, et administrationi se etiam ingerebant, et immiscebant, ac inge- 
rere, et immiscere damnabiliter praesumebant, iidem praedecessores cupientes 
huiusmodi damnis instantibus, et futuris remedium adhibere opportunum 
videl.cet ,dem Bomfacius praedecessor noster unam perpetuo valituram con' 
stitutionem, quae mcipit, Iniunctae, ' per quam inter alia sanxit ut Eoi- 
scopi, etc. K 

§ 2. Alexander vero praedecessor memoratus, ipsius Bonifacii praedc 
usom mhaerendo vestigiis, ac de consilio tunc venerabilium fratruin suo- 
) run, Sanctae Romanae Ecclesiae Cardinalium, auctoritate Apostolica et ex 
« ccrta sc,ent,a a.iam, quae incipit, Ex iniuncto, « edidit consUtulnem 

h e q Trch! Cr f t StatUit Ct dCCreVit ' ^ UOd ° mnes - et Patr ar! 

hae Arch,e P , SC op,, et Ep.scopi, Electi, Administratores, Commendatarii 

T:ll n Z7- qUiDUS PCr CUm «^rif te ApoSS 

« se q de Metr ° p0,itana ' vel W«rt Ecclesiis, vel Mona- 

comme 1 ^ n P "°; at,bUS ,, C ° nVentUa,ibu8 ' etiam administrationem, vcl 

S^SZT^^ V orum ,iteras usquead tota,efn 

«* Po " nnva t on F 17 " ^™ 1 " inC ' US, ' Ve ' ex P ediri n °" fecissent, 
^^TZ^ ammt r Wteri0mm ' Ct P rio ««««n, huiusmodi 
** negligen tem n Z C,UOmodo,ibet ^Uisiti (quam quem! 

^^^i^TJ • eo l n« quod Ecc,esias ' et mona " teria ' 

« ™nc praefaf a g uc t iT,^ SSa 3d effeCtUm P erd ^ere, ex ea die, prout 

et Apostohcae Sedis dispositioni specia- 

^ 1 '. super proviiionThJ '• d aV,t) tenerentl,r - et ^berent literas huius- 
expeditioncm PS ' S ^ SC Vd a,, '° S * USqUe ad P raef a<am earum 
!cds5f . infra annum Z reCept,onem ' ut praemlttitur inclusive, expediri 

^^««•providcri cn mf n Pr 7' S,0niS f3Ctae ' COntinue «Hiputandum. 1111 
^ ™ Prioraibua^ futurum.de Ecclesiis, mona- 

J^ uf Praefertu l , ' a " qU0 eorumdem . »"b poena simili, 

t compu and n ■ ' ''"^ an0Um 3 die P rovi sionis facien- 

^ ^ ad StLm J r; n " ,ter tenerentUr ' Ct deberent ,iteras iP^S 

P aeatctam totalem expcditionem, et receptioncm inclusive 



,4, °- ~ Bull. Rom ., tom. 3, II, p. 412, 413. 



96 Romani Pontifices 

cxpediri fecisse Et interim sub eadem poena per se, ^^^1^ 
provis.oms in forma, de regimine, gubernatione, seu adminSn » ! 
quasi, hcclesiarum, Monasteriorum, Prioratuumque praedictorum v ' * 
eorum, seu bonorum eorumdem, in spiritualibus, vel temporalibus ,11 T ? 
se mgcrere, vel aliter se immiscere, aut super his vel eo 1 li * 
dependentibus, ve. connexis, iurisdictionem a^liuuam T^^Z'* 
praesumcrent, ceterisque poenis contra praedictos, a ,C v a D 
et-am rat.one negligentiae muneris consecrationis ve bened.Vtio ' 
suscepti, statutis, inflictis, et a.iis in suo robor p ern an urt S; ", 
mane, censeri ex ea die, si secus vel aliter suner , ! ' " 

scienter> vd ~ in ^™-^ffl q 2S 

bunt, diu maneanr n suspenso sed „, fTT ? Pr ° emM * 
constitutiones deducant™ S „ Frrt - P * * d aCtUm ' iuxta Apos,olicas 
dignitatum SSSSi 5123^!?' m °" asteriorum - et Praedictarun, 
absque titulo e S ^1 . ' ^ Commendatarii > et Administratores, 
et Pen-culum, regimini, 

nostrorum inKT Ut, L "mo^rf 6 * ^ ™ praed ™ 
«ones praefatas, earum quamTi h^T ° T°' eX Certa SC,entia ' COnS,i,U - 
valitura d^"^ "g*»* COns,i,u,ioue P er P e,U0 

nes Bonifacii, Alexa, dr EZ Statu,mus ' et ordinamus, quod constitutio- 
Poenas, et ce„«u 2 et^ aedec «s°rum "ostrorum huiusmodi, etiam quoad 
omnibus, et per 1^°™ in eis «Pressas, quoad futura, in 
petuis futuris temporibu, nh! . n0KS ' qui 0mnes inviolabiliter per- 

constitutiones, et ordinatioues' eaTdern' qU °, Ver0 ad P raesentia - et P raeterita ' 
quod quoad Patriarchas ArrL m oderamur sub hac forma, videlicet, 

Commendatarios, Abbates Pr ' P " cop f °^. E P ,8 «>P05, Electos, Administratores, 
Apostolica de Patriarclni;' u». .? ° S ^ uosc unique, quibus auctoritate 
steriis, seu ^bTc^n^ 1 ^ VC ' Cathedrali ^esiis, aut ™ na " 
"'endam, hactcnus provisum tl ! ?*' h admi nistrationem, vel com- 

expeditionem, et receptionem ( , S " Per his Iiteras ^ ad totalem 

lutione Alexandri praed^essoris h .f 1 **" 1 ' ,nfra «erminum in consti- 

s ;ne literis conflrufa^^^fc ? " 0n fecernnt ' vel e,iam 

«*b, Ecclesiarum, iSSSSS,' T"!!^ co " s <*rationis, et bene- 
et ll.i incumbunt, vel e ™im m, P " 0ra,uum administrationem acce- 
^e bcneficiomm, i„ dic ta Came ' ° S ' *" P ro quorumcum- 

aTZ : empUS 'P ro " ,u «°^ Pf ° Seipsis ' -I a.iis, infra 

L P !h ^ 8Cntcntias 1 et poenas n ' ^** tc nuinis non solverunt, 
- bu, contentas incurren P n nas . n P2'w.s constitutionibus, et ob.iga- 

E co!°n T nSeS> a die PubUcatio^Ti^ 

m c°T? nU0S ' li,cras nu, ««mod ota Z ,n ^ncellaria Aposto- 

rint - ct * his ouae dchcnt. Ga^ p^^t^ et ad se 

epraed.ctae satisfeceriut: ex tunc (dum 



Rotnani POttilflcM 97 



„ nroV isioncs, collationes, seu alias quaslibet dispos.t.ones de Ecclc- 
TVZJX Priorttibua, dignitatibus, et beneficiis praed.chs, a prae- 
sus , Monasn ■ , ^ ^ ^ quocumque> ve , qUomo documque factas, 

dicta Sede _ A P huiusnl0 di constitutionis nostrae, ius quaes.tum) 

n0 " S Teicommunicationis sententia, et aliis poenis, quibus per praed.- 
^ ,P nn \ m IZ vel obligationes respective obligati essent, abso.uti, et ad 
f rltHro^ privati essent, plenarie restituti, auctoritate nostra 
ZSZfiSSZ si praemlssa omnia, et singu.a in ipsis constituUonibus 
contenta observassent, et poenas praefatas non mcurr.ssent 
[Bull. Rom., tom. 3, III, p. 265-267J. 

63. 

Iulius II, const. Regis paciticl, 24 febr. 1509. 

Regis pacifici qui regnat in caelis, iicet insufficientibus meriHs vices 
gerentes in terris, cunctorum fidelium statui, prout ex susceptae serv.tut.s 
tenemur officio indefessa solertia intendentes, ac animarum pencul.s obv.are 
cupientes, ad ea per quae ubique, praesertim in terris Romanae Eccles.ae 
sponsae nostrae subiectis inter fideles eosdem, caedes, rixae, et contentiones 
cessent, scandalorum tollantur fomenta, pax, et concord.a v.geant, prospe- 
risque eorum successibus consulatur, opportunae prov.sionis operam mipen- 
dimus, prout in Domino conspicimus salubriter expedire. 

§ 1. Sane non sine maxima animi nostri perturbatione accepimus, quod 
nonnulli fidelium praedictorum, inimico humani generis instigante, et al.qu.bus 
ausis occurrentibus, et plerumque minimis, et inhonestis, ac lev.bus verb.s 
ad contumelias, contentiones, et diffidationes devenientes, ut alter alter.us san- 
guine satietur, ad temporales Principes, et dominos maxime Civitatum.Terrarum, 
et locorum Sedi Apostolicae subiectorum confugiunt, ut eis locum tutum, 
sive campum ad duellum, seu pugnandum assignent. Et quamvis Principes, 
et domini praefati, duellum sive pugnam eis dissua 

rent, tamen plerumque locum, aut campum tutum huiusmodi assignant, 
malevolumquc altercantiuni propositum ad exccutionem augent, magisque 
uhi quam alteri favent, ex quo hominum mortes repentinae, et nisi div.na 
gratia praeveniantur, animarum perditiones, mutilationes, et vulnera, inter 
astantesquc pugnantium amicos, odia, et altercationes, et ex uno inconve- 
"ienti plura oriuntur In ipsorum fidelium animarum, et corporum penculum, 
s'enerisque humani praefati iacturam, perniciosum exemplum, et scandalum 
plurimorum. 

§ 2. Nos igitur qui fidelium praedictorum tranquillitatem, et pacem sin- 
«ris dcsidcriis exoptamus, saluberrimis Christianae Religionis documcntis, 
et cxemplis Deum tentandum non esse praemoniti, Salvatorisque Domini 
nostri Iesu Christi, qui Petro Apostolorum Principi, Ut gladium mitteret in 
va ginam mandavit, praeceptis cdocti, attendentes hominem homini, inter 
qwem cognationem quamdam natura constituit, insidiari nefas, et gladiatoria 



98 



Romani Pontifices 



munera, et purgationes huiusmodi vul?ares T^U^T- " 
damnari, cruentaque spectacula a sacris ^anonibu et Z ST ^ 
jnMMta et improbata, sicque pugnantes SK^^TST? 
pun.n, et cum omni tempore, potissimun, tem.n i„ CrS,S P oenis 

q»ie.e pub.ica detestand.; ^tpl T ?* * don * ta 

nobis oblatae petitionis instant.am, sedTe^strTmera dtr^ ^ 
certa sc.entia, hac in perpetuum valitura 1, • mera del,bera hone, et « 
torum huiusmodi usim dam L eT imn lh ' ? Ue,,0rUm ' 
Ecclesiae mediate, vel immediiTsubf^K ' 61 ***** Rornanae 

tate, et potestate/ac JSSSSSSSSS Z ZT^ qMvfa ^ 
tentiae poena e quacumque causa 2» - " . commnn ' c ationis lataesen- 
prohibemus: Dictosque ^«Ita Z*^™*"* 1 ***' fieri °™"o 
et puniri, pro homicidio, v v »nelT h imDUne ca P j P<^ 

nulla cis consuetudine AaLS^S^ T ^™™™ disnositione '». 
Ecclesiae, mediate, vel immedhte „ S ? , Cor P ora q ue in duello in terris 
IW prohibentes. U ° leCt,S ,acto morienfium in sacro sepe- 

omnmu; ^JJ ^52?^ P° ena > et interdicti ecclesiastici, 
Domicel.is, Baronibus, TSSISSS^S^ ^ 1 ^' Marcn,oni ^ 

*** et ^ 3 ^^^^^ 9 D ° miniS ' Vicarii9 ' Communi,a - 
Ecdesfte, mediate, vel immediato ,'„k Ct loconim Praefatae Romanae 

Petuis fnturis temporibuT aliOu £™ mandantes . ne de cetero per- 
rin *. et ex quacumque caus F e J"™'?™^ et nobi.ita.isL- 

campum liberum ad duellum «T ' eg,bus non improbata, locum seu 
doHbeJ assignent, concedant, seu " hnf * P ugnand ^ tutum, quomo- 
factani, vel permittant, sub exrnm ' 3Ut assi & nari . «>ncedi, seu tradi 
mi"ium ducatorum Camwae T^^^ ^ Sententiae ' et QUatuor 
*■ fncurrenda. Et 8 i mJ$FSSSL%$ ^*"» poena pro qualibd 
mam vicem fuerint, ultra dictas . 18 v,olatores ' "Kra dictam pri- 

Romana Ecclesia ob.i„„ er E"J? £\ ^*' SCU vicariatu . °- nern a dicta 
P^sentiun, praecipfmus, manda^ ° ^ Ap ° St0lica auctoritate, tenore 
qulbuscumque statutis, e SSSSSS££** ^cernimus, non obstantibus 
n 'bus quavis auctoritate ediri" et n k • PUvilc ^ lndn, « 8 ' et eoncessi °- 
qulbuacumque. * S " et qu ' b «»vis concessis, ceterisque contrariis 

R ° m - t0 - 3 . IH P- 309, 3.0J. 



64. 



^£St^ *r- ct — <* 

gencris WrtSS ' t0rC ' ac ^hisnutmn m , lmpr ° bitaS ' animas occU ' 

a Sttictti p afribl|s "npel.unt, ut quae sibi 

^ngregatione fidelium, 



Romani Pontifices 



pro huius sanctae Sedis dignitate, et Ecclesiae unitate servandis, ad schi- 
smatis occasionem tollendam (quo in Dei Ecclesia pcrniclosior morbus inve- 
niri vix potest) Spirftu Sancto cooperantc, non minus provide et salubriter, 
quam necessario, decrcfa et statuta esse noverint, damnata audacia, et exqui- 
sitis artibus et fraudibus attentare temere conentur, et cis contravenire con- 
tendant, nunc novorum editione iurium, nunc antiquorum innovatione et 
declaratione, nunc vero extensione, et novarum poenarum adiectione, prout 
salubriter expedire conspicimus, solicitis studiis obviare curemus. 

§ I. Sane licet olim fel. rec. Pius Papa II praedecessor noster, de 
fratrum suorum S. R. E. Cardinalium, cuntorumque Praelatorum, ac divini 
et humani iuris interpretum, Curiam Romanam sequentium, in dieta, seu 
Congregatione Mantuana existentium approbatione, matura prius et gravi 
praemissa discussione, et de eorumdem congregatorum unanimi consilio et 
assensu, ac ex certa scientia provocationes ad futurum Concilium, efficacis- 
simis, et palpabilibus rationibus, tamquam erroneas et detestabiles damna- 
verit, ac sub excommunicationis latae sententiae, et interdicti poenis praece- 
perit, ne qua persona cuiusvis dignitatis, sive etiam Universitas, aut Colle- 
gium, quovis quacsito colore, ab ordinationibus, sententiis, se„ mandafis 
qu.buscumque suis ac successorum suorum appellationem huiusmodi inter- 
ponere auderet, et contrafacientes, „na c„m fautoribus suis, et consilium 
auxihumve praestanfibus (sive hi tabelliones essent, sive testes, sive advocati' 
sive al.i quicumque) non solum poenis et censuris praedictis, sed etiam iis 
quae aesae maiestatis, et haereticae pravitatis reis imponuntur, obnoxios 
csse statuent. 1 

et rL 2 m !; COn v dU !- lame " Lauredanus Dux ' R °g ati - generale Consilinm, 
iu^r" Venebannn ' omnes q»e. et singnli patritii, et cives Commnnis 
SlfT' , CUm Prov,sor,bus - Potestatibus, Commissariis, et reliquis offi- 
suis (quorum auctoritate, industria, consilio, opere a„t favore, civi- 

™ Zh ', CaStra ' Ct afCCS ad n ° S et Sanctam Rornanani Ecc'«»'*n. Iegi- 
on Z noh 8 ' ° CCUPa / ae fUCrant aUt detineb ^tur) de fratrum nostrorum 

nan "° ^T* * ^' Ut intra Certum tern,inum ' sub P oenis 

in ISSS** ' t C f f" Ctani AnostoIicam Sedem plene, et omni ex parte, 

^ZnZ t r ° ' ^ ,ibertate ' CUm ° bediCntla reeo ^ nosee re n t ti 
S m^T' CCrViam ' Arirninum . ^ventiam, Sarsinam Civi- 

Foroliv en T \ ^ Ct d, ' Strictu lDSarum - cun,Qne Caesenaten., 

SS tore^t r H r : it0n ' iS ' CaStriS ' ° DDidl ' S ' terris « et ,ocis ' ouae occu - 

«* tSSESS T e - nobis ' et dictae Romanae Ecc,esiae ' cuius « 

mi nus illonnn rc,axarcnt - ato . ue fnde recederent, nec impedirent, quo 
°bedientia m m ? ,,abl,at ores, ad piae matris suae Romanae Ecclcsiae 
am revcrteren tur, omnes corum fautores ab auxilii in talibus prae- 



sl «tione deterrpmln % ""'"" a ... .«1,^0 H .ac- 

"«iusmodi non ".°:_!! a ^^.WWtfoiil, monitioni, et mandato nostro 

ipso innodati censerentur, a qua, praetcrquam "in "mortis"artiwIo 



'"'USmodi nnn M "" U '>** u,0,uw,,, > "iwmuwin, ci iumiuhiu nusiru 

.111« , 1 Parentes, maioris excommunicationis sententia, de simili con- 



c °nstituti, ner fttti« m —••*•», » m""> f-^-iv.^...,... ... ,„„» tli) „ 

" a"um, quam per Romanum Pontificcm, etiam praetextu cuius- 

' C ° nSt - Exseera <>"". 18 lan. 1459. - Vldc supra, Id N. 55. 



100 Romani Pontifices 



cumque facultatis, cuicumque pro tempore concessae, absolvi non nn . 
(quam qu.dem excommunicationis sententiam in huiusmodi no Tn . " l 
eventum iteratis etiam vicibus aggravavimus) paternis monl JJEJ* 
iussis obsequi, prout debebant, indebite recusantes ceu oui L b " S 
fidunt et superioris mandata contumaciter ob uofuS ut quae mmT 5 
usurparunt, indebite, etiam cum animarum suarum 5^™^^!!^ 
proh.bitum, atque damnatum remedium confugientes a TeouisitTnn ' 

nati cuVr*^" 1 Perditl ° niS qU ° ndam l0annes Bentiv °' u *. et eius 

innixi i^odH *cSS» d :-h " PerVerS, ' taS attCndenteS ' qUi Pr0pniS 
et superiorum iussa sll?!l? P mana P ati ' salubri * decreta Patrun,, 

etiam scissTonis c ?u sa P h 1 ' ,nconsutilei " Christi tunicam scindere, ac 
Pt^cteZl^toh ?™; , COntendunt . et Ecclesiae unitatem dividere, 
ctorum Patrum et S-o P0S ? ,1Cae P rinci P atu ™ tollere, et contra tot San- 

magna ^l^"*?* 10 ?'" ^ * damnabi "" ,er ' 

rentes inter cZTtalZ UDCSCUnt ' et contrafacere non verentur, asse- 

nationi hulu^uSSS^ 5.T^.^ ^™" 3 "^ SeU determi ' 
deliberatione, quod aliquTus r ' 1 "S**" P raes,atione * eu persuasione, 
vel decreto, ad futurum r! . * R ° man ° Pontifice > seu eius sententia - 
decessoris constitutionT nonU^ appdlari P ° Ssit ' dicta Pii 

'nterpositione, vel scrinh «. n ' S ' ,n ,psa actua,i appellatione, et illius 

«sertione se excusare ttU.""".^ 86 irnmiscuerint . * cetero tali 
opportunam tam immanl h q " . 10 P° 8terum Praesumere impune valeant, 
§ 5. Hac generali et'in pcr,cu,08 ° morbo m edelam adhibere volcntes. 
scientia, et potestatis pfcninX?H Va, '' tUra constituti °ne, ex certa nostra 
Cardinalium con S i| io promT h ' VCnerabi,ium fratrum nostrorum S. R. E. 
Praefatatn, tam citra, quam . ui« SanC ! mus ' c °nstitutionem Pii Praedecessoris 
°*nes. tam ecclesiasticas aul\ h u,tr ™ontanis partibus, quoad 

* Cardinalatus honore \Tl ,a . res personas ' etiam Regali dignitate. 
c ° egia, congregatione , communitates, Ct 

P«uo valituram declaramnc ' . „ 3C P^menta valuisse, valere, et per- 
Publ.cauonis ontissae (cuius ^ITSS^ S0,CInnitatis cuiuslibet. etiam 
S , qUM iuxta lUam fieri equirehT ? VCl P« b ««nda defectus praetendi 
'"vio.abiliter obse^ut ^ 1 ex P raeterif °. ™nc et in 

tSESZ* P0Cnis ' et «naur^fe ^ vio,a,ores - cuiuscumque 
obsun^ ***** c °ntraria C on S S CXpressis . quocumque tem- 

§ 6 rw ««aine. seu potitis corruptela non 

dici isssnra dec,arames P oen as , 

llbet, pro verL ,» , ntraVenien, « incurre r ° ? ,rn P<>sitas (quas ipso facto 
P ver 's et ludubitatia schi Sma Urr re *> »wus) ipsos et eorum quenf 

• ei '"consutilis tunicae Domini 



Romani Pontifices 



10! 



nostri IeSU Christi violatoribus, et dissipatoribus, ac de Catholica fide male 
sentientibus, habendos et reputandos, poenisque canonicis, et Iegalibus contra 
tales impositis, subiacere, et cum Dathan, et Abiron partcm, et damnationem 
habere, ipsasquc etiam poenas et earum quamlibet omnes illos incurrere 
volumus, cuiuscumque conditionis existant, et gradus praerogativa fulgeant, 
qui in Senatu, consiliis, parlamentis, congregationibus etiam synodalibus, et 
provincialibus, vei alias quomodolibet, tacite vel expresse, vocc vel scripto, 
per se vel alium (cuiuscumque timoris, vel reverentiae velamine, vei prae^ 
tensa excusatione, et superioris mandato non obstantibus) decreverint, con- 
suluerint seu deliberaverint, vel aliorum dicta approbaverint, consilium aut 
vocem dederint, ut ad futurum universale Concilitnn a nobis, vel successo- 
ribus nostris Romanis Pontificibus, contra praedictam Constitutionem appel- 
lare liceat, possit, vel debeat, dictas poenas ad ipsos, et eorum quemlibet 
contravenientem in praemissis, tenore praesentium extendentes, et locum 
habere declarantes, omni ambiguitate cessante. 

§ 7. Et nihilominus provocationes, et appellationes, tam per Leonardum 
Ducem, Rogatos, Consilium, et Commune Venetiarum factas huiusmodi, 
quam per quoscumque alios praedictos pro tempore faciendas, et inde 
secuta quaecumque (utpote contra Pii praedictam ac praesentem Constitu- 
tionem attentatas) nullas, prout sunt, et invalidas, nulliusque roboris vel 
momenti fuisse, et pro tempore fore, auctoritate, scientia, et potestate simi- 
Hbus, statu.mus, decernimus, et declaramus, ac pro potiori cautela, cassamus, 
et annullamus. 

§ 8. Et ultra supradictas poenas (quas contra constitutionis huiusmodi 
v.o a ores n suo robore permanere decernimus) loca quaecumque, ad quae 
v.o atores .psos declinare,et in quibus scienter stare permitti contigerit, eccle- 
snshco supponlmus interdicto, decernentes illud, quamdiu ipsi violatores 
um ?™1 Cr K ,erint '- U I P raefertur ' et P er triduur " Post eomm inde disces- 

Sribi m^damT ™^ *" X « Cancc,,ariac ctiam 

§ °. Non obstantibus, etc. 

[Bull. Rom., tom. 3, III, p . 312, 313]. 



65. 

eo X (in Conc. Lateranen. V), const. Supernae dispositionls, 

5 maii 15 14. 

Provid?nth%^ P ° Si ! i0niS arbitri °' qU ° C0C,estia P ariter et terrena ineff ^iH 

Rlii State^ : n f Ub " mi bcati Pctri so,io Christi "nlgenlti Dei 
^rt^l^, 1 ?, 161 * Romanum Pontlficem, decet In primis P ro 

h ^ omSiun, ^ 1 ' 8 S, ' bl divinitus commissi P rovidl exercere 

d 4linam U T £ ^ P f astoraIis officii solicitudine cum Ecclesiasticam 
' Per omnes fere Christifidelium gradus, bene recteque viveudi 



102 Romani Pontifices 



regulam temporum difficultate, ac hominum malitia, licentiaque et lm 
tate m deterius ita labi, def.ucre, aberrareque longius a recta via HSH 
t-mus ut nisi provida corrigatur emendatione, tovrioT^oXZ 



§ 2. Cupientes igitur, quatenus nobis ex alto permittitur ea iam nim».. 
in^enua mala corrigere, ac pleraque in pristLm sacrirum C a ! 
obscrvantiam reducere, ac in melius iuxta sanctorum Patrum Stuta dnl 

fe. on :r srs; 7* T ia sacro approbante "Ssrssas 

et ^SSS^^ P-Pterea incepto, 

exordiri pr ° m ° t,0n,bus ad Ecclesiasticas dignitates constituimus 

U^en^ PP - 111 P-^cessor noster etiam in 

in personis nrZl? h , c CtaS ' morum ^ ravitas - ac '«"terarum scientia 

-Ca K£ ote et Abbates ***** 

lati ad reeimen Frrit *' qUam cum immeriti assumuntur Prae- 

rum a Ro m Pont ' m P romou "°nn,us Praelatorum, qua- 

motis per^os ad F.H g ° haberi debet ' e ° P raesertim °. uod de P«> 
reddituri sunf Stahn «SttL M ° naSteria in extref "° iudiclo rationem Dco 

Poribus, P^S^Kt^T^ Ut deinCepS per P etuis futuris ,cm - 
steriis pro SSS^S"*!^ 3C ^dralibus Ecclesiis, et Mona- 

tutionem^etar naLra ,US , dC PerS ° niS P raefati AIexaudri cons,i - 

»on ad alicuius instan L ^™™' literaru -"q u e scientia praeditis, 

«rvationem aut alio aunv,/" COrnmendam - et administrationem, seu con- 
siarum prudentiae nobiNHH, d ° K .P rovidea tur, nisi ratione utilitatis Eccle- 
quae cum competenti litcra prob,tat,s ' experientiae, atque curialitatis anti- 
fuerit faciendum. Idemque i m - SedC Apostolica meritorum, aliter visum 
Postulationes per Sedcm A r*' Ct P ostulat 's> quorum electiones, et 
vari . em Apo.tol.cam admitti consucverint, volumus obser- 

§ 5 - Quinimmo ut acciint;.,c am 
vtantur, statuimus ut Cardi,»! f nt,us q ue idoneae personae promo- 

E «lesiac, seu Monasterii rebZ CU ' electionis . Postulationis, aut provisionis 
«ttnoris est, referat nmrimVJT™^ ******** in sacro Concistorio. 

uni cuinslibet OffiTEE CXaniiniS * 3C rclationis huiusmodl sibi 
gjgun, vel, si ea die, qu Jb TcZT P*!*™* 1 in 'P so Concistorfo per 
Jorium non fuerit, pV S^rLT^ " ° nus inilmctu "' Conci- 
qu? n n C ' S "o am aut aiiUm quemlibet ex suis 

ction L P T m 8Ui ° rdinis CaTd am £S dCDeat ' Qui tres P riores ali, ' S 

?^pS^ ^ •SEKS^Str? tCnCantUr « n^umquede, 

vocatis , d0 „co 7 d,C,US re,ator ^iSe promotioms . ««"imarie, et de 
uo «eos, graveSi ct { . dc djgnos m, ,c t. et si qui contradixerint, his 

' C 7 \ • , ' ct 51 e^pediens, opusve fuerit 



Romani Pontifices 



103 



alios ex officio assumcre, processusquc, ct iura eiusmodi relationis, una cum 
dictis testium, die faciendae relationis sccum ad Concistorium deferre debeat, 
nequc ullo modo referat, si pracsens in Curia promovendus maiorcm Card. 
partem antea non adiverit, ut quae a referente collega sint Cardinales audi- 
turi, oculata fide, quantum ad personam promovendi attinet, cognoscere 
possint. 

§ 7. Et quoniam Episcopalem dignitatem tueri illaesam, et ne improbo- 
rum impugnationibus, aut accusantium calumniis passim pateat, muniri par 
est: Statuimus, ut nullus Episcopus, aut Abbas, quovis insiante ac requirente 
nisi sibi copia, et facultas legitimae defensionis permittatur, etiamsi crimina 
fuerint notoria, diligenterque partibus auditis causa plenarie probata fuerit 
privari valeat. ' 

§ 8. Neque aliquis Praelatus invitus, nisi aliis iustis efficacioribusque 
rationibus, et causis, transferatur, iuxta formam, ac decretum Concilii Con- 
stantien. 

§ 9. Et quoniam ex comrnendis Monasteriorum, ut magistra rerum expe- 
rientia saepius docuit, Monasteria ipsa, tam in spiritualibus, quam in tempo- 
rahbus grav.ter laeduntur, quippe quorum aedificia, partim commendatario- 
rum negl.gentia, partim avaritia, vel incuria collabuntur, et in dies divinus 
cultus m his magis diminuitur, passimque obloquendi materia personis prae- 
serl.m saecularibus praebetur, non absque dignitatis Apostolicae Sedis dimi- 
nunone, a qua commendae huiusmodi proficiscuntur, ut eorum indemnitati 
salubnus consulaturj Volumus. ac sancimus, ut cum llla per obitum Abba- 
tum qu. illis praeerant, vacaverint, nullo pacto cuiquam possint commen- 
da (n,s. pro conservatione auctoritatis Apostolicae Sedis, et ad occurrendum 
mal.tns .1 am impugnantium, pro temporum qualitate aliter nobis de Fra- 

rscn nH 0rUm C ^f° ViSUm ^ 6 " 1 SCd de P erS0 " a id0nea iu ^ ta 

P escnptam constitutionem eis ita provideatur, ut illis idonei Abbates, prout 

uecet, praefutun s.nt. r 

vel dere°«n a m Ver0 ^° nasteria ' 1 uae commendata fuerint, cum per eorum cessum 
CrdS , qU 15 era,,t coiuincndata, commendac huiusmodi cessaverint, 
po«i t h US , aXat ' 3C PerS0UiS auaIificatis - et benemeritis commendari 
de « Jem r ^™™ Mo,,asterioru ' u commendatarii, quibus ea 

•^S?^*TI? ? ,iusvis dignitatiSi honoris ' et p raeemiueutiae 

habuerint sen? f Card " ia,atus houore ' et <%nitate fungantur, si mensam 
P^rtem nro in^ am ; ^ s * orsum a me,,sa Conventuali, quartam suae mensae 
«ncndis saJ; ' anrat,one fab r.cae, seu pro ornamentis, vestibus, ac paramentis 
«iget a 'c *„,h , . SqUe fiU P a,, P crum aHinOnla, aut sustentatione, ut maior 
tactumn dici. M neCCS ' itaS - Si vcro mer,sa fuerit communis, tertiam omnium 
««PPortan t . tu er " S1 ' Di commc,,dati P artei " Pro supradictis oneribus 
"'bus, impaHiri f SUbstcntatione Monachorum, omnibus aliis deductis one- 
wmniendis JLZu? A ° hterae ' qi,ae su P er M°"as*eriorum huiusmodi 

«pediri, aiioo inc" , r ; CUm C ' aUSU,a hoc ipsum s P ecifice «Primentc debeant 
§ liW 81 a "l er ^Pediantur, nullius sint roboris. vel momenti. 

^e ProvideriT'? ^ $ hu,U8modi abso . ue ^W* fructuum diminu- 

dccet. ut tam dignitati Praesidcntium, quam Ecclcsiarum, et 



RomarU Pontlflces 

aedificiorum necessitati consulatur: DecernimuTp^a^^ " 
super earumdem Ecclesiarum fructibus pensiones minimP r mUS ' ul 
ex resignationis causa, aut etiam alia quae in Lreto n Z cl ?*"' " isi 
probabilis, et honesta habita fuerit. Concistorio iu sUi 

§ 13. Ordinamus etiam ne Ecclesiarum ar mm«, m „ 
rum, et Militiarum membra a suo llZ quod 2 

«nu et raU abilj ^ J^^^^-^absurdum, absque * 

8^ ^ellai:;^s^: q ^rs a^, in casibus a iure ~. - 

lificaLlux^rrm?n1 S ur a s Utem * 't* ■*"*«'«■» duo nisiqu* 
urgenti cau a R n! ~mmums non concedantur, nisi ex ma R na et 

^xssrsst dignitatis parocn, ' a,es 

viam unionis, vel commond- T*™' * princi P a,es . etiam per 

terminum duorum am,o rut *^™ T qUatU ° r «^entibus, ex Z 
retentis, reliquas dlmZ ?JZ ^Tu Ut ^ 1 "' auatuor tantum « * 
enari valeant i„ m ™ Z 1 nZ *' * diraittent »a huiusmodi resi- 

Personis per eos nominl? "^ 1 "' ad effeCtUm ' Ut de iiiis P~videa!ur 
« qua,i,atibu S es ' ' qUaCUmqUe reservatione etiam generali, etia. 

•ermino nisi dimiscnnt n „ Uin . pefS0naru ™ resultante non obstante, quo elapso 

i-petrari, talesque ™^£S rlZ' &C P ° SSint ,ibere ut vaCanha 

memoriae loannis Panae YyV , P ° enas extravagantis, ' recolendae 

statuimus, ut speciales rLn«« P^edecessoris nostri incurrant. Item 

instantiam minime concedantur 5 qUOrumcumque beneficiorum ad cuiusvis 
§ 16. Et cum S R F r h- 

Summum Pontificem hononnf u*'™ 8 0fnnea in ipsa Ecclesia P osl 
,um est, ut vitae mundith • Praecedant, conveniens ac debi- 

Quapropter non modo horJ* V ' rtutum s P'endore cunctis praefulgeant, 
mus, et ordinamus ut d P „7 C ° S 3C m °nemus, verum etiam statui- 

iuxta doctrinam ADosTotV"'""^ Cardina,ium pro tempore * 
; ' U,m a malo, sed ab om ° ' U S ° brie ' caste . * pie vivat, ut non 
luceat, Deumque in primis D ! abstin ens, coram hominibus 

JWj, Missarumque cTl S honormc * Stal omnes vigi.es, ac divinis 
^nesto, prout fac « M habea ntque Cappe l as suns in 

n o P d P o leXqUe non fas 'u. aut ^ 

«odo reprehensibiUs, ne pecS *, "T 5 SUperfluis rebus - » e q» e aliquo 
m K Ut aequum mo S ' ?? dendi< l" ^odum licentia inde nasca- 

Kj*** «^.vSSStoJ?^ Specu,Um dici mcreantur - 

«SS2 alios p a a T erant modestiam - Ac p - 

•ucceaabrtt rSSS?^ ,am public e QUam 2 Romanam Curiam venientes, 

Piant Str ° S * ra «°»e, Hberaliterquc ^ traCtent > et a P ud n0S> * 

§ n p Corum negocia commenclata susci- 

domtbus non nunis,er ium lndecoru«, p • 

habMnt > n * ceteris . E P;«eoporum. Praelatommque in 

• C un., „, pratb Al ^ ln8ntun ' * sacro caractere insi- 

,n Extrav«g. | oan . XXII. 



Romani Pontificcs 



105 



gniti, in vilia descenclant ministeria, passimque Pastoralis officii contemphim 
inducant. Eos itaque quos vel nunc habent, vel in posterum sunt habituri, 
honorifice, ut fratres, ac iuxta eoruni status condecentiam tractent. ' 

§ 18. Ctimque Romano Pontifici communi omnium Christifidelium patri 
assistant, personarum acceptatores, vel advocatos eos fieri, valde inconve- 
niens est, propterea statuimus ne partialitatem suscipiant aliquam, neque Prin- 
cipum, aut Communitatum, vel quorumcumque aliorum contra quemquam, 
nisi quantum iustitia et aequitas postulat, eorumque dignitas, et conditio 
requirit, promotores aut defensores fiant, sed a privata omni passione seiun- 
cti, sedandis et componendis inter quoscumque litibus, omni diligentia 
vacent, incumbantque. Principum, et quorumcumque aliorum ac praesertim 
pauperum, et Religiosorum iusta negocia pio promoveant affectu, oppressos 
et iniuste gravatos iuxta vires suas, et officii debitum adiuvent. 

§ 19. Tituli sui loca, si praesentes in Curia fuerint personaliter, si vero 
absentes, per Vicarium idoneum semel saltem singulis annis visitent, Ciericos, 
et Populos Ecclesiarum titulo suo subiectarum cum diligentia inquirant vigi- 
lentque circa cultum divinum, et bona dictarum Ecclesiarum, moresque in 
pnmis, et vitam Clericorum, et Parochianorum solerter explorent, eosque 
omnes, et singulos ad recte, honesteque vivendum paterno moneant affectu. 
Pro augmento autem divini cultus, et salute animae suae, quilibet Cardinalis, 
vel in vita donet, vel in mortis articulo relinquat suo titulo, quantum sit 
satis ad Presbyterum unum commode ibi sustentandum, vel si Ecclesia indi- 
geat reparatione, vei alia subventione, tantum UU relinquat, vel donet, quan- 
tum conscientiae suae videbitur. 

§ 24 Habeat itaque eorum quisque Sacerdotes, et Levitas honestis vesti- 
mentis mdutos, attenteque provideat, ne quis in familia sua quoquo modo 
ene ic.atus e in sacris ordinibus constitutus, vestes portet versicolores, nec 
tenh 1 1 * ' qU ' ° rdini Ecc,esiastico P^ni conveniat. Quare in Presby- 
deTene «T* 1 ' ^ CO,orum ' °- Uae Clericis iure non Prohibeantur, 

SSednl \ 3d ta, ° S SaItem dimissas ' et 1,abentes <"P""t»te» iu 

2 Hn CnU et f Can ° nici etiam dictarum Cathedralium, ac primam digni- 

caSi Um ?J Cg,at . IS habentes ' et ^^inalium Cappellani Missas celebrantes, 

«dantar P 7 e PUD,iC ° tene ' 1ntUr ' Scutiferis vero paul ° su P ra ta,os co ^ 
laborios 11 i "u QUia in aSSidu ° SUnt motu ' ministerioque funguntur 
rin SZi'*, eV,0r i bUS ' 3C magis ^ ditis vestibus uti P° ssi nt, ctiamsi fue- 
ut ab honest a r m , m Presbvteratus ordine non sint constituti. Ita tamen 
ordinibus n nn . n ° n d ' SCedant - sed ita vivaut . u * mores Ecciesiasticis suis 

faciant, et tam '7^ ^ C,erici temperate ' ac modeste omnia 
c °mam au t V beneficiati, quam in sacris ordinibus constituti, 

^amentisau ' 1 II n0n nu,riant ' neque mulas, aut equos cum phaleris, 
P an no tantum !\ ve,,uto ' aut serico factis habeant, sed eiusmodi rebus ex 
dic ton., n contrafrr C ° n ° S,mp,iciter utantur - Si qUh autem familiarium prae- 
a Prcesentium nE \, P ° st treS men ses legitima monitione praecedente, 
" 1Un >"«tionem Z» h,liusmodi Vest es prohibitas gestaverit, ln excom- 

perc cptione fn.rt, \ CT ° lnf ™ treS a,ios menses non se correxerit, a 

"•nctuum ex beneficiis quae obtinet, suspensus intelligatur. 



106 



Roinani Pontijices 



Quod si pcr alios sex menses in liuiusmodi^e^a^r^TT 
sent, lefiritima similiter monitione praecedente lS™3J? ° bstlnatus P"'na„. 
que habet, privatus sit, et esse ^^^^^^^ 
stohca libere impetrari valcant. q Vacantia « a Sede Ap . 

Jencnciatis, ve, in sacris 22£^ V* n,0US al "' S *■» 

habere volumus. Hoc uno *rS^* *£^ ' 0CUm 
Familiares,rubri coloris vcstim n^a ZZ ' ' n Z / et Rom ' Pon '- 

d'ne dignitatis Pontificalis. P ^ pr ° decentia - et consuetu- 

- § prt 5«Ki^^ J-* operum optimon, 

ac superstitionibus contra veiiTet «*« Reg,0nes haeresibn s, erroribusqne, 
Divinorum mandatorum Ec SLL^ft^ McctK Sint ' et ubi 

Prineipes seu Popu.i be.liT m " n r qU, " qM **> " 

m °d' scire, ac nobis, et R om Pn" " t,meant - Haec et huius - 

dabunt, ut o Ppor tuna et sa lutaria '.1^° ^*" 1 * referre °P e ™ 

studio excogiUri valeant ^ ma,iS ac pestibus remedia, vigilanH 

assistentia. et^dislVsIoHcaT Llf^ 18 VCrSetUr in fre quenti Rom. Pom. 
^ard. in R 0m . Curia *°«*. Propterea statuimus, ut omnes 

">enses, si extra llaliam S ' * qU ' "5? abSe " teS ' si Ita,ia ' intra «* 
tutionis revertantur Alioou n ? T' u pub,icati °n's praesentis consti- 
suorum emolumenta amittm. •? beneficiorum , ft omnium officiorum 
ter Card. concessis quamdm S PrfVi,egil8 ^ enera,iter et «P** 

•»'s. quos ratione officiUb A Po ^ careant >- ««ceptis tamen 

mandato, »„t licentia, vel fusto ' ? ^ ' niuncti ' vel de Romani Pontificis 
J'ente,vel aegrotationis, abZ - ,Z Z' T quavi8 a,ia ,e S itin ' a 

causa impc- 

bus eisd lem Cardinalibus ^S^^^ indu,tis ' et immuni,ati ' 
"ostrae ' contentis, et expre STfc? " a n ° Stra sub data corona.ionis 

. § 3 2- Et cum omnis iefes • h SU °, robore nihilominua permanentibus. 
jMcria assucfieri ad bonum maimS ad ° ,eSCentia P«>na sit ad malum, e. a 
£"'««. ut Ma«istri SchoUmn T ° PeriS * Ct effect us:Statui,„ U s et ordi- 

nstr,? T. in Knunmatioa, itJEE?*™* pueros suos - sive adolescen- 

S u c t dche r u ' vcruiu & dSSrtS ac , cctcris huiusmodi audire ' d 

Sa orl 5 ;" divina ^ c jRg" Ca > J-? ^ Rdigionem per- 

rebus I p U? d,cbl «squc fcstivis 22" rT' Sacn Hvn,nl ' e t Psalmi, ac 
hocuri e . Rc, ' g,0,,em ' et bonos mores 1 \ ^ ^ docere P°ssint, quam in 

,i,er PraS Vmaqi,e offici ^ audlnd ? ncdum ad Missas ' ^ 

bo "os mores Ct Sermo " c s auS ^ acccdant ' et Sl ' mi - 

§ ^ Ad ad «*i*wiT!E2? m r d,an,i ni,,iique contra 

°ivini nomlnh^ , S dam Vero «ecrabilem hT« ? lcgere possint - 

n,8 « et Sanctorum contempmm 8 „ aaphemi »n'. quae in maximum 

1 <*» w „ 15M a modum lnva,uit: statuimus 

R ° ,n - t0 '"- 3. III, p. 350-353. 





Romani Pontijices !07 



et ordinamus, ut quicumque Deo, palam seu publice maledixerit, contume- 
liosisque atque obscoenis verbis Dominum Nostnim lesum Christum, vel 
gloriosam Virginem Mariam eius genetricem expresse blasphemaverit, si 
munus publicum, iurisdictionemve gesserit, perdat emolumenta trium men- 
sium pro prima, et secunda vice dicti officii; si tertio deliquerit, illo eo 
ipso privatus existat: si Clericus, vel Sacerdos fuerit, eo ipso quod de 
delicto huiusmodi fuerit convictus, ctiam beneficiorum quaecumque habuerit, 
frudibus applicandis ut infra, unius anni mulctetur, et hoc sit pro prima 
vice, qua blasphemus ita deliquerit. Pro secunda vero si ita deliqucrit, et 
convictus, ut praefertur, fuerit, si unicum habuerit beneficium eo privetur- 
si autem plura, quod Ordinarius maluerit, id amittere cogatur. Quod si' 
tertio eius sceleris arguatur et convincatur, dignitatibus ac beneficiis omnibus 
quaecumque habuerit, eo ipso privatus existat, ad eaque ulterius retinenda 
inhabilis reddatur, eaque libere impctrari, et conferri possint Laicus vero 
blasphemans, si nobilis fuerit, poena XXV ducatorum mulctetur, et pro 
secunda vice, L Fabricae Basilicae Principis Apostolorum de Urbe applican- 
dorum, et aliis ut infra deducitur. Pro tertia vero, nobilitatem perdat. Si 
vero ignobilis ac plebeius fuerit, in carcerem detrudatur, quod si ultra duas 
vices pubhce blasphemans deprehensus fuerit, mithra infami per integram 
d^em ante fores Ecclesiae principalis mithratus stare cogatur, si vero pluries 
tn hoc ipsum peccatum lapsus fuerit, ad perpetuos carceres, vel ad triremes 
damnetur, ad iudicis deputati arbitrium. In foro autem conscientiae, nemo 
blasphcmiae reus, absque gravissima poenitentia, severi confessoris arbitrio 
taiuncta, possit absolvi. Qui vero reliquos Sanctos blasphemaverit, arbitrio 
luuic :», rationem personarum habituri, mitius aliquanto puniri volumus. Sta- 
u.mus etiam, ut saeculares iudices, qui contra tales blasphemiae convictos, 
o .«dvertennt, eosque iustis poenis minime affecerint, quantum in eis 

e l l„ T S ? leri ° bn ° Xii ' Cisdem quo °. uc poenis subiiciantur. Qui 

libet virp h nqUfrendi8 ' punicndis q» e diligentes, ct severi fuerint, pro qua- 
mul t rn 1 , eCem - am, , 0rUm indu, g entiam consequantur, et tertian, partem 
eum ver hk C m - anae u habCant - Q uicumo . ue vero blasphemantem audierint, 
con.JI, ', 0b,ur ^ are teneantur,si cltra periculum suum id fieri posse 
«u "ecl C " m Cmq "? . deferrC ' VeI notificare »P«o '"dicem Ecc.esiasticum, 
tem s mu a ,l' ntra tndUUm debeant - Quod si plures clictum blaspheman- 
«ncrint ,1 u, ' 8mgU " eUm aCCUSarc «eneantur. nisi forte omnes con- 

««clae o£ cdien l Pr .° C !" ,CtiS fUngatur ° ffici °- Quos on,ncs in virtute 
^•erentia et 2 ™™ m ™> et moncmus in Domino, ut pro divini nominis 

°«cH8sime exeo^ / U S d ° n,inil ' S ac terris P rae missa omnia servari, et 
ac Piioperis 2 ' H 3 " f n u- aC uberrimam » b "P so D eo tam boni 

ab Apostolici S^f? ''' si,ni,em q ue annorum decem indulgentiam, 

^enms plStetS COnsccuturi - c "'" *crtia parte mulctae qua dictus bla- 
ind «>gentia, n et JuT° ?* ^ SCC,US P uniend " m curavcrint, quam quidem 
defercnti, Bimiliter u mU,Ctae par,em - BCCUsatori blasphcmi nonien 

modi blasphemos n C assipnari ^lumus, aliis poenis contra huius- 

ma nentibi, s . PCr 8aCr08 cano »es exprcssis, nihilominus in suo robore 



I 



Rontani Pontijices 



§ 34. Ut clerici praesertim caste, continenterque, iuxta canonum praec 
vivant, statuimus, ut contrafacientes acriter secundum canones puniantu 

§ 35. Si quis vero, tam laicus quam Clericus, de crimine propter aunrf 
vemt ira Dei in filios diffidentiae, convictus fuerit, poenis per sacros cano 
aut ius civile respective impositis puniatur. nes * 

§ 36. Concubinarii autem, sive laici sive Clerici fuerint, eorumdem cano. 
num poems mulctentur, neque Superiorum tolerantia, seu prava consuetudo 
quae pot.us corruptela dicenda est, a multitudine peccantium, aliave quae! 
Iibet excusatio, eis aliquo modo suffragetur, sed iuxta iuris censuram severe 
pun.antur. Ad bonum vero, et quietum regimen Civitatum, ac locorum 
omnium Romanae Ecclesiae subiectorum, constitutiones bonae memoriae 
Aeg.dn Ep.scopi Sabinen. olim editas, innovamus, easque inviolabiliter ser. 
van praecipimus, et mandamus. ■ 

§ 37. Et ut nefariae simoniae labes ac pestis non solum a Romani 
Curia, sed ex omni etiam Christiana ditione in perpetuum eiiciatur, constj- 
tut.ones per antecessorcs nostros, etiam in sacris Conciliis contra huiusmodi 
s.momacos ed.tas innovamus, easque inviolabiliter servari praecipimus, ac 
poenas m e.s contentas pro cxpressis et insertis haberi, et delinquentes etiam 
auctontate nostra affici volumus. 

§ 38. Statuimus quoque et ordinamus, ut quilibet habens beneficium, 
cum cura vel s.ne cura, si post sex menses ab obtento beneficio divinum 
o i .c um non d.xer.t legitimo impedimento cessante, beneficiorum suorum 
tructus suos non faciat pro rata omissionis recitationis officii, et temporis: 
™,nT , U3m iniUSte P erce P tos in f: »bricam huiusmodi beneficiorum, vel 

sTrnT < L m ° SynaS er ° gare teneatun Si vero u,tra d»ctum tempus in 
S, ? " ge nt «.«>ntumaciter pennanserit, legitima monitione praeccdente, 

autem Sf2T CUm Pr ° pter ° fficium detur beneficium. Intelligarur 

de m df ' ".Tk tCr f' qU03d h ° C Ut Denefici0 P rivari Possit, qui pcr quin- 
omislne r S 3 De ° tamen «Itri pracnSssa de dida 

Z 2 1 2 urus rat,onem - Quae poena in habentibus p' ura beneficia rei - 

terabd.s tot.es s.t, quot.es contrafacere convincantur. 

MonLterionm,n Um frU °l UUm Ecclesiarum Cathedralium, et Metropoiitan. 
rum" 8 I na™ di ' m 1™™"™«*** Beneficiorum Ecclesiastico. 

7ol ex" e" e T " administratio ' ad "os. et Rom. Pont pro tenv 
iur7 et Tnont lll 7' V eiUSm ° di Ecc >«ias, Monasteria, et Beneficia 
SKS,?? Pertineant ' sa «ularesque Pr incipes, omni 
^^i^^^?^ **** Monasteriis, ac Beneficiis 

tus, et 55i2JS3EJ?S2: , tatuimus el ordinamus - ut fructus - reddi - 

uUos Princines cH ara 772. ♦ T^ 1 ac Benen ciorum per sacculares 
Potentatus ffiJS Z!^ ^ Reginacvc ' seu Respublicae, ve. 
quascumque 2 ' * ' Z ZZ ^ ' Udices etiatn Ecclesiasticos vel 

Regum, Reginaru^ "™md«„ '-P erat0riS ' 

mandato sequcstrari, occuparivc auV rnln ,. PUblicarum - vel Potentatuum 
modi Ecclesias. Monastena. ac ' BencS oh detineri: lpSiqUe 
mstaurationisque. sine Rom. Pontifici, Z ° ^ 8ub P^etextu fabricae, 

Pro tempore existentis expressa licen- 



Romani Pontijices 



iOM 



• aut eleemosynarum, seu quovis alio colore, aut fuco, impcdiri non dcbeant, 
" a ' inus de illis ut antea libere, ac sine impedimento disponere valeant. 
Et°si sequestrati fuerint, occupative, aut detenti, integre, libereque, ac sine 
Leptione vel mora, Praelatis ad quos de iure, legitimeque spectant, resti- 
tuaiitur de quibus, si dissipati nusquam reperiri possint, eorum iusta aesti- 
nutione facta, dictis Praelatis satisfieri volumus per eos, qui dictas seque- 
strationes, applicationes, dissipationesque fecerint, aut fieri mandaverint, sub 
poena excommunicationis, aut interdicti Ecclesiastici a talium Principum 
terris et dominio, eo ipso incurrendis. Et ut eorum, ac eiusdem subiecto- 
rum bona ubicumque reperta, st moniti parere noluerint, capi, et retineri 
possinL Ipsi vero contrafacientes, tam supradictis poenis, quam privationis 
(eudorum, et privilegiorum, quae a nobis, et Romana vel aliis Ecclesiis nunc 
et pro tempore obtinuerint, et aliis contra violatores, et oppressores liber- 
tatis Ecclesiasticae, etiam per extravagantes, et alias Constitutiones, etiam 
incognitas, et forsan in usu non existentes, impositis, quarum omnium teno- 
res pro expressis et insertis habentes innovamus, ac perpetuum firmitatis 
robur habere decernimus, et declaramus, ac secundum eas per quoscumque 
ludices, etiam Sanctae Romanae Ecclesiae Cardinales sublata, et adempta eis 
aliter iudicandi, declarandique potestate, sententiari, iudicari, et interpretari 

debere volumus, atque mandamus. 

§ 40. Et cum a iure, tam divino quam humano Laicis potestas nulla tn 
Ecclesiasticas personas attributa sit, innovamus omnes, et singulas Constitu- 
liones fel. rec. Bonifacii Papae VIII etiam Praedecessoris nostri, quae incipit: 
Felicis, 1 et Clementis V quae incipit: Si quis suadente, 2 necnon quascumque 
alias Apostolicas sanctiones in favorem Iibertatis Ecclesiasticae, et contra eius 
violatores quomodolibet editas, et poenis etiam contra talia praesumentes in 
Bulla quae legitur in Coena Domini, contentis, in suo robore permansuris. 
Et cum in Lateranen. pariter ac Conciliis generalibus, sub excommunica- 
tionis poena, prohibitum fuerit, ne Reges, Principes, Duces, Comites, Baro- 
ncs, Respublicae, et alii Potentatus quicumque, Regnis, Provinciis, Civita- 
tibus, ac Tcrris quoquo modo praesiden. collectas, decimas, et alia huiusmodi 
onera, Clericis, Praelatis, et aliis quibuscumque personis Ecclesiasticis impo- 
nant, exigantque, neve a sponte etiam dantibus, et consentientibus etiam 
recipiant, atque in praemissis auxilium, favorem, consiliumve palam, vel 
°cculte praestantes, in excommunicationis latae sententiae poenam eo ipso 
'"cdant, et ipsae quoque Respublicae, ac Communitates, et Universitates 
circa hoc quomodolibet delinquentes, Ecclesiastico eo ipso subiiciantur inter- 

ICto ' Pra e'ati etiam praemissis absquc Rom. Pont. expressa licentia ultro 
wnsentien. excommunicationis, et depositionis poenam ipso facto incurrant. 
fertu ImUS * - ordinamus ut de cetero talia praesumentes, etiam si, ut prae- 
ipso 7 ^ 31 ''' 031 ' Iuermt » ultra supradictas poenas, quas contravenientes eo 
ncurrcre volumus, et innovamus, quod ad omnes actus legitimos, inl.a- 

les> et 'ntestabiles habeantur. 

! f 5> de Poenls, V, 9, in Vl«. 
de P° e "is. V. 8. m Clem. 



110 



Romani Pontijiccs 



§ 41. Et cum secundum leges civiles ct sarrnn.,,, r 
sortilegia per invocationem Daemonum, canta ton Z \ C ^1T ^ 
stitionesque prohibitae sint: Statuimus, decern mu S e t' or n' '^' SUpcr - 
qu. n praemissis culpabiles ^ t^S^A^R^?^ 
notentur; si vero non destiterint, deponantur Sque fn M ' 7 
tempus arbitrio Superioris praefiniendum detrudant^ l bZr M ° naSter,Um * 
Ecclesiasticis priventur. Laici vero utriusque sexus '^' et ° fficiis 

aiHs poenis iuris, tam civi.is quam Ct 

que 2 "t^ s :^ H de m :. ma,e 

polluti, vel Iudaizantes a C 1? I ' aKqua haeresb 
cumque loco, e prae^ 

versione pun antur "statuL^r ! ex P el,antur » ac *bita aniniad- 

in dicta Curia rnilme o™d,t . T di,i ^ nti "'"^'^tione ubique, ct 

criminis reos eTXnJ^ • 7 ^ PCF 005 de P uta "dos, et e «, 

aMue • — -i 

Pro nunc ordinlmusT t al Uti0neS ' % ° rdinationes ™* trae huiusmodi quas 
tam OmSZ^^T' disciplinam concernant, 

que locoruJ TSZJTA ^ h RonMUtt Curia « quam «»» "* 
observationem StaSSter' tene T"*** C ° SqUe ad COrUm 

§ 44. Et „ fnt VOlUmUS ' atcu,e decernimus. 

cien.^r an i toS r^Jf^ 8,118 censuris ' ac P oems m contraf, 

tur, cE, 2 E^^Sj^ ^ der0gare in a,,QU0 *"» 
Per earum chspLtioneT otuW * CXC ° g,tatae fuerint . declaramus, 

dee ««. .HonnnV^ ° M pr ° rSUS iuri cornmuni ' vel 

- qun in eis p^^^^ u,hten « der ^tum esse. Quinimmo 

mptelam, vel abusum 2 ™ temporum ' aut «ocorum vel hominum cor- 

vigorem suum amiserint qUamcumq - ue aliam causam minime probandam, 

1'ter observari mandamus ' """^ ' nnovamus - confirmamus, et inviolabi- 

«rum PUbllSone! W Constitutiones post duos menscs ab 

ctius inhibentes ne quis eas Z de «mimus, et declaramus; distn 

tionesve facere absque special rS2 8 . Uper ° iS comn » e ntarla, interpreta- 

•»n».t Si quis auS„ ausTteme^n^ ScdiS A P osto, <" cae "<*ntia, prac 
scntentiac poenam eo i pso KnT COnlraveuer i<> excommunicationis latae 

ergo omnino hominum, ctc 
Si quis, etc. 

[ * m Rom - tom. 3, IU, p. 395-401J. 



Romani Pontijiccs jjj 



66. 

Leo X (in Conc. Lateranen. V), const. Regimini universatis, 

4 maii 1515. 

Regimini universalis Ecclesiae disponentc Domino praesidentes, iuxta 
Pastoralis officii debitum, libenter intendimus utilitatibus subditorum, ad 
conservandnm Iibertatem Ecclesiasticam, et removenda scandala, ponendam 
concordiam, et nutriendam quietem inter Ecclesiarum Praelatos, et eorum 
subditos, eo propensius Apostolicae solicitudinis studium adhibemus, quo 
dissensionem talium fore dispendiosam experirnento comprobatur, necnon 
indulta pariter, et privilegia eisdem subditis in ipsorum Praelatorum dispen- 
dium, tam per Praedecessores nostros, quam Sedem Apostolicam concessa, 
ita libenter modcramur, ne exinde scandala procedant, neve ex eis tilli dctur 
materia malignandi, et personae Ecclesiasticae a bono obedientiae, necnon a 
divini perseverantia servitii nullatenus retrahantur. 

§ 1. Sane nuper ad nostrum relatio fide digna perduxit auditum, quod 
Canonici Patriarchalium, Metropolitanarum, et Cathedralium, et Collegiata- 
rum Eccfesiarum, et alii Clerici saeculares plura praesumunt, quae ipsis infa- 
nuam non parvam pariunt, et aliis inferunt laesionem, praetextu exemptionis, 
et libertatis a dicta Sede obtentae, Ordinariorum correctiones et ordinationes 
subterfugiunt, ac eorum forum, sive iudicium declinant; nonnulli etiam impu- 
mtatem suorum excessuum per privilegium exemptionis obtinere sperantes, 
excessus .psos committere non verentur, quos nisi pcr exemptionem, qua 
gaudent, crederent se defendi, nullatenus fuissent commissuri. Hinc itaque 
ccciit ut propter eorum audaciam, qui praetextu privilegii exemptionis, 
mpun.tatem excessuum obtinere confidentes, nonnulla multoties committant 

nnhT' ^ - UaC D,urimum diffamatur Ecclesia, et scandala gravia gene- 
rantur, pot.ss.me autem cum talia per eos, ad quos eorum spectat cor- 
0, incorrecta remaneant, scu illi ad quos spectat illa punire, negligunt. 

huiuLnrfs ° S V ° " e 60 P raetextu de »cta remaneant impunita, morbo 
luimus u H neCCSSanam adhibere ^elam, sacro approbante Concilio sta- 
Scde deminrf *? " ' qU ' btIS exem Pt°rum correctio et punitio a dicta 
Mmmissi debihi illam vigilanter «'ntendant, et diligenter officii sibi 

lcgitime eonmSi e . xcquantur ; et quamprimum eis exemptos ipsos deliquisse 
exempti mctu e ° Sdem exem P tos d eHnquentes puniant, quod iidem 

,tm 'ti Dr{Kil;r POe " ae a su,s arceantur insolentiis, et alii eorum exemplo per- 

§ 8 Et P mCrit ° P erhorre scant. 

c,io non servetur CC,Csiasticus ordo confundatur, sl sua unicuique iurisdi- 
favere . ac litib lIS f ,nar,orUm inrisdictioni (quantum cum Deo possumus) 
bus ' expensis n" 1Cm Ce,eriua im P°ni, et litigantium immodcratis sumpti- 
***** tam JiriWr Sa,agenles ' Statuimus, et ordinamus, quod singulae 
^«modolibct cnJ ' qUam C ' vilcs et mixtae - ac forum Ecclesiasticum 
rali,er reservata n o 7 ' ^ bcneficialcs ( d »rnmodo beneficia ipsa gene- 

n raerint, et iosorum singulonim beneficiorum fructus. 



ff 



112 



Romani Pontifices 



redditus, et proventus, XXIV ducatorum auri de Catuera, secundum com 
munem aestimationem valorem annuum non excedant) in pritna instantia 
extra Romanam Curiam, et in partibus coram Ordinariis locorum dumtaxat 
cognosci, et terminari; ita quod nulli ante definitivam sententiam liceatappel- 
lare, nec appellatio si fuerit emissa ullatenus admitti, nisi ab interlocutoria 
quae vim habeat definitivae, vel a gravamine minime concernente negotium 
principale, quod per appellationem a definitiva sententia reparari non possit, 
nisi alter collitiganttum adversarii sui potentiam merito perhorrescens, seu 
alia probabili, et honesta causa aliter quam per proprium iuramentum saltem 
semiplene probata, coram Ordinario non auderet litigare. Eo enim casu, 
causae piae, etiam appellationum, in dicta Curia, etiam in prima instantia! 
committi et cognosci et terminari possint. Alioquin appellationes, et illarum! 
etiam aliarum causarum huiusmodi commissiones in posterum, et quidquid 
inde secutura fuerit, nullius sint roboris vel momenti. 

§ 10. Et quia saepius et multiplici relatione percepimus, quamplurimas 
Ecclesias, et illis praesidentes Episcopos, tam citra quam ultra montes, 
vexan in eorum iurisdictionibus, iuribus, et dominiis, ac turbari a domicellis, 
Pnncipibus, et nobilibus eorumdem, qui sub colore iurispatronatus, quod 
m beneficiis Ecclesiasticis habere confingunt, nullo privilegio Apostolico 
suffulti, sine Ordinariorum collationibus, et Iiteris, et absque aliquo saltem 
colorato titulo, beneficia non solum Clericis sed etiam Laicis conferre, Sacer- 
dotes et Clericos delinquentes ad eorum libitum punire, decimas omnium 
rerum, ad quarum solutionem de iure tenentur, ac Cathedralium, et alia quae 
legis D.oecesanae, et iurisdictionis sunt, et ad ipsos Episcopos dumtaxat 
pcrtinent, temere auferre, fraudare, usurpare, seu ut praemissa fiant man- 
oare, ac ipsa et fructus quoscumque ne a Civitatibus, Terris, et locis eorum 
ex rahantur prohibere, feuda, possessiones, et praedia occupare, et indebite 
etmere, seu ad feuda et bona ipsarum Ecclesiarum cis concedendum, ac 
oenei.ca Ecc esiast.ca personis per eos nominatis conferendum, minis, et ter- 
ror.bus, ac alus viis indirectis inducere, et compellere, et alia quamplurima 
oamna, .acturas, iniurias, Ecclesiis, et earum Praelatis, ac Clericis praefatis 
imerr, non i modo permittere, sed etiam expresse mandare praesumant. 
stici r ttendentes ^itur quod Laicis in Clericos et personas Ecclesia- 
ustum \\ ! Ecclesiastic *. non est attributa facultas, atque aequum ct 
non iSr /" C ° S iUra insur e ant . Hla offendere praesumunt. Nec- 
quan Z £2£ fT?* n " * ^ nostro et Apostolicae Sedis honori. 

Sc^r EcCtes,asl,carum ***** et prospero s.atui non sine dam- 
v rtu^p" a T m f"!f h AC CUDienteS ' C0S obscrvantiam iurium, 

quam TdUcSrum d ^ adieCtarum «aggcratione pocnarum, 

o^ncs et sSui contLT 3 tc <"erariis ausibus refraenare, 

violatores, t «1 £ F i ' ^ SUDCr Dccl n^rum soiutione, et contra 
ct tam S R E Tidin, eS,arUm ' Ct inccndia rios. agrorum depopulatores, 
ahas pJ^SSSSa frat - nostros Episcopos, d 

ct eorum b^SSlmT^^ f RegUlares > et dctinCnteS ' 

h corum lfi&«lS«H*^ inclebiteoccupintes, aut eos 

perturbantcs. seu molcstantcs. eos quoqu^ 



Romani Poittifices 



113 



ad conferendum beneficia Ecclesiastica personis per eos nominatis, aut alias 
de illis pro eorum libito voluntatis disponendum, et feuda ac bona Eccle- 
siastica in emphyteusim concedendum, aut alias vcndendum, temere compel- 
lentes; necnon statuta contra libertatem Ecclesiasticam facientes, et ad prae- 
missa auxilium, consilium, vel favorem praestantes, hactenus emanarunt, 
innovamus. Et cum ea nedum itiri contraria, sed etiam Ecclesiasticae liber- 
tati opprobriosa sint quamplurimum et adversa, ut de officio nobis credito 
dignam Deo possimus reddere rationem, affectibus et monitis paternis, bnpe* 
ratorem, Reges, Principes, Duces, Marchiones, Comites, Barones, et quos- 
cumque alios alterius cuiuscumque nobilitatis, praeeminenttae, potentiae, 
seu potestatis, excellentiae, vel dignitatis existentes, attente hortamur in 
Domino, eisdem in virtute sanctae obedientiae mandantes, ut ipsi constitu- 
tiones praedictas observent, et faciant a suis etiam subiectis inviolabiliter 
observari, quacumque consuetudine contraria non obstante, si divinam offen- 
sam, et Sedis Apostolicae debitam vitare voluerint ultionem. Ac collationes 
de dictis beneficiis sic factas, nullas et irritas nihilominus esse decernimus, 
ac illis utentes reddantur inhabiles ad alia beneficia Ecclesiastica obtinenda, 
donec cum eis super hoc per Sedem praedictam fuerit dispensatum. 

§ 12. Mature quoque considerantes, quod post Christi ad Coelos Ascen- 
sionem, Apostoli per singulas Urbes et Dioeceses, Episcopos distribuerunt, 
sicut Sancta Romana Ecclesia per Orbem constituit eosdem Episcopos, in 
partem sollicitudinis vocando, onera gradatim distribuendo per Patriarchas, 
Pnmates, Archicpiscopos, Episcopos, ac sacris etiam Canonibus fuerit defi- 
nitum, per eos pro morum correctione, et controversiarum decisione, et 
determinatione, ac mandatorum Domini observatione, fieri debere Concilium 
Provmciale, ac Synodum Episcopalem, ut dcpravata corrigerentur, et UJa 
racere neghgentes, Canonicis poenis subiacerent. Cum conveniat nos circa 
ea, quae rempublicam Christianam concernunt, csse intentos, desiderantes 
canones ipsos firmitcr observari, eisdem Patriarchis, Primatibus, Archiepi- 
scopis, et Episcopis districte iniungimus, ut de officio eis commisso dignam 
ueo possmt reddere rationem, canones, Concilia et Synodos huiusmodi fieri 
mandantes, quocumque privilegio non obstante, inviolabiliter observent, prae- 
trquam quoad Concilium provinciale, quod de cetero singulis trienniis 
ri i mandamus, ad illaque etiam cxemptos accedere debere decernimus, pri- 
gio, ac consuetudine quacumque contraria non obstante. Circa hoc autem 

i p Cn . , n P ° enaS in eisdem can on'bus contentas se noverint incursuros. 
tBUll. Rom., tom. 3, III, p. 405-408]. 



67. 

Le o X (in Conc. Lateranen. V), const. Inter multiplices, 

4 maii 1515. 

P f o nostro ni |! tipllCeS M0StraC soIicitlldinis curas, illam in primis suscipere 

Catholicae f 1 - St0rah ° ffici ° dcbemus - ut 1 uae salubria, et laudabilia, ac 
1 ei consona, et bonis moribus conformia, nostro tempore non 



s 



114 



Romani Pontifices 



Romani Pontifices 



115 



solum enucleentur, verum etiam ad posteros propagentur, et quae materiam 
scandali praebere possent, penitus succidantur, et radicitus extirpcntur, ncc 
pullulare usquam sinantur ea in agro Dominico, et vinea Domini Sabaoth 
dumtaxat conseri permittendo, quibus fidelium mentes pasci spiritualiter pos- 
sint, eradicatis zizaniis, et oleastri sterilitate succisa. 

§ !. Sane cum olim inter nonnullos dilectos filios sacrae Theologiae 
Magistros, ac luris utriusque Doctores, controversiam quamdam non sine 
populorum scandalo et murmuratione exortam, et nuper his diebus inno- 
vatam esse compererimus, circa pauperum relevationem In mutuis eis publica 
auctoritate faciendis, qui Montes Pietatis vulgo appellantur, quique in multis 
Italiae Civitatibus, ad subveniendum per huiusmodi mutuum pauperum ino- 
piae, ne usurarum voragine deglutiantur, a Civitatum Magistratibus, ac aliis 
Chnstifidelibus sunt instituti, atque a sanctis viris divini verbi praeconibus, 
et laudati, et persuasi, ac a nonnullis, etiam summis Pontificibus pracdeccs- 
soribus nostris probati, et confirmati sint, ne praefati Montes a Christiano 
dogmate dissonantes, vel non, utraque parte diversimode sentiente, atque 
praedicante. Nonnuilis enim Magistris, et Doctoribus dicentibus, eos Montcs 
non esse l.citos, in quibus aliquid ultra sortem pro libera, decurso certo 

ipsius pauperibus quibus mutuum 
datur, exigitur, et propterea ab usurarum crimine, iniustitiave, seu ab aliqua 
cerh spec.e mah mundos non evadere: cum Dominus noster, Luca Evange- 
l.sta attcstante, aperto nos praecepto obstrinxerit, ne ex dato mutuo quic- 
quam ultra sortem sperare debeamus. Ea enim propria est usurarum inter- 

Ztl' ^u V C ' iCet CX USU rei ^ uae non g erminat > nullo labore, nullo 
J' null °! P encul ° '«crum foenusque conquiri studetur. Addeban, 

neT, iTu f g ' C ? D ° Ct0reS> in iis Montibus n «l ue commutativae, 

"rXt i'-' '"^ 1 ^ f '* eri S3,is ' CUm tamen ter ' ninos con ' 

nrobare Xh f ' ™ ^™*' si debeant approbarl. Idque praeterea 

P uriJ s t a u" ,T 3 ' mpenSae Pr ° huiUSI " 0di Montium conservatione, a 
quc n «; n ., 1 ' ^ * S ° MS nau P eribus ^us mutuum datur, extor- 
■pSeT,- - dUm U,tra nCCeSSarias et moderat * s -.pcnsas, non 

ftiCS^Sa^ de,inquendi - * p e - nis - ut 

h multo mle^S" 8 M i giStn ' S et Doct °ri b us contra asserentibus, e, 

spcretur, pro indemnit-,, ratl0ne mutui ni,,il P etatur ncq - ue 
Ministrorl •SS^^SLT^ vldelicd 
vationcm pcrtincntium Xsuue M ad " ,0rUm "««sariam conser- 

ct necessarium ab s quf cI LTusIT hUiUSm ° di ,UCro ' idoue moderatum 
ultra sortcm exigi, ct £^L™2 ^ \T luo wmmodum suscipiunt, Iicite 
Quod qui comn f i u C m C s ^ t P° s *. "onn.h.l li cere , cum r , a habcat , 

«tolica acccdat auctoritL qU ° qUC SCntire *bcat, praesertim si Apo- 

I-ni^^^^to 5 » S* Secundo. Sixto Quarto, 

pracdccessonbus nostris probatam ' , w£ Und ° ^manis Pontificibus 

' ,,s et D eo devotis et in 



magna, ob sanctitatis opinionem, existimatione habitis, Evangelicae veritatis 
praedicatoribus praedicatam esse ostendunt. 

§ 4. Nos super hoc (prout nobis est ex alto concessum) opportune pro- 
vidcre volentes, alterius quidem partis iustitiac zelum, ne vorago aperiretur 
usurarum, alterius pietatis et veritatis amorem, ut patipcribus subveniretur. 
utriusque vero partis studium commendantcs, cum haec ad pacem, et tran- 
quillitatem totius Reipublicae Christianae spectare videantur, sacro appro- 
bante Conciiio, dcclaramus, et definimus, Montes Pietatis antedictos per Res- 
publicas institutos, et auctoritate Sedis Apostolicae hactcnus probatos et con- 
lirmatos, in quibus pro eorum impensis, et indemnitate, aliquid moderatum 
ad solas Ministrorum impensas, et aliarum rerum ad illomm conservatio- 
nem, ut praefertur, pertinentium, pro eorum indemnitate dumtaxat, ultra 
sortem, absque lucro eorumdem Montium, recipitur, neque speciem mali 
praeferre, nec peccandi incentivum praestarc, neque ullo pacto improbari, 
quinimmo meritorium esse, ac laudari et probari debere tale mutuum, et 
minime usurarium putari, licercque illorum pietatem, et misericordiam populis 
praedicare, etiam cum indulgentiis a Sancta Sede Apostolica cam ob causam 
concessis. Ac deinceps alios etiam similes Montes cum Apostolicae Sedis 
approbatione erigi possc. Multo tamen perfectius, multoque sanctius fore, si 
omnino tales Montes gratuiti constituerentur, hoc est, si illos erigentes, ali- 
quos census assignarent, quibus si non omni, saltem vel media ex parte, 
huiusmodi Montium Ministrorum solvantur impensae, ut ad Ieviorem aeris 
sotvendi portionem, medio hoc, pauperes gravari contingat, ad quos cum 
huiusmodi census assignatione, pro impensarum supportatione erigendos, 
Christifideles maioribus indulgentiis invitandos esse decernimus. 

§ 5. Omnes autem Rcligiosos, et Ecclesiasticas ac saeculares personas, 
qui contra praesentis declarationis et sanctionis formam, de cetero praedi- 
care, seu disputare, verbo vel scriptis ausi fuerint, excommunicationis latae 
sententiae pocnam, privilegio quoctimqtie non obstante, incurrcre volumus. 

§ 6. Non obstantibus, etc. 

Nulli ergo, etc. 

[Bull. Romi, tom. 3, III, p. 40S, 4091. 



L «o X (i n Conc. 



68. 

Lateranen. V) const. Inter solHcitudines, 
4 maii 1515. 



ut e " e [ so ! llcitudi »es nostris humeris incumbentes, pcrpeti cura revolvimus, 
cooper" T ,n V ' am veritatis reducere » ipsosque lucrifacere Deo (sua nobis 
ad Id n" \ valcamus ' hoc est °. uod profecto desiderantcs exquirimus, 

diliwn,, aC . mentis sedu, ° dcstinamils affectum. ac circa illud studiosa 

"gentia vigdamus. 

«btineri* lT° "f* literarum P eritia P er Hbrorum lectionem possit faciliter 
• ars lmpr.mendi libros, temporibus potissimum nostris, divino 



I If) 



Romani Pontifices 



favente numine, inventa, seu aucta et perpolita, plurima mortalibus attul 
commoda, cum parva impensa copia librorum maxima habeatur, qu b"' 
ingcnia ad literarum studia percommode exerceri, et viri eruditi i'n ' 
linguarum genere, praesertim autem Catholici, quibus Sanctam Roma^nT' 
Ecclesiam abundare affectamus, facile evadere possunt, qui etiam infideb 
sciant, et valeant sacris institutis instruere, fideliumque collegio, per doctri 
nam Christianae fidei salubriter aggregare. Quia tamen multorum quereli 
nostrum, et Sedis Apostolicae pulsavit auditum, quod nonnulli huius artis 
imprimendi Magistri, in diversis Mundi partibus Iibros, tam Graecae, He- 
braicae, Arabicae, et Chaldeae linguarum in Latinum translatos, quam'alios 
Latino, ac vulgari sermone editos, errores etiam in fide, ac perniciosa 

contraria, ac contra famam personarum, 
etiam dignitate fulgentium continentes imprimere, ac publice vendere prae- 
sumunt, ex quorum lcctura non solum legentes non aedificantur, sed in 
max.mos potius, tam i.i fide quam in vita, et moribus prolabuntur errores, 
mide vana saepe scandala (prout experientia rerum magistra docuit) exorta 
fuerunt, et maiora in dies exoriri formidantur. 

§ 2. Nos itaque, ne id, quod ad Dei gloriam, et fidei augmentum, ac 
bonarum art.um propagationem, salubriter est inventum, in contrarium con- 
vertatur, ac Christifidelium saluti detrimentum pariat, super librorum impres- 
sione curam nostram habendam fore duximus, ne de cetero cum bonis 
semm.bus sp.nae coalescant, vel medicinis venena intermisceantur. Volentes 
.g.U.r de opportuno super his remedio providere, hoc sacro approbante Con- 
c.l.o, ut negot.um impressionis librorum huiusmodi, eo prosperetur felicius, 
quo de.nceps indago solertior diligentius et cautius adhibetur: Statuimus, 

perpetuis futuris temporibus, nullus librum 
a quem, seu al.am quamcumque scriph.ram, tam in Urbe nostra, quam in 

J t USVIS C ' V,ta,ibUS ' Ct Dioe <*sibus, imprimere, seu imprimi facere 

praesurnat, n.s, pr.us in Urbe per Vicarium nostrum, et Sacri Palatii Magi- 

habemem Civitatibus ' et Dioecesibus per Episcopum, vel alium 

ab ZZ ? SC , ,entiae Ubri ' Seu scri P turae huiusmodi imprimendae 
Civita.r.fv SC n° P0 de P»tandum, ac Inquisitorem haereticae pravitatis 
di iwnSr e«m T" quibu8 librorum im P ressio huiusmodi «eret, 
25SSS22 ,IUr *i Pere ° rUm manus P ro P riae subscriptionem, sub 
excommun.cation,s sententia. gratis, et sine dilatione imponendam, a PP ro- 

sionem%?l a r U u t r n ' e h CUS P raesum P se rit, ultra librorum impressorum amis- 
Rasilic e ? ° n " I™ T COmbustionem . ac ccnlum dueatorum Fabricae 
* anni 225 trlu ^ ° C Urbe ' sine s P e remissionis, solu.ionem, 
«mtentia innodatus ex s Kt «wpensionem. excommunicationis 

Episcopum suum, ve T vSr.um 27 mgravescente contumacia, taliter per 
casti K etur, quod klii ^8«^ ?","? res Pcctive, per omnia iuris remedia 
Nulli ergo, etc. Si quis Ttc minime attentare P^esumanL 

Rom., tom. 3, 111, p . ' 40 a, 4101. 



Rornani Pontijiccs 



117 



69. 

Lco X, const. Inter graves, 25 maii 1515, 



Inter graves solicitudines, et curas, quibus pro Pastoralis officii, et Apo- 
stolicae servitutis debito continue premimur, una est peculiaris, qua semper 
angimur, ut defensioni, et custodiae Civitatum, et Terrarum, et locorum 
nobis et S. R. E. subiectorum assidue invigilemus, ac nc pcrversorum teme- 
rariis ausibus, a quibusvis gentium armorum ductoribus, qui sine iustitiae 
ministerio, sed hostili manu, et propria temeritate procedunt, occupentur, 
et dissipentur, omnibus rcmediis, et iuris auxilio opportune prohibere, quod 
tanto periculosius negligitur, quanto exinde turbatio, et confusio Civitatum, 
et Terrarum Ecclesiastici Status de facili causaretur, et Pontificalis auctoritas 
minueretur. - -1. r. et -**»«-^^ '4 . ffwb •> . 

§ 1. Cum itaque operam efficacem adhfbere debeamus, ut omnes Chri- 
stifideles, praesertim in terris, et Iocis nobis, et dictae Sedi mediate, vel 
immediate subiectis existentes, sublatis quibuscumque armorum strepitibus, 
et impedimentis quiete, et pacifice vivere valeant, omnibus iuris remediis 
(ubi etiam perversorum audacia exigit, vibrato Apostolicae potestatis mucrone) 
per censuras Ecclesiasticas providere volentes. Sane cum mente revolvimus 
quot, et quantos labores fel. rec iulius Papa II praedecessor noster pro 
recuperatione Civitatum, Terrarum, et locorum ad Romanam Ecclesiam 
canonico titulo pertinentium, quae a diversis Ducibus, Principibus, et Poten- 
tatibus Iongo tempore occupata, et detenta fuerant, passus sit, praesertim 
cum adductus fuerit, consilium capere de adeundis per se ipsum, visitandis, 
ct reformandis aliquibus Romanae Ecclcsiae Civitatibus, et illanim Staru, 
assumptis ctiam aliquibus copiis, ut contumaces compescere posset, iter 
matura delibcratione ctim S. R. E. Cardinalibus, ipsis eum comitantibus, 
wipere, illaque felici, et prospero successu, dextera Domini sibi etiam assi- 
stente, recuperaverit et dictae Romanae Ecclcsiac reintegraverit. 

§ 2. Nos etiam post nostram ad stimmi Apostolatus apicem, divina 

avcnte clementia, assumptionem, Parmam, et Placentiam Civitates, quibus 
jostol.ca Sedes, ea tunc vacante, spoliata fuerat, summa diligentia restitui 

uravimus. Et omnia quaeque per eumdem Iulium praedecessorem recupe- 
, pro nostro, et dictae Scdis honore, non minori diligentia, ac oppor- 
cum S - IU h S remedlis conserv arc intendimus, quam idem lulius praedecessor. 
Retres" t\ T™"* aKeretf recu P e ™re studuerit, animo etiam semper gessimus, 
modi 1 t cipes * ac p o*entatus. quos tempore assumptionis nostrae huius- 
different " * ^ 1 ' dissldcntes «««Hvimus, non armis, scd concordia, eorum 
controv e laS ' ^ Domino concedente terminari, et inter fideles quoslibet, 
armis dedrt quacumque etiam maxima importante re, via iuris, et non 

!u um praed'' » terminari * 'P sa q ne arma Regum, ct Principum, ac Potenta- 
h °stes ad Rd t W Unanimi consensn contra immanissimos Christi nominis 
lc| ei cxaltationem converti, summo studio concupivimus. 



113 Romani Pontifices 



§ 3. Et cum a quampluribus praedecessoribus nostris Romanis Pontifi 
cibus, constitutiones, diversas censuras, et poenas in se continentes, contra 
occupantes Civitates, et Terras, et loca huiusmodi, aut illa hostiliter inva- 
dentes emanaverint, et singulis annis censurae huiusmodi contra talia pra^ 
sumentes in die Coenae Domini innoventur: ea propter ne Terrarum aui 
locorum, ac iurium, seu bonorum S. R. E. curam negligere videamur,' nec- 
non ad tollendam super praemissis ignorantiae, aut cuiuslibet alterius 
generis excusationem, omnes, et singulas constitutiones, et literas Aposto- 
licas, ac processus, qui singulis annis publice promulgantur in die Coenae 
Domini, ex more Romanorum Pontificum, ac alias quascumque constitutiones, 
seu canonicas sanctiones quomodolibet editas, excornmunicationis, ac alias 
sententias, censuras, et poenas contra Civitates, et Terras, loca, et iura ad 
dictam Romanam Ecclesiam pertinentia occupantes, aut illa hostilitcr inva- 
dentes, vel ad id per se, vel alium, seu alios, auxilium, consilium, vel favo- 
rem, directe, vel indirecte, aut alias quovis quaesito colore, praestare prae- 
sumentes, cuiuscumque ordinis, praeeminentiae, et conditionis, et status. 
et.arnsi Cardinalatus, aut Patriarchali, Regali, Reginali, aut alia quavis Eccle- 
siastica, vel mundana, praefulgeant dignitate, continentes, approbamus, et 
mnovamus, illasque inviolabiliter observari debere decernimus. 

§ 4. Ac omnes, et singulos Reges, Duces, Principes, Marchiones, Comites, 
ISarones, ac Commumtatum, Universitatum, tam in Italia, quam extra Italiam 
existentium s.ngulas personas, Civitates, Terras, et loca praesertim Parmam, 
et Hacentiam. ad dictam Romanam Ecclesiam mediate, vel immediate perli- 
uent.a, seu m quarum. vel quorum aut cuiuslibet carum, vel eorum posses- 
s.one quomodolibet eadem S. R. E., per se, vel alium extiterit, hostiliter 
uwaaentes, aut al.as cum gentibus armorum, aut stipendiariis cquestribus. 
vc pedestnbus, aut sine, etiam advocatione populorum, seu factionum. aut 
1 ; irUm P e t reona "'ni. aut alias qualitercumque, ct quomodocumque, el 
quovis quaes,to colore. aut ingenio, absque nostra speciali licentia occu- 

nM^n. neCn ? n stiDendiarios . equestres aut pedestres, quomodolibet contra 
U 1 " , f n ° StraS ' et in eis contenta "'ilitantes, aut auxilium, consi- 
et SriiriL 22? praestantes - ex Pwte omnipotentis Dei, Patris, et Filii. 
e r f a , UCt ? ri ! ate beat ° rUm Petri ' ct Pau " Apostolorunt, ac nostra. 

ScMonte ^ P 61 Udme ' excomi """icamus, anathematizamus, ac male- 

c^^rt^T mi,cro,,e percutimus - ac ° mnium Ecc,esia - 

deccrnimu ac " ' !? ' S **** ct irrctitos ««. vigore praesentium 

S. R E ac onm b C d ini ; n,S J aCSae M,ta "* ct » Scde A P ostolica ' d 3 
P«petuo Q iSos nf^ R # 0U,anae ECC,CSiae devotis ' cnn ' eorum b0 " iS 
danas dlgn JS ? ad °™es, Ecc.esiasticas, vel mun- 

«se, aucVorita e ?5£ZP* Ecclesia.tica sepu.tura indignos 

quae aliquem corumdem excnmL °PPida. et loca quaecumque ad 

ibidem permanser,,. X^Zo ^ ^ dec,i " are «>n%erit, q» a " ldiu 
dicto subncimus, nccnon cxcom.nl ?* S8Uln ei «dcm, Ecclesiastico inter- 
titulis. dignitatibus. e t honoribus in u° S * «^matizatos, ct maledictos, 

• n M»>bus constituti existunt, et tam ipsos, 



Rornani Pontijices 11^ 

auam Communitates, Castra, Oppida, et loca praedicta, omnibus privilegiis, 
indultls etiam Studii generalis, concessionibus, et gratiis, dignitatibus, hono- 
ribus, quibus utuntur, et gaudent, seu muniti sunt, necnon bonis omnibus, 
quae in fetulum, vel in cmphyteusim, seu alias a praefata Romana, vel aliis 
Ecclesiis, Monasteriis, et locis Ecclesiasticis, aut alias quomodolibet, etiam ab 
Imperatore, Regibus, seu aliis Principibus, ac saecularibus potestatibus obti- 
nent, penitus privamus, dictaque bona feudalia, vel emphyteutica, ut prae- 
fertur, obtcnta, ad dominos suos reverti debere, ita ut de. illis libere dispo- 
nere possint, decernimus. 

§ 6. Et si aliqui ex excommunicatis, anathematizatis, et maledictis prae- 
dictis, clerici, saeculares, vel Praelati, etiam in Archiepiscopaii, Episcopali, 
vel alia dignitate, etiam Cardinalatus honore, et beneficiati fuerint, iilos 
dignitate, ac titulo Cardinalatus, necnon Praelaturis, administrationibus, regi- 
mineque, ac omnibus, et singulis beneficiis, dignitatibus, personatibus, offi- 
ciis, canonicatibus, et praebendis, aliisque beneficiis Ecclesiasticis, ac ordi- 
nibus, etiam Sacerdotalibus, ad quos promoti forent, sine ulla spe restitutionis, 
et absque alia citatione, seu declaratione, privamus, et ex nunc privatos esse 

per praesentes decernimus. 

§ 7. Absolvi autem a praedictis censuris, sententiis, ac poenis nullus 
ex supradictis per alium quam per Romanum Pontificem, nisi dumtaxt in 
mortis articulo constitutus possit, nec etiam tunc, nisi quantum fieri potest, 
satisfactione praevia, et de stando Sanctae Matris Ecclesiae mandatis, et 
similia ulterius non committenda, lcgitima cautione praestita, aliter autem 
absolvere, aut indignos sepultura Ecclcsiastica, ut praefertur, sepelire prae- 
sumentes, supradictis omnibus, et singulis poenis eo ipso subiicimus. Quod- 
que de beneficiis praedictis possit, et debeat per Sedem praedictam dum- 
taxat, seu ab illa specialem facultatem habentes, absque alia declaratione 
incursus poenae huiusmodi, libere illico provideri, auctoritate praedicta, et 
ex certa scientia, ac de Apostolicae potestatis plenitudine. 

§ 8. Ac omnibus, et singulis Civitatum, et Terrarum nobis, et Romanae 
Ecelesiac mediate, vel immediate subiectarum pcrsonis, sub eisdem poenis, 
quas eo ipso si contrafecerint, absque alia declaratione incurrant, et a quibus, 
ut praefertur, nonnlsi a nobis, et successoribus nostris, praeterquam in mortis 
articulo constituti, et debita satisfactione praemissa, absolvi possint, in virtute 
sanctae obedientiae, districte praecipiendo mandamus, ne aliquas gentes armi- 
geras, praeterquam ad nostra, et dictae S. R. E. stipendia militantes, quovis 
quaesito colorc in Civitatibus, Terris, Castris, Oppidis, et locis nostris subie- 
ctis, sine nostra speciali licentia admittere, rctinere, illisque victualia, aut 
aliquod subsidium quoquo modo praestare praesumant, eosquc etiam si 
Cardinalatus honore, vel Archiepiscopali, Episcopali, aut quavis alia Eccle- 
siastica, vel mundana praefulgeant dignitate, si contrafecerint, ipso facto 
tisdem poenis subiacere, Civitates quoque, Tcrras, Castra, Oppida, et loca 
Praedicta, ad quae inobedientes hulusmodi declinare, ct in quibus moram 
trahere contigcrit, Ecclcsiastico supposita interdicto, tamdiu firmiter obser- 
vando, donec compuncti corde, huiusmodi interdicti rclaxationem, debita 
^tisfactione praemissa, meruerint obtinere, ac ibidem permanscrint, et per 



120 



Romani Pontifices 



Ronumi Pontiftees 



121 



triduum post eorum discessum, auctoritate Apostolica, scientia, et potestat» 
praedictis, decernimus. 

(Bull. Rom., tom. 3, III, p. 410-412]. 



70. 

Leo X (in Conc. Lateranen. V), const. Pastor aeternus, 

ig dec. 1516. 

Pastor aeternus gregem suum, usque ad consummationem saeculi num 
quam deserturus, ita Apostolo teste, obedientiam dilexit, ut pro expiando 
pnmi parentis inobedientiae peccato seipsum humiliaverit, factus obediens 
usque ad mortem, migraturus vero ex mundo ad Patrem iu soliditate petrae, 
I etrum e.usque Successores Vicarios suos instituit, quibus ex libri Regum 
testimon.o tta obedire tiecesse est, ut qui non obedicrit morte moriatur, et 
ut al.D. leg.tur, m Ecclesia esse non potcst, qui Romani Pontificis Cathe- 
uram descr.t, quon.am Augustino, Oregorioque auctoribus, sola obedientia 
est mater, custosque omnium virtutum, sola fidei meritum possidens, sine 
qua qu.sque mfidelis convincitur, etiam si fidelis esse videatur. Itaque nos 
eodem Petro docente soliciti esse debemus, ut quae a Rom. Pont. Praede- 
ces S or.hus nostr.s, praesertim in sacris Conciliis pro obedientiae huiusmodi 
ZlZ^' Ecclesiasticae . et Sedis Apostolicae defensione 

^on h l 7' S CaUSis inchoa,a sunt - nostris studio, cura, et dili- 
q .ooue , i abS0lvantur ' ct ad oP^tum finem perducantur, simplicium 

hZ , "Lh 6 (qiIarU,U Cliam rationen > Deo reddituri sumus) a dolis, e. 
laque.s tenebrarum prmcipis liberentur. 

ex lt^iVi,»^"*;.^ 1 ' rCC ' ' UliUS Papa SecUndus P^decessor noster post indictum 
Roma, Fr w C TT C3USiS de ^™W»uni fratrurn suorum Sanctac 
etT s u E at um C , Card,nalium - dc q»on,m numero tunc eramus, consi.io, 
s^ l r r r C D nSe C ° nci,iu,n - provide considerans cum eodem 
C2Tw" C ' tUr,Cen - Regni Franciae corruptelam, quam illi 

^Zi 5 Ts*;:^- cu] " m ™ mo animaru - p cricuio « et *»« 

POribua vigui s eUd ,^ aC detrimento - et vilipendio retroactis tem- 
«odem apLban\ C Von " r T C ' USdem Pra e maticae Sanctionis negotium, 
Cardmali^ ct n p r C ° n 1,0 d «* u «™<»«ni. certis tunc nominatim deputat-s 

§ 5. Et s.cut 11 „ CCr,aC ^"WMonis commisit. 
hoc Hbenter q«oad tolmul^ Y° 1 ^aedecessor nostcr, cuius in 
s-na 9^)JSJS^S^ ^ itarnUr ' Ca °- Uae in ***** EphC - 
-odum in oSS^^T^^T 1 fide « n g csta fuerunt, post- 
revocari. i, a ct nos „ ^ZZ^nT' ^ ^ Pr ° dfctaC fidei firmi,atC 
bonc, retrahi aut desistcre «aWw« • et ^«"torum in ea revoca- 

§ Yn P T e ' dCDCre ^ n ° Str0 ' Ct iDSiUS ECC,eSiaC 

«n km et in ea conten.a, 

fone recepta et accepfcu f«enm?cum t l^f^ a Bituricen - Congreg»- 

Ca ° mnia Post translationem eiusdem 



Basileen. Concilii per rec. mem. Eugenium Papam IV, etiam praedecessorcm 
nostrum factam, a Basileen. Conciliabulo, seu potius convcnticula, quac 
oraesertim post huiusmodi translationem, Concilium amplius appellari non 
merebatur, facta extitcrint, ac propterea nullum robur habere potuerint, cum 
etiam solum Rom. Pont. pro tempore existen. tamquam auctoritatem super 
omnia Concilia habentem, Conciliorum indicendorum, transferendorum, ac 
dissolvendorum, plenum ius et potestatem habere, ne dum ex sacrae Scriptu- 
rae testimonio, dictis Sanctorum Patrum, ac aliorum Romanorum Pontificum 
praedecessorum nostrorum, sacrorunique canouum decretis, sed propria 
etiam eorumdem Conciliorum confessione manifeste constet, quorum aliqua 
referre placuit, reliqua vero utpote notoria silentio praeterire. In Alexandrina 
enim Synodo Athanasio ibidem existente, Felici Romano Pontif. ab eadem 
Synodo scriptum fuisse legimus, Nicaenam Synodum statuisse non debere 
absqtie Roman. Pont. auctoritate Concilia celebrari. Neque nos latet etiam 
eumdem Leonem Pont. Ephesinam secundam Synodum ad Chalcedonen. 
statuisse. Martinum etiam Papam V praesidentibus suis in Concilio Senen. 
potestatem transferendi Concilium nulla consensus ipsius Concilii mentione 
habita dedisse. Ephesinam quoque primam Synodum Caelestino ac Chalce- 
donen. eidem Leoni Sextam, Agathoni Septimam, Hadriano Octavam, Nicolao 
Octavam etiam Constantinopolitan. Synodum Hadriano Roman. Pontif. prae- 
decessoribus nostris maximam reverentiam exhibuisse, eorumdemque Pontif. 
institutionibus, et mandatis in sacris Conciliis per eos editis et factis reve- 
renter et humiliter obtemperasse. Unde Damasus Papa, et ceteri Episcopi 
Romae congregati scribentes de Concilio Ariminen. Episcopis in Illyrico con- 
stitutis praeiudicium aliquod per numerum Episcoporum Arimini congrega- 
torum fieri non potuisse testanlur, quandoquidem constet Roman. Pontif., 
cuius ante omnia dicebat spectari decretum, talibus non praebnisse consen- 
sum, eumdemque Leonem Pontificem universis Siciliae Episcopis scribentem 
idem voluisse apparct, consueveruntque antiqtiorum Conciliorum Patres pro 
wrum, quae in suis Conciliis gesta fuerunt, corroboratione, a Rom. Pont. 
«bscriptionem, approbationemque humillter petere, et obtinere, prout ex 
,ca ena, et Ephesina, ac Chalcedonen. huiusmodi, et Sexta Constantinopo- 
lta na, et Septima eadem Nicaena, ac Romana sub Symmacho Synodis habitis 
«rumque gestis, necnon in Aimari libro de Synodis manifeste colligitur, quod 
« um novissime Constanticn. Patres fecisse constaL Quam laudabilem consue- 
mem si Bituriccn. et Basileen. secuti fuissent, huittsmodi molestia procul- 
dub 'o carercmus. 

, ct j 7 ' Cu P ientcs quoque huiusmodi negotium ad debitum finem perduci, 

« abund' g0re citationum hac tenus a nobis, et praefato lulio Praedecessore 
sun i anti em anatarum, quam aliorum praemissorum, quae ita notoria 
p wtorali " f ! a . VaIcant cxc usatione, aut tergivcrsatione celari, etiam ex nostro 
defect us ° procedentes » omnesque, et singulos tam iuris, quatn facti 
^'«ntia et T' f0rSan m P raern 'ssis intervenerint, supplentes, ex certa nostra 
Concilio) t Apostolicae potcstatis plenitudine (eodem sacro approbante 
"Welam praesentiurn praefatam Pragmaticam Sanctionem, seu cor- 

■ '"sque approbationem quomodolibet emanatam, omniaque ct sin- 



122 



Romani Pontifices 



gula dccreta, capitula, statuta, constitutiones, sive ordinationes in h 
quomodolibet contentas, seu etiam insertas, ac ab aliis prius editas necn'" 1 
consuetudines, stylum, usum, sive potius abusum ex ea in hanc usque d" " 
quomodolibet emanatos, seu observatos, nullius roboris, vel momenti fui^ 
et esse decernimus, et declaramus. Necnon ad abundantiorem cautelam earo 
dem Bituricen. sanctionem, sive corruptelam, eiusque approbationetn tacitam 
vel expressam, ut praefertur, et ln ea contenta omnia, et singula etiatn inserU 
quaecumque revocamus, cassamus, abrogamus, irritamus, annullamus ac 
damnamus, et pro infectis, revocatis, cassatis, abrogatis, irritatis, annullk 
et damnatis haben volumus, decernimus, et declaramus. 
(Bull. Rom., tom. 3, III, p. 430-433]. 



71. 

Lco X (in Conc. Lateranen. V), const. Supernae Maiestatls, 

«9 dec. 1516. 

Supemae Maiestatis praesidio, per cuius ineffabilem providentiam cae- 
lestia s.mul et terrena diriguntur, super gregem Dominicum nobis commis- 
sum, speculatons officium (quantum imbecillitati nostrae conceditur) exer- 
ccntes, totaque mente nobiscum ipsi revolventes inter alia complura et magm 
au nos pert.nere, ut munus praedicationis, quod in Ecclesia Dei praecipuum, 
ac pernecessanum, magniquc fructus atque utilitatis, dummodo recte et ex 
s.ncera caritate erga Deum et proximum praeceptisque, et exemplis sanctorum 
1 atrum.qu. haec profitentes cum fidei fundatione, et propagatione plurimum 

f .i CS 'r. COnl ; Unt ' exerceatur : q"iPPe quod Redemptor noster primus 
" Cl U0CUI V et eius Praecepto, et imitatione duodenus ille Apostolorum 
nu merus, q,,as. totidem coeli, Dei veri gloriam enarrantes per Orbem terra- 

SnHnS. gCIU,S humanum ' q^od sub peccati iugo vetusta servitute 
uccm , f enS,m 30 e0rUm tenebris «lucentes, et ad perpetuae salu- 
1 an ' VCrbUm iDSUm in omneni ^rnm, et in fines orbis terrac. 

***** SU ' successo ™ "onge lateque propagaverunl, 

de^^H^ daVefUnli Ut qui nunc tantum subeunt onus, memini* 

loriTSu S2?W! sccum revolvere - p raeter auct ° ris j p sius ' ac funda ' 

Zte«?fn? Redemptoris, Petri etiam et Pauli ceterorumque 
ac sSn^' Ct D0m,nl Disc iP u lorum se vices, quoad hoc officium, subire, 

torinostris" Vlt diRn ° n,m relatione Percepimus, quod nonnulli Praedic* 
quos SSiyy^tt^ 1 » referimus ) "o5 attendentes, se eorum. 
TheoloX pSmSZ mm Ecdesiae Doctorum, alioru.nque sacram 
Phcti, %ZfZ m s 3SS,S : end0 **** Christianis, ac se faisis P<» 
n t«*Un prius trse tnle * nn,tent,bl » °P P onentes, Ecclesiam mililantem 
nW ufflU ^n^^r^^^ otfici^ exercere, et non 

virtutum httdeXTnim?™ £S£^ pomil ° ad vitiorum extirpationem. 

cienda debcre ^m ,a 3 BWta »' meditanda « et P f 

* 3 tamcn ' et Va ™ contra mstitutiones, ct exempU. 



Romani Pontifices 



123 



t |jxi.nus, quandoque etiam scandalosa populis praedicare, quod mentem 
•erte nostram mirum in modum commovit, dum nobiscum ipsi mente vol- 
vimus, quod illi officii inimemores sui, in suis sermonibus non ad utilitatem 
audientium, sed ad suam potius ostentationem laborantes, vanis quorumdaru 
auribus blandiuntur, qui ad hoc iam devenisse apparent, ut verificetur dictum 
Apostoli ad Timotheum ita scribentis: Eritenim tempus cum sanam doctrinani 
non sustinebunt, scd ad sua desideria coacervabunt sibi magistros prurientes 
auribus, et a veritate quidem auditum avertent, ud fabulas autem converten- 
tur: quorum falsas, et inanes mentes, praedicantes ipsi praefati non modo 
in rectam veramque viam reducere minime student, sed illas maioribus etiam 
erroribus implicant, dum sine ulla canonum attestatione, vei reverentia, immo 
contra ipsas canonicas sanctiones, sacrae Scripturae sensum multifariam per- 
vertentes, temereque ac perperam plerumque interpretantes, contra veritatem 
praedicare, terroresque ac minas, multaque mala propediem affutura, iamque 
ingruentia, nulla prorsus legitiina ratione muniti, sed suo dumtaxat sensui 
obsequentes comminantur, repraesentant, adesseque asseverant; plerumque 
etiam vana quaedam, et inania, et alia huiusmodi populis ingerere, et (quod 
enormius est) ab aeternitatis lumine, et Sancti Spiritus admonitione, aut infu- 
sione, illa se habere asserere audent. Cumque ii sub confictorum miraculorum 
mendaciis, varios errores frattdesque disseminent, denique populos, quos in 
Evangelica doctrina sedulo instruere, et in vera fide retinere, et conservare 
deberent, sermones suos, a sensu, et praecepris universalis Ecclcsiae retra- 
hentes, a sacrisque constitutionibus, quas maxime sequi deberent, deviantes, 
nuditores suos amovent, ac longe faciunt a salute. Per haec namque, et aiia 
huiusmodi simpliciores homines, etad deceptionem procliviores, a via salutis, 
et obedientia Rom. Ecciesiae deviantes, in errores varios perfacile inducuntur. 

§ 2. Propterea Oregorius huius muneris peritissimus, et fervore caritatis 
mcensus, praedicatores veheruenter hortatur ct monet, ut dicturi ad populum, 
prudentes cautique accedant, ne dicendi impetu rapti, verborum erroribus 
quasi iaculis audientium corda configant, et cum sapientes fortasse videri 
^iderant, decepti speratae virtutis compagem insipienter discindant. Saepe 
namque verborum effectus amittitur, cum ioquacitate importuna, vel incauta, 
audientium corda levigantur. Et sanc in nullo alio rudcm ii plebem maiori 
damno scandaloque afficiunt, quam cum, vel tacenda praedicant, vel falsa, 
ct inutilia docendo, eam in errorem inducunt. Quae quoniam huic sacrae 
«ehfrioni divinitus institutae, ut nova, et aliena, omniuo contraria esse no- 
sctintur, gravi certe accuratoque sunt cxamine digna, nc scandalum populo 
nnstiano, et suorum auctorum, ac aliorum animabus intcritum pariant. 

§ 3. Nos igittir sanctae Dei Ecclesiae (cui disponeute Domino praesi- 
emus quae quidem unum est, et Deum unum praedicat, coiit, ac unam 
habtt fcr ' Ct sincere confitetur, iuxta illud Prophetae vaticinium: Qui 
posth 31 ^- ' 3C ' 1 unius mor ' s ) uniformitatem, quantum cum Dco possumus, 
praed I » rcducere ' et re, entam conservare, quique populo vcrbum Dei 
dalu m ' Cant ' ta ' eS CSSe cu P' cntes » ut corum praedicatione, Ecclesia nullum scan- 
temno th et si q ui corrigibiles sunt, ab his, quae proxitnis nostrisque 

P nons praesumpserunt.cum nonmillos eorum, practer illa quae diximus, 




124 Romani Pontifices 

in praedicationibus non viam amplius Domini in virtute docentes, non F. 
gelium, ut deberent, explanantes, sed conficta miracula, et nova, ac faUavill 
cinia, aliaque levia, ab anilibus fabulis parum distantia, magnumque scandalu" 
parientia, nulla devotionis, et auctoritatis, eiusque improbantis, ac repellent 1 
haec, habita ratione, vastis clamoribtis imprimere, ac suadere ubique conantes 5 
et ne Pontificali quidem dignitate fulgentibus, et aliis Ecclesia Praelatis par' 
centes, quibus potius honorem, ac reverentiam exhibere deberent sed in 
eorum personas, ac statum audaciter, ac temere invehi consuevisse et al.a 
hu.usmodi commisisse constat, in futurum abstineant, ut tam periculosum con- 
tagiosumque malum, ac mortifera pestis radicitus evellatur, et arefactum iia 
pcn.tus deleatur, ut nec memoria eius remaneat, sacro approbante Concilio 
statu.mus, et ordinamus, ut nullus tam clericus saecularis, quam cuiuscumque 
et.a.n Mendicantium Ordinis regularis, aut quivis alius, ad quem faculras 
praed.candi tam de iure, quam de consuetudine, vel privilegio, aut alias 
pert.net, ad huiusmodi officium exercendum admittatur, nisi prius per Supe- 
norem suum respective diligenter examinatus (in qua re conscicntiam ips.us 
^penons oneramus), ac morum honestate, doctrina, probitate, prudentia, 
et v t a e exemplantate ad illud aptus, et idoneus reperiatur, et hic, quocumque 
\TZ Pr " ed, " turus ^cesserit, de huiusmodi examine, et idoneitatc sua per 
teras authenticas seu alias sui examinatoris, approbatorisque Episcopis, e. 
alns locorum Ordinariis fidem legitime faciat. 

subiinth,. 3 T^T? ° mnibuS qui hoc onus substinent, quique in futurum 
"onem U \ Evange,icam veritatem > et sanctam Scripturam iuxta declara- 
dEu ? Ct an, P Iiation ^ Doctorum, quos Ecclesia. vel usus 

d£^T£?* Iegendos °. ue "^tenus recepit, et in posterum recipiet, 
^ ssonu m „ • CXP ane, i t: nCC qUidquam eius P ro P rio se "sui contrarium au. 

no?d^o^ a tt t0r " m inter P retati °ne. rite et sane intellectis, 

adventum ^T* praefixurn ^turorum malorum, vel Antichristi 

«^m^JF? iUd, * Cii P raedie «re, vel asserere nequaquam prae- 
Muae Pater " sui» ^ N °" CSSe vestrum "osse tempora, vel momenta, 
ausi sint mentitn* P ° testate ' 'P sos que qui hactenus similia assercrc 

aucioriUti non modicum '2 T** rc,iquorum etiam rectc praedicantium 
•«ngulis Qeric« ^uhrih d fS? ta " fuisse constet : inhibentes omnibus. et 
status, frradus et Orcli re E"'™bus praefatis, cetcrisquc cuiuscumque 

scrmonibus suis mibHrfe u ** qui hoc onus assument, ne de cetero in 
Pracdicere, nec ill a a S3 a " a c quaec 1 uae "Jtura cx literis sacris constanter 
mare . et alienas inanes d i r° divina reve latione se habuisse affir- 
tractanda assumant sed Z 7°^ asscvera ndo, aut alio quocumque modo 
turae cum vitiorum detcstation'" 36 » V ° CiS praece P to Evangelium omni crea- 
« pacem ac dilcctionem m,,tZ! V ' rtutum commendatione, et enucleent, 
datam, ubique foventcs, non a * edem P tore nostro tantopere commen- 
Ep.scoporum. ct Praelatoru m TSS, inc °n s utilem Christi, sed ab 

dalosa detractionc, quos coram v2 n fUm Su P cri °rum, eorumque status scan- 

R°. et La.cis non modo incaute, sed etiam 



Uomani Pontijices 



125 



mtemperanter rcprehendunt, et mordent, et ab eis male gestorum expressis 
quandoque nominibus aperta, et manifesta redargutione abstineant. 

§ 6. Denique constitutionem felicis record. Clementis Papae V, quae 
incipit, Religiosi, quam tenore praesentium innovamus, et approbamus, invio- 
hbiliter ab eis observari debere decernimus, ut hac ratione ad utilitatem 
populi praedicantes, et cum Domino Iucrifacientes, talentum quod ab illo 
accepera.it, superlucrari, et eiusdem gratiam, et gloriam consequi mereantur. 

§ 7. Ceterum, si quibusdam eorum Dominus futura quaedam in Dei 
Ecclesia inspiratione quapiam revelaverit, ut per Amos Prophetam ipse pro- 
mittit, et Paulus Apostolus praedicatorum princeps, Spiritum, inquit, nolite 
extinguere, prophetias nolite spernere, hos aliorum fabulosorum, et menda- 
cium gregi connumerari, vel aliter impediri minime volumus. Extinguitur 
i.amque ipsius gratia spiritus, Ambrosio teste, si incipientibus loqui fervor 
contradictione sopitur, et tunc Spiritui Sancto iniuria certe ficri dicitur. Et 
quoniam res magni momenti est, eo quod non de facili credendum sit omni 
spiritui, sed sint probandi spiritus, teste Apostolo, an ex Deo proveniant, 
volumus, ut lege ordinaria tales assertae inspirationes, antequam publicentur, 
aut populo praedicentur, ex nunc Apostolicae Sedis examini reservatae iniel- 
liganlur. Quod si sine morae periculo id fieri non valeret, aut urgens neces- 
sitas aliud suaderet, tunc eodem ordine servato, Ordinario loci notiticentur, 
ut ille adhibitis secum tribus, aut quatuor doctis et gravibus viris, huiusmodi 
negotio cum eis diligenter examinato, quando id expedire videbunt, (supcr 
quo eorum conscientias oneramus) licentiam concedere possint. 

§ 8. Si qui autem contra praemissorum aliquod committere quidquam 
ausi fuerint, ultra poenas contra tales a iure statutas, excommunicationis 
sententiam, a qua non nisi a Romano Pontifice, praeterquam in mortis arti- 
culo constituti, absolvi possint, eos incurrere volumus. Et ut eorum exemplo 
alii attentare similia minime audea.it, eis praedicationis etiam officium intcr- 
dictum esse perpetuo decernimus. 

§ 9. Non obstantibus, etc. 

Nulli ergo, etc. 

[Bull. Rom., tom. 3, III, p. 444-446]. 



72. 

Leo X (in Conc. Latcrancn. V), const. Dum intra, 

19 dcc. 15 16. 

Dum intra mentis arcana revolvimus, et diligenti considcratione pensa- 
"jus operosa sollicitudink studia, continuosque labores, pro divini nominis 
5°na, exaltatione Catholicae fidei, Ecclesiae unitate servanda, et institutione 
^sa ute fidelium animarum per Coepiscopos, eorumque Superiores, in diver- 
^^nartibus ad regimcn suanim Ecclesiarum a Sede Apostolica constitutos, 
ct j" , 11 P er Fra,I "cs divcrsorum Ordinum praesertim Mendicantium indefesse, 
ribils eSmenter im P e,, sos, tanta ex corum in vinea Domini fructuosis ope- 

• e t opportune ac laudabiliter gestis, cordi nostro provenit satisfactio, 



126 



Romani Potitifices 



ut his, quae ad pacem, et quietem inter eos conservandam conducere cogno- 
scimus, omni studio intendamus. 

§ 3. Ad conservandam igitur inter Episcopos, et eorum Superiores, ac 
Praelatos, et Fratres huiusmodi mutuam caritatem, et benevolentiam, divini 
quoque cultus augmentum, pacemque, et tranquillitatem universalis Ecclesiae 
status, quod ita demum fieri posse cognoscimus, si unicuique quantum fieri 
potest, sua iurisdictio conservetur. Sacro approbante Concilio statuimus et 
ordinamus, quod Episcopi, et eorum Superiores, et alii Praelati praefati, 
Parochiales Ecclesias ad eosdem Fratres ratione iocorum suorum legitime 
spectantes, quoad ea, quae ad Parochianorum curam, et Sacramentoruni 
conservationem, administrationemque pertinent (sine tamen visitatorum inso- 
lito gravamine, vel impensa) visitare, et illarum curam gerentes, et circa 
Ulam delinquentes, si Religiosi fuerint, iuxta ipsius Ordinis regularia instituU, 
intra septa Regularis loci, Saeculares vero presbyteros, et Fratres huiusmodi 
bencficia obtinentes, libere tamquam suae iurisdictioni subiectos punire. 

§ 6. Necnon Superiores eorumdem Fratrum, Fratres, quos ad audiendas 
confessiones subditorum eorumdem Praelatorum tempore elegerint, eisdem 
Praclatis personaliter exhibere, ac praesentare (si eos sibi exhiberi, et prae- 
sentan petierint) alioquin eorum Vicariis (dummodo ad Praelatos ultra duas 
dietas accedere non cogantur) omnino teneantur. Possintque illi per eosdem 
tpiscopos, et Praelatos supcr sufficienti Iiteratura, et aliqua saltem huiusmodi 
bacrament. pentia dumtaxat examinari. Talibusque praesentatis admissis, vel 
et.am mdeb.te recusatis confitentes, constitutioni, quae incipit: Omnis utrius- 
que sexus quoad confessionem dumtaxat satisfecisse censeantur. 

9 7. Ips.que Fratres etiam forensium confessiones audire valeant, laicos 
tamen et clcncos saeculares a scntentiis ab homine latis nullatenus absolvere 
poss.nt Euchar.st.ae vero, et Extremae unctionis, aliaque Ecclesiastica Sacra- 
menta ni.s quorum etiam infirmorum, ac decedentium confessiones audierint, 
d centibus proprium sacerdotem illa sibi dare denegasse, dare nequeant, 

r^m.uv ' egitima ° aUSa facta ' vici "o>-um testimonio probata, aul 

2 . COram 4 No,ario publico facta doceretur. Eorumdem vero Fra.rum 

S "? ' US 'u SaCramen,a huiusmodi nullatenus ministrare valeant. 
n.s. illorum durante obsequio. 

sias i!mn a m, Cma f f Utem CUm CrUCe ad levanda fun "* eorum, qui apud Eccle- 
Ssint 17" ' C C ° rUm e ° rUmdem SUam sepulturam, intrare non 

sb o 7C7 raCm0nil0 ' C * r ? Ui8it0 « ac "on recusante Parochiano P re- 
Z^h^SL^l C,US ; 3C ° rdinarii P^dlcio, nisi eisdcu Fratribus 

pJmi^V^mJ^ iPSl ad -° rQineS P ro ™vendi, pcr Ordinarios de 
per eosuem O^TLT^TV' UUn,modo competcnter respondeant, 
domibus, T ut ° * s eomm lol tb r 3C """^ 115 in corum Ecc.esiis, seu 

causa contradlcentc, vel eo a Dioecesi W hl Ct absqUC rat,onabl ". 

dcbcant. CS ' absc "»e, ad dictos Ordines promover. 



Romatii Pontijices 



127 



k 12 Nec ab alieno Episcopo consecrationem Ecclesiac, vel Altans, aut 
r emetcrii benedictionem petere, seu in Ecclesiis per eos pro tempore aedi- 
r° andis primum lapidem per alienum Episcopum poni facere possint, nisi 
ubi Ordinarius bis, aut ter cum debitis reverentia, et instantia requisitus, 
sine legitima causa id rccusaverit. 

§ 13 Et absque Curatorum consensu, sponsum, et sponsam benedicere 

nequeant 

§ 16. Et ut animarum utriusque sexus Christifidelium saluti uberius 
consulatur, IIIos quorum confessiones pro tempore audierint, cuiuscumque 
status, et conditionis fuerint, ad solvendum decimas, sive aliam bonorum, 
seu fructuum quotam, in locis, in quibus decimae ipsae, aut similia solvi 
consueverunt, etiam sub onere conscientiarum suarum monere, et hortari, 
ipsisque etiam illos solvere recusantibus absolutionem denegare, et super 
hoc requisiti, id populo etiam publice praedicare, et persuadere teneantur. 

§ 21. Non obstantibus, etc. 

Nulli ergo, etc. 

[Bull. Rom., tom. 3, III, p. 447-449]. 

73. 

Leo X, litt. ap. IntcIIeximus, 13 nov. 1517* 1 

Intelleximus quosdam in dubium revocare, et perinde timoratis con- 
scientiis scrupulum iniicere, si Christifideles, qui Dominicis, et Festis diebus 
«tra Ecclcsias suas Parochiales, Missas audiunt in Ecclesiis Fratrum Ord. Mcn- 
dicantium, Ecclesiae praecepto de Missa audienda satisfaciant. 

§ I. Nos enim ambiguitatem huiusmodi pcnitus tollere volentcs, ut cum 
sinceriori conscientia fidclcs quique Deo creatori suo scrviant, auctoritate 
Apost. tenore praesentium notum facimus, omnes Christifideles utriusque 
seJtus,(qui non contcmpto proprio sacerdote Parochiali) in Ecclesiis Fratnim 
Ordinum Mcndicantium, Dominicis, et Festis diebus Missas audiunt, satisfa- 
«re praecepto Ecclesiae de Missa audienda, nec in aliquam labem mortalis 
Ptfcati poenamve incurrere. 

§ 2. In contrarium facientibus non obstantibus quibuscumque. 
§ 3. Et quia difficilc foret, etc. 
[Bull. Rom., tom. 3, III, p. 462]. 

74. 

Lco X, litt. np. Licet alias, 6 dec. 1517- 2 

Licet alias postquam statueramus, et ordinaveramus, quod de cetero 

: "8temporibus fratres B Franciscl, puritate eius regulae,d Bub regulari 

fvantia viventes, ac Rcformati, Ministrum, Fratres vero dicti Ordinis Con- 

1 Jj nivcrs 's. ct singulis pracsentcs litteras inspecturis. 
mvcrsis. ei sineulis Draescntes litteras inspecturis. 




128 



Romani Pontifices 



ventuales nuncupati, Magistrum generales habere deberent, ne inte 
matos, et Conventuales fratres huiusmodi super praecedentia d' . 
contentio oriri posset, voluerimus, et statuerimus, quod in processbnlT' * ! 
aliis actibus publicis, fratres Conventuales, fratribus regularis Observani' t 
Mmistrum habentibus, locum digniorem relinquere tenerentur 

§ 1. Quodque fratres ipsi Conventuales, semper eorum Crucem etv«ii 
lum per eos deferri solitum, deferre Iibere, et licite valerent. ' 

§ 2. Quia tamen, ut ex nonnullorum relatione accepimus, fratres i Ds i I 
Conventuales i .aetendunt Crucem ipsorum Conventualium deferre in \L 
dign.on. ,oco 

§ 3. Nos autem, qui praemissa omnia statuimus, ut omnis dissensio ei 
contentio mter eosdem fratres de Observantia, et Conventuales tollcretur 
ment.sque nostrae fuerit, prout etiam id expressimus, quod in omnibus actibus' 
ratres de Observantia haberent locum magis dignum, quam ipsi Convcn- 
tuales , et propterea mentis nostrae incommutabilis fuerit, prout existit, quod 
ips. fratres de Observantia Crucem suam in loco digniori deferant. Ad huius- 
mod. tamen ambiguitatis dubium de mentibus omnium tollenduni, motu 
proprio, et certa nostra scientia, ac de Apostolicae potestatis plenitudine 
Olc aramus, ment.s nostrae fuisse, quod tam Conventuales, quam de Obscr- 
vant.a, et Reformat. fratres praedicti, in quibuscuraque processionibus, et aliU 
act.bus, m qu.bus Crux deferenda foret, Crucera suam deferre possint; iU 

i ZT ^ t ipSOrUm fratrum de Observantfa, et Reformatorum loco 
tlignior. deferatur. 

§ 6. Non obstantibus, etc 

IBull. Rom., tom. 3, III, p . 462, 463J. 



75. 

Leo X, const. Quam Deo, 23 iuL 15 19. 

stant^onmi, ;/ 1 h ° minibus ^bhominabiles viri pugnantes in Duello t* 
SIl 22 l m T VariatUr ' Ct dlvlna humanajue iura detestantur; nec 
Salvator nosto ^n'?^ ™' ^ et,am animarum eorum - P r0 quib " S 
detrimenCaffe^noi?? 8 Dd F " ius mortem subI " temporalcm, gra* 
Plurimum auOnt^SS^' * reDrimendum igitur talium nefarios ausus 
ei canonica clvSie 2? 5*5! qUi huiu8m <>* «elus detestabile quidem, 
Puniendos, ac ca n,,,t 1 Um Datrare non expavescunt, graviter fore 

Pom. Pracdcccssoribu, n . C ? mpcsccnd "ni similes vetitos conatus a Rom- 
««0 saepius fiSSLESS f*«* ut eo firmius observentur, 

^unimine roboZul c s 1 Ap ° stolica communlta, approbamus, et novo 
s 'nt. Ua adiicimus, nrout in n 3 pcrterre " d um animos audaces melion 

§ I. Dudum slquidem a w" COns P icimu s salubriter expedire. 
narunt litcrae tcnoris subscaucnt \ f° Papa 11 P™cdecessore nostro erna- 

" "ts, quia tam hQbes sapra , in ff. 63 . 



Romani Pontifices 



129 



§ 2 Cum autertl, sicut accepimus, in eisdcm literis contenta, ab aliquo 
tempore citra non fuerint observata, et ex eo quamplurimi Barones, domini 
temporales, et alii, praesertim eidein Romanac Ecclesiae subditi, adeo pro- 
cliviores ad pugnandum in Duello redcliti siut, ut passim quotidie singularia 
eiusmodi certamina ubique committi videantur, ac clomini temporales prae- 
(ati armorumque duces eos ad id invitare, quin potius irritare non formi- 
dent, et cum Iri eorum territoriis, et iurisdictionibus tutum pancratium, sive 
aream praeparent, et talia cruenta spectacula exhibeant, et illis comitivam 
praestent. Nos igitur non minus detestabilem in Duello pugnantium, quam 
Ducum, Comitum, Marchionum, Baronum, Domicellorum, et armorum Capi- 
taneorum, aliorumquc dominorum temporalium eis ad id auxilium, consi- 
lium, et favorem praestantium nequitiam, ac improbam eorum conscientiam 
reprobantes, qui ad ea visenda conveniunt, corporum et animarura saluti 
Christifidelium opportunis remediis indefesso studio prospicere volentes, 
literas Iulii Praedecessoris praefati, Motu proprio, et ex certa scientia nostra, 
ac animi delibcratione, harum serie, auctoritate Apostolica approbamus, con- 
firmamus, et innovamus, ac praesentis scripti patrocinio communimus. 

§ 3. Adiicientes, et eadem auctoritate Apostolica statuentes, quod pugnan- 
tes ipsi non solum poenis praedictis subiaceant, sed eorum memoria per- 
petuo damnata sit, ac bona proscripta sint, et Camerae nostrae Apostolicae 
confiscata co ipso. 

§ 4. Duces, Barones, Comites, Marchiones, et domini temporales, Vicarii, 
Feudatarii, armorum Capitanei, Communitates quoque Civitatura, Terrarum, 
et locorum eidem Rom. Ecclesiac mediate, vel immediate subiectorum, cam- 
ptim ad pugnandum praestantes, non solum poenas praedictas incurrant, sed 
ab omni iure quod in locis, et territoriis suis obtinent, ipso facto cadant, 
illudque ad Cameram praefatam devolvatur, et devolutum esse censeatur, 
absque aliqua declaratione desuper facienda. 

§ 5. Qui vero ad talia cruenta spectacula videnda convenerint, si nobi- 
lcs, Quingentorum, si mediocris fortunae, Centum, si vero ignobiles, Vigin- 
tiquinque dticatorum, necnon excommunicationis, et perpetuae maledictionis 
poenam incurrant, ac locus ipse Ecclcsiastico subiaccat interdicto. 

§ 6. Et insuper omnia, et singula, tam per Iulium Praedecessorem sta- 
wta, et ut praefertur, pcr nos conflrmata, et illis adiecta, perpctuae firmitatis 
robur obtinere, ac inviolabiliter observari debere dccernimus. 

§ 8. Non obstantibus, etc. 

[Billli Rom., tom. 3, III, p. 467, 468). 

76. 

Leo X, const. Exsurge Domine, 15 iun. .1520, 
errorcs Martini Luthcr, tlamn. 

taoftaT 11 ' 8 * Dominc ' et iudica causam tuam, memor esto improperiorum 
preces , 00rUm qUM . ab insi P ien,ibus fiunt *ota die: IncHna aurcm tuam ad 
"ostras, quoniam surrcxerunt vulpes quaerentes demoliri vincam, cuiiis 




L 



130 Romani Pontifices 

tu torcular calcasti solus, et ascensurus ad Patrem, eius curam reirimp 
administrationem, Petro tamquam capiti, et tuo Vicario, eiusque iuccLsS 
instar triumphantis Ecclesiae commisisti. Exterminare nititur eam aJ? 
sylva, et singularis ferus depascitur eam ... P 0e 

§ 1. Dudum siquidem, quod prae animi angustia, et moerore exDrimer, 
v.x possumus, fide dignorum relatu, ac fama publica referente, ad riostl 
pervemt aud.tum, immo vero, proh dolor, oculis nostris vidimus, ac leeimus. 
multos, et varios crrores, quosdam videlicet iam per Concilia, ac Praedecesso 
rum nostrorum constitutiones damnatos haeresim etiam Oraecorum, et Bohe, 

haereticos, vel falsos, 

vel scandalosos yel p.arum aurium offensivos, vel simplicium mentium sedu- 
ct.vos, a fals.s fidei cultoribus, qui per superbam curiositatem mundi gloriam 
cup.entes, contra Apostoli doctrinam plus sapcre volunt, quam oporteat- 
quorum garrulitas (ut inquit Hieronymus) sine scripturarum auctoritate non 
naberet f.dem, n.si viderentur perversam doctrinam etiam divinis testimoniis, 

A quorum oculis Dei timor rccessit, 
humam genens hoste suggerente, noviter suscitatos, et nuper apud quosdam 
eviores In mclyta natione Oermanica seminatos. Quod eo magis dolemus 
loi evemsse, quod eamdem nationem, et nos, et Praedecessores nostri, in 
v.scer.bus semper gesserimus caritatis. Nam post translatum ex Graecis a 
Komana Ecc es.a m eosdem Qermanos Imperium, iidem Praedecessores nostri, 
e nos, emsdem Ecclesiae advocatos, defensoresque ex eis semper accepimus, 
aZi, ° ermanos ' «tholicae veritatis vere germanos, constat haeresum 

cZZv 0pP ^ nat0res sem P er cuius rei testes sunt laudabiles illae 

«pSdt L ^peratorum pro libertate Ecelesiae, proque 

poenis e » L ' SqUe CX ° mni Ger,nania haereticis, sub gravissimis 

non « '^J m 7 ™ terrarUm ' et dorniniorum, contra receptatores, vel 
si nod llmr. °» Ct ^ n ° StriS P -^ecessoribus confirmatae: quae 

t i ronri Kr* f n0S, Ct ipsi Utif " ie hac ™ole»«a careremus. Tesns 
nv ni Pra " d Con | stant,en - "^sitarum, ac Wicleffistarum, necnon Hiero- 

multorum ex efeS* £Z „,'' Tt * 5 ***** "* Praedictorum errorum.scu 
nici piissimis «LiSS et Lova,,i en. Urriversitates, utpote agri Domi- 

"-£3Sjt£ £T5 n0n ■** doeta ' °- nam ^era ac 

**<uus, quae ne IristorT dan, »at.o. Multa quoque alia allegare pos- 

pastoralis igitur offirii . Vldcanu,r - praetermittenda ccnsuimus. Pro 
dictorum errorum v ru, S** "° bis inin,,c ti cura, quam gerimus prae- 
Christianae Reli K i on is L ? U,teriu8 tolerarc seu dissimulare, sine 

sumus: Eorum autem ela ° rtllodo * ae Mel Iniurla nullo rnodo pos- 
quorum tenor sequitur. ct est talis S Praesentibus duximus inserendos, 

tcm gratiam iUts dir^qui^Jj^^^^^c^enta novae legis iustifican- 

ctionem, non Wt ^fundalumta^cl? COntritio,,e 'n, confessionem, ct satisfa- 
st.anis Doctoribus. ~ icr 'Ptura, nec i n antiquis sanctis Chri- 



Rornani Pontijiccs 



131 



8. Nullo modo praesumas confiteri peccata venialia, sed nec omnia mor- 
talia, quia impossibile est, ut omnia mortalia cognoscas. Unde in primitiva 
Ecclesia solum manifesta mortalia confitebantur. 

10. Peccata non sunt ulli remissa, nisi remittente sacerdote, credat sibi 
remitti: immo peccatum maneret, nisi remissum crederet, non enim suf- 
ficit remissio peccati, et gratiae donatio, sed oportet etiam credere essc 

remissum. • • 

11. Nullo modo confidas absolvi propter tuam contritionem, sed propter 
verbum Christi, Quodcumque solveris, etc. Sic, inquam, confide, si sacer- 
dotis obtinueris absolutionem, et crede fortiter te absolutum, et absolutus 
vere eris, quicquid sit de contritione. 

12. Si per impossibile confessus non esset contritus, aut sacerdos non 
serio, sed ioco absolveret, si tamen credat se absolutum, verissime est abso- 
lutus. 

13. In Sacramento Poenitentiae, ac remissione culpae, non plus facit 
Papa, aut Episcopus, quam infimus sacerdos: immo ubi non est sacerdos, 
aeque tantum quilibet Christianus, etiamsi mulier aut puer esset. 

14. Nullus debet sacerdoti respondere, se esse contritum, nec sacerdos 
requirere. 

15. Magnus est error eorum, qui ad Sacramenta Eucharistiae accedunt, 
huic innixi, quod sint confessi, quod non sint sibi conscii alicuius peccati 
mortalis, quod praemiserint orationes suas, et praeparatoria, omnes illi ad 
iudicium sibi manducant, et bibunt: sed si credant, et confidant se gratiam 
ibi consecuturos, haec sola fides facit eos puros, et dignos. 

16. Consultum videtur, quod Ecclesia in communi concilio statueret 
laicos sub utraque specie communicaudos, nec Bohemi communicantes sub 
utraque specie sunt haeretici, sed schismatici. 

17. Thesauri Ecclcsiae unde Papa dat Indulgentias, non sunt merita 
Christi, et Sanctorum. 

18. Indulgentiac sunt piae fraudes fidelium, et remissiones bonorum 
operum: et sunt de numero eorum quae licent, et non de numero eorum 

quae expediunt. 

19. Indulgentiae his qui veraciter eas consequuntur, non valent ad remis- 
sionem poenae pro peccatis actualibus dcbitae apud divinam iustitiam. 

20. Seducuntur credentes indulgentias esse salutarcs, et ad fructum spi- 

ritus utiles. 

21 Indulgentiac necessariae sunt solt.m publicis criminibus, et proprie 
wnccduntur duris solummodo, ct impatientibus. 

22, Scx generibus hominum indtilgentiae nec sunt necessariae, ncc utiles: 
* ,cct moftuis seu inoritiiris, infirmis, legitime impcditis, his qui non com- 

runt cnmina, his qui crimina commiserunt, sed non publica, his qui 
meliora operantur. 

nem^' Excommunicat| ones sunt tantum cxternae poenae, nec privant homi- 

wmmimibus spiritualibus Ecclesiae orationibt.s. 

omnes'*IS manU8 Pontifcx Pctri successor, non est Christi Vicarius super 
« WOUS mundi Ecclesias ab ipso Christo in B. Petro institutt.s. 



132 Romani Pontijices 



26. Verbum Christi ad Petrum, Quodcumque solveris super terram . 
extenditur dumtaxat ad ligata ab ipso Petro. ' e,c - 

27. Certum est in manu Ecclesiae, aut Papae prorsus non esse stafu^ 
art.culos fidei, immo nec leges morum, seu bonorum operum. 

28. Si Papa cum magna parte Ecclesiae sic vel sic sentiret nec eti™ 
erraret, adhuc non est peccatum aut haeresis contrarium sentire,' praesert 
m re non necessaria ad salutem, donec fuerit per Concilium universale al.c 
rum reprobatum, alterum approbatum. 

™„ff; Via r n0biS f3Cta ^ enervandi auctoritatem Conciliorum, et libere 
contnd.cend, eorum gestis, et iudicandi eorum decreta, et confidenter con- 

Su^m^ctr" 1 videtur> sive probatum fuerit - sive — « 

sunt^hriSi« rtiCUli ' 0anniS HU8Z condemnati Concilio Constan.ien. 
posLf damnare ' ^™*** QU0S nec universalis &** 



v — i ^ ^^r^r 

dhJlLSt q H id , em err ° reS ' respective <I uarn sint pestiferi, quam pemi. 
dc lue Z l ; QUam P,arUm ' Ct sim P ,icium mentium seductivi. qu.rn 
e ZJ £ \ 7 0m " em C3ritatem ' aC S - R - E ' matris oninium fidelium, 
2^lt f' reverent,am at q»e nervum Ecclesiasticae disciplinae, obe- 

umSL^ f ° nS Ct ° rig0 omnium virtUhiin, sine qua facile 
n pSss s 'f f CSSe COnvincitur - nem ° ^nae mentis ignorat. Nos igitur 

Pr ° pensius < ut decet ) Procedere, rtecnon 

odva utZ m ° rb0qUe ^™™ ' " e ta a * r ° Dominico tamauam ve P ris 
error? bu U,le r e S o ;r : T cu P ientc *. habita super praedictis 

-amine m C a u e ° r q U ; e iT^otT F**!* dhCU " i0ne ' " ^ 
tilatis cum v^rVk-i? f ' omnibus q"e rite pensatis, ac saepius ven- 

rium O din ? • 'k US 3tribUS n ° Stris ' S - R " E " Cardinaibus, ac regu.a- 
Col^ae 7ec n rn° n ^ US *" ***** ^neralibu». pluribusque a.iis slcrae 
peritilSs: "S^^ nrofessori >- sive et quidem 

los non esse cathXo S ° reSpCCtive < Ut P ractcrtur > aut articu- 
Ecclesiae Catholicie dor.nn tan T ain ^ CSSC dogmatiaando». sed contra 
mm scripturam^ ^ traditionem . atque ab ea veram divina- 

dum censuit Augustinus t ri" pretat,onem ' cui «s auctoritati ita acquiescen- 
Ecclesiae Catholicae int^ " • "* Se Evan K elio non fuisse crediturum, nisi 
eorum aliquo, vel aliauih.7'" 18 ?* 1 aUctoritas - Naru ex eisdem erroribus, vel 
Sancto rcgitur. errare M 2 P m seq - uitur . eamdcm Ecclesiam, quae Spiritu 

Christus discipulis su.s in7 Per CrraSSe - Qu ° d «•* ulia . ue contra il,ud - QU0d 
promisit dicens w SUa (ut m sancto Evangelio Matthaei 

"eculi. Necnon contra inctorum p?" 1 8Um Usq - Ue ad consummaflonem 
W et Summorum Ponnficum ™ d ^erminationes. Conciliorum quo- 

"on obtem pcrassCi mS^ZS^7 scu «noncs, quibus 

et causa scmpcr hdt ,1aeresum . et schismatum. teste Cypriano, fomes, 

-«cnsu; a^omnTut cT ^IZ^T fratrUm "ostrorum consi.io, et 
d-cta. auctoritate OmnlpoSto^^*?™ 1 » ma t" r a dc.iberatione prae- 

' 61 beat °rum Apostolorum Petri. et 



Romani Pontijices 133 



Pauli, et nostra, praefatos omnes, et singulos articulos seu errores, tam- 
quam (ut praemittitur) respective haereticos, aut scandalosos, aut falsos, aut 
piarum aurium offensivos, vel simpliciuin mentium seductivos, et veritati 
catholicae obviantes, damnamus, reprobamus, atque omnino reiicimus, ac 
pro damnatis, reprobatis, et reiectis ab omnibus utriusquc sexus Christifi- 
dclibus haberi debcre, harum serie decernimus, et declaramus. Inhibentes 
in virtute sanctae obedlentiae, ac sub maioris excommunicationis latae sen- 
tentiae, necnon quoad Ecclesiasticas, et Regulares personas, Episcopalium 
omnium, etiam Patriarchalium, Metropolitanarum, et aliarum Cathedralium 
Ecclesiarum, Monasteriorum quoque, et Prioratuum etiam Conventualium, 
et quarumcumque dignitatum, aut Beneficiorum Ecclesiasticorum, Saecula-' 
rium, aut quorumvis Ordinum Regularium, privationis, et inhabilitatis ad 
illa, et alia in posterum obtinenda: quo vero ad Conventus, Capitula, seu 
domos, aut pia loca saccularium, vel regularium, etiam Mendicantium,' nec- 
non Universitatis etiam studiorum generalium, quorumcumque privilegiorum 
indultorum, a Sede Apostolica, vel eius Legatis, aut alias quomodolibet habi- 
torum, vel obtentorum, cuiuscumque tenoris existant: necnon nominis, et 
potestatis studium generale tenendi, legendi, ac interpretandi quasvis scien- 
tias,et facultates, et inhabilitatis ad illa, et alia in posterum obtinenda: Prae- 
dicat.oms quoque officii, ac amissionis studii generalis, et omnium privile- 
giorum eiusdem: quo vero ad saeculares eiusdem excommunicationis, necnon 
amissioms cuiuscumque emphyteusis, seu quorurncumque feudorum, tam a 
Romana Ecclesia, quam alias quomodolibet obtentorum, ac etiam inhabili- 
tans ad Ula, et aha in posterum obtinenda: necnon quoad omnes, et singulos 
supenus nom.natos, inhibitionis Ecclesiasticae sepulturae, inhabilitatisque ad 
omnes, et s.ngulos actus legitimos, infamiae, ac diffidationis, et criminis 
laesae ma.estat.s, et haereticorum, et fautorum eorumdem in iure expressis 
pocms, eo , P so et absque ulteriori declaratione per omnes, et singulos supra- 
l! ? . , Si,) COu trafecerint, incurrendis. a quibus vigore cuiuscum- 
auihne L dausulamm eis in confessionalibus quibusvis personis, sub 
UibUsWs verbomm formis contentarum, nisi a Rom. Pont. vel alio ab eo 

Zm I - facu,tatem habente. practerquam in mortis articulo constituti, 
Uici TnTT, t -° mnibus - et singUH», utriusque sexus Christifidelibus, tam 
al.is ouih, *' Saecu,aribu s. et quorumvis Ordinum Regularibus, et 

existant c» UmqUC PerS0 " iS ' cuiuscu,naue status > S^dus, vel conditioni» 
etiam S* R f UaCUrnaue EccIc siastica, vel munciana praefulgeant dignitate, 

* Patriard,,'.. 1"; ' Patriarch, ' s - Primatibus, Archiepiscopis, Episco- 
^.ac infcrin Um '^ C r ° POlitanarUm ' et aHarum Cathcdralium, Collegiata- 
sticis saecuh ih, ' ^ CcIesiar,,m ^latis, Clericis, aliisque personis Ecclcsia- 
Abbatibus Prin *k t,ll0rui,,vis Ordinum etiam Mcndicantium regularibus, 
scu Rehgiosis IZ \ Mluistris gcncralibus, vel particularibus, Fratribus, 
««ularibus ot n, Ct "° n excm P ,is: Studiorum quoque Universitatibus 
non ReRibus !n rUmv,s ° r «i»uni etiam Mendicantium regularibus, nec- 
Comit.bus Rnm T r 2' E,ectoribus ' Principibas, Ducibus, Marchionibus, 
°fficialibus luS!!' S a P ,,anel8 ' Conductoribus. Domicellis. omnibusque 

«Mlcibus, Notanis Ecclesiasticis. et saecularibus. Communitati- 



134 



Romani Poritifices 



bus, Universitatibus, Potentatibus, Civitatibus, Castris, Terris, et locis seu 
eorum, vel earum civibus, habitatoribus, et incolis, ac quibusvis aliis' per- 
sonis Ecclesiasticis, vel Regularibus (ut praefertur) per universum orbem 
ubicumque, praesertim in Alemania existentibus, vel pro tempore futuris ne 
praefatos errores, aut eorum aliquos, perversamque doctrinam huiusmodi 
asserere, affirmare, defendere, praedicare, aut illi quomodolibet, publice.vel 
occulte, quovis quaesito ingenio, vel colore, tacite, vel expresse favere prae- 
sumant 

§ 5. Insuper, quia errores praefati, et plures alii contineutur in libellis, 
seu scriptis Martini Luther, dictos libellos, et omnia dicti Martini scripta, 
seu praedicationes, in Latino, vel quocumque alio idiomate reperiantur, in 
quibus dicti errores, seu eorum aliquis continentur, similiter damnamus, 
rcprobamus, atque omnino reiicimus, et pro omnino damnatis, reprobatis, 
ac reiectis (ut praefertur), haberi volumus, mandantes in virtute sanctae obe- 
dientiae, et sub poenis praedictis eo ipso incurrendis, omnibus, et singulis 
utriusque sexus Christifidelibus superius nominatis, ne huiusmodi scripta, 
hbcllos, praedicationes, seu schedulas, vel in eis contenta capitula, errores, 
aut articulos supradictos continentia, legere, asserere, praedicare, laudare, 
impnmere, publicare, sive defendere, per se, vel alium, seu alios, directe, vel 
md.recte, tac.te, vel expresse, publice, vel occulte, aut in domibus suis, sive 
alus pubhc.s.vel privatis locis tenere quoquo modo pracsumant: quinimmo 
Ula statim post harum publicationem ubicumque fuerint, per Ordinarios, et 
aios supradictos diligenter quaesita, publice, et solemniter in praesentia 

,, R e on PO M Ul1 ' SUb omnibus ' et singulis supradictis poenis, comburant. 
& 20. Non obstantibus Constitutionibus, et Ordinationibus Apostolicis, 
seu 81 suprad.ct.s omnibus, et singulis, vel eorum alicui, aut quibusvis aliis 
a bede Apostol.ca praedicta, vel ab ea potestatem habentibus, sub quavis 
torma, et.am confessionali, et cum quibusvis etiam fortissimis clausulis, aut 
ex quavis causa, seu grandi consideratione, indultum, vel concessum existat, 
quod mterd.c, suspendi, vel excommunicari non possint per literas Aposto- 
ucas non ac.entes plenam, et expressam, ac de verbo ad verbum, non autem 

e.u S d^ SU a u? " eraleS id im P ortantes . de indulto huiusmodi mentionem, 
l n m '" p Ul te " ores - cIausidas . et formas, perinde ac si de verbo ad vcr- 

S ? n | Uf ' ° mnino t0,,atur ' Praesentibus pro expressis habentes. 
§ 21. Ni.lt. crgo omnino homlnum liceat, etc. 
IBUIL Rom., tom. 3, III, p . 4S7493|. 

77. 

mur 0PP0rtuni^ l Aurad V °^ eat, ue favoribus prosequi- 

pct.tionem d.lcctorum fili omm nobilium virorum 

ribu, tnVoSo Vctcl U ruVrn™ s T en ^t ariiS * P raviUliS 



Romarii Ponti/ices 



135 



Ducis, et Do.niiiii Venetorum, cum in Brixiensi, et Bergomensi Civitatibus, et 
Dioecesibus, quoddam hominum genus perniciosissimum, ac damnatissimum 
labe haeretica, per quam suscepto renuntiabatur baptismatis sacramento, 
Dominum abnegabant, et satanae, cuius consilio seducebantur, corpora, et 
animas conferebant, et ut illi rem gratam facerent, in necandis infantibus pas- 
sim studebant, et alia maleficia, et sortilegia exercere non verebantur, quod 
ita factum esse videbatur, ut ad eorum errorem extirpandum opportuna 
adhiberentur remedia. Volentes etiam eiusdem generis nonnullos indicibili 
poena obstinate vitam potius perfide amittere, quam errorem suum cogno- 
scere maluisse, et propterea de rigoroso nimium (ut dicebatur) ordinariorum 
contra tales processu dubitantes, Venerabilem fratrem Episcopum Polensem, 
nostrum, et Apostolicae Sedis apud cosdem Ducem et Dominium Nuncium 
vobis adiungendum duximus, cum facultate per se, vel alium, seu alios, pro- 
cessus per vos habitos, seu factos, examinandi, et revidendi, ct si vos Inqui- 
sitores processus praedictos, rite, et recte, ac iuxta formam iuris habitos 
fecissetis, contra tale hominum damnatorum genus una vobiscum, proce- 
dendi, et inquirendi, necnon procuratores, et advocatos, scribas, ceterosque 
ad Inquisitionis praefatae exercitium necessarios, et opportunos, officiales, et 
ministros cum competentibus salariis deputandi, et homines praedictos (quod 
redire ad Ecclesiae unitatem vellent) clementer suscipiendi, eisque poeniten- 
tiam salutarem iniungendi, et eos absolvendi, etiam in utroque foro, et incor- 
rigibiles condemnandi, et brachio saeculari tradendi, ceteraque quae vos, de 
iure, vel consuetudine facere possetis, et deberetis, faciendi, gerendi, exer- 
cendi, et exequendi, prout in literis desuper confectis continetur. 

§ 1. Cum igitur commissionis huiusmodi vigore praefatus Nuncius, 
Venerab. Fratrem Episcopum Iustinopolitanum in partibus illis commoran- 
lem, ad praemissa una vobiscum pertractanda, et exequenda subdelegaverit, 
vosque, et ipse subdelegatus in valle Comunica Brixiensis Dioecesis, ubi 
maxime huiusmodi damnati generis homines vigent, et pullulant, processe- 
ntis, ac nonnullos culpabiles repertos, et curiae seculari tradendos, necnon 
»m condemnatos habueritis, videtur, quod per Venetorum CoIIegium Prae- 
»n Bnxiensi mandatum fuerit, ne sententias huiusmodi exequeretur, et vobis, 
« eidem subdelegato, ne ad executionem illarum procederetis, inhiberet, 
Prout lnhibitum fuit: ac expensas, et salaria pro huiusmodi inquisitionis 
n <*oc,o necessaria submoveret, et detraheret, necnon processus contra cul- 
Pabiles praedictos habitos, et factos eis trasmitteret, seu transmitti faceret, 
quod deterius est, subdelegatum praedictum ad coram eis in Civitate 
Pulsusfuit COmparendurn c °g eret . et compelleret, prout coactus, et com- 

aba! ^ P qU ' a pr0Dterdictas lite ™s, in qtiibus dictus Nuncius adiunctus fuit, 
prout qi " , S ! 1aeSitatUr ' a " proptcr hoc facil,tas vestra diminuta existat, ita quod 
ccnsque t taS hl,iusmodi ,iteras potuissetis, procedere non possitis, inde- 
^icamrh , C ° n,ra illris ' ct sacr oruin canonum dispositionem, ac Ecclesin- 
mittere hSr cxistat > ,a 'cos de pcrsonis, et causis Ecclesiasticis se intro- 
lc senten° qUC lmuncta,u a vobis executionera adimplere, nisi processibus, 
S pcr eos visis - et cxaminatis, ac si ipsi in clcricos, causasque 




130 



tiomani Pontifices 



Ecclesiasticas superioritatem, et iurisdictionem haberent, cuni tamen in cle 
ricos, causasque huiusmodi laicis nulla facultas attributa sit, quos obsequendi 
et exequendi manet necessitas, non auctoritas imperandi, propter quod intcr 
Christifideles non modicum surgit scandalum. Nos igitur, ne quod ad salu- 
tem animarum, et dictarum causarum faciliorem expeditionem introductum 
est, in damnum, et perniciem convertatur, et propterea ob diuturnitatem 
temporis infelices animae huiusmodi peccatis magis graventur, et ad omne 
circa hoc dubium tollendum, vos prout ante datas dictas Iiteras.de iure.ct 
consuetudine, seu privilegio procedere poteratis, necnon etiam contra male- 
ficos, et sortilegos, ac a fide apostatantes, prout criminis postulaverit qua- 
litas, procedere posse, et debere, auctoritate Apostolica, tenore praesentium, 
deccrnimus, et declaramus. 

§ 3. Vobis committentes, et mandantes, ut eosdem Venetos, et illorum 
Duccm, ac officiales suos, ne ipsi ulterius in huiusmodi causis se intromit- 
tant, scd quod iniunctas sibi execuliones, et forte iniungendas, postquam 
requisiti fuerint, sine aliqua processuum, per dictos Ecclesiasticos iudices 
factorum, visione, vel examinatione prompte exequantur, moneatis, et hor- 
temini. Et si hoc facere neglexerint vel recusaverint, vos eos per censuras 
Ecclesiasticas, et alia iuris opportuna remedia, appellatione postposita com- 
pcllatis. 

§ 4. Praemissis ac Constitutionibus, et ordinationibus Apostolicis. statu- 
tisque, et consuetudinibus, Civitatum, et Dioecesum praedictarum iuramento, 
confirmatione Apostolica, vel quavis firmitate alia roboratis, ceterisque con- 
trarus non obstantibus quibuscumque. 

[Bull. Rom., tom. 3, III, p. 499, 500J. 



78. 

Hadrianus VI, ep. Dudum, 20 iul. 1522 (1523).' 

AeJJ' ? UdUm i UU n ° bis exponi fecisti ' P er W- r ec luhum Papam U, Prae- 
auod n n ° Sl I U,n ' "° n Si " e magna tu,,c a «>™ sui displicentia accepto. 
ITolZl ^ ? C ° TeiUm de Casali. Ordinis Fratrum Praedicatorum 
deouHtmn": ,p Cremone ™ haereticae pravitatis Inquisitorem 

aeputatmn in nonnt.llis Lombardiac partibus. et Jrtim i„ torU. in auibus 



deouHtmn": m ,p Ute Cremone nsi haereticae pravitatis Inquisitorem 

: :: ihs L,,mbardiac e< P ^ s L m in 1^, m ^ 

utnu que ° IZ" n nqU,S,, ° r de P ut « tl,s crat. repertae fuerunt quamplures 
2K 1 C° nae f * Pr ° PriaC Sa,u,is Inimemores, et a fide Catholica 
susceperant SiSSS T™'' **** in "sceptionc baptismi 

■5^S25S5 5T ° rUCCm pcdibus conculcantes, et opprobr? 

abutentes, dS^^S^ et Eucharistiae Sacrament, 

dientiam.et revi^tUm TSStonET?** ? * r ° mm «sumentes, eique obc 
Wegiis, aliisque „ S * ^ SUis «"«ntationibus, carminibus. «- 

0,5 su ' iersl,t, °n«bus iumenta, et fructus terrae multipl" 

1 Inquisltori Comen,i. 



Rpmani Pontlflces 



137 



citer laedentes, aliaque quamplurima nefanda, exccssus, et crimina eodem 
diabolo instigante committentes, et perpetrantes, in animarum suarum peri- 
ctilum, divinae Maiestatis offensam, perniciosumque cxemplum, et scandalum 

plurimorum. 

§ 2. Contra quas cum dictus Oeorgius tunc, ut asserebat, in dictis locis 
suae Inquisitioni deputatis, prout ipsius Georgii incumbebat officio, ipse 
Georgius processisset, nonnulli autem tam clerici, quam laici illarum partium, 
quaerentes plus sapere quam oportet, praemissa delicta ad eiusdem Oeorgii 
Inquisitionis officium non pertinere temere assercntes, praesumentes in populo 
errores, et scandala seminaverunt, sicque eumdem Georgium in populo odio- 
sum reddere, et dicti Georgii officium impedire conati fuerunt, prout etiam 
tunc impediebant, ita quod propter pracmissa, personae praedictae delicta 
huiusmodi perpetrantes, remanebant impunitae, et aliae earum exemplo ad 
similia perpetranda quotidie inducebantur, in non modicum fidei opprobrium, 
animarum periculum, et scandalum plurimorum. 

§ 3. Dictus Praedecessor volens (ne inquisitionis officiis executio quo- 
modolibet retardaretur, et labes haereticae pravitatis longe venena diffunderet) 
providere, dicto Georgio per quasdam suas in forma brevis literas commisit, 
et mandavit quatenus in locis eiusdem Georgii Inquisitioni deputatis de 
excessibus huiusmodi cognoscere, et contra quascumque personas, cuius- 
cumque conditionis, et praeemincntiae forent, inquisitionis officium exercere, 
et exequi, ipsasque personas, quas in praemissis culpabiles reperiret, una 
cum locorum Ordinariorum Vicariis, quatcnus voluissent interesse, iuxtadicta- 
rum personarum demerita corrigere, et punire deberet, secundum modum 
contra alios haereticos a iure ex sacris canonibus statutum, contradictores 
quoscumque per censuram ecclcsiasticam, et alia iuris opportuna rcmedia 
compescendo. Eos vero qui in praemissis, consilium, auxilium, vel favorem 
praestarent, praefatus Praedecessor noster, eisdem indulgentiis uti, et gau- 
derc decrevit, quibuS Cruce signati contra alios haereticos, ex indulto Apo- 
stolico eis concesso, tunc gaudebant, et utebantur, prout in dictis literis 
plenius contineri dicitur. 

§ 4. Et sicut eadem expositio stibiungebat, non solum dclicta, et crimina 
huiusmodi contra ficlem Catholicam, et Christianam religionem, sub iurisdi- 
cttone InquisitiOnis Cremonensis committuntur, et perpetrantur, sed omnibus 
alus Iocis, et Dioecesibus sub iurisdictione aliorum Inquisitortim dicti Ordinis 
Congrepationis Lombardiae, in dies perpetrantur, et committuntur. Et cum 
"dem sint delicta, eadem profecto provisione, et castigatione eis est earum- 
^m Kterarum tenore prdvidendum. Qtiarc tu, sicut asseris, in Civitate 
° mcnsi ubi dictae pravitatis Inquisitor existis, taiu ttto, quam omnium alio- 
w dictorum Ordinis, et Congregationis haereticae pravitatis Inquisitorum 
Ubet consistentium, et deputatorum, nominibus fecisti nobis humiliter sup- 
' ut n 'teras praedictas ad vos extcndere, et ampliare, aliasque desuper 
«PPortune dlguaremur providere. 

eum 5 N k° S igitUr nuluSmodl supplicationibus inclinati, litcras praedictas, 
«isdemTf ™ °' S contentis clausulis, in omnibus, et per omnia prout in 
"tens conflnetur, ad te. et ad alios Ordinis, et Congregationis huius- 




138 



Romani Pontif'"-^ 



modi Inquisitores, tam in praesentiarum deputatos, quarn in futurum perpetm 3 
futuris temporibus deputandos, ac si tibi, et cuilibet Inquisitorum praedt 
ctorum dirigerentur, et directae fuissent, Apostolica auctoritate, tenore prae- 
sentium extendimus. Ipsasque literas tibi et illis, ut praemittitur, eisdem 
auctoritate, et tenore concedimus. 

§ 6. Non obstantibus illis, quae idem lulius Praedecessor voluit non 
obstare, ceterisque contrariis quibuscumque. 

[Bull. Rom., tom. 4, I, p. 16, 17J. 



79. 

Clemens VII, ep. Cum sicut, 15 ian. 1530.' 



Cum sicut ex relatione pro parte tua Nobis facta, cum gravi nostrae 
mentis molestia innotuit, in diversis Italiae partibus adeo pestifera haeresis 
Lutheri, non tantum apud saeculares personas, sed etiam Ecclesiasticas, et 
Regulares, tam mendicantes, quam non mendicantes invaluerit, ut aliquando 
nonnulli ex eis suis sermonibus, et verbis, et (quod deterius est) publicis 
praedicationibus tali Iabe plerosque inficiant, et Christifideles sub obcdientia 
S. R. E. viventes, et praecepta eiusdem Ecclesiae servantes non leviter scan- 
clalizent, in haeresum augmentum, pusillorum scandalum, atque Catholicae 
fidei non mediocre detrimentum. 

§ 1. Nos attendentes Arium unam modicam scintillam fuisse in Ale- 
xandna, sed quoniam non mox oppressus est, grande per totum Orbem 
lnccnd.um exsuscitasse, ac cupientes huic veneno, haeresique nefariae, ct labi 
pest.fcrae, quam supremis extingui affectibus anhelamus, omni salubri, quo 
possumus, remedio occurrere, et ne huiusmodi morbus excrescat ulterius. 
sed operante Domino passim evellatur, salubriter providere. 

§ 2. Tibi necnon omnibus, et singulis aliis dictae haereticae pravitatis 
Inqu.s.tor.bus ex Ordine Fratrurn Praedicatorum, maxime Congregationis 
utr.usque Lombard.ae per universam Italiam constitutis, et deputatis, ac con- 
s .tuend.s, et deputandis, eoru.nque Vicariis, in virtute sanctac obedientiae, 
« in rcnuss.onem peccatorum vestrorum districte praecipiendo mandamus, 
c uatcmis omn.bus, et singulis etiam Carmelitarum, et alion.m Ordinum 

Rdi g'" osis . vel non Mcndicantibus de huiusmodi peste diffa- 
Tr k , r SPeCtiS ' P raeci P u ^»e tales errores in suis sermonibus, 
^huL^^T W disseminantibus, per censuram Ecclesiasticam. 
Zo n ^ Et nnl 05 ' huiusmodi . « qualibet alia haercsi silentium 

dcm V an^n 5 7tf" ^ 08 ^tros. aut vestrum, vel eorum- 
tuum. ct Toln T^Z I a ^ qU » em • Praeside » les Monasteriorum, ConveV 
forent. aut inTi^' ninn ' Ubl " aereses "«'"smodi, vel errores seminari 

a die adn , SiSS^SS ^T™" fucrint - " isi ™« ^fra mensem 

mhonis computandum debita provisione, remedia cum effectu 

' P-uto BuU KC Uae, totius Ord.nU P ratrum ^ Qenerall 



liomuni Pontificcs 



1 yj 



^TTTdiirna poenitentia castigaverint, de quibus admonenti fidem 
adhibuennt, ac u, k r praesidentes ips i talia pracdicarent, admonit.onem 

faC£re .SfSoris Conventus, vel loci respective facere sufficiat, contra 
Praesidcnti v, m.o ^ de{initivam> ad quam ferendam 

hui usmod. cxemp . i Ordinarii procedatis. Contra Carme- 

g Z Tc nfc possitis etiam ad capturam, dum praedicant popu.o, 
Tnub ic d*P ant e^rroneas conclusiones; adversus non exemptos vero de 
h Sh 6 ffamatos, aut suspectos, veluti contra alios haereticos (prout ,ura 
p^ n "quiratis, atque procedati, Deccrnimus insuper, ut vestros 
ViS ve Commissarios instituere valeatis, viros vestra sententia provido , 
! e idoneos, dummodo aetatis trigesimum annum attigennt. Vobis 
£ ac Vicariis praefatis extraiudicialiter Lutheranos occultos et non inqu,- 
r p er Ordinarium, sive alios Iudices, ac alios quoscumque haere icos, fau- 
res credentes, defensores, et receptatores, necnon, et a sancta fide apo- 
S S osque, qui contra inhibitionem Sedis Apostolicae, enuerunt vel 
emn 1 bro Martini Lutheri, vel aliorum, aut eidem, sive eisdem quomo- 
let adhaeserunt (si ad cor reversi poenitentes !d hum.hter ^n^port- 
quam haeresim, qua polluti, et infecti erant, abiuravennt, med.o xmmtnto 
promiserint de cetero ab huiusmodi haeresi pen.tus abst.nere, absolvendi, 
illisque pro praemissis poenitentiam iniungendi salutarem, eosque ad gre- 
mium Sanctae Matris Ecclesiae restituendi, et reducendi. Et cum 
cularibus, ac personis Religiosis cuiusvis ordinis, status, et cond.tion s super 
quavis irregularitate, quam tam cx haeresi, quam ex apostasia a fide, sei. 
etiam ex eo quod censuris, et poenis Ecclesiasticis tam a lure, quam ao 
homine quavis occasione, vel causa latis, et promulgatis, quomodo ibet 
incurrerint, aut ligati, seu innodati divina celebrando contraxennt, ac etiam 
super irregularitatibus, quas clerici Crucesignati sententiis, censuns, et poenis 
a iure.vel ab homine etiam quavis occasione, vel causa latis, hgati seuirre- 
titi, ac etiam ex eo quod in locis Ecclesiastico interdicto suppositis Missas, 
et alia divina officia (non tamen in contemptum clavium) celebravennt, incur- 

rerint dispensandi. 

[Bull. Rom., tom. 4, I, p. 87, 88]. 



80. 

Paulus III, const. Sanctisslmus, 22 dcc. 1534- 

Sanctissimus in Christo Patcr, et Dominus noster Dominus Paulus divina 
providentia Papa III. Provide considerans retroactis temporibus plurics dubi- 
tatum fuisse an Referendarii et alii Officialcs ex Palatio Apostolico panem 
habentes, Secretarii Apostolici, literarum Apostolicarum Scriptores, Cubicu- 
larii, Milites sancti Petri, cetcrique Officiales Sanctitati Suae, seu Romano 
Pontifici pro tcmporc cxistcnti, in eodem Palatio deservientes, aut custodiam 
facientes fucrint, et sint Sanctitatis Suae, et Romanorum pro tempore Pon- 
ficum vcri et indubitati, et non per privilcgium familiarcs et continui com- 
roensales. 



140 Romani Pontifices 



§ 1. Eadem Sanctitas Sua huiusmodi ambiguitatem in futurutn toll 
volens, ex certa scientia declaravit Referendarios, et alios Officiales ex d 
Palatio panem habentes, Protonotarios, Subdiaconos, Auditores Rotae A 
htos, Scutiferos, Secretarios, literarum Apostolicarum Scriptores CubicuT 
nos, ac Milites sancti Petri, reliquosque Officiales eidem Sanctitati Suae ri 
Romano Pontifici pro tempore existenti in Palatio deservientes, aut cuito! 
diam facentes, licet in eodem non habitaverint, nec habitent, nec forsan 
hab.tabunt, nec in tinello comederint, nec comedant, nec in futurum forsan 
comedent, in posterum veros, et indubitatos Sanctitatis suae, et Romanorum 
pro tempore Pontificum, et non per privilegium, nec ficte familiares conti- 
nuos commensales censeri, reputari, et esse; ita ut regulis tam editis, quam 
edcnd.s, de vens familiaribus, et continuis commensalibus Suae Sanctitati, 
e Romanorum pro tempore Pontificum loquentibus in posterum potiantur' 
et gaudeant.ac e.s quoque quoad omnia subiiciantur, etiam ad hoc.utSan- 
ct.tas Sua, et alu Pontifices occurrentibus vacationibus Beneficiorum Eccle- 
s.ast.corum per eos obtentorum et obtinendorum qualitercumque qualifica- 
torum per ob.tum eorumdem in Romana Curia vel extra, ad collationem, 
provis.onem, praesentat.onem, seu quamvis aliam dispositionam quorumcum- 

Ir/r* a T' . Ct C0,la,ricum > communiter vel divisim pertinentium provi- 
dere et de ilhs d.sponere libere et licite valeant, in omnibus, et per omnia, 
Cere ndar, U Secretarii, Scriptores, et alii Officiales huiusmodi, ac 
deserv entes supradicti in Palatio habitassent, et in tinello vere et realiler 



r a Jn?l ! c PCr quoscumc l ue '"dices, etiarn Sanctae Romanae Ecclesiac 
eV Z 1 • .T Pa,aHi A P° sto1 '" causarum Auditores, de cetero iudicari, 

s ta e /w ^ StatUit ' SUblata eis aliter «nterpretandi et iudicandi potc 
state. Decernens irntum et inane, etc. 

Quo^l^? ^S M t u UOnibUS, 0rdl ~«onibu8, et regulis Apostolicis, privilegiis 
peZ ^ c li :" dU,t,S ' lar " ° rdinariis collatoribus, quam quibuscumque aliis 

T? nita ' iS ' gradus > ordinis ' vel conditionis existentibus 
vaU^TlS faSF ' CUm qUibU5vis clausulis derogatoriarum praeser- 

leno i T 5 M Wi ,r K nlat, y iS> annullativis . et a.iis decretis, quorum omnium 

cS$«? co„ra r riu° m t vcrb .r inserercn,ur ' pr ° exorcs ' is ,wbcri «** 

ss £ct2i ; Tm.\™. ° bsiantibus " uibus ° uo,( > ue - 

81. 

Pa, " us '"' const ' ' !un - ,s "- 

suae immeMae bLtaS?^^ nequit ralio comprehendere, ex 

pullulans, tempore congruo et 1 sem Per ad salutem humani generis 

novit, opportune producit ct m° 7° SCCrCt ° ministerio . W°<* 'P se DcUS 
meritis, tamquam ab ip SIS n.hil llr Ut c °g"oscant mortales, ex suis 

donum gratiae ab i pso Summo ?tP°^ 5 scd eor » m saIutem et omnC 

°> Ct Patre luniinum provenire. 



Romani Pontifices 



141 



Sons cum sicut, non sine grandi et spirituali mentis nostrae laetitia, 
accepimus, quamplures incolae occidentalis et meridionalis Indiae, licet divi- 
nae siut legis expertes, S. Spiritu tamen cooperante, illustrati, errores, quos 
hactenus observarunt, penitus ab eorum mentibus, et cordibus abiecerint, 
ac fidei catholicae veritatem et S. Ecclesiae unitatem amplecti, et secundum 
ritum eiusdem Romanae Ecclesiae vivere desiderent et proponant: Nos, qui- 
bus omnes oves divinitus sunt commissae, cupientes, eas, quae extra verum 
ovile, quod est Christus, sunt, ad ipsum ovile, ut fiat ex illis unus Pastor 
et unum ovile, perducere, ac sanctissimorum Apostolorum, qui nobis verbo 
et exemplo pastoralis officii formam tradentes, nascentis Ecclesiae infantiam 
lacte, provectam vero eius aetatem solido cibo nutrierunt, vestigiis inhae- 
rendo, novellas plantationes ipsius Ecclesiae, quas in dicta occidentali et 
meridionali India Altissimus plantare dignatus est, sic donec coalescant, ut 
non omnia, quae per orbem Ecclesia iam firmata custodit, illis custodienda 
mandemus, sed tamquam parvulis in Christo, aliqua paterno affectu indul- 
geamus confovere. Ac circa eorum regenerationes, nonnulla, ut etiam acce- 
pimus, suborta dubia primitus submovere volentes, matura sub hoc delibe- 
ratione praehabita, auctoritate Apostolica nobis ab ipso Domino Nostro Iesu 
Christo, per Beatum Petrum cui, et Succcssoribus sui apostolatus ministerii 
dispensationem commisit, tradita, tenore praesentium decernimus et decla- 
ramus: illos, qui Indos ad fidem Christi venientes, non adhibitis ceremoniis, 
et solemnitatibus ab Ecclesia observatis, in nomine tantum SS. Trinitatis 
baptizaverunt, non peccasse, cum consideratis tunc causis occurrentibus, sic 
illis bona ex causa putamus visum fuisse expedire. Et ut huiusmodi novellae 
plantationes, quantae dignitatis sit lavacrum regenerationis, quantumque ab 
Hlis lavacris, quibus antea in sua infidelitate utebantur, differat, non igno- 
rcnt; statuimus, ut qui in posterum extra urgentem necessitatem Sacrum 
Baptisma ministrabunt, ea observent, quae a dicta Ecclesia observantur, one- 
ratis super tali necessitate conscientiis eorum, extra quam quidem necessi- 
Wem, saltem haec quatuor observentur. Primum, aqua sacris actionibus 
sanctificetur. Secundum, Catechismus et Exorcismus fiat singulis. Tertium, 
**, saliva, capella, et candela ponatur duobus vel tribus pro omnibus 
utriusque sexus tunc baptizandis. Quartum, Chrisma ponatur singulis in 
vertice capitis, et oleum Cathecumenorum ponatur super cor viri adulti, 
PWorum et puellarum; adultis vero mulieribus ponatur in illa parte, quam 
^io pudicitiae demonstrabit. Super eorum vero matrimoniis hoc observau- 
um decernimus, ut qui ante conversionem plures iuxta eorum mores habe- 
n Uxor cs» et non recordantur, quam primo accepcrint, conversi ad Fidem, 
"" ar n ex illis accipiant, quam voluerint, ut cum ea Matrimonium contrahant 
W verba de praesenti, ut moris est; qui vero recordantur, quam primo 

etia^n Crintt a ' iiS dimissis ' eam reti "^nt. Ac eis concedimus, ut coniuncti 
a u ! . n tcrtio gradu tam consanguiuitatis, quam affinitatis, non excludantur 
sutue l 0n ' IS contrahendis done c huic S. Sedi super hoc aliud visum fuerit 
quod i U \r' El CirCa abs,inentiam ab flis suscipiendam etiam statuimus, 
°*nibu S 8 ' l ' ,a ^ 11 !.'^^ 1 ^ et Rcsurrectionis Domini Nostri lesu Christi, et 
s sextis Feriis Quadragesimae ieiunare teneantur, ceteros vero iciu- 



142 



Romani Pontifices 



niorum dies eorum beneplacito propter novam ad Fidem eorutn conversio- 
nem, et ipsius gentis infirmitatem permittimus. Ita quod ieiunium repugnans 
sanitati, vel non bene quadrans officio vel exercitio alicuius non censeatur 
illi ab Ecclesia praeceptum. Eisque etiam concedimus, quod quadragesima- 
libus et aliis prohibitis anni temporibus lacticiniis, ovis, et camibus tunc 
temporis dumtaxat vesci possint, cum ceteris christianis ob aliquod sanctum 
opus obeundum similibus cibis vesci posse a Sede Apostolica pro temporc 
fuerit concessum. Dies autem in quibus eos volumus a servilibus operibus 
cessare, declaramus esse omnes dies Dominicos, ac Nativitatis, Circumcisio- 
nis et Epiphaniae, Resurrectionis et Ascensionis, ac Corporis eiusdem Domini 
Nostri Iesu Christi et Pentecostes; nec non Nativitatis, Annunciationis, Puri- 
ficationis, Assumptionis gloriosae Dei Genitricis Virginis Mariae, ac Bea- 
torum Petri et Pauli eius Coapostoli. Ceteros vero dies festos ex causis 
supradictis illis indulgemus... 

Non obstantibus constitutionibus et ordinationibus Apostolicis, ceteris 
que contrariis quibuscumque. 

[Collectanea S. C. de Prop. Fide, vol. 1, p. 30, nota (1). - Cf. etiam 
Codicis luris Canonici Docum. VI]. 



82. 

Paulus III, const. Sanctissimus, II dec. 1541. 

Sanctissimus in Christo Pater, et Dominus noster Dominus Paulus 
divina providentia Papa Tertius, qui in crastino assumptionis suae ad summi 
Apostolatus apicem, cupiens eorum fraudibus obviare, qui viventium bene- 
ficia, illorum praesertim, quibus aut propter senium, aut propter infirmita- 
tem imminebat vitae periculum, impetrabant, ut illis decedentibus, tamquam 
collitigantes in illorum iuribus facilius subrogarentur, per quamdam eiuscon- 
stitut. inter alia voluit, ut deinceps nullus in iure, vel ad ius, in beneficio 
defuncti, quod illo vivente in casibus praemissis, vel similibus impetravit, 
ahquo modo subrogetur, ac subrogatio et gratia si neutri, si nulli, seu novae 
provisionis, aut pcrinde valere, taliter impetranti nullatenus suffragarelur, 
quod etiam strictissime observari mandavit in impetrationibus bcneficiorum, 
per pnvationem, et amotionem, ex quibusvis criminibus et excessibus forsan 
perpetrat.s, ettamsi usque ad dcfinitivam sententiam, quae tamen in rcm non 
trans.visset iudicatam, processum foret. 

las vli!; ^?," aHaS Constitutiones suas, seu Cancellariae Apostolicae regu- 
. volu,t, statu.t. et ordinavit, quod quicumque beneficium Ecclcsiasticum, 

modo vaca , rn n ;, , ? , T dia,e praccedentem Pacifice possessum, et quod ccrto 
nobLtem po " "^" ? ,UnC ddnccps ^petraret, nomen, gradum, * 
c*cT«l°^T C,USdem> Ct qUOt annis "»W .pse possedisset, ac spe- 

scssori in dffb^t?? darC C0 " Stare P ° SS,;t ' ^ 1100 nUl,Um ttn* 
exprimere, et ^^0 ' 1 conmcteret . causam in huiusmodi impetrahonc 

sex mcses ,p Svlm posscssorcm ad iudicium evocari faccrc, 



Rpmani Pontificcs 



143 



causamque ex nunc desuper, infra annum, usque ad sententiam definitivam 
inclusive prosequi deberet, et teneretur, alioquin impetratio praedicta, et 
quaecumque inde secuta, nullius cxisterent firmitatis, et idem impetrans, de 
damnis et interesse possessorem praedictum propterea contingentibus ei 
safisfaceret. Et si possessorem ipsum iniuste, frivole, et indebite molestasse 
repertus existeret, quinquaginta florenos auri persolvere Camerae Apostolicae 
esset aclstrictus, nec aliud quam praemissae vacationis modus, etiam per 
literas si neutri, aut subrogationis, vel alias, sibi quoad hoc ut beneficium 
huiusmodi ea vice consequi, vel obtinere valeret, quomodolibet suffragaretur, 
illudque nullatenus in antea litigiosum propterea censeretur. 

§ 2. Et cui fide dignorum relatione innotuit, quod huiusmodi voluntate, 
statuto, et ordinatione non obstantibus, multi caeca cupiditate ducti, ad bene- 
ficia Ecclesiastica, per alios, etiam quandocumque multo antea temporecano- 
nice eis collata, et possessa, quos valetudinarios, seu senio confectos con- 
spiciunt, aut alias certo modo, cito defuncturos, vel eorum beneficia dimissuros 
sperant, improbe, ac per media illicita aspirantes, huiusmodi beneficia tam- 
quam certo modo vacantia, et absque alio titulo, seu minus canonico detenta, 
a Sede Apost. impetrabant, et illorum possessoribus, litem super dictis bene- 
ficiis sic possessis movebant, et causas huiusmodi contra eoscommitti facie- 
bant, et alias illos nunc titulos fingendo, nunc crimina impingendo, in ipsis 
beneficiis inquietabant, et molestabant, nec causas ipsas (prout etiam iuxta 
Constitutionem praedictam tenebantur) expediri facere curabant, sed in Ion- 
gum protrahebant, expectantes obitum dictorum possessorum, ut in iure 
eisdem possessoribus in dictis beneficiis, vel ad alia eompetente subroga- 
antur. Sicque per indirectum eisdem impetrantibus votum captandae mortis 
dictorum possessonim praebebatur, ipsique possessores indebite vexabantur, 
ac laboribus, et expensis fatigabantur. Et saepenumero vexationem huius- 
modi illicitis mediis redimere cogebanttir, et quandoque destituti, seu despe- 
rah, jn anxietatem ducebantur, eorumque beneficia resignare, seu permutare, 
ac etiam Ulorura collatores, quominus de beneficiis per obitum dictorum 
possessorum vacantibus, et propter lites huiusmodi, malitiose, et fraudulenter 
™tas, seu confictas, libere disponere, et sua ordinaria auctoritate in prae- 
missis uti possent, impediebantur, in animarum ipsorum impetrantium pcricu- 
m,etdictorum possessorum grave praeiudicium, et ordinariae potestatis 
humsmodi collatorum laesionem. 

obvi t Attendens ma,iti ' s hominum non esse indulgendum, sed potius 
provVl ' 30 V ° lenS ipsorum beneficia obtinentium, quieti et securitati 
il ]o ' erc ' const 'tutionem praedictam innovando, et ad impetrantes beneficia 
fccti aiiM U « a,lqU ° evidcnti '"'Pedimento detinerentur, quamvis senio con- 
ordinav" itate detenti " on forent » extendendo, etiam voluit, statuit, et 

qualitatis q " 0d d ° CCter ° impctrantcs beneflcia Ecclesiastica cuiuscumque 
s us> et c privationem ' et amotionem, vel alias propter commissa, cxces- 
«cessus T™' y aca . nt,a » vel vacat "" in supplicatione desupcr porrccta, 
w quibus^d | ipsa ' aC eorum qnalitates, necnon modos, ct causas tales, 
Setrantes ^ » privalio ipsa incursa . aut facienda censeatur, et similiter 
. etiam per modum devolutionis, beneficia tamquam certo moclo 



144 Romani Pontijices 



vacantia, et ab aliis etiam non senio confectis, nec infirmitate, aut trnpedi* 
niento detentis, tamquam nullo, seu minus Canonico titulo possessa, modum 
vacationis illorum in supplicatioue dcsuper porrecta, specifice, et deterrai- 
nate, ac dispositive exprimere teneantur, et antequam decretum citationis a 
iudice cui causa commissa fuerit, per se f vel procuratorem eorum petant, 
coram eo iuramentum, quod credunt ea f quae sic expresserunt, vera essc, 
et posse ea probare, corporaliter praestare, et deinde excessus, et crimina, 
atit modum vacationis huiusmodi, proponere, et deducere, et intra octo dics 
observationem termini ad articulandum, per eum, vel procuratorem suum 
suo ordine, et loco, ita quod si ipse terminus sic non servetur, dicti octo 
dies, post observationem termini secundo loco servati, quicumque is fucrit, 
cucurrisse ccnseantur, factam immediate sequentes probare, necnon ex tunc 
infra annum, similiter a die impetrationis eorurn computandum, causam 
contra eosdem possessores, usque ad definitivae sententiae prolationem inclu- 
sive prosequi dcbeant, et tcneantur. 

§ 4. Quodque irnpetrationes de beneficiis tamquam per privationem, ct 
amotionem, vel alias propter commissa, excessus, et crimiua vacantibus, vd 
vacaturis, absque causae, seu causarum, privationis, et amotionis, aut exces- 
suum, et criminum vacationem huiusmodi causantium, necnon tamquam dc 
certo modo vacantibus, etiam per modum devolutionis, absque modi vaca- 
tionis specifica expressione, etiam praetextu quarumcumque clausularum 
quomodolibet implicitarum, et quantumcumquc praegnantium, etiam quod 
causae, et excessus, ac crimina, necnon modi vacationum huiusmodi in literis 
pro cxpressis habeantur, vel etiam dispositive exprimi possint, disponcntium 
in supplicationibus inscrtarum, eisdcm impetrantibus nullatenus suffragentur, 
et qutecumque subrogationes per ipsos impetrantes de beneficiis, quac etiam 
cum huiusmodi exprcssione impetraverint tamquam litigiosis, in iure, vel ad 
ius eorum, quos huiusmodi excessus et crimina perpetrasse, aut quorum 
bcncficia per clevolutionem, aut alias certo modo vacasse narraverint, a Sede 
Apostolica, vel Lcgatis cius quomodolibet impetrandae, seu etiam Motu prtv 
pno concedcndae, nisi quod impctrantes excessus, et crimina, aut modum 
vacatioms huiusmodi intra dictos dies observationem dicti termini ad arti- 
culandum per ipsos Impetrantes, aut eorum procuratorcs, ut praefcrtur, non 
autcm per eos, aut ipsorum procuratores factam, quoad cxcludendos, posl 
dictos d lC s ip sos impetrantcs a probatione excessuum, seu criminum, aul 
mod. vacat.oms praedictorum nihil operari volumus contra possessorcs bcne- 
ticiorum quae impetraverint, probaverint, etiamsi alia excessus et crimina. 
octe rf£ P r Vati ° nis dcclara «°ne digna, etiam antc lapsum dictorum 
«Uont Z PrubaVCrint ' nul,ius si »* robori. vel momen.i. Quodque subro- 
TSST^ 51 ? C ° ntra qU ° S hnlu -«0di impetrationes ficnt, m !«• 
p"\Sm IrT ' qU ? d P ° Sl ^mniunicaUonem citationis, etiam 
SriL M UC d,Ct0rtlm ^orun, notitia aliter non a PP a ; 

SSt tS: P^sumau,r. defuncti fucrunt, etiam si senes. au« 

penitus SSSTSfSl^. V,OIcn,a decesserint, licet nu.lum 

KU entum. aut nulla comectura habi.a fuerit, quod collitiganS tf 



Rotnani Pontifices 



145 



fecerit, aut de tali mortc culpabilis, seu conscius fuerit, locum non habeant. 
lit si post lapsum dicti anni, vcl etiain eo durantc, ct istts octo dicbus post 
dicti tcrmini ad articulandum, absque probatione pracdictorum excessuum, 
scu criminum, aut modi vacationis per ipsos impetrantes, vel corum procu- 
ratores observationem clapsis, contingat possessores dictorum bcncficiorum, 
scu aliquos cx eis decedere, aut corum beneficia simpliciter, vel ex causa 
permutationis, aut alias quomodolibet, in Romana Curia, vel extra eam vacare, 
non censeautur propterea beneficia ipsa litigiosa, de huiusmodi beneficiis sic 
vacantibus provideri, et alias Iiberc disponi possit, in omnibus, et per omnia, 
ac si contra dictos possessores aliqua lis niodo praemisso mota non fuisset. 

§ 5. Et nihilominus impetrantes praedicti ad ambita beneficia huius- 
modi obtinenda censeantur perpetuo inhabilcs, necuon vexatae parti omnia 
damna, interesse, et expensas persolvere teneantur, ac omnibus, et singulis 
beneficiis Ecclesiasticis, per cosdem impetrantcs obtentis, se triennio suspen- 
sos novcrint. Quibus, si se in eis propria temeritate iniecerint, ipso iure 
privati sint, ac calumniose de periurio, iuxta canonicas sanctiones, puniantur 
Decernens novas provisiones super impetrationibus praedictis pro tempore 
etiam antequam dicti octo dies elapsi fuerint, iis in quorum favorem ema 
naverint, in fraudem huiusmodi constitutionis non suffragari. Et si iis, qu 
iinpetrationes modo praedicto fecerint, beneficia sic impctrata resignaverint 
quandocumque id fecerint, illis, quibus de beneficiis huiusmodi pcr resigna 
tionem de eis factam, et admissam provisum fuerit, praesenti constitutioni 
subiacere, et in codcm statu in quo dictus resignans tempore huiusmodi 
resignationis erat, quoad hoc censcri, et esse. 

§ 6. Sicque in praemissis omnibus iudicandum fore, sublata, etc. irritum 
quoque, etc. ^ . mmmm^ 

[Bull. Rom., tom. 4, I, p. 191-193]. 



83. 

Pauhis III, const. Sanctissimus, 18 maii 1543« 

Sanctissimus in Christo Patcr, et Dominus noster Domiuus Paulus 
<livina providentia PP. III, cui dudum postquam unam Constitutionem 
*uam, etc. ut supra, in N. 80. 

§ 1. Innotuit qualiter inter ceteros in cadem constitutione nominatos 
Refercndarii, et Auditorcs, Refercndariatus, et Auditoriatus, ac nonnulli alio- 
mm tffltforum, quac obtinebant, ratione, ut singuli dc ipsorum Collegiis, 
^cnon ex Scriptoribus unus tamquam Rcfcrcudarius officium actu excrcens, 
duo' 115 ,ami,llam Decanus antiquitatis, et forsan in aliis CollegUs, uuus, vel 
* °r» ^ Ut - ' orsan PlureSj ct non singuli ipsorum Collegiorum ratione, panem 
yJJk ApostoHco habcant, tamcu custodiam non faciunt, a nounullis 

custd r Cons,itutionem Pracdictam iu habentibus pancm in Palatio, et 
tom facientibus coniunctim locum habcrc, ct cffectuin sibi viudicare, 
n °n alias, nec alio modo proccdcre. 



Romani Pontifices 



§ 2. Ambiguitatis dubium submovere volcns, primo vivae vocis oracul 

declaravit, et decrevit Constitutionem ipsam, etiam in die publicationis illius 

intelligi, locumque vendicare, et procedere posse, et debere, sive dicti Olfi. 

ciales, vel quicumque alii coniunctim, et divisim, panem ex Palatio haberenL 

et in eodem custodiam facerent, etiam si iidem Officiales, et alii, per q U0 . 

rum obitum beneficia, ut praefertur, vacaverint, panem non habuissent, nec 

in ipso Palatio custodiam fecissent, ac beneficia per eosdem Officiales, et 

alios, ut praefertur, obtenta, per obitum etiam eorumdem Officialium in dicta 

Curia, vel extra eam vacarent, et ad collationem, provisionem, praesentatio- 

nem, seu quamvis aliam dispositionem, etiam S. R. E. Cardinalium, et quo- 

rumcumque aliorum collatorum, et collatricum, communiter, vel divisim spe- 
ctarent • 

§ 3. Postea accepit quod pro eo quod de posteriori declaratione huius- 
modi alias non apparebat, adhuc aliquibus in dubium revocaretur, quod 
contingere posset cos, quibus dc beneficiis huiusmodi per obitum dictorum 
officialiura, ac aliorum sic, ut praefertur, vacantibus, per Suam Sanctitatem 
provisum, seu provideri concessum extitit, aut in futurum provideri con- 
cessum extitit, vel quod provideretur concedi contigerit, desuper in futtirum 
posse molestari. 

§ 4. Motu proprio, etc. per aliam suam Constitutionem quam et literas 
desuper expeditas, etiam quod in eadem Cancellaria lecta, et publicata non 
esset, arctare voluit, sub dat. decimo nono Kalendas Septembris, eiusdem 
Pontificatus sui anno secundo, inter alia fidem fecit, ac in verbo Romani 
Pontificis attestatus fuit semper suae incommutabilis mentis fuisse, et tunc 
esse, quod etiam posterior declaratio huiusmodi, etiam quod aliter in dicta 
Cancellaria lccta, et publicata non foret, ab illius data valeret, ct ligaret,ac 
ornnibus, et s.ngulis, quibus cle singulis, aut pluribus beneficiis praedictis, 
ut praefertur, provisum seu provideri concessum extitit, aut in futurum pro- 
viucri, seu quod provideatur concessum fuerit, suffragaretur, etiam in omni- 
bus e per omn.a, ac si dicta die vigesima secunda Martii in dicta Cancel- 
iana lecta, et publicata fu.ssent, cum de sic iudicando, et aliis clausulis 
ct.am .rr.tant.bus decretis in literis desupcr confectis latius continctur. 
ni„J„ Sanctltat ' Suae etiam novissime innotuerit ab aliquibusetiam 

Ko?Z Z C T7l SaperC volentibus . praetcndi. constitutionem, et dcclara- 
pa teT n" o™ ^ numero P^icipantcs, et alios non partici- 

PontmcS c C 7 Romano "'m Pontificum Praedcccssorum suorum, ac etiam 
Sos Sl" . T 0rC ' Ctiam Pcr S - R ' E - Cardinalcs, etiam de latere, et 
habenta f aun „„ A P^toIicos, etiam facultatem Lcgatorum de latere 

E£%X£*SF nimis iam excrcvisse pro temporc 

officiales toSSt ttS? SUDCrni,rnera rios nuncupatos. et omnes alios 
forsan non hab i am nt " * nom,nat <». «< «pressos, qui in eodem Palatio 

comedunt. n equ fo rSan £ aUt * tinelI ° nU0C "* 

dcserviunt, ncque R 0m a no £SCT """«^ m ^que Sanctitati Suac 
vient, aut custodiam non faciun lcmporc «'stenti in futurum deser- 

dcm cpmprehendcre, ncque ih iii;<r^>V" ", f * lcicnt ' non extendi - neque "* 

S P^Were, aut l OC um sibi vendicare. 



deserviunt, ncque 'tSZ^ Pantt^r COmcdent ' minusque Sanctitat. w 
vient, aut custodiam non faci " Pr ° tcm POrc existcnti in futurum deser- 

dcm cpmprehendcre, neque i n iL„ facient ' non « tcndi - ne( l ue 

,s P ro *-edcrc. aut lnr-,. m -:us .« n /Kr«rft. 



Ronmni Poniijiccs 1-57 

§ 6. Ad huiusmodi etiam ulterioris ambiguitatis dubium resecandum, 
Constitutioncm, regulamque, necnon declarationem praedictas, etiam cum 
omnibus, et singulis decretis, et aliis clausulis quibuscumque in illis respc- 
ctive contentis, et expressis, pro insertis, et expressis habens, decrevit, et 
declaravit, fidemque indubiam facit, et attestatur mentis, et intentionis suae 
semper fuisse, et esse, tam a die editionis, et publicationis singularum Con- 
stitutionum, sive Regulae, ac declarationis praedictarum, quam etiam cuius- 
libet ipsarum, tam de numero participantium, quam non participantium 
notariis praedictis, ac etiam omnibus, et singulis aliis Officialibus in dicta 
Constitutione, sive Regula, et declaratione, ut praefertur, nominatis intelligi, 
locumque sibi vendicasse, et processisse, ac vendicare, et procedere debere; 
etiam quod quicumque participantes, et non participantes notarii, aliique 
omnes, et singuli officiales praedicti, in dicta Constitutione, sive Regula, et 
declaratione quomodolibet nominati, et expressi panem ex Palatio non habe- 
rent, non habuerint, et non habeant, et custodiam in eo non fecerint, et 
non faciant, aut aliter Suae Sanctitati, et Romano Pontifici pro tempore 
existenti in Palatio Apostolico, vel extra, aliquo modo non servierint, neque 
serviant, vel alias quomodolibet in Palatio Apostolico non habitaverint, et 
non habitent, et custodiam in eo non fecerint, et non faciant, et nihilominus 
singulas Constitutiones, et declarationes praedictas, et ipsarum quamlibet, 
etiam cum omnibus, et singulis clausulis, et decretis in illis contentis illas 
pro expressis, et insertis habens, ad quoscumque non participantes notarios 
per eosdem Romanos Pontifices, et per Sanctitatcm Suam creatos tantum 
restrinxit, et reduxit, ac restringit, et reducit; illasque minime ad non parti- 
cipantes, et supernumcrarios notarios ab eisdem Cardinalibus de latere, et 
aliis Legatis, et Nunciis Apostolicis, etiam facultatem, et auctoritatem Legati 
de latere habentibus creatos, in eadem Rcgula, sive Constitutione, et decla- 
ratione nullatenus contineri, nec comprehendi posse, nec valere, aut debcre, 
ac si specialiter, et individue exprcssa fuissent, perpetuis futuris temporibus 
valere, et observari debere. 

§ 7. Et ita per quoscumque Iudices, etiani Palatii Apostolici causarum 
Auditores, et alios quoscumque Iudices, etiam in quibuscumque causis etiam 
pendentibus, et in quibuscumquc inter omnes, et singulos iudicari, scnten- 
"ari, et definiri debere statuit, voluit, decrevit, et ordinavit, sublata, etc. 

§ 8. Praesentemque prout moris est in dicta Cancellaria legi, et publi- 
fcri, et inter alias regulas Canccllariae, ut moris est, describi, et adnotari 
mandavit. ' t- . i - a*<. m to Hm 

[Ml Rom., tom. 4, I, p. 120, 121]. 

84. 

'ulius III, motu propr. Cum sicut nobls, 2.6 iun. 1550. 

Episc' Um S ' Cllt n0D ' S nu P er i" 001 "'*. diversi diversorum Beneficiatorum ctiam 
pro t P° ri,rn . Patriarcharum, et aliorum Praelatorum, ac S. R. E. Cardinalium 
'pore dcccdentiurn haeredcs, non solum bona rclicta, spolia nuncupata, 




143 



Rumaiu Pontifices 



sic decedentium Beneficiatorum Episcoporum, Archiepiscoporum, Patriarcha 

rum, et aliorum Praelatorum, ac etiam Cardinalium, verum etiam' fmctusetc 

ecclesiasticos, et pecunias, et res alias per ipsos Beneficiatos Episcopos 

Archiepiscopos, Patriarchas, et alios Praelatos, ac etiam Cardinales ante 

eorum obitum non exactos, etiam si eorum solutionis dies ante obitum ipso- 

rum non advenerit, sub eo forsan praetextu, quod pro tempore ante obitum 

huiusmodi decurso debebantur exigere, et quandoque solutionem debitorum 

per ipsos Beneficiatos, et Cardinales, dum viverent, contractorum, et legato- 

rum per eos in sua ultima voluntate, etiam ad pias causas factorum sub- 

terfugere, ac haeredes Cardinalium huiusmodi paramenta, et ornamenta 

Capellae ipsorum Cardinalium, quae iam tanto tempore, quod eius initii 

hominum inemoria non habetur, Capellae Apostolicae, in qua Missae Papales 

celebrantur, et ex qua pauperibus Praelatis ad Romanam Curiam pro tenv 

pore confluentibus, et paramenta Ecclesiastica, cum quibus in processionibus, 

et aliis solemnitatibus per Romanos Pontifices fieri solitis incedere possint, 

non habentibus subvenitur, devolvi consueverunt, occupare, ac soluHonem 

quingentorum ducatorum auri de Camera, qui post obitum singulorum Car- 

dinalium pro pretio annuli eis in eorum ad Cardinalatum assumptione 

adhiberi soliti, Camerae Apostolicae persolvuntur, declinare contendant, et 
satagant 

§ I. ... Volentes in praemissis opportune providere, motu simili etc. decla- 
ramus nostrae intentionis numquam fuisse, nec esse, quod quivis quorum- 
cumque Beneficiatorum etiam, ut praefertur, Episcoporum, Archiepiscopo- 
rum, Patriarcharum, et aliorum Praelatorum, etiam Cardinalium ubilibet, 
etiam in Romana Curia, aut districtu, pro tempore decedentium, sive ex 
testamento, per ipsos Bcneficiatos etiam vigore facultatum quarumcumque 
eis in specie, vel in genere, etiam praetextu quorumcumque capitulorum, ac 
statutorum, et ordinationum, etiam nostrorum, sub quibusvis tenoribus, et 
form.s ac ahas quomodolibet concessorum condito, sive ab intestato hne- 
redes, frnctus etc. ac pecunias, et res alias pcr ipsos sic defunctos Benefi- 
aatos, et.am Episcopos, Archiepiscopos, Patriarchas, et alios Praelatos, ac 
^ard.nales ante eorum obitum non exactos, etiam si pro ternpore ante obitum 
immsmod. decurso debeantur, ac eorum solutionis dies Beneficiatis. et Car- 
d.nahbus v.venhbus advenerit, et per ipsos Beneficiatos, et Cardinales non 
VcJZT n r, nUS 11103 exe e crint . quinimmo omnem pro illorum exactione 
«le c r. d 1 ,,,gent,am ' etiam iudicialiter agendo fecerint, quoquo modo 

8 ; I ^ SP ° ntC ° blatos Percipere. 
sortis tm ™rr ,CeS ' Cande,abra ' im ^ines, patenas, calices, et alia cuiusvis 
™nta, ™2 11 «T n**H" ™ S *> et ioca,ia ' ac ornamenta, para- 

Jentium, ^ff* singulorum Cardina.ium pro tempore dece- 

ministerium ct cH.h r ,pSam Ca P el,arn . eius ministros circa altaris 

tionem qui n «nt^. 4l MhMe Pertinentia, pro se retincre, aut solu- 
«tero pcrpetuis mTris !SS2f ^*»** ™tare possint, sed quod de 
fertur, inexacti huiiwmodi *5 ttc ' ac Pecuniac, el res ' ut 

Episcoporum, Archicni«™„ 'P 50 ™™ s.c defunctorum Beneficiatorum etiam 

^«Phcoponim, P.triarchamm, ct aliorum Praelatorum, cl 



Romani Pontijicts 



149 



Cardinalium in Ecclesiis, Monasteriis, et beneficiis praedictis successores, qui 
cx illis» quorum solutionis dies ante obitum Beneficiatorum huiusmodi adve- 
nerit, omnia ipsorum Bencficiatorum, etiam ut praefertur, Episcoporum, 
Archiepiscoporum, Patriarcharum, et aliorum Praclatorum, etiam Cardina- 
lium dcbita, et ad pias causas facta legata, si aliunde ex aliis ipsorum Bene- 
ficiatorum bonis solvi non possint, solvere teneantur, libere devenirent, et in 
posterum deveniant, ac per eos, et non haeredes praedictos exigi possent, 
et in posterum possint, necnon cruces, candelabra, imagines, patenas, calices, 
vasa, iocalia, ornamenta, paramenta, utensilia, et alia ad Capellam singulo- 
rum Cardinalium, et eius ministros, ut praefertur, pertinentia, ad eamdem 
Capellam Apostolicam pertincrent, et spectarent, ac in posterum pertineant, 
et spectent, ct per agentes pro ea, realiter, et cum effectu capi, etapprehendi 
possent, et deberent, ac in posterum possint, et dcbeant. Ac haeredes Car- 
dinalium, tam hactenus defunctorum, quam pro tempore decedentium quin* 
gentos ducatos huiusmodi eidem Camerae persolvere tenerentur, et in poste- 
rum teneantur. Et propterea successores lii Ecclesiis, Monasteriis, et beneficiis 
huiusmodi fructus etc. ac pecunias, et res per eorum pracdecessores non 
exactos, libere, et licite percipere, exigere, et levare, ac solutis, si aliunde unde 
solvant non erit, ut praefertur, debitis, et legatis praedictis, quod residuum 
fuerit in suos usus, et utilitatem convertere. Necnon agentes pro Capella 
Apostolica, cruces, candelabra, imagines, patenas, calices, vasa, iocalia, orna- 
menta, paramenta, utensilia, et alia praedicta propria auctoritate Iibere capere, 
et apprehendere posse. Ac haeredes Cardinalium, tam hactenus defunctorum, 
quam aliorum pro tempore decedentium, ad cruces, candclabra, at alia prae- 
dicta agen. pro dicta Capella Apostolica, realiter, et cum effectu consignan- 
dum. Et eosdem quingentos ducatos agentibus pro eadem Camera, ut prae- 
lertur, solvendum tcneri, et obligatos esse, ac ad id omnibus iuris, et facti 
remediis cogi, et compclli posse. 

§ 3. Sicque in praemissis, omnibus, et singulis casibus ad praesens 
occurren., seu pcnden. per quoscumque, etc. in quavis causa, et instan., sub- 
Wa, etc. iudicari, et definiri debere, ac irritum, etc. decernimus. 

§ 4. Non obstantibus, etc. 

[Bull. Rom., tom. 4, I, p. 268-270]. 



85. 

IwHus III, const. Licet a diversis, 18 mart. 1551. 

Licet a diversis Romanis Pontificibus Praedecessoribus nostris, etiam 
san ? CmleS Consti, »h'oncs in corporc iuris insertas, fuerit rite, et salubriter 
Prov" • atqUC decretuni ' ut saeculi potestates, et Domini temporales, ac 
busc 1 " 013 ™ 1 "'- ^ ivitaturT1, terrartitn, et locorum quorumcurnque rectores, qui- 
Epbcon?* ^^tlbuS, vel officiis, aut nominibus censeantur, Dioecesanis 
'avcanf'% 01 ,nquisitoribus haereticac pravitatis iri ipso Inquisitionis ncgocio 
■ ct nssistant, ncmoquc ex praedictis ootestatibus, dominis, et rccto- 



150 



Romani Pontifices 



ribus, eorumque officialibus de crimine haeresis, cum mere sit Ecclesiasti 
cum, quoquo modo cognoscat, vel iudicet, neque Dioecesano EpiscopcTvel 
Inquisitori ipsius Inquisitionis negocio incumbenti se opponere, aut ipsi 
aliquatenus impedire, vel impedientibus auxilium, aut favorem scienterdare 
audeat, perpetuae damnationis sententia in eos, qui contra praedicta fece- 
rint, promulgata, quam si per annum animo sustinuerint pertinaci, ex tunc 
velut haeretici condemnentur: usque adeo tamen in omnibus fere, nonsolum 
Ital.ae, verum etiam aliis Provinciis, Civitatibus, terris, et locis, complurium 
bicorum, ut accepimus, mundanae gloriae processit ambitio, vel sacrorum 
Canonum inscitia, vel Ecclesiasticae disciplinae contemptus, ut in animarum 
suarum perniciem atque interitum, Dioecesanos Episcopos, et Inquisitores a 
Sede Apostolica institutos Inquisitionis officium exercentes, alii sub iustitiae 
praetextu, ne ulli scilicet fiat iniuria, impedire, alii vero sub pietatis colore, 
ut sontes scilicet severius puniantur, se ipsis Dioecesanis Episcopis, et Inqui- 
«:onbus adiungere, et una cum eis de ipso haeresis crimine cognoscere, 
processus formare, formatosque suo iudicio submittere non erubescant. 

§ 1. Cui sane morbo iam nimis late progredienti solitam, ac salutarera 
Ecclesiae medicinam pro nostra pastorali solicitudine afferre cupientes, sae- 
cul potestates, dominos temporales, ac Provinciarum, Civitatum, terrarura, 
et Iocorum rectores supradictos, necnon quascumque alias saeculares per- 
sonas, tam privatas, quam publico quovis munere fungentes, requirimus, et 
monemus, ac eis Iesu Christi Redemptoris nostri (cuius vices, licet immeriti, 
genmus m terns) nomine praecipimus, ne Dioecesanos Episcopos, et Inqui- 
s.tores ipsos in suo Inquisitionis negocio, ullo modo impediant, seu pertur- 
Dent, neque se m haeresis crimine, cognoscendo, vel iudicando, quovis etiam 
ass.stent.ae, et favoris colore, causa, vel occasione (nisi quatenus ab ipsis 
u oeLesams Ep.scopis, aut Inquisitoribus, spontanea, et iibera eorum volun- 
wie iuer.nl requ.siti) se ingerant, ordinationes, provisiones, et leges quas- 
cumque, de .ps.us criminis cognitione latas sacris Canonibus obsistentes, et 
tce es.ast.cam .urisdictionem impedientes sine mora abrogent, et deleant, 
P om et.am Nos eas omnes invalidas fuisse, et esse decernimus. et declara- 

, ac ex nunc pro abrogatis, et deletis haberi volumus, et mandamus. 
dictU tirS m0n,t,S 0,5 n0Stris non obtempcraverint, quive scienter in prae- 
sacras T!, S*^™' aUt favorem dederint, novcrint se, non solum per 
hanc nnst™ Pracdccessorur » nostrorum Constitutiones, verum etiam per 
fawm .ul ^A 8 ^ «*»*m. et declarationem perpetuo dura- 
et pTu? « n t0n,a,C 0ran, POtenti8 Dei, ac beatorum Apostolorum Pem, 
g^nt dLi t r t Mo ,PS0S . n0n ob,em P e ""«cs, quacumque llli praeful- 
Ecclesiasticonim <L proferimus ) communionc fidelium.et omnium 

«ecrationis ^n^T ^ perce P tio "e privatos, ac maledictionis, aut 
nicationis mucrone n" ° bsM ° S ' anatht: ™tisque, et maioris cxcommu- 
nisi a Nobis, ct Succc^T 8 ' "* nCm ° uraquam in praemissis delinqucns, 
quarumcumquc faculbihim n ° St " S canonice intrantibus, etiam praetextu 
lium nuncupaiarum efiam' a C °" C ^ ,onu,n . et gratiarum, etiam confessiona- 
In poskrum emanandin.m !' Ct d,cta Scde hactcnus emanatarum, W 

01 specific am, et exprcssam, ac alias quam P* 



Romani Pontijices 



15, 



verba generalia, de praesentibus nostris literis mentionem non facicntium, 
praeterquam in mortis discrimine, absolvi possit. 

§ 3. Quibus etiam censuris ipsos Dioecesanos Episcopos, et Inquisitores 
subiacere volumus, si laicos secum quomodocumque de ipso crimine cogno- 
scere, aut iudicare permiserint. 

§ 4. Ut autcm praemissa omnia, ad eorum, quorum interest, notitiam 
deducantur, nullusque de eis ignorantiam iuste praetendere possit, volumus, 
et Apostolica auctoritate decernimus, quod praesentes literae per aliquos 
Cursores nostros, aut Notarios publicos in Basilicae Principis Apostolorum 
de Urbe, et Ecclesiae Lateranen., ac Cancellariae Apostolicae valvis, necnon 
acie Campi Florae, ut moris est, publicentur, earum exemplo in singulis 
valvis, et acie huiusmodi affixo, et dimisso. Nulli ergo, etcu 

(Bull. Rom., tom. 4, \ % p. 278, 279]. 



86. 

Iulius III, const. Sanctissimus, 13 febr. 1553. 

Sanctissimus in Christo Pater, et Dominus noster Dominus Iulius, divina 
providentia Papa III, cui nuper innotuit, quod a nonnullis vertitur in dubium, 
an Ecclesiarum Praelati panem ex Palatio Apostolico ratione personae suae, 
et non alterius officii per eos pro tempore obtenti, quotidie habentes sint 
Sanctitatis Suae veri, et indubitati, et non ficti, aut per privilegium, Praelati 
domestici, et continui commensales, considerans panem huiusmodi eis non- 
nisi ratione familiaritatis continuae commensalitatis exhiberi. 

§ 1. Et propterea volens dubium huiusmodi, suae declarationis oraculo, 
de medio tollere, declaravit, omnes, et singulos Ecclesiarum Praelatos, qui 
solum ratione personae suae, et non alicuius officii per eos pro tempore 
obtenti panem ex Palatio Apostolico quotidie habent, seu habere possunt, 
et m posterum habebunt, seu habere poterunt, Iicet in eodem Palatio non 
abitent, et ultra panem alia victui humano necessaria non habeant, nec in 
posterum habituri sint, Sanctitatis Suae veros, et indubitatos, et non ficte, 
aut per Privilegium Praelatos domesticos, et continuos commensales esse, ac 
«j postcrum fore, et pro talibus, et ut tales censeri, et reputari debere, ita 
u sub regulis Cancellariae Apostolicae, et aliis Constitutionibus suis, tam 
Witls, quam edendis, de vcris familiaribus continuis commcnsalibus Sancti- 
ai $ Suae loquentibus comprehcnsi, et illis quoad omnia subiecti sint, ipsi- 
W «Us uti, potirl, et gaudere possint. 

obt r ^ ^anctitas Sua de beneficiis Ecclesiasticis, per eos pro tempore 
Utionc qUaIitercumc l ue quaHflcatis, et ad collationem, provisionem, praesen- 
latonT" 1 ' elecllonem » seu qu^nvis aliam dispositionem quorurncumque col- 
^ndis^h etiam ^ Gardinalium, etiam indultuin speciale super confe- 
ctione C cus ac * eorum collationem, provisionem, praesentationem, ele- 
SedcA >SCU ? uamvis aliam dispositionem pertinentibus a Sanctitatc Sua, aut 
Postohca habentium, communiter, vel divisim spectantibus, quae per 



A 




152 



Rornani Pontifices 



corum obitum in Romana Curia, vel extra eam in posterum vacabunt tam 
quam Sanctitati Suae ratione fauiiliaritatis, et continuae commensalitatis 
huiusmodi generaliter reservatis providere, et dc illis disponere libere et 
licite possit, in omnibus, et per omnia perinde, ac si ipsi Praelati in dicto 
Palatio habitarent, et ultra panem alia victui luimano necessaria haberent 

§ 3. Sicque per quoscumquc, etc, etiam Cardinales ... in quavis causa, 
et instantia, sublata, etc, iudicari, et definiri debere, ac irritum, etc 

[Bull. Rom., tom. 4, I, p. 306]. 



87. 

Iulius III, dccr. Sanctissitnus, 26 ian. 1554. 

Sanctissimus Dominus noster D. lulius, divma providentia Fapa III, pro 
bono regimine S. R. E. ac pro felici sacri Collegii Cardinalium directione, 
de ipsorum Cardinalium consilio, ct unanimi assensu, pracscnti decreto 
statuit. 

§ 1. Ut nullo umquam tempore assumatur aliquis posthac in eiusdem 
S. R. E. Cardinalem, qui sit frater germanus alterius Cardinalis viventis. 
Itaque eodem tempore duo fratres germani in eodem Collegio nullatenus 
esse possint. Decernens, et dcclarans fratres Cardinalium viventium ad Car- 

dinalatus di«r n itatem penitus incapaces, et inhabiles habendos, et rcputandos 

csse. 

[Bulj. Rom., tom. 4, I, p. 306]. 



88. 

Paulus IV, const. Iniunctum nobis, 14 inl. 1555- 

§ 1. Iniunctum nobis desuper, meritis licet imparibus, Apostolicae ser- 
vihtHs officium, mentem nostram continua pulsat instantia, ut bona Eccle- 
slastica, quae cacca hominum cupiditate occupata detinentur, nostrae ope- 
ratioms mm.sterio, ad ius, et proprietatem eorum, quorum antea erant, 
omnino reclucantur. Cutn itaque (sicut nobis innotuit) licct alias fel. rec Sym- 
machus Papa Praedecessor noster praedium Ecclesiae pro aliqua nccessitate 
quov.s modo alienari, aut iura Ecclesiac in usumfructum dari prohibuerit, 
ei itge hu.usmodi omnes Custodes adstringi. ac donatorcm, ac censurato- 
IhSnUT Cm h0norcra pCrdcre> et <> ui Prcemissis suhscribcrct, ana- 
EccTesi^' C ° SiVe reci P crct - restituerentur, ct quaslibet 

S e hocaucl rS ° na f COntr - ldicere ' et cum fructibus alienata reposcere 
^^^^■^;*? 1 ^ Ro ™ na conscrvari, vcrum etiam lb 

8 2 STnf indM Ecc,csiis convcnire voluerit 

rerum, J olZZ^ %TT* " ***** ""edecessor noster omnium 
m. bonorum Ecclesiasticorum a.ienationem, omncque pactum, P* 



Romarti Pontijices 



153 



uod ipsorum dominium transferretur, ac concessionem, hypothecam, loea- 
tionem et conductionem ultra triennium, necnon infeudationem, vel con- 
tractum emphyteuticum, praeterquam in casibus a iure permissis, ac de rebus, 
et bonis in cmphyteusim ab antiquo concedi solitis, fieri prohibuerit. Et si 
qiiis contra huius posterioris prohibitionis seriem, de bonis, et rebus eisdem 
quicquam alienare praesumeret, alienatio, hypotheca, concessio, locatio, con- 
ductio infeudatio huiusmodi nulliufi omnino essent roboris, vel momenti, et 
tam qui alienaret, quam qui alienatas res, et bona rcciperet, sententiam excom- 
municationis incurreret, et nihilominus res, et bona alienata huiusmodi, ad 
Ecclcsias, Monasteria, et loca pia, ad quae antea pertinebant, libere reverte- 

rentur, 

§ 3. Nihilominus a nonnullis annis citra diversae personae, tam saecu- 
lares, quarn Ecclesiasticae, complura Castra, Terras, Oppida, Civitates, et 
loca, tam Romanae praedictae, quam diversarum Cathedralium, etiam Metro- 
politan., et aliarum Ecclesiarum, necnon Monasteriorum, domorum, et alio- 
rum Regularium Iocorum, ac Hospitalium, et aliorum piorum locorum, prae- 
textu diversarum alienationum, eis de Castris, Terris, Oppidis, Civitatibus, 
el locis praedictis in evidens damnum Ecclesiarum, Monasteriorum, Domo- 
rum, Hospitalium, et aliorum Regularium, et piorum locorum, seu alias non 
servatis solemnitatibus a iure requisitis factarum occupaverint, et occupata 
detinuerint, et detineant de praesenti, ac exinde factum sit, ut non solum 
Ecclesiarum, Monasteriorum, et Domorum Praelati, ac Hospitalium, et alio- 
rum Rcgularium, et piorum locomm huiusmodi Rectores, qui ex fructibus, 
redditibus, et proventibus Castrorum, Terrarum, Oppidorum, Civitatum, et 
locorum huiusmodi, Ecclesias, Monasteria, et Domos, Hospitalia, et alia Ioca 
praedicta gubernabant, et illustrabant, ac eorum Ministris alimoniam prae- 
bebant, notabiliter sint damnificati, verum etiam Romani Pontifices, qui antea 
egenis, et miscrabilibus personis, praesertim nobilibus ad hanc Almam 
Urbem pro tempore confugientibus alimenta aliunde subministrare consue- 
verant, vix se et familiam suam sustentare, nedum aliis alimcnta submini- 
strare possint, in divinae Maiestatis offensam, et Ordinis Clericalis oppio 
brium, ac plurimorum Christifidelium scandalum. 

§ 4. Nos praemissa conniventibus oculis pcrtransire nequeuntes, quinimo 
cupientes cfs, quantum cum Deo possumus, opportunum remedium adhi- 
^re, motu proprio, et ex ccrta nostra scientia, ac de Apostolicae potestatis 
plenltudine, omnes, ct sfiijgulas alienationes, et in emphyteusim, seu censum 
Perpctuum, aut tertiam, vcl aliam generationem, seu hominis vitam, aut aliud 
tcmpus ultra triennium locationes, v?\ concessiones, seu permutationes, hypo- 
Jhecas et obligationes, de quibus Castris, Tcrris, Oppidis. Civitatibus, et 
oc ^. aut aliis bonis immobilibus, seu rcbus, ct iuribus, tam spiritualibus, 
'Ijum temporalibus eiusdcm Romanac, et quarumcumque Cathedralium, etiam 
ctropolitan., et aliarum Ecclesiarurn, nccnon Monastcriorum, Domorum, et 
a <onim Regularium locorum, et quorumvis beueficiorum Ecclesiasticorum, 
^ Um cura » ^t slne cura, saecularium, et quorumvis Ordiuum Rcgularium, 
ttnon Hospitalliim, et aliorum piorum locorum quorumlibct, per quoscum- 
e et,ar » Romanos Pontifices Pracdcccssores nostros, seu eorum auctoritate, 



154 



Romani Pontijiccs 



vel mandato, Camerarios suos, et Clericos Camerae Apostolicae p raP I \ 
tes, ac quosvis Ecclesiarum, Monasteriorum, et Domorum Praelatos et R 
ficiatos, necnon Hospitalium, et aliorum Regularium, et piorum'lorn 
Rectores, cuiuscumque dignitatis, status, gradus. ordinis, et conditionis ™' 
stentcs, etiamsi Cardinalatus honore pollerent, in damnum Ecclesiae seu 2" 
servatis solemnitatibus a iure requisitis, aut alias nulliter hactenus 'facL 

EwEf'5 SU , P K rit : de SUb qUibUSViS f0rm, ' S ' et verborum expressionibu 
hab.tos, et celebratos, et.am si iuramento vallati existant, quantimvis lon 

tempons praescnpt.one robur sumpsisse dici possint, ac ipsius Romanae 
Eccles.ae favorem, aut commodum concernant, eorum omnium tenores ac 
s. de verbo ad verbum insererentur, praesentibus pro expressis haben.es 
Apostohca auctontate, tenore praesentium rescindimus, irritamus, cassan,*' 
e annu lamus, ac v.ribus omnino evacuamus, ac pro rescissis. irritis, cassis. 
et nulhs, ac pemtus mfectis haberi volumus. 

ocJLt ^°h qUe detent ° reS 3d CaStra> Terras ' °PP ,da ' Clvitates ' * 
Metmnnn Ct ' Ura praedicta Romanae - et Cathedralibus, etiam 

Metropohtan., ac ah.s Ecclesiis, necnon Monasteriis, Domibus, Hospitalibus, 

hactenu ' aC R ^ ularibus - et P iis '«cis re.axandum, et de fructibus, tam 

teneri A T ? !' . P ° SterUm P erci P ie "dis, realiter satisfaciendum 

poenis Ecclesiasticis, ac etiam 
■ pS£ ° mmbUSqUe aliis °PP° rtu «^ i^s, et facti remediis, cogi, et com- 

[Bull. Rom., tom. 4, I, p. 319-321]. 



89. 

Paulus IV, const. Cum venerabiles, 22 au*. i SSS . 

rulj,^ fratrCS nostri Romanae Ecclesiae CardN 

Pon if S0 .^ d >™ vo "»tur, ut pro tempore exsistenti Romano 

na ^ i den S H" ,pSeqUC Roma " us Pontifex eorum consilio agenda dispo- 
Sftci af dLSf 1 1 ^ m! ParS C ° rporis ' et ™<» b ™ ipsius Romani Pon- 
Ca* at „ S„ A r^,* 5 . "■«*»*- Ecc^siis, pro ». 

•entesque in dSifW. Pr ° pterea m Ro ™»a Curia residere debeant, prae- 

Cardmalcs pro 1 ' ac scx Ecd ™arum Cathedralium, quibus 
Mte eos in Cardinn ^ ltUS UtU '° pracfici absentibus ctiam 

Cathcdralibu^etecti Eff* Pracfcra "^ « * uni ex dictis Ecclesiis 
nales In quibusvis actihu* 2 , "t P °l Scmpcr alios no " Episcopos Cardi- 

§ 2. Nos S^JSSb S ? lon * us .P^ecedant 

tibus. et intcr cetera ut VjLi ^r* Causls animum nostrum movcn* 
Curia aliquibus uberioribus favn jk UaIcs abs «ntes ad residendum in 
natus Collegii Cardinalium huSodf' ? pracr °g aliv * alliceremus, Deca- 

lUSmodl ' « uc ™ Nos dum in minoribus con- 



Romani Pontifices 



155 



stituti esscmus, obtinebamus, et ad quem proptcr nostram continuam in 
eadern Curia residentiam ante alios Cardinales Nobis in Cardinalatu anti- 
quiores tunc ab ipsa Curia abscntes perveneramus, per nostram ad summi 
Apostolatus fastigium assumptionem vacantc, habita super his cum Fratribus 
nostris in Consistorio nostro secreto deliberatione matura, de eorum con- 
silio et unanimi assensu venerabilem fratrem nostrum loannem Episcopum 
Ostien. S. R. E. Cardinalem de Bellayo nuncupatum, et de Nobis, et Sede 
Apostolica optime meritum, Decanum Collegii huiusmodi declaravimus, 
eumque ipsius CoIIegii Decanum vocavimus, et Decanatum ipsum sibi con- 
cessimus, prout etiam per praesentes declaramus, vocamus, et concedimus. 

§ 3. Et insuper ne in posterum Decanatus praedictus HHus occurrente 
vacatione, in aliquem Cardinalem ex voluntate sua, et non ex causa publica 
absentem, et propter absentiam suam huiusmodi quandoque de negotiis 
dictae Sedis minus informatum, in iniuriam aliorum Cardinalium tunc prae- 
sentium, et Romano Pontifici assistentium, ac propterea de negotiis prae- 
dictis melius informatorum deveniat, aut super eodem Decanatu aliquae 
controversiae, seu dissensiones inter ipsos Cardinales oriantur, providere 
volentes, motu proprio, et ex certa nostra scientia, ac de Apostolicae pote- 
statis plenitudine, hac nostra perpetuo valitura Constitutione sancimus, 
quod Decanatus huiusmodi de cetero perpetuis futuris temporibus, nonnisi 
ad Episcopum Cardinalcm antiquiorem in Curia praesentern, aut ex causa 
publica absentem, et extra Curiam per Romanum Pontificem destinatum, 
devenire possit 

§ 4. Et quod Episcopus Cardinalts antiquior in Curia praesens, aut, ut 
praefertur, absens, et extra Curiam destinatus, postquam Decanatus Iniius- 
modi ad eum devenerit, omnes alios Cardinales, etiam antiquiores, semper 
in quibusvis sessionibus, et aliis actibus publicis praecedat, nec per alios 
Episcopos Cardinales etiam antiquiores tunc absentes, etiamsi postmodum 
incontinenti ad eamdcru Curiam se conferant, et in ea continuo resideant, 
supcr ipso Decanatu, aut illius sessionibus, vel aliis actibus, seu negotiis ad 
eum pertinentibus impediri, aut molcstari valeat 

§ 5. Deccrnentes, etc. 

(Bull. Rom., tom. 4, I, p. 323, 324]. 



90. 

Paulus IV, motu propr. Cum saepius, 9 inn. 1556. 

Cum saepius etiam dum in minoribus eramus, in mente revolventes, 
juam Indecens, et scandalosum foret intcr S. R. E. Cardinales lites iudicia- 
> cr coram alio quam Surnmo Pontifice experiri, et postmodum ad summi 
jostolatus apicem assumpti cum diversis S. R. E. Cardinalibus colloquendo, 
eptum, et intentionem nostram pracfatam explicantes, huiusrnodi nostrum 
^opositum collaudaverint, ct ad inveniendum modum, per quem praemissis 
v^erctur Nos exhortati sint. Nosque etiarn in publica Sigrnatura mentem 



Romani PorUificcs 



nostram fore, quod causae huiusmodi per Nos tantum terminarentur publ' 
declaravimus, licet super hoc aliqua scriptura confecta non fuerit. ' * 
§ I. Ac volentes omnino declarationem nostram huiusmodi plenum effe- 
ctum sortiri debere, tenore praesentium ornnes, et singulas lites, et causas 
inter quoscumque S. R. E. Cardinales super quibusvis rebus, et bonis, tam 
ecclesiasticis, quam saecularibus, necnon Ecclesiis, Monasteriis, Prioratibus, 
Hospitalibus, et Piis locis, ac aliis quibuscumque bencficiis Ecclesiasticis sae- 
cularibus, vel quorumvis Ordinum regularibus, seu illorum spolio, vel atten- 
tatis, aut innovatis, rebusque aliis, et illorum occasione coram quibusvis 
ludicibus, etiam eiusdem S. R. E. Cardinalibus, aut Palatii Apostolici causa- 
rum Auditoribus in quavis instantia, ac etiam in negotio exequutivo, vel 
restitutionis in integrum quomodolibet vertentes, et pendentes, etiamsi ad 
iUarura instructionem, et conclusionem sit procedendum, quorum omnium 
status, etc, pro expressis haberi volumus, ad Nos in eisdem statu, et ter- 

minis in quibus reperiuntur, advocamus, cognitionemque, et decisionem illa- 
rum Nobis reservamus. 

§ 2. Decisionique, et terminationi per Nos super illis faciendae, appel- 
latione quacumque etiam alias de iure admissibili reiecta, et postposita, stan- 
dum, ac quiescendum, et patienter omnino parendum, et obediendum fore, 
statuimus, et ordinamus. 

§ 3. Ac similiter in litibus, et causis, quae de cetero inter eosdem 

r a C * r(iin!ilts exoriri contigerit, observari volumus, et mandamus. 

§4. Inh.bentes omnibus, et singulis Iudicibus, tam ordinariis, quam 
oclegatis, ac quacumque auctoritate fungentibus, in virtute sanctae obedien- 
t.ae, ne m causis inter Cardinales Praelatos pendentibus, ipsisque ordinariis, 
ne m ill.s, quae de cetero coram eis introducercntur, ad aliquem actum, 
aosque spec.al. rescripto manu nostra signato, procedere, aut aliquid atten- 
fcre audeant, yel praesumant, irritum quoque, et inane quicquid in contra- 
num f.er, cont.gent, sublata eis alias iudicandi, et interpretandi facultate, et 
auctontate, decernimus. 

imJ k". Praesenteso . ue in Cancellaria Apostolica publicari, et ab omnibus 
inviolab.l.ter observari mandamus. 

§ 6 Non obstantibus constitutionibus, etc 
[Bull. Rom., tom. 4, I, p. 326, 327J. 



91. 

Paulus IV, const. Incumbentia, ( 2S oct .> , nov. , SS 7. 
oncr^Nriamon^t iS e \ * ^T™ ^ A P° St0,ic * e in dlCS 

cu 7rcr '^^^r^ ipsius CamcMe ' qua,ltuffl 

quc gradus^staS ^^1?°™?- ** ""^™ 8 ' et Sin K U,is CUiUSCUm ; 
Pontificali, aut RcUii Te d ? nent,ac ' veI c °nditionis existant, etiams. 

U ' Ve ' R< * ,naI '' seu q»-->vis alia, Ecclesiastica, vel rnun- 



Rotnani Poii/ifices 



157 



d.Knitate praefulgeant, etiamsi fuerint S. R. E. Cardinales districtius 
HDuerit ne aliquid de bonis mobilibus, et stabilibus, quae ad dictam 
Canierani quomodolibet pertiuuerint, directc, vel indirecte, quovis quaesito 
colore invadere, capere, detinere, aut occupare praesumant, alioquin per- 
sonae talia praesumentes, nisi infra decem dies a praesumptionis tempore 
proxime enun.erandos, ea restituerint, aut revelaverint agentibus eiusdem 
Camerac, vel aliis, per quos ad Romanum Pontificem pro tempore existen- 
tem perveniant, poenam dupli, et si bona occupata valorem dccem floreno- 
rum auri transcenderint, sententiam excommunicationis incurrant, a qua non- 
nisi, certis tunc expressis modo, et forma absolvi possint, et ultra poenam, 
et sententiam praefatas, si personae Ecclesiasticae fuerint, omnibus praela- 
turis, dignitatibus, et beneficiis Ecclesiasticis, quae obtinent, absque aliquo 
hominis ministerio sint privati, et inhabiles ad illa, vel alia in posterum obti- 
nenda: si vero laici extiterint, omnibus feudis, et bonis, quae in terris ipsius 
Romanae, aut aliarum Ecclesiarum obtincnt, etiam sint privati, et feuda ad 
dominos devoluta, et bona huiusmodi eidem Camerae confiscata. 

§ 2. Et Alexander V, per unam statuerit, et decreverit, quod illi quibus 
in futurum, de Patriarchalibus seu Metropolitanis, vel aliis Cathedralibus 
Ecclesiis, ac Monasteriis, seu Prioratibus Conventualibus, etiam in admini- 
strationem, vel commendam, seu alias quomodolibct provideri contingeret, 
sub poena privationis Ecclesiarum, Monasteriorum, et Prioratuum huiusmodi, 
ac omnis iuris eis ex provisionibus praefatis quomodolibet acquisitis, quam 
qucmlibet negligentem incurrere voluit eo ipso, ac eius Ecclesias, Monaste- 
ria, et Prioratus, ex tunc prout ex ea die vacare, et Sedis Apostolicae dispo- 
sitioni spccialiter reservata esse decrevit, et declaravit, tenerentur, et deberent 
inira annum a die provisionis computandum, literas super eonim provisio- 
nibus huiusmodi in totum usque ad earum receptionem inclusive expedire 
fecisse, et interim sub eadem poena, per se vel alios absque literis ipsis de 
regimine, et gubernatione seu administratione Ecclesiarum, Monasteriorum, 
et Prinratuum praefatorum, vel alicuius eorum seu bonorum eorumdem, in 
spiritualibus vel temporalibus, nullatcnus se ingerere, vel aliter se immiscere, 
aut super his vel eorum aliquo, seu dependentibus vel connexis, iurisdictio- 
nem aliquam quomodolibet exercere praesumerent, decernentes ex tunc irri- 
jum et inane, si secus super his a quoquam quavis auctoritate scienter vel 
ignoranter contigcrit attentari. 

§ 5. Necnon Iulius etiam II Romanus Pontifex praedecessor noster sua 
Constitutione perpctuo valitura dcclaraverit, decreverit, statt.erit, et ordina- 
y ent, quod Constitutiones Alexandri, etc, praedeccssorum huiusmodi, etiam 
quoad ccnsuras et poenas, etiam privationis in cis cxpressas quoad futura, 
ln 0miI1 ' } us, et per omnia iuxta illarum tenores omnino inviolabiliter per- 
Petuis futuris temporibus observarentur... 

§ 8. Nihilominus occupatores bononim huiusmodi ea restituere, aut 
e\clare, ct hi de quorum personis Patriarchalibus, seu Metropolitanis. vel 
« Cathcdralibus Ecclesiis, seu Monastcriis pro tempore provisi literas 
liteT C ° rUrn P rovisi °n'bus huiusmodi expediri facere non curant, quinimmo 
ns ips.s non expeditis, et ad se non receptis, seu non solutis annatae 



153 



Romani Pontijices 



iuribus Camerae debitis, de regimine, et gubernatione, seu administrati 
Ecclesiarum, Monasteriorum, Prioratuum, et aliorum beneficiorum huiusmrf' 
se intromittere, et iurisdictionem eisdem Ecclesiis, Monasteriis, Prioratib 
et beneficiis incumbentem exerccre, ac praefati occupatores feuda censm 
livellos, Monasteria, et alias res, et iura, a quibus, ut praefertur, 'cecidis* 
declarati fuerunt, detinere, ac concessionibus eis factis. necnon contractibus 
iam, ut praemittitur, finitis, et sopitis, ac immunitatibus, et exemptionibus iam 
resolutis, et cessantibus, uti praesumunt, sententias, censuras, et poenas prac- 
dictas damnabiliter incurrenclo, et in eis more aspidis surdae insurdescendo 
m animarum suarum periculum, et dictae Camerae dispendium non modicum! 

§ 9. Nos tam animarum saluti, quam eiusdem Camerae indemnitati pro- 
videre volentes ... motu proprio ... et ex certa scientia nostra Constitutiones 
Gregorn, Alexandri, etc, Praedecessorum huiusmodi..., Apostolica auctoritatt, 
tenore praesentium approbamus, et innovamus, ac perpetuis futuris tempo- 
nbus inviolabiliter observari debere decernimus. 

§ 13. Non obstantibus Constitutionibus, etc 

[Bull. Rom., tom. 4, 1, p. 336-340]. 



92. 



Paulus IV, motu propr. Inter caeteras, 27 nov. 1557- 

Inter caeteras curas, quibus ex Apostolatus officio assidue urgcniur et 
premimur, ea continue animo nostro fixa fuit, ut bencficia Ecclesiastica, prae- 
serttm curam animarum habentia personis conferantur idoneis, quae vellenl, 
et possent apud ea personaliter residere, scirentque eis laudabiliter deser- 
vire. tt ad hoc dilectos filios nostros Bernardinum Sancti Matthaei Tranen. 
e Scp.onem Sanctae Potentianae de Pisis, ac Ioannem Sancti Ioannis ad 
Fonam Lat.nam t.tulorum Reumanum, nuncupatos, Presbyteros Cardinales, 
TJZ V . enerabili fratre Francisco Episcopo Gebenen., Datario nostro, 
den I w provisioni beneficiorum huiusmodi praeessent, iam dudum 
depuUvimus. Verum cum audiamus eosdem Cardinales, et Datarium, licet 

diliJenth!!' qU3m P0SSUnt, maiorem sem P er adhibuerint, et in dies adhibcant 
mSbZSL P r S ° naS qUiDUS be " eficia iDSa co " fere "da sunt, super literatura 

snn^mi! e °; um vita * et m ° ribus ' ac bc » efici,s p er c ° s ° btc,,tis ' aHis - 

SI^UmS ac C 7 ,ibUS ' 1CCUrate Nrt-*»» diversimode tamen * 
»U06 es? s e ' S fraudcs in P racm ' ssis ficri - aliauibUS J 

^SS^S" t mqUam talCS Se inexaminesu PP onentibus,aliis 
eis beneficia ethm n ' .» C ? gn,Ms ' Ct id 'Knoraniibus, ut postmodum cum 
Possint. aliis bcnefiVH Sm,on,acam Pwvitatem contractare, et super eis pacisci 

wrum pensionum a „«1^° !! . qUam aliis nersonis - cum ob,ationC 
commensalibus nostris , , , ^™* P crsonis . etiam familiaribus, continms 

existimant annuatim ^ufZ ^ N ° bis * ratos - et acce P t0S f 
aliis bcnclicia huiusmorii Z l arum ' et sic simoniacam haeresim incurrendo, 

usmod, pro dl vcrs,s aliis, sub spc pensionem annuam, aut 



Romani Pontifices 



159 



aliud commodum temporale ab eis consequendi, aliis beneficia ipsa pro 
scipsis animo, et intentione, et interdum pacto expresse firmato, de eis post- 
modum in favorem aliorum, qui aliquando minus idonei, et non bencmeriti 
existunt, curn simili pensione, aut commodo, aut sine illa vel illo, resignan- 
dis et dimitlendis, maxima cum instantia obtinere procurantibus. 

§ 1. Nos praemissis fraudibus, et dolis, ac haeresi simoniacae, quantum 
cum Deo possumus, efficaciter occurrere volentes, Apostolica auctoritate 
tenore praesentium statuimus, et ordinamus, atque dccernimus, quod de 
cetero omnes, et singuli, qui post publicationem praesentium in locis infra- 
scriptis faciendam, occasione beneficiorum obtinendorum se alios esse simu- 
lavcrint, et tamquam tales se in cxamine supposuerint, aut beneficia pro 
personis id ignorantibus, seu pro se, vel pro aliis, cum oblatione alicuius 
pensionis annuae, aut pro aliis, cum spe pensionem annuam, aut aliud 
quantumvis modicum temporale commodum ab eis consequendi, vel pro 
seipsis principaliter, animo et intentione ea postmodum in favorem aliorum, 
etiam quanturnvis idoneorum, et benemeritorum, cum simili pensione aut 
commodo, aut etiam sine eo resignandi obtinere procuraverint, cuiuscumque 
status, gradus, ordinis, et conditionis existant, etiam si Episcopali, aut alia 
maiori dignitate Ecclesiastica, vel Cardinalatus honore, seu mundana, etiam 
Rcgia, Ducali, aut Marchionali praeeminentia praefulgeant, excommunicatio- 
nis, et anathematis, ac maledictionis aeternae sententiam, a qua nisi a Nobis, 
aut Romano Pontifice pro tempore existente, praeterquam in mortis articulo 
constituti, absolvi nequeant, necnon privationis omnium, et singulorum bene- 
ficiorum Ecclesiasticorum, cum cura, et sine cura, saecularium, et quorumvis 
Ordinum Regularium per eos in titulum vel commendam, aut alias quomodo- 
libet obtentorum, et inhabilitatis ad illa, et alia in posterum obtinenda poenam 
eo ipso absque alia desuper facicnda dcclaratione incurrant, ita ut constito 
solum summarie, et extraiudicialiter, quod ipsi contra tenorem praesentium 
aliquid fecerint, per curiae causarum Camcrae Apostolicae generalem Audi- 

torem, seu Viceauditorem, vel eius Locumtenentem pro talibus, et ut tales 

publicari possint. 

§ 2. Et nihilominus, sic, ut praefertur, obtentae provisiones, et commen- 
dae, aliaeque dispositiones nullae sint, irritae, et inanes, nullumque alicui ius 
jn ipsis beneficiis, vel ad illa tribuant, nec aliquis earum vigore fructus suos 
Jaciat, sed ad eorum rcstitutionem teneatur, possintque beneficia, tam sic 
^petrata, quam pcr eos antea obtenta, tamquam modo praemisso vacantia, a 
Nobis, et Romano Pontifice pro tempore exsislcnte dumtaxat libere impetraru 

[Bull. Rom., tom. 4, I, p. 340, 341]. 



93. 

Paulus IV, const. Postquam, 20 iul. 1558. 

fasti P ° S,qUam divina bonitas ' Nos ' ,icet immeritos, ad summi Apostolatus 

Dei a . ss " mere dignata cst, numquam cessavinuis abusus, qui in Ecclesia 
• seu nim:a Sedis Apostolicac fndulgentia, seu hominum rnalitia irrepsissc 



160 



Romani Ponlijices 



ccrnuntur, pro viribus tollere, et Ecclesiam ipsam in pristinum candor 
restituere, diversas ad Iioc saluberrimas Constitutiones edendo, et inviolT' 
liter observari mandando. Verum cum non omnia uno, et eodeni te * 
excogitari, nedum perfici potuerint, quinimmo circa ea sit Nobis singuUs 
ferme diebus aliquid enitendum, abusui apostasiae, quae per regulares de'* 
sonas sub diversis falsis praetextibus quotidie incurritur, ulterius parcendum 
non esse censuimus. Nam licet diversi Romani Pontifices Praedecessofts 
Nostri, per eorum Constitutiones complura contra apostasiam huiusmodi 
ediderint statuta, et ordinationes, nondum tamen est plenum contra eam 
adinventum remedium. 

§ 1. Quinimmo diversi diversorum etiam Mendicantium Ordinum reli- 
giosi, propriae salutis immemores, Deique timore postposito, sub praetextu- 
alii videlicet, quod Religioni, et Ordini in genere ob varias confictas causas 
adstncti non sint, et superinde sententiam declaratoriam obtinuerint, alii 
quod beneficium ecclesiasticum curatum assecuti sint, alii quod extra regu- 
lana sui Ordinis loca standi, et alicui beneficio Ecclesiastico deserviendi a 
suis superioribus licentiam habeant, et alii diversis aliis confictis coloribus, 
alu vero nullo suffulti praetextu, sed temeritate propria contra propriu.n iura- 
mentum per eos in eorum professione praestitum, et regularia sui Ordinis 
Mist.tuta, extra claustra suorum regularium Iocorum degunt, et in saeculo 
ahqui hab.tu su. Ordinis retento, aliqui illo abiecto in habitu presbyterorum 
saecu anum et complures in habitu Iaicali temere vagantur. Et postquam 
ueo .dem allere non sunt veriti, cetera omnia quantumvis gravissima, et 
aetestanda, lev.a, ct licita reputantes, alii Parochianos eorum curae commis- 
bos falsam doetrinam docere, et pravis opinionibus, ac haeresibus replere, 
au. uxores ducere, aiii sive paupertate eo cogente, sive diabolico instinctu 
saeculanbus et mechanicis negotiis se dare, alii seditionibus popularibus, 
omurat.on.bus contra Principes, et alios, ac quibusvis aliis saevis actibus 
L S tlr^ °' nnia nc 1 uissim a facere praesumunt, in gravissimam 

n n L ? , 'T™' Ct re,igi0Mis °PProbrium, ac animarum suarum 
pernicem et al.orum Christi fidelium scanclalum. 

in ill n r wnsi ^^ntes, apostatas huiusmodi infinitis erroribus 
tashm7n,,n ? CaUS3m Praestare ' et P r0 P tcrca volentescontraapo- 

Tl 2 u Z<Z T> Pr ° videre ' et eam . quanlum Nobis ex alto conceditur, 
pote h is SSSjf ^ Pr0Pri °' Ct « CCrta scicntia nostra,acdc Apostolicae 
SSZiSS ^22 0, " neS * Ct SingUl0S ' °- ui P° st Profcssionem per eos Ifl 

et ibc tr S a r ve u r' ° aliquo approba, °- et,am miutari ° rdine pure - 

P« cos T Iegitimam P r " fcssi ' uerint ' post illam 

kbitttn, USf2 ^ 1' h ' m '\ COnS,itUtOS ' Pure ' ct liberc ' ratam, et gratam 

Kioni. e Or "ni ton a T ' ^ PraCtCXtu - vel causa - ctiam si Se 
Sre requirunm ZTo^A ** t *" ^ COgniti ° ne ' Ct h ' S «"* ' 
nuerint, au , b e „ e r,c7u,n e c" ° 9 " legitime probatis ' dcclnrari ° bt '' 

Bm« d.spensatione possidc-m»'' 1 . T' Ctlam curalurn non procedente leg>- 
alterius nominc descrviant ex ' \ bcn eficio ecclesiastico, etiam curatn 

aut in posterum detrcnt 1 * l claustra suorum regularium locorum degunt, 

1 ° mn,bus ' et si "8uWs bcneficiis ecclesiasticis, cum 



Romani Pon/ifices 101 



,„ni saecularibus, aut sui, vei cuiusvis Ordinis regularibus, 
cU ra, et sine cura, t de cctero btinendis cuiuscumque qua- 

^ u ibu redciitibus, et proventibus Ecc.esiasticis, eis quo- 

^IS^Z seu issfgnati., necnon Bacca.ariatus, Licentiaturae, Do- 
mW lo ,bet res erv , ^ ^ |n canomc0| vel civill> aut 

r d^e medicina, ve artibus. aut quavis alia facultate gradibus per 
£2 ^'a^quat religionem ingrederentur, obtentis, seu assecutis, necnon 
^ue n Lterio ecclesiastico, Apostolica auctoritate tenore praesent.um 
r?iV* - ad Illa, et a.ia quaecumque, et qualiacum- 
S ta poslerum obtinenda, seu fructus, redditus, et proventus eccles.ast.cos 
T^L, aut gradus assequendos perpetuo inhabi.itamus, et ab execu- 
le quorumcumque ecclesiasticorum, etiam sacrorum, et praesertm. pres- 
byterahis ordinum, necnon omni ministerio ecc.esiast.co praed.cto perpetuo 
suspendimus, privatosque, et inhabiles, ac suspensos essc. Necnon benef.c.a 
ipsa de iure, et de facto, etiam ad hoc, ut eorum ord.naru collatorcs ea alus 
libere conferre possint, et nisi ea infra tempus a Lateranens. Conc.l.o sta- 
utum contulerint, col.atio beneficiorum eorumdem ad immediatum .llorum 
superiorem, et demum ad Nos, ac pro tempore existentem Rom. Pont. devol- 
utur. Patroni quoque eorumdem beneficiorum personas idoneas infra tem- 
pus a iure statutum ad ipsa beneficia praesentare possint, et nisi praesen- 
uverint, eorum libera collatio ad ordinarium spectet, et pertineat, vacare, ac 
reservationes fructuum, reddituum, et proventuum huiusmodi expirare decer- 
nimus, ita ut de cetero ipsi apostatae, quamdiu vixerint, aliqua beneficia 
ecc.esiastica obtinere.vel aliquod officium ecclesiasticum exercere, aut fructus, 
redditus, ct proventus ecclesiasticos, seu super illis pensiones annuas, per- 
cipere, vel exigere, seu curam animarum, vel aliquod ministerium ecc.esia- 
sticum exercere, aut sacramenta ecclesiastica ministrare, seu missam cele- 
brare, aut praetextu ordinum, in quibus constituti crunt, aliquid facere, vel 
«equi nequeant, et pensiones, seu commendae, ac reservationes fructuum, 
reddituum, et proventuum ccc.esiasticorum, necnon assignationes pensionum 
wnuarum eis etiam dicta auctoritate, etiam cum praesentium toto earum 
lenore inserto plenaria derogatione pro tempore factae nullac sint, et irritae, 
ic viribus omnino careant, nec aliquod eis ius, aut titulum beneficia possi- 
^ndi, aut fructus, redditus, et proventus, seu pensiones huiusmodi exigendi, 
vel percipiendi tribuant. Ipsique sic privati inhabi.es, et suspensi, fructus 
wos non faciant, sed ad illorum restitutionem teneantur. Et nihilominus si 
wam animarum exercere, vel ecclesiastica sacramenta ministrare, seu mis- 
»m celcbrare, aut praetcxtu ordinum suorum praedictorum aliquid facere, 
^ ahquod ministerium ecclesiasticum exequi praesumpserint , tamquam 
spensi ab cxecutione ordinum suorum, et in illis coutra suspensionem 
puT r " ContemDtu,n c| avium ministrantes, condignis poenis omnino 



« san I Ul °' nniS vaffandi occasio apostatis huiusmodi tollatur, volumus, 
cuius c Cltm,S ' qU ° d quaevis tam Ecclcsiasticae quam saeculares pcrsonae 
t(ilm u ! ua - llc stahis, gradus, ordinis, conditicnis, et praeeminentiae existant, 
Archiepiscopali, Patriarchali, aut alia maiori ecclcsiastica dignitate, 



n 



102 



Rornani Pontifices 



ctiam Cardinalatus honore, seu mundana, etiani Marchionali, Ducali, aut al* 
maiori auctoritate, seu exccllentia praefulgeant, aliqucm apostatarum corum 
dem reccptare, seu nutrire, vel illis quo minus ad eorum monasterium 
domum, vel alium locum regularem redeant, favorem, aut auxilium, seu con- 
silium praestare non praesumant, et si eos reccptaverint, vel illis ut prac 
fertur, faverint, aut auxilium, seu consilium praestiterint, et per Ordinarium 
loci, sub quo moram trahent, commoniti a praemissis non destiterint sen- 
tentiam excommunicationis eo ipso incurrant. 

§ 4. Et si patroni alicuius beneficii ecclesiastici, sive sint laici, sive clc- 
rici, aliquem cx eisdem apostatis ad beneficium de eorum iure patronaius 
existens tunc vacans praesentaverint , praesentationes huiusmodi sint eo 
ipso nullae, irritae, et inanes, ac viribus careant, et ipsi patroni iure prae- 
sentandi alios ad eadem beneficia pro ea vice tantum privati existant. 

§ 5. Quodque superiores Ordinum, quos ipsi professi fuerint, et Ordi- 
narii locorum, in quibus ipsi apostatae pro tempore degent, tam coniunctim 
quam divisim eosdem apostatas, ut ad eorum Monasteria redeant, requirere, 
et si ad dicta Monasteria redire cessaverint, distulerint, vel recusaverint, eos 
secundum Ordinis disciplinam monitione praevia per censuras ecclesiasticas, 
et poenas etiam corporis afflictivas ad redeundum cogere, et compellere pos- 
smt, mvocato etiam ad hoc, si opus fuerit, auxilio brachii saecularis. Quod 
si regularis Ordo hoc non patiatur, auctoritate nostra providere valeant, ut 
tal.bus apud eadem Monasteria in locis competentibus, si absque gravi scan- 
calo f.er. potcr.t, alioquin in aliis religiosis domibus eiusdem Ordinis ac! 
agendam m.b. poenitentiam vitae necessaria ministrentur. Si vero apostatae 
humsmod. se m his inobedientes praestiterint, sint etiam auctoritate nostra 
ma.ons excommunicationis sententia eo ipso innodati, et superiores sui eos 
excom.m.n.catos csse dcnuncient, ac ut tales ab omnibus suis subdilis nun- 
cian, et publicari faciant. 

i>,J Mam,antes "niversis. et singulis venerabilibus fratribus nostris 
I a t arch.s, Arch.ep.scopis, et Episcopis, aliisque Dioecesanis, et locorun. 

c2S» . IPS ' P " SC * VCl alium ' seu a!ios Praesentes literas, et in cis 
Z^LTT CU "Tr Ubi * Ct qUand ° ac q uoties °P U * f«erit, solcmniter 
n ri c ; f f C , lant d ' Cta aUCt0rita,e nost " easdcm praesentes l.tcrns ple- 
mTrum ,t ° CXeCU . l, ° ni demanda «. «08, qui illis contravenerint, iuxta 
:i ,1, a : co " "^ntiam. et tenorem, cond.gnis poenis plecteudo, e« 

P n et Dcr Z ' r C CS qU ° S,ibet * Ct rebe,,eS ' eisoue iu P" emissis "° n 
ZT^s l JT ^ n CCnSUraS ' Ct DOenas ecclesiasticas, aliaque oppor- 

£rl* S Te^tf '" P ° StPOSita com P esee n°°. «ecnon ijun* 
d«ctas, SbJJ&^ Pr0CeSS,bus ' sententi '^ censuras. et poenas prae- 

fucrit: a u Xi i ,t s:iii c ^L i : g ^ avando - invocato ad ,,oc etiarn * si opus 

§ 13. Non obstantibus constitutionibus, etc 
IBUH Rom.. tom. 4, I, p. 343-346]. 



Romuni Pontifices 



163 



94. 

Pauhis IV, const. Cum ex apostolatus, 15 febr. i 5 59. 

r m « aoostolatus officio Nobis. meritis Iicet imparibus, divinitus cre- 
C Imm i gregis Nobis immineat generalis, et exinde teneamur 
m S Ts cus todiaT et salubri directione, more vigilis Pastoris, assidue 
P ", " « n u providere, ut qui hac aetate, peccatis exigentibus pro- 
If 'ru en iae innitentes scientius, et perniciosius solito contra orthodoxae 
d sriP nam insurgunt, et superstitiosis, ac fictitiis ad,nvent,on,bus sacra- 
^Surarum intcl.igcntiam pervertentes, Catholicae Ecc esjae un.tatem 
d inansutilem Domini tunicam scindere moliuntur, ab ov.h Chr.st, repel- 
L n ,ur nec magisterium erroris continuent, qui discipuli ventatts esse con- 

temnunt. ^ ^^.^^^^ rgm huiusmodi ade0 gravem, et periculosam esse, 
ut Romanus Pontifex, qui Dei, et Domini Nostri lesu Christi vices gent tn 
tems et super gentes, et regna plenitudinem obtinet potestat.s, omnesque 
iudicat, a ncmine in hoc saeculo iudicandus, possit, si deprehendatur a fuie 
devius, rcdargui, et quod ubi maius intenditur periculum, ibi est plen.us, et 
diligentius consulendum, ne pscudoprophetae, aut alii etiam saecularem 
iurisdictionem habentes, simplicium animas miserabiliter illaqueent, innume- 
rabilesque populos eorum in spiritualibus, aut temporalibus curae, et regi- 
mini commissos, secum in perditionem, et damnationis interitum trahant, 
nec aliquando contingat Nos abominationem desolationis, quae dicta est a 
Daniele Propheta, in loco sancto videre, cupientes, quantum cum Deo pos- 
sumus, pro nostro munere Pastorali vulpes vineam Domini demoliri satagen- 
tes capere, et lupos ab ovilibus arcere, ne canes muti videamur nequeuntes 
latrare, et perdamur cum malis agricolis, ac mercenario comparemur. 

§ 2. Habita super his cum venerabilibus fratribus nostris S. R. E. Car- 
dinalibus dcliberatione matura, de eorum consilio, et unanimi assensu omnes, 
et singulas excommunicationis, suspensionis, et interdicti, ac privationis, et 
quasvis alias sententias, censuras, et poenas a quibusvis Romanis Pontifici- 
bus Pracdecessoribus nostris, aut pro talibus habitis. etiam per eorum literas 
cxtravagantes, seu sacris Conciliis ab Ecclesia Dei receptis, vel Sanctorum 
Patnim decretis, et stattitis, aut sacris Canonibus, ac Constitutionibus, et 
Ordinationibus Apostolicis contra haereticos, aut schismaticos quomodolibet 
''tas, ct promulgatas, Apostolica auctoritate approbamus, et innovamus, ac 
Perpetuo obscrvari, et in viridi observantia, si forsan in ea non sint, reponi, 
«< csse debere, necnon quoscumque, qui hactenus a fide Catholica deviasse, 
a, 't in aliquam haeresim incidisse, seu schisma incurrisse, aut excitasse, seu 
commisisse comprchcnsi, aut confessi, vel convicti fuerint, seu (quod Deus 
P ro sua clementia, et in omncs bonitate avertere dignetur) in posteruni 
jvnbunt, scu i n haercsim incidcnt, aut schisma incurrent, vel excitabunt, 
« committent. et dcviasse. seu incidisse. aut incurrisse. vel excitasse. seu 



104 Romani Pontifices 



commisisse deprehendentur, aut confitebuntur, seu convincentur, cuiuscum 
que status, gradus, ordinis, conditionis, et praeminentiae existant, etiamsi 
Episcopali, Archiepiscopali, PatriarchaJi, Primatiali, aut alia maiori dignitate 
Ecclcsiastica, seu Cardinalatus honore, et Apostolicae Sedis ubivis locorum 
tam perpetuae quam temporalis Legationis munere, vel mundana etiam Comi- 
tali, Baronali, Marchionali, Ducali, Regia, et Imperiali auctoritate, seu excel- 
lentia praefulgeant, et eorum quemlibet sententias, censuras, poenas prae. 
dictas incurrcre volumus atque decernimus. 

§ 3. Et nihilominus considerantes dignum esse, ut qui virtutis amore a 
malis non abstinent, metu poenarum ab illis deterreantur, et quod Episcopi 
Archiepiscopi, Patriarchae, Primates, Cardinales, Legati, Comites, Barones' 
Marchiones, Duces, Reges, et Impcratores, qui alios docere, et illis bono 
excmplo, ut in fide Catholica contineantur, esse debent, praevaricando gra- 
vius ceteris peccant, cum non solum seipsos perdant, verum etiam alios 
mnumerabiles populos eorum curae, et regimini creditos, seu alias eis sub- 
ditos, secum in pcrditionem, et puteum interitus trahant, de similibus con- 
sil.o, et assensu, hac nostra in perpetuum valitura constitutione, in odium 
tant. crim.ms, quo nullum in Ecclesia Dei maius, aut perniciosius csse potest, 
de Apostohcae potestatis plenitudine sancimus, statuimus, decernimus, et 
dcf.n.mus, quod sententiis, censuris, ct poenis praedictis in suo robore, et 
eff.cac.a remanentibus, ac effectum suum sortientibus, omnes, et singuli Epi- 
scop, Arch,ep.scopi, Patriarchae, Primates, Cardinales, Legati, Comites, Baro- 
nes, March.ones, Duces. Reges, et Imperatores, qui hactenus, ut praefertur, 
dev.asse, aut m haeresim incidisse, seu schisma incurrisse, excitasse, vel 
commisisse deprehensi, aut confessi, vel convicti fuerint, et in posterum 

ttcZ h /" > f reSim inCident ' SCU SC,,isma incurrent - vei «citabunt, 
u °T ' ^ SCU iM haeresim incidisse ' veI schisma incurrisse, 
linc^ r T C ° m,ms,sse dcprehendentur. aut confitebuntur, seu con- 

«ns u s \ nn C ,nexC,,SabiH0reS ceteris reddantur . sententias. 

™« 2^Z?n«- Ct ?' Sint e,iam eo iDS0 ' abs « ue a,iQ - U0 i,lris ' aut 

ch II u e t PrlJ 7,S ' p DU , S ' Ct Cathedrali b»s ctiam Metropolitan. Patriar- 
touL mune£ n~n "* ^™' 3C M ^ honore, ei cuiusvis Lega- 

stcrus Z^^TmT^ et passiva ' omn ''q ue auctoritate, ac Mona- 

T^^ X^: ECC,eSiaSticis ' cum cura - et sine cura, saecu.aribus, 
dispensat" n bu^ QUae « auibusv '"s concessionibus, et 

SS ^SmmSSKSL^ ,, ! UlUm ' C ° mmendam ' et administrationem, 
habuerint" nccno ^ J^TfS * " qulbus - VcI ad <I uae ius aliq - U ° d 

•uper similSr^^H^^ redd,tibus ' et annuis 

«t Imperio pcitus e i?E Baron,ls ' March.onatibus, Ducatibus, Regnis, 

b"es, et mcapaces' hib e\nh PCrPetU ° privati « et ad ilIa de ceter0 inn * 
P« omnia, 55* mS?2? T ^ 08 * et subve ™ I" omnibus, et 
•biurasscnt. nec «H Um „„? . haeresim huliwmodi in iudicio publice 

Cathedralcs, ttetropoliuJTT»! IT ad eon,m rfWtom statum, aut 

dinalatus. vel aliu £ Kol^ et Primatiales Ecclcsias, scu Cu- 

* 3Ut quamvis a ^m maiorem, vel minorem 



Roincwi Pontijices 



seu yocem activam, vel passivam, aut aucforitatem, seu Mona- 
Vt beneficia, vcl Comitatus, Baronias, Marchionatus, Ducatus, Regna, 
''Tmperium restitui, reponi, reintegrari, aut rehabilitari possint, quinimmo 
' | ris relinquantur arbitrio potestatis animadversione debita puniendi, 
*\& ipparentibus in eis verae poenitentiae indiciis, et condignae poeniten- 
"iae fructibus, ex ipsius Scdis benignitate, et clementia in aliquo Monasterio, 
iut alio Regulari loco ad pcragendum perpetuam in pane doloris, et aquae 
moestitiae poenitentiam retrudendi fuerint. Quodque pro talibus ab omnibus 
cuiuscumque status, gradus, ordinis, conditionis, et praeeminentiae existenti- 
bus, ac quacumque etiam Episcopali, Archiepiscopali, Patriarchali, et Prima- 
liali, aut alia maiori Ecclesiastica dignitate, et etiam Cardinalatus honore, 
ita mundana, etiam Comitali, Baronali, Marchionali, Ducali, Regia, et Impc- 
riali auctoritate, excellentia pollentibus haberi, tractari, ct reputari, et ut tales 
cvilari, omnique humanitatis solatio destttui debeant. 

§ 4. Et qui iuspatronatus, aut nominandi personas idoneas ad Cathedra- 
les, etiam Metropolitanas, et Patriarchales, ac Primatiales Ecclesias, seu Mo- 
nasteria, vel alia beneficia Ecclesiastica per privationem huiusmodi vacantia 
habcre praetenderint, ne illa diutinae vacationis exponantur incommodis, sed 
de servitute haereticorum erepta personis concedantur idoneis, quae illarum 
populos in semitas iustitiae fideliter dirigant, teneantur ad Ecclesias, Mona- 
steria, et beneficia huiusmodi alias personas idoneas infra tempus a iure, vel 
aeorum concordatis, seu compactatis cum dicta Sede initis statutum, Nobis 
seu pro temporc existcnti Romano Pontifici praesentare, alioquin tempore 
huiusmodi clapso plena, et libera Ecclesiarum, Monasteriorum, et beneficio- 
ram praedictorum dispositio ad Nos, et Romanum Pontificem praedictum 
to ipso pleno iure devolvatur. 

§ 5. Et insuper qui ipsos sic deprchensos, aut confessos, vel convictos 
idenier quomodolibet receptare, vel defenderc, aut cis favere, vei credere, 
*u eorum dogmata dogmatizare praesumpserint, sententiam excommunica- 
tomseo ipso incurrant, efficianturque infames, nec voce, persona, scriptis, 
W nuncio, aut procuratore aliquo ad publica, scu privata officia, aut con- 
«Ji», seu Synodum, vel Concilium generale, vel provinciale, nec conclave 
urdinalium, aut aliquam Bdelium congregationcm, seu eiectionem alicuius, 
m testimonium perhihendum admittantur, ncc admitti possint. Sint etiam 
abiles, nec ad haereditatis successionem accedant, nullus praeterea 
™jwr eis super aliquo ncgotio respondere. Quod si forsan iudices extite- 
toram^T- Se ? fentiae nullam obtineant firmitatcm, ncc aliquae causae ad 
'ullaten 3 n - lam deducantur » et si fuerint Advocati, eorum patrocinium 
«snulliu reC,p ' atur ' si vero Tabclliones extitcrint, instrumcnta confccta per 
singuiis E S sln !.P eniU| s roboris, vel momenti. Et insuper clerici omnibus, et 

r 3Halibus "r Cl ' am Cathedra,lbu Si Mctropolitan. Patriarchalibus, ct Pri- 
c&ug M ' ac d, ffn«tatibus, Monasteriis, bcneficiis, ct officiis Ecclesiasticis, 
Vttm laici Lj 1 °I ualif 'catis per eos quomodolibct obtcntis, ct tam ipsi, 

fifi quibuscu Ut pracmiltitur qttalificati, et dignitatibus praedictis prae- 
! b as pcr mquc Rc *rnis, Ducatibus, Dominiis, Feudis, ct bonis tempora- 
Possessis privati existant co ipso, Rcgnaque. Ducatus. Dominia, 



Roman i Pon tij u < \s 



Feuda, ct bona huiusmodi publicentur, et publica sint, efficianturque iuris 
et proprietatis eorum, qui illa primo occupaverint, si in sinceritatc fidei, et 
utiitate S. R. E. ac sub nostra, et successorum nostrorum Romanorum Pon- 
tificum canonice intrantium obedientia fuerint. 

§ 6. Adiicientes quod si ullo umquatn tetnpore apparuerit aliquem Epi- 
scopum, etiam pro Archicpiscopo, seu Patriarcha, vel Primate se gerentem 
aut praedictae Romanae Ecclesiae Cardinalem, etiam ut praefertur, Lcgatum 
seu etiam Romanum Pontificem ante eius promotionem, vel in Cardinalem, 
scti Romanum Pontificem assumptionem a fide Catholica deviasse, aut in 
aliquam haeresim incidisse, promotio, seu assumptio de eo etiam in con- 
cordia, et de unanimi omnium Cardinalium assensu facta, nulla, irrita, et 
inanis existat, nec per susceptionem muneris, consecrationis, aut subsecutam 
regiminis, et administrationis possessionem, seu quasi, vel ipsius Romani 
Pontificis inthronizationem, aut adorationem, seu ei praestitam ab omnibus 
obedientiam, et cuiusvis temporis in praemissis cursum, convaluisse dici, aut 
convalescere possit, nec pro legitima in aliqua sui parte habeatur, nullantque 
talibus in Episcopos, seu Archiepiscopos, vel Patriarchas aut Primates pro- 
motis, seu in Cardinales, vel Romanum Pontificem assumptis, in spiritualibus, 
vel temporalibus administrandi facultatein tribuisse, aut tribuere censeatur, 
scd omnia, et singula per eos quomodolibet dicta, facta, gesta, et admini- 
strata, ac inde sccuta quaecumque viribus careant, et nullam prorsus firmi- 
tatem, nec ius alicui tribuant, sintque ipsi sic promoti, et assumpti, eo ipso 
absque aliqua desuper facienda declaratione, omni dignitate, ioco, honore, 
titulo, auctoritate, officio, et potestate privati, liceatque omnibus, et singuiis 
sic promotis, et assumptis, si a fide antea non deviassent, nec haeretici fuis- 
sent, ncque schisma incurrissent, aut excitassent, vel commisissent. 

§ 7. Subditis personis, tam clericis saecularibus, et regularibus, quam 
ctiam laicis, necnon Cardinalibus, etiam qui electioni ipsius Pontificis antea 
a fide devii, aut haeretici, seu schismatici interfuerint, seu alias consenserint, 
et ei obedientiam praestitcrittt, eumque adoraverint, ac Castellanis, Praefcctis, 
^ap.tane.s, et Off.cialibus etiam Almae Urbis nostrae, et totius Status Ecclc- 
siast.c, ct.am c.sdem sic promotis, vel assumptis homagio, seu iuramento, 
vel cautione obl.gat.s, et obnoxiis, ab ipsorum sic promotorum, vel assum- 
P orum obed.entia, et dcvotione impune quandocumque cedere, eosque ut 

v! 7*' publicanos ' et haeresiarchas evitare, eisdem subditis per- 
KS n obedientiae futurorum Episcopon.m, Archiepiscoporum, 
■WtoS^S?'^ Cardinalil »". et Romani Pontificis canonice intrantis 
STSLSS^ rCmancnlibus . « ad maiorem ipsorum sic promoto- 

v...ueri n *2 T m "' 81 COrUm regimen > et «JrainfatraHonem continuare 

^SiSStSS^ e ° Sdem Sic Promptos, et assumptos, atixi.ium 
assumptorum I wff ^J5, Pi P te * ° b ^°™ m sic proniotorum, et 
tamquam tunicae Doml obe d<cnt.a, praemissorum occasionc recedentes, 
ultioni subiaceant. sc '*sores ahquarum censurarum, seu poenarum 

iBul| N R n ° b * ,anlibus . etc 

(Bull. Rom., tom . 4 , p 354457, 




95. 

Paulus IV, const. In sacra, 19 iul. 1559» 

acra B Petri Sede, meritis licet imparibus, divina dispositione col- 
."aTea per quae sub religionis iugo, Domino famulantiutn quieti con- 
\ L et ambitionis via praecluditur, diligenter intcndimus, et in his nostri 
Pastoralis officii partes favorabiliter impartimur, prout in Domino conspici- 

mus salubriter expedire. . 

s 1 Cum itaque sicut Nobis innotuit, nonnulh Episcopi, et Archiept- 
.copi diversorum Ordinum professores, dignitates, et Officia, etiam superio- 
ribtes nuncupatas suorum Ordinutn ambientes, ad hoc, ut ad illa assumi, 
caqoe obtinere valerent, ab eorum Ecclesiis, quibus praeerant, etiam munere 
consecrationis per eos susccpto, per Sedem Apostolicam absolvi procurave- 
nnt, et ad claustra suorum Ordinum redcuntes, se ad dignitates, et officia, 
ac superioritates huiusmodi diversis modis, et viis assumi, eaque consequi 
viiegcrint, et exinde quamplures dissensiones, et contentiones, ac religionis 
inobedientiae exortae fuerint, et in dies exoriantur in animarum suarum 
periculum, et dictorum Ordinum opprobrium, ac scandalum plurimorum. 

§ 2. Nos praemissis, prout ex clebito Pastoralis officii tenemur, provi- 
dere volentes, Motu proprio, et ex certa nostra scientia volumus, et Apo- 
itolica auctoritate statuimus, et ordinamus, quod nullus cuiusvis Ordinis, 
<oi Religionis professor, Episcopus seu Archiepiscopus postquam munus 
consecrationis huiusmodi susceperit (etiam si a vinculo Ecclesiae, cui prae- 
fuerat, per Sedem eamdem absolutus, eique, quod in suo Ordine remanere, 
et ad dignitates, ac officia, et superioritates huiusmodi assumi, eaque obti- 
nere posset, per Sedem eamdem, seu illius auctoritate concessum foret) ad 
ditjnitates, aut officia, seu superioritates huiusmodi, cuiuscumque qualitatis 
rishnt, et quovis nomine nuncupentur, eligi, seu assequi, aut obtinere 

llatenus possit, et ineligibilis, ac ad ea obtinenda perpetuo inhabilis 

^tat. 

§ 3. Ac quaevis indulta, concessiones, dispensationes, et factiltates, a: 
$K gratiae ei, tam a Nobis, et Sede praedicta, etiam per literas Aposto- 
' :«, etiam in forma Brevis, vel alias ab eius Legatis, seu Nunciis, aut 
ori Poenitentiario nostro, quam a Superioribus dictorum Ordinum, ac 
Jibusvis aliis etiam ad icl potestatem, et auctoritatem habentibus, sub qtii- 
^umque tcnoribus, et formis, ac cum quibtiscuinquc ctiam dcrogatoria- 
: ' derogatoriis, aliisque efficacioribus, et insolitis clausulis, irritantibusque, 
ft aliis decrctis, etiam motu, et scientia similibus, et desuper hactenus con- 
et in posterum conceden. nulla, et invalida, nulliusque roboris, vel 
^mcnti sint, ct esse censeantur. 

§.4. Et si quis cum dc cetcro ad dignitatcs, seu officia, aut superiori- 
2j '""usmodi scicntcr elegcrit, iure cligcndi pcrpctuo caroat, ac vocc 
• Va > et passiva co ipso privatus existat. Revocantes, cassautes, annullantes 



108 



Romani Pontifices 



omnia, et singula indulta, concessiones, dispensationes, facultates, et gratias 
huiusmodi, quorum tenores, ac si de verbo ad verbum insererentur, praescn 
tibus h.iberi volumus pro expressis. Ac decernentes irritum, etc 

§ 5. Non obstantibus, etc. 

fBuIL Rom., tom. 4, I, p. 363, 364]. 



96. 

Pius IV, const. Sedis Apostolicae, 3 apr. 1560. 

Sedis Apostolicae solertia dum ad salutare quorumdam remedium extructa, 
in eorum detrimentum vergere conspicit, ne quod illis profuturum maturi' 
tate summa prodiisse comperitur, noxium incauto ministerio efficiatur, cele- 
ris provisionis opem afferre consuevit, prout in Domino conspicit salubriter 
expedire. 

§ 1. Dudum siquidem postquam fel. rec. Paulus Papa IV Praedecessor 
noster, etc 

Omittitur relatio Const. Pauli IV, Postquam, qaoniam eam habemus 
sapra, In N. 93. 

§ 2. Cum autem, sicut accepimus, licet singulae Iiterae praedictae a 
zelo religionis eiusdem Praedecessoris emanarint, nihilominus cum post illa- 
rum publ.cat.oncm per Ordinarios locorum ad earum executionem procedi 
coeptum foret, maximi in omnibus Regnis et Provinciis rumores, lites, et 
content.ones, ac gravia scandala multipliciter exorta fuerint, cum propter 
max.mum .psorum Apostatarum, et translatorum numerum, tum etiam ex 
quo mu t. praetenderent, vel praetendebatur damnari in dictis literis omnes 
ftre un.form.ter, nulla inter causam, ac Iepram. et lepram differentia, et 
*ESE? hab, k damnab;lI >t»r, cum tamen plerique eorum praeviis dispcn- 
sahombus, et mdult.s, ac licentiis ab eorum Supcrioribus, et a Sede A P o- 

mi u 1 T Ct rationabi,ibus ^usis concessis muni.i forent, et nihilo- 
ScT^ P UW!8 t a , eiS 2C, ° conscientiae - aut poenitcntia ducti, literis 
P a TlJEEJ* 3 . M ° nasteria - a ^ egrcssi fuerant, redire sese 
Z ol ™ 7 ' , S , Cd 40 COrUm Su ^bU8 nu.latenus rcciperentur, sic- 
ser .s e t n '"""^ Hg ° rCm ma *" is confusionibus invo.uti, ac mi- 

suris loS? ^22 ° PPreSSi ' 0mmbus remediis d ««tuti, ac pcrpctuis ccn- 
vel tZ itL HST SP : ntUali Ct tCmp0ra,i 0rivati rcmanerent! ita quod 
Christitideles ob ml??r desDeratione '" ***** cogerentur, aliique 
conversationem cffuecrc t T Apostatarum niultitudinem vix corum 
Posscnt, ct proDWpi v .' • •? C excom "'unicationis incursum evadere 

dcccssoris vltam STSirt qU ° d Si * WM * iMnM C,Usdem ^ 
huiusmodi zclo charitatis ut Pr ° rogare P |a cuisset, ipsemct literas suas 
«qu.tatem rcduxissct. ' PS "" Crat ' ad iustam modcrationis formam, ct 

Uam. ut deSt, n2uw 2£5 ^ nostri dcbito omnibus ius ct iusti- 

' nCm,mqi,c InIu *ni infcrre, aut quemquam suis 



Rornani Pontifices 



169 



leeitimis dcfcnsionibus privare, aut alias indebite molestare volen- 
iUnbU H ^ eulorum Christifidelium animarum saluti ante omnia prospicere 
tes, sed sing . um | iterarurn Praedecessoris huiusmodi tenorem, ac si de 
cupientc!., si insere rcntur praesentibus pro expressis habentes, habita 
verb0 ad s cum n onnuUi8 venerabilibus fratribus nostris S. R. E. Cardinalibus 
SUP . f hoc negotio specialiter dcputatis deliberatione matura, motu simili, 
SUPer certa scientia nostris, et de simili potestatis plenitudine omnes, et sin- 
1C " Apost atas, scu translatos in dictis literis comprebensos. et adhuc in 

°ulo vagantes, cuiuscumque Ordinis fuerint, a quibusvis excommunica- 
Tm suspensionis, et intcrdicti, ac aliis sententiis, censuris, et poenis, quas 
b non paritionem literarum praedictarum, seu alias quomodolibet incurre- 
Int hac vice dumtaxat, specialiter et expresse absolvimus et liberamus. 

§ 4. Necnon super irregularitate per cos contra tenorem dictarum lite- 
rarum Missas celebrando, seu alias se divinis immiscendo forsan contracta, 
dummodo in contemptum clavium id non egerint, misericorditer in Domino 
dispensamus, ac absolutos, et liberatos, ac dispensatos fore censemus. 

§ 5. Singulasque literas praedictas, ac in eis contenta et inde sequuta 
quaecumque, ad formam iuris et sacrarum constitutionum reducimus, et 
reducta fore, sicque ab infrascriptis, et quibusvis aliis Iudicibus, ac praedi- 
ctis Auditoribus et Cardinalibus, sublata eis et eorum cuilibet, quavis iudi- 
candi, et interpretandi facultate et auctoritate, iudicari et interpretari debere, 
ac quicquid secus a quoquam quavis auctoritate scienter, vel ignoranter con- 
tigcrit attentari, irritum et inane decernimus. 

§ 6. Et nihilominus omnes et singulas litcs et causas hactenus coram 
quibusvis Ordinariis, vei Delegatis Iudicibus etiam in Romana Curia intro- 
ductas, et in quacumque instantia contra dictos Apostatas vel translatos, vel 
ilias inter quasvis personas pracmissorum occasione pcndentes, etiam si 
inslructac sint, ad Nos advocamus, ac causas tam ad Nos advocatas in statu 
ct terminis, qtiibus reperiuntur reassumendas, necnon quam et quas quae- 
cumque personac ecclcsiasticae, et rcgulares, ac etiam saeculares, necnon 
Conventus, Collegia, et Univcrsitates dicta occasione, seu in praemissis com- 
■^uniter, vel divisim interesse putantes, contra dictos Apostatas, vel trans- 
utos, aut alios quoscumque active vel passive, civiliter vel criminaliter, ac 
ruliter ct personaliter vel mixtim habent et movent, aut habere vel movcre 
wlent et intendent, cum omnibus et singulis Incidentibus, dependcn., cnier- 
Pn-. annexis et connexis, totoque ncgotio principali, quoad professos vicic- 
•■«t in Alma Urbe et cius districtu, et alios in ea praesentes dilecto filio 
«*tro lacobo tit. S. Mariae in Cosmedin Presbytero Cardinali Sabello nun- 
^PJto, nostro in dictis Urbe, et districtu Vicario generali, seu eiU8 Locum- 
'"enti, extra Curiam vero Ordinario ioci, ac Superiori Monasterii, in quibus 
Pnma et originaria professio pcr qucmlibet ex Apostatis et translatis prae- 
r ' C ' S emissa asseritur, necnon obtinenti primam dignitatem in Ecclesia 

qaio • SC - U Mctro P oIitan -> vel aIii Superiori loci huiusmodi, seu anti- 
tl dt 0nico P ro temporc residcnti per cos coniunctim, visis in primis 
« in<H " tCr inspectis et e xaminatis dispensationibus, facultatibus, licentiis, 
"tis per cosdem Apostatas et translatos quomodolibet obtentis, ac 



i/u Rfimani Ponlifices 

proccssibus desuper habitis, et causis in eis allcgatis mature discussis, ac 
prout iustum et aequum fuerit, verificatis et probatis, summarie, simpli- 
citcr, et de plano, ac sine strepitu, et figura iudicii, ac sola veritate in- 
spccta, appellatione postposita audien., cognoscen., et iuxta iuris et sacra- 
rum constitutionum dispositionem fine debito terminaii. committinius, et 
mandamus. 

§ 7. Ac eisdcm Iudicibus omnes, et singulos praedicta occasione citan- 
dos etiam per edictum publicum, constito etiam summarie, et extraiudicia- 
litcr de non tuto acccssu citandi, necnon illis, et aliis quibus, ubi, quando, 
et quoties opus fuerit, etiam sub sententiis, censuris, ct poenis ecclesiasticis 
ac etiam pecuniariis eorum arbitrio imponendis, moderandis, et applicamlis, 
etiam per edictum simile inhibendi. Necnon quoscumque Apostatas, et trans- 
latos huiusmodi, qui sine canonica dispensatione, aut licentia in saeculo 
vagari reperti fuerint, ad Monasteria, a quibus exiverunt, aut alia regularia, 
vel alia honesta loca, prout melius pro ipsorum animarum salute eis visum 
fuerit, super quo ipsorum Iudicum conscientiam oneramus, reverti seu intrare 
faciendi, et compellendi, ac quaecumque alia, quae per eos in praemissis 
statuta, et ordinata fuerint, debitae executioni demandandi, ac quascumque 
executiones per quosvis Iudices ordinarios, vel delegatos in vim literarum 
Praedecessoris huiusmodi alias contra iuris formam factas causa cognita 
retractandi, et annullandi, et in pristinum statum reducendi, contradictores 
quoslibet, et rebelles per censuras, et poenas ecclesiasticas, appellatione post- 
posita compescendi, necnon censuras, et poenas praedictas incurrisse decla- 
randi, atque illas legitimis desuper habendis servatis processibus, etiam 
iteratis vicibus aggravandi, interdictum ecclesiasticurn, prout iuris fuerit, appo- 
nendi, et auxilium brachii saecularis, si opus fuerit, invocandi, ceteraque in 
praemissis, et circa ea necessaria, seu quomodolibet opportuna faciendi, et 
exequendi, plcnam, et liberam concedimus facultatem. 

§ 8. Non obstantibus praemissis literis Praedecessoris, ac Constitutio- 
nibus, et Ordinationibus Apostolicis, necnon privilegiis, indultis, et literis 
Apostolicis sub quibuscumque tenoribus, et formis, ac cum quibusvis clau- 
suhs, et decretis quotiescumque, et per quoscumque, ac quibuslibet, et ex 
qu.busv.s causis, necnon intuitu, consideratione, contemplatione, et ad instan- 
t.am quorumvis, aut ctiam motu, scientia, ac plcnitudine similibus, etiam 
quod nonnulh ex dictis Ordinibus professores se de causis eis per Sedem 
«psam delegat.s, nisi sub ccrtis modo, et forma ibidem contentis intromit- 
u.re m.mme teneantur, concessis. approbatis, et innovatis, quibus omnibus, 
2; ; noreS P™««itibus pro expressis habcntes, illis alias in suo robore 

ceteri™ l T Prae '" iSSa dum,axat «P^ialiter, et expresse derogamus, 
cetensquc contranis quibuscumque. 

pracLL V °aWh', aU,em qU ° d Singuli A P os ^tae, et translati huiusmodi. ut 

^'ttr&oSs corum Co,,fessorem sibi ° ro cxcessibus 

tentiae »eu declara.nrL ° tencant ^- Quodque antequam sen- 

paruerint. » cl\ll'ZZ m SUpradictos ,u *«s * Nobis depu.atcs fcrendae 
abstineanL ™'ssarum, et quocumque altaris ministerio omnino 



Romani Pontifices 



171 



* w „ imuS autcm quod infra sex menses a die publ.cat.onis prae- 
§ Anostatae seu translati licentias eorum, ac dispensatior.es, ct 
«nt.um ips' AP ' jbus praesentent.et sententiam declaratoriam desuper 
iDdU ' V" ^mu e ri ac causam realiter, et cum cffectu totaliter expediri 
^TuoSnS elapso, et causa, ut praefertur, non expedita dicti Apo- 
' a ' P ? t°a. s ati in easdam censuras, et poenas, in qu.bus ante publ.ca- 
SU T: nraesentium crant, reincidisse eo ipso censeantur, nisi per ipsos 
£ steterit aut alio legitimo impedimento per ipsos ludices arb.trando, 
dicti Apostatae, et translati detenti fuerint 
[Bull. Rom^ tom. 4, II, p. 10-12]. 



97. 

Pius IV, const. Pastoralis officii. 3 ap^ i S<^, 

Pastorahs officii auctoritas Nos admonet, et ordo rationis exposcit, ut 
drca ea potissimum versemur, per quae res, et bona Romanae Eccles.ae, 
praesertim usui.et ornatui Romani Pontificis pro tempore ex.stent.s, et Sacn 
Palatii Apostolici deputata ab impiorum insultibus, et rapinis praeserventur, 
ct ab eis ausu sacrilego, aut alias quomodolibet abinde asportata, et d.stracta, 
nostrae operationis ministerio, cum animarum salute eorum, qu. caeca cupi- 
ditate ducti in non parvam Sanctae Matris Ecclesiae iniuriam, et ipsorum 
animarum perniciem, Dei timore postposito, ea surripere, seu sib. appro- 
priare, aut istinc divertere ausi fuerint, eidem Romano Pontific. pro tempore 
existenti restituantur, et taliter in praemissis provideatur, quod ceteris cedat 
in exemplum. 

§ 1. Cum itaque, sicut non sine gravi animi nostri molestia accep.mus, 
tam tempore infirmitatis diversorum Romanorum Pontificum Praedecessorum 
Nostrorum, ex qua, sicut Domino placuit, ab humanis decesserunt, quam 
ainde diversarum Sedium vacantium, quamplura etiam pretiosa iocalia, 
omamenta, et alias res et bona usui praefato, ut pracfertur, dcputata, et ahas 
ad eumdem Romanum Pontificem pro tempore existentem, et Cameram Apo- 
stolicam spectantia, et pertinentia, tam ex dicto Palatio, quam aliis quibusv;s 
lods ablata, et distracta fuerint, et a diversis eorum protervia invalescente 
detineantur, in nostrum, et ciusdem Pontificis pro tempore existentis non 
»lum detrimentum, sed etiam Sedis Apostolicae ignominiam, et ipsius aucto- 
ntatis diminutionem, necnon illa detinentium animarum perniciem, atque 
periculum non modicum. 

§ 2. Nos huiusmodi inconvenientibus, et animarum periculis quantum 
,n Nobis est, obviare, et alias in praemissis, prout par est, providere volen- 

Motu proprio, et ex certa scientia, omnes, et singulas censuras, et poenas 
tcclesiasticas per quoscumquc Romanos Pontificcs Praedecessores Nostros 
n, ra talium perpetratores, ac alios bonorum Apostolicorum usurpatores, 
'^tores, receptores, et possessores, ac detinentes, et non rcstituentes, ac 
^ntes. ct non revelantes, sub quibusvis verborum formis promulgatas, 



172 



Romani Pontijices 



quorum, et Iiterarum Apostolicarum desuper confectarum tenores, ac si d 
verbo ad verbum insererentur praesentibus, haberi volumus pro express' 6 
auctoritate Apostolica tenore praesentium approbamus, et innovamus, ac ad 
infrascriptos cxtendimus, et ampliamus. 

§ 3. Et nihilominus motu, et scientia similibus, omnes, et singulas, tam 
saeculares, quam Ecclesiasticas, ac etiam militiarum, et Ordinum quorum- 
cumque religiosas etiam quacumque Episcopali, Archiepiscopali, et Patriar- 
chali seu superiori Ecclesiastica, etiam Cardinalatus honore, ac etiam Comi- 
tali, Marchionali, aut Ducali dignitate fungentes, ac alias mundanas personas, 
nullas penitus excipientes, cum dignitas, qualiscumque sit, in peccatis • 
nemini excusationem praebere debeat, quae iocalia, ornamenta, aurum, argen- 
tum, monetatum, et non monetatum, gemmas, margaritas, lapides pretiosos 
quocumque nomine nuncupatos, pecunias, vestes, pannos, et tam manuscn- 
ptos, quam quosvis alios libros, scripturas, necnon equos, mulos, mulas, 
imagines aureas, argenteasque, ac aeneas, et marmoreas, ac suppellectilia, et 
alias quascumque res, et bona mobilia, et immobilia, spiritualia, et prophana 
cuiuscumque gcneris, qualitatis, et quantitatis, seu pretii existentia, pro usu, 
ct commoditate Romani Pontificis pro tempore existentis, et ornamento Pa- 
latu huiusmodi deputata, ac ad eumdem Romanum Pontificem pro tempore 
existentem spectantia, et pertinentia, tempore infirmitatis cuiusvis Romani 
Pontificis Praedecessoris Nostri, ex qua postmodum decessit, ac etiam dictae 
Sedis propterea vacantis, necnon per annum ante obitum, et vacationem 
hu.usmod. ex dicto Palatio, et alias undecumque et quocumque asporta- 
runt, subtraxerunt, et occultari.nt, seu praetenso titulo donationis, vel remis- 
sion.s, qu.etantiae, vel alio quovis praetextu detinent, seu sciunt ea pcr alios 

occupata fuisse, et ad eorum manus per- 
ven.sse, requ.nmus, et monemus, eisque districte praecipiendo mandamus, 
quatenus mfra sex dierum spatium, quorum duos pro primo, duos pro 
tccundo. et rel.quos duos dies pro tertio, et peremptorio termino eis, et 
corum cu.hbet pro canonica monitione assignamus, omnia, et singula iocalia, 
ornamen a, aurum, argentum, gcmmas, margaritas, lapides pretiosos, pecu- 
v « te s. Pannos, libros, equos, mulos, mulas, imagines, supellectilia, et 
P 1 w * ulusmodi dHecto filio Francisco Odescalco dictae Camerae 
Stttl 1T "f 1 Uant> Ct ™™^> «t si donationem, vcl remis- 
«U 2s ut d 3 dCSUPer Sibi f ' 1Ctam Praetendant, illam seu illas, 

res usumlfr ' Sl***" exhibeant .* producant, ac i.lorum rapto- 
A ioouln T fSF* VCl occu P»tores scientes revelent. 

; V c i Sci«r 1 huiusmodii omncs - et sin ^ H p raefati Epi - 

scu *™7ute „5 ET ' , 3Ut Patriarcha,i . «c etiam Cardinalatus honore 

K52E?! , ngreSSUS ***• poe " am ' a,ii vcr0 *~ 

scriptis fenmus, et £ sente "tiam, quam alias in eos in his 
tcmpore existente acl iT . niS ' * S> Ct eodcm Romano Pontifice pro 
constituti. relaxationis «T prK ™> Praeterquam in mortis articulo 
•pso incurrant, et si P on i,( l be neficium obtinere non possint, co 

ddi sub Intcrd.cto huiusmJ. aUt Cartlina,a «us honore seu dignitate prae 

^ 00 * PCr ° Ct0 dics P^fatos, scu immediale sequentes 



■ 

Romani Pantifices 



173 



aiii vero inferiores ab eis eamdem excommunicationis senten- 
^animo, quod absit, indurato sustinere non formidaverint, ex tunc ela- 
dictis octo diebus, Pontificali, et etiam Cardinalatus honore, seu digni- 
ute praediti a regimine Ecclesiarum eis commissarum eo ipso suspensi, ac 
tam ipsi, si alia beneficia Ecclesiastica obtineant, quam inferiores ab eis f 
omnibus, etsingulis Monasteriis, Prioratibus, dignitatibus, administrationibus, 
einonicatibus, et praebendis, ceterisque beneficiis Ecclesiasticis cum cura, et 
sine cura, saecularibus, ac Ordinum quorumcumque regularibus, quae in titu- 
lum vel commendam, seu administrationem, aut alias quomodolibet etiam 
cx quibusvis concessionibus, seu dispensationibus Apostolicis obtinent, ac 
etiam Officiis Romanae Curiae per eos obtentis, Saeculares vero Feudis, Vica- 
riatibus, Dominiis, et aliis iuribus, ac privilegiis quibuscumque eis per Roma- 
nam Ecclesiam aut Sedem praefatam, seu alios quoscumque etiam quacum- 
que alia auctoritate etiam Imperiali, vel Regali eis concessis, etiam eo ipso 
privati exislant, et ad similia beneficia, feuda, privilegia, vicariatus, dominia, 
d iura obtinenda, necnon ad quoscumque actus legitimos exercendos inha- 
biles, ac etiam intestabiles similiter eo ipso fiant, possintque beneficia, officia, 
ic vicariatus, et feuda, aliaque iura huiusmodi tamquam vacantia absque 
iBi declaratione desuper facienda a Nobis, et Sede praefata, ac aliis, ad 
quos pertinet, illa concedere, et dare, Iibere impetrari. Scituri quod si ipsi, 
lut eorum aliqui suae salutis immemores in praemissis morosi fuerint, seu 
praemissa adimplere non curaverint, aut contempserint, hoc eis pro gravi 
crimine, et delicto imputabitur, et Iustitia mediante contra eos ad graviores, 
d tales poenas absque ullo respectu procedetur, quod illorurn coercitio eis 
perpetuo cedat ad noxam, et aliis in exemplum, absque spe alicuius veniae 
iodeconsequendae: si vero se humiles, et ad satisfaciendum, aut confiten- 
dum promptos exhibuerint, cum omni mansuetudine, et respectu excipien- 
tor, et ex eorum spontanea restitutione, seu confessione eis salutaris mise- 
ncordiae, et gratiae amplexus cxuberanti Sedis praefatae in singulos ipsorum 
Rtate provenient. Ac singulas donationes eis desuper factas, prout iustitia 
suadebit, et ordo dicfaverit rationis, admittemus. Ac ut praefertur, scicntes, 
<t revelantes, ultra coeleste praemium a Nobis condignam mcrcedem, et retri- 
wnoncm recipient, cum eorum omnium grata satisfactione. 

§ 5. Non obstantibus, etc 

[Bull. Rom., tom. 4, II, p. 12-14]. 



98. 

Pi »s IV, const. De salute gregls, 4 sept. 1560. 

* a \\bfT ? regis . Dominici Nobis ex alto commissi, attentius cogitantes, 
^emfop^ Cndimu8# I 3Cr grtx ipse continua suorum cum eo 

^wtram? Un ! pracservetur a noxiis . et >" devium prolabens, ad recti- 
commodius [ reducatur ' ut Pastores ipsi, residentiam ipsam, prout tenentur, 
acere, ac clrca ipsius gregis curam libcntius, ac fcrventius invi- 



174 



Romani Ponttfices 



gilare, et illum ab errorum praccipitiis praeservare, ac in fide orthodoxa, ct 
devotione nostra continere valeant, opem, et operam efficaces impendimus 
prout nerum, et temporum qualitate pensata, conspicimus in Domino salu' 
briter expedire, 

§ 1. Hinc est, quod Nos Motu proprio, non ad alicuius Nobis superhoc 
oblatae petitionis instantiam, sed de nostra mera deliberatione, universos, 
et singulos venerabiles fratres nostros Episcopos, Archiepiscopos, Pritnates, 
et Patriarchas, ab Ecclesiis, et Dioecesibus suis absentes in virtute sanctae 
obedientiae, ac sub interdicti ingressus Ecclesiae poena, eo ipso, absque alia 
declaratione incurrenda, districte praecipiendo monemus, ut omnibus post- 
positis quantocitius, in Romana Curia videlicet moram trahcntcs, intra unum, 
extra eam vero in Italia intra duos, extra vero Italiam existentes intra qua« 
tuor menses a die publicationis praesentium in locis infrascriptis faciendam 
computandos, se itineri committcre, et legitimis itineribus ad Ecclesias, seu 
Dioeceses suas proficisci, et sese personaliter conferre, ac ibidem, ut tencn- 
tur, residere, et Pastorale officium exerccre debeant. 

§ 2. Si quis autem a Patriarchali, Primatiali, Mctropolitana, seu Cathe- 
drali Ecclesia sibi quocumque tituio, nomine, seu iure commissa, quacum- 
que illi dignitate, gradu, et praeeminentia praefulgeant, legitimo impedi- 
mento, seu iustis, ct rationabilibus causis cessantibus, sex mensibus continuis 
extra suam Dioecesim morando abfuerit, quartae partis fructuum unius anni, 
Fabricae Ecclesiae, et pauperibus loci per Supcriorem ecclesiasticum appli- 
candorum poenam ipso iure incurrat. Quod si per alios sex menses in huius- 
modi absentia persevcraverit, aliam quartam partem fructuum similiter appli- 
candam eo ipso amittat, crescente vero contumacia, ut severiori sacrorum 
Canonum consurae subiiciatur, Metropolitan. Suffraganeos Episcopos absen- 
tes, Metropolitan. vero absentem Suffraganeus Episcopus antiquior residcns, 
sub poena interdicti ingressus Ecclesiae ipso iure incurrenda, infra tres 
menscs, per iiteras, vel nuncium Romano Pontifici denunciare teneatur, qui 
in ipsos absentes, prout cuiuscumque maior, aut minor contumacia exc- 
gerit, suae suprcmae Scdis auctoritate animadvertere, et Ecclesiis ipsis de 
Pastoribus utilionbus providere poterit, sicut in Domino noverit salubriter 
cxpedire. 

§ 3. Eosdem autcm Patriarchas, Primates, Archiepiscopos, et Episcopos 
mandatis nostris parentes, et apud suas Ecclesias, seu in carum Dioecesibus 
pcrsonalitcr residentes spccialibus favoribus, et gratiis prosequi volentcs, ut 
hbcnus, et commodius eorum officio fungi valeant, eis, et eorum cuilibet, 
ut quando resedcrint, etiam praetextu quorumcumque delictorum, ct cxces- 
mnal 1 ^uT l0^lm, Ctiam haeresis .et laesae Maiestatis criminum pereosquo- 
modo bct conimissorum, ad comparendum personaliter in Romana Curia 
n si UdkCS ° rdinari0S ' vcl dcle ^tos, etiam S. R. E. Cardinales 

tempo^ manu nostra ' vcl Romani Pontificis pro 

SteflS^tt ***** aut cit ™ non possint, nec debeant, atquc 

que nulla t\ t S ' Ct in cis appositas. ac inde sccuta quaecum- 



Romani Pontijices 175 



c - Ft insuper cisclcrn Episcopis, Archiepiscopis, Primatibus, et Patr.ar- 
■ ' t Dracmittitur, residentibus, ultra privilegia, et indulta eis per quos- 
this sic, u p PraL .decessores nostros, ac Sedem Apostolicam, et Gene- 

T q r nrilin' et Cancellariae Apostolicae Rc-gulas concessa, quae in suo 
h ermanere volurnus, tamquam a dicta Sede delegatis in quibuscumque 
* Thus P crim inalibus, vel mistis causis contra quoscumque clericos saecu- 
Ts particulares, ac etiam cxtra corum Monasteria, seu regulana loca degen- 
« re' ulares quomodolibet exemptos auctoritate nostra procedere, et causas 
L coenoscerc, fineque debito terminare, ac quidquid terminaverint exe- 
L et observari facere, ipsosque exemptos pro tempore dehnquentes, mxta 
Irum excessus, et delicta punire, corrigere, et omnem iurisdictionem in eos 
exerccre om.iiaque alia, et singula in praemissis, et circa ea quomodol.bct 
necessarla, et opportuna, quae Nosmet facere, exercere, et exequi possemus, 
in omnibus, et per ornnia facere, exercere, et exequi libere, et licite valeant, 
plenam, et liberam licentiam, ac facultatem auctoritate, et tenore praedictis 

concedimus, et indulgcmus. 

§ 6. Decernentes ab eorum ordinationibus, interlocutionibus, et decretis 
ante definitivam sententiam, vel vim definitivae habentem, et ubi agetur de 
morum correctione, nullatenus etiam ad Nos, et Sedem Apostolicam appel- 
lari posse, et nihilominus per appellationes quascumque contra praesentium 
tenorem quomodolibet interpositas minime causas devolvi, aut etiam per 
quasvis inhibitiones etiam cum quibusvis censuris, et poenis, eis a quibusv.s 
ludicibus ordinariis, vel delegatis forsan faciendas, illarum ulteriorem cogni- 
tionem, et expeditionem, et ubi de morurn correctione agetur, etiam legiti- 
mm executionem minime impediri, aut censuris, et poenis huiusmodi ligari, 
aut irretiri censere. 

§ Q. Non obstantibus, etc. 

[Bull. Rorn., tom. 4, II, p. 36-38]. 



99. 

Pius IV, motu propr. Cupientes, II oct. 1560. 

Cupientes unicuique iustitiam, prout par est, aequa lauce ministrari. et 
omnem delinquendi occasionem ab ipsius iustitiae Ministris, praesertim ludi- 
tibus in beneficialibus, ac ctiam crirninalibus privationem beneficiorum Ecde- 
siasticorum concerncntibus causis, tam a Scdc Apostolica, ac eius Legatis, et 
"celegatis, quam alias quomoclolibet, ct a quibuscumque pro tcmpore dcpu- 
seu ad quos illarum cognitio, tam de iure, quam de consuctudine, 
J. tam ratIone eonim, quae obtinent, officiorum, et alias quomodolibet per- 
« , et pertineblt, scu quibus causae ipsae tam Apostolica, quam alia aucto- 
« commissae sunt, et pro tempore committentur, penitus removeri, ac 
rarn fraudibu8 obviare, et animarum saluti, quantum cum Deo possumus, 



er consulere. 



176 



Rptnani Potttifices 



§ I. Ex certa nostra scientia, ac de Apostolicae potestatis plenitudine 
dccernimus, et declaramus quoscumque Iudices, etiam S. R. E. Cardinales 
necnon causarum Palatii Apostolici Auditorcs, seu Locaten., et utriusque vel 
alterius Signat. Kefer., et quosvis alios etiam Archiepiscopali, Patriarcnali 
aut alia maiori dignitate ctiam Legationis munere fungentes, ad audiendum' 
cognoscendum, et decidendum causas super quibusvis Ecclesiis, Monasteriisi 
Prioratibus, et aliis beneficiis Ecclesiasticis, tam in Romana Curia, quam extra 
eam quomodolibet hactenus motas, etiam privationem earumdem concer- 
nentes, et in futurum movendas, tam a dicta Sede, eiusque Legatis, seu Vice- 
legatis praedictis, ac tam Apostolica, quam ordinaria, aut alia auctoritate, et 
a quibusvis in dicta Curia, et extra eam, vel alias ubilibet pro tempore depu- 
tatos, seu ad quos similium causarum decisio, seu qualiscumque cognitio 
etiam quomodolibet, ut praefertur, spectat, et spectabit in futurum, aut qui- 
bus illas quovis modo audiendas, cognoscendas, et decidendas, et ut prae- 
fertur, alias committi contigerit, necnon eorumdem Cardinalium, Auditorum, 
Locatcnentium, Referendariorum, et aliorum, ut praefertur, qualificatorum 
ludicum huiusmodi nepotes, consanguineos, affines, procuratores, sollicita- 
tores, ac domesticos, vel familiares, cuiuscumque status, gradus, ordinis, et 
conditionis fuerint, et etiam ex quorum sententiis privationes Ecclesiarum, 
Monasteriorum, Prioratuum, et beneficiorum huiusmodi, aut alias emanave- 
nnt, ac emanabunt, eorum per privationem eamdem, aut alias quomodolibet 
occurrenda vacatione, nullo umquam tempore a Nobis, seu Sede, aut aliis 
Legatis praedictis, vel quibusvis illorum ordinariis collatoribus impetrare, aut 
ab alns impetrari, seu sibi conferri, et de illis provideri facere quoquomodo 
posse, seu debere, sed ilios penitus ad illa in posterum obtinenda inhabiles 
fore et esse, ac quascumque impetrationes sic ab eis, etiam ut praefertur, 
qual.hcat.s, necnon collationes, et provisiones, ac quasvis alias dispositiones, 
aut al.as concessiones de Ecclesiis, Monasteriis, Prioratibus, et beneficiis 
hu.usmod. etiam per Nos, aut Praedecessores nostros etiam motu, et pote- 
stat.s plen.tud.ne similibus hactenus quomodolibet factas, et in posterum 
taucndas, nullas, .rr.tas, et inanes, nulliusque roboris, et momenti existcre, 
nuilumque per illas eis ius quaesitum fuisse, fore, aut esse, seu dici, vel cen- 

anna1 '» «* triennali P°ssessore, aut alias Cancellariae Apostolicae 
2J ' T„ *™ 0>mMom eis adversus praemissa nullatenus suffragari 
nrout' k e ' S S ' C impctratis omnino P^s, et ab eis amovendos esse, 
5enunciamus : ! rUm PfiVamUS ' et amovemus > ™ P"vatos, et amotos esse 

cumle wit' ^ 1 " e ° Sdem Cardinales - Auditores, Locatenentes, ac alios quos- 
S JrihmT qUaV ' S aUCt0riUte fu "g entes - sublata . iudicari, etc, 

^^SSSt^^ et declaramus - 

IBulL Rom., tom. 4, II, p . 41, 42]. 



Romani Potitifices 



177 



100. 



Pius IV, const. Sanctissimus, 26 oct. 1560. 

c.nrtissirnus in Christo Pater, ct Dominus noster, D. Pius divina pro- 
7 p iv Cupiens prout suo Pastorali incumbit officio, un.cuique, 
n Vuum est tribui, iustitiamque inter onmes aequa lance ministran, ac ani- 
m nericulis et fraudibus eorum, qui passim beneficia Ecclesiastica in men- 
t! in ouibus illorum collatio, et provisio per Constitutiones suas, seu Cancel- 
I riaeApostolicac regulas desuper editas, dispositioni suae pro tempore reservata 
lw\ i vacantia, seu alias eidem, et Scdis Apostolicae dispositioni general.ter 
reservata, aut ex generali reservatione Apostolica, vel alias affecta, ord.nana, seu 
alia auctoritate contra dictarum Constitutionum tenorem, aut alias indebite sio. 
conlerri etde illis etiam provideri procurant, et in eis praetextu collationum, et 
provisionum huiusmodi se intrudunt, ad hoc ut illorum fructus suos faciant, et 
« eis impetrantes Apostolicos, seu alias iusto titulo provisos molestent, et 
interim iites adeo in longum protrahant, ut impetrantes, et iustum t.tulum 
habentes, aut cum eis concordarc, aut eorurn iuri cedere, et renunciare, aut 
ia prosecutione litium huiusmodi omnes fere eorum facultates dissipare, et 
tandem in illarum prosecutione mori cogantur. Quique beneficia in Romana 
Curia,velextraeam litigiosa resignant, aut eonim iuri cedunt simpliciter, vel 
in favorem tertii in memorialibus cum parvis datis, et consensibus desuper 
praestitis, quae penes se retinent, et nihilominus lites huiusmodi prosequun- 
lur, et dum cognoscunt nullum ius sibi in huiusmodi beneficiis litigiosis 
competere, ad effugiendum sententiam, et expensas, vel fructuum restitutio- 
nem, in quibus condemnandi venirent, supplicationes desuper signari, ac 
datas, et consensus parvos huiusmodi extendi faciunt, asserentes se iamdiu 
illa dimisisse, partes foventes bonum ius, et Iudices iustitiam ministrantes 
dcludendo, quantum in eo est obviare, ac omnem penitus talia praesumendi 
occasionem tollere. 

§ 1. Hac sua perpetuo valitura sanctione statuit, et ordinavit, quod quo- 
1« in antea aliqucm super quovis beneficio Ecclcsiastico, ut praefertur, 
nservato, seu affecto, et dicta auctoritatc vcl alias nulliter collato, tam in 

ia Curia, quam cxtra litigare contigerit et ludici ordinario, seu cui causa 
teuper commissa fuerit, etiam summarie, et extraiudicialiter, quantum sibi 
Pro rei qualitate sufficere partc Icgitime citata videbitur, constiterit benefi- 
a " m ipsum in dictis mcnsibus vacavisse, aut alias, ut praefertur, reservatum, 
*u affectum, et nihilominus ordinaria, seu alia auctoritatc nulliter collatum, 
« mdcbite retentum existere, idcm Iudex rcproducta citatione, fructus, red- 
dl K et proventus beneficiorum sic nulliter collatorum, et indebite detento- 
"J m ^uestrari mandet, et faciat, ac alia exequatur in praemissis neccssaria, 
s °PPortuna. Super quo eidem ludicl omncm potestatem, et auctoritatem 
"jpartitus est. Idcmquc Sanctitas Sua in causis nunc in quavis instantia 

m Clsdeni ludicibus pcndcntibus similiter o^bser\'ari mandavit. 



173 



Romani Pontifices 



§ 2. Practerea decrevit, et declaravit, sic resignantes, seii cedentes et 
nihilominus lites huiusmodi prosequentes, ne eorutn malitia illis nr ot i ' 
ct foventibus bonum ius nocere valeat, ad fructuum, reddituum, ct proven 
tuum dictorum beneficiorum per eos perceptorum restitutionem, ac expen- 
sanim in litibus huiusmodi factarum refectionem, omniaque, et singula 
damna, et interesse, in quibus condemnati fuerint, si non cessissent, vel resi- 
gnassent, per Iudices, tam ordinaria, quam delegata, vel alia auctoritate fun- 
gentcs, coram quibus lites ipsas pro tempore pendere, seu moveri contigerit, 
condemnandos fore, et condcmnari debere, ac ad id teneri, et obligatos esse 
Ipsosque ac etiam in dictis beneficiis successores quoscumque ad paritio- 
nem sententiae, seu sententiarum, ac literarum executorialium pro tempore 
latae, seu latarum, et decretarum, a quibus appellare non liceat, ad restitu- 
tionem, seu relaxationem possessionis, ac fructuum, reddituum, et proven- 
tuum, necnon refectionem expensarum, ac damnorum, interesse huiusmodi 
perinde, ac si contra eosdem successores sententia, seu sententiac latae, et 
hterae exccutoriales huiusmodi decretae fuissent, cogi, et compclli. Sic tamen 
quod postquam alter ipsorum sentcntiae, scu sententiis, ac restitutioni, vel 
relaxationi possessionis, et fmctuum, reddituum, et proventuum, necnon 
damnorum, et interesse huiusmodi refectioni, aliisque praemissis realiter, et 
cum effectu pamerit, alter desuper molestari non possit. 

§ 3. Et ita in praemissis omnibus, et singulis per eosdem, et alios quos- 
cumque ludices, et etiam causarum Palatii Apostolici Auditores, sublata, etc, 
iiidican, et definiri dcbere, irritum quoque, etc. 

[Bull. Rom., tom. 4, II, p. 48, 49]. 



101. 

M IV ' COnst Ea <1" re * Praedecessoribus, 13 nov. 1560. 

l, t ntii a ; = qUae 3 praedecessorib «s nostris Romanis Pontificibus, suadentibus 
oMam u r U r S e 7. anarUnt ' Iibentcr approbationis, ct innovationis munimine 

au todH,; e °, T S " ,ibata perdurcnt - auo sac P ms fcerint Aposfolica 

Wl« c ZJ ' ' dC n ° V ° Statuimus ' et ampliamus prout rationa- 

§ D , r U ^ h ° C in Domino c °nspicimus salubriter expeclire. 
nostro emnn.r, ,T ^ a feI " rec ' Clementc P *P* VII Pracdccessore 
sT q uen t emanarUnt h,erae> in qUibus " on " u »ae a.iae inseruntur tenorum sub- 

Cons C uevit Cn ctc EPiSCOPUS ^™ 8 scrvorum D ^ pcrpetuam rei memoriam. 

ficl (^CT, TnTv "fr Simpli f er C ° nfirmat IulU R <* is paci * 

§ 2. Cum autcn ^ sic ,» n 'h ' ^ QU3m De0 SU P ra > * M 
Marchioncs, Domicelii £J ' nn ° tuit ' qwmplurimi Duces, Comites, 

Communitatcs,etUmve^si| r t )^CS, 01 m lem P or: »libus Domini, Vicarii, 
nae Ecclesiae mecUatc , ™ 2 . terran,m . locorum eidem Roma- 

• tmeuiatc subicctorum, nonnullique alii singularia 



Romuni Pontifices 



179 



ootantes, et alii etiam, ut pracfertur, subditi illa viderc cupien- 
certamina exop • et honoris immemores literis praedictorum huius- 

|diSU oruni m • ce ^ suraS| ac p enas in iliis contentas parvipendcre 
m ° d ^eanTur. in animarum suarum perniciem, et divinae maiestatis offen- 

11011 ir Rcinublicac laesionem. 

83 Nos quorum est sccleratorum insolentiis, quibus adversum Dcum, 
Imum ac dictae Sedis auctoritatem veluti Catholicae professionis ini- 
C ' -^aeviunt' salubriter reprimendis, ne ipsorum invalescat praesumptio, et 
Zmtiu extollatur, intendere, et ne literae praedictae, quae provida deli- 
b^ratione ab ipsis Praedecessoribus emanarunt, contemptibiles reddantur, sed 
niirum transgressores debita animadversione puniantur, providere volentes, 
Motu proprio, non ad aliquorum Nobis super hoc oblatae petitioms mstan- 
!U m sed de nostra mera deliberatione, et ex certa scientia, singulas lulu, 
Lconis, et Clementis, Praedecessorum praedictorum literas cum statutorum, 
ordinationum, adiectionum, decretorum, declarationum, confiscationum, incor- 
porationis, applicationis, voluntatum, et mandatorum, ac omnibus, et singulis 
iliis in eis respective contentis clausulis, auctoritatc Apostolica tenore prae- 
xntium approbamus, et innovamus, et perpetuae firmitatis robore subsisterc, 
ci singulos, quos literae ipsae concernunt, et concerncnt, sttb excommunica- 
fionis, anathcmatis, malcdictionis, perpetuae infamiae, diffidationis, criminis 
laesae maiestatis, seditionis, rebellionis, confiscationis, et privationis statuum, 
H dominiorum, ac Feudorum, et Vicariatuuin, ac aliorum bonorum suorum, 
ac depositionis illorum, necnon inhabilitatis ad illa, et alia in posterum obti- 
nenda.ac interdicti, ac aliis censuris, ac poenis ecclesiasticis, et temporalibus, 
aliisque in eisdem litcris contentis, quas contravenientes eo ipso incurrant, 
ct intestabiles fiant, ac ultra poenas praedictas carceribus mancipari, et deti- 
"■eri, et poenis pracdictis irrcmissibilitcr ptuiiri debeant, perpetuo observari, 
eiperexecutores in dictis literis deptttatos adversus eosdem contrafacientcs 
ii totalem executionem dictarum poenarum procedi dcbcre decernimus. 

§ 4. Illasque tam ad pugiles taliter pugnantes, quam eos ad id tentantes, 
tt provocantes, attt locum, seu campum ad pugnandum dantes, seu conce- 
^ntes, ac in illis astantes, et interessentes, ac certantcs, comitantes, et comi- 
'i«m praestantes, necnon consulentcs, ac adhaerentes, et fautores, necnon 
chartas certaminis, seu duelli subscribentcs, vel affigentes, aut publicantes, 
«iam si praedictae, seu cuiuscumque alterius dignitatis, nobilitatis, status, 
p-adus, et ordinis, tam Ecclcsiasticae, quam mundanae existant, etiam ad 
h «: ut ipsi ultra poenas praedictas excommunicationis maioris latae senten- 
« poenam, a qua nonnisi a Nobis, seu Romano Pontifice pro tempore 
^istente absolvi possint, eo ipso incurrant, ct si Ecclesiastici fucrint, etiam 
^imbus, ct singulis Ecclcsiis, Monastcriis, dignitatibus, et aliis beneficiis 
clesiasticis pcr eos obtentis, seu in qttibus, et ad quac ius eis compctit, 

'Pso privati, et ad illa, ac alia in posterum obtinenda inhabiles existant, 

°n illa tamquam per privationem huiusmodi vacantia ab aliis impetrari 
»m extendimus, et ampliamus. 

fcm in ninilominus praemissa omnia, ct singula prout per lulium, Leo- 
1 e Clemcntem Pracdccessores pracfatos, statuta, ct ordinata, inhibita, 



1S0 



Romani Pontifices 



decreta, ct mandata fucrunt, in omnibus, et per omnia de novo statuirtms 
ordinamus, inhibemus, decernimus, declaramus, et mandamus. 

§ 6. Ac omnes concessiones duellorum huiusmodi, et facultates desun 
praedictis, seu aliis quibusvis personis per quoscumque Rom. Pont. Praed- 
cessores nostros, sub quibusvis formis, et verborum expressionibus forsaii 
concessas, et approbatas, et innovatas, harum serie revocamus, cassamus 
et annullamus. 

§ 7. Et insuper cupientes, illa, et tam detestabilem pugnantium, et alio- 

rum loca ad pugnandum, ac alias in praemissis favorem praestantium, et 

denique tanti sceleris fautorum nequitiam, non solum in terris, et locis 

eidem Romanae Ecclesiae, ut praefertur, subiectis, sed alias ubilibet penitus 

reprimi, et aboleri, ac singulorum Christifidelium animarum periculis obviare, 

per viscera Domini nostri lesu Christi rogamus, et obtestamur universos, et 

singulos totius Orbis Imperatorem, Reges, Duces, etiam armorum, Marcriio- 

nes, Barones, ceterosque Principes Christianos, necnon dominia, potentatus, 

communitates civitatum, ac universitates oppidorum, castrorum, terrarum, et 

locorum quorumcumque, illommque in temporalibus dominos, ac etiam 

nulitum, tam equestrium, quam pedestrium capitaneos, et praefatos etiam 

temporali ditioni ipsius Romanae Ecclesiae non subditos, cuiuscumque sta- 

tus. gradus, ordinis, conditionis, nobilitatis, ac praeeminentiae fuerint, ut divini 

nomims intuitu, et pro sua in Nos, et hanc Sanctam Sedem Apostolicam 

devotione, et revcrentia, necnon fidei cultu, et conservatione, ac animarum 

eorum, qui huiusmodi duella diabolica fraude decepti perquirunt salute, dicta 

duella, seu alia singularia certamina in suis Regnis, Ducatibus, Marchiona- 

t.bus, Baronus, Dominiis, terris, et locis nullatenus fieri permittant, immo 

ne t.ant expresse prohibeant, et dissuadcant: districtius praecipientes eis, nc 

ullo umquam temporc huiusmodi duella, seu certamina, quovis praetextu, 

scu quavis occasione, vei causa admittere, aut aliquos ad id irritare, seu 

provocare vel illis interessc, aut ut fiant pati, seu permittere audeant, vel 

aesumant; al.oquin eos, ac etiam extra terras, et loca ditioni Ecclesiae 
".us modl 0n subjecta dud|a> sjngu|arja certamina huiu8modi aut dif . 

Kla uones desuper facientes, et ad id irritantes, provocantes, et auxilium, 

cl» - • T' T" 1 danteS ' ac illis astantes - et interessentes, et similiter 
e rln, deSUPCr subscribente *. aut publicantes, seu de illis se intromittentes, 
ex coIIl^T SingU ' 0S ab Im P™tore, ct Regibus inferiores maioris 
e?° S ' f UUra Cam ' Si E^lesiastici fuerint, privationis, et inha- 
a S/r ?? 8 n UDiaCere ' illasauc tneurrere, et ab eis praeterquam 
aut adversul ilh " ? m ' ' Pf0 temp ° re existente ' ut Pracfertur. absolvi, 
««i e! dedMuJuT rehabilitari non P°^e, neque debere decern. 

§ 8 Non obstantibus, etc. 
lBuH * Rom - tonu 4. II, p . 51.53]. 



Roiiwni Pon/ijices 



181 



102. 

Pius IV, cp. Cum sicut nuper, \6 apr. 1561.' 

Cum sicut nuper, non sine animi nostri molestia, accepimus, diversos 
dotes in Regnis Hispaniarum, atquc etiam in eorum Civitatibus, et Dioe- 

esfbus curam animarum habentes, sive eam pro aliis exercentcs, aut alias 
audiendis confessionibus poenitentium deputati, iu tantam proruperint ini- 

uifatem ut Sacramento Poenitentiae in actu audiendi confessiones abutan- 
hir nec illi, et qui id instituit Doniino Deo, et Salvatori nostro lesu Christo 
iniuriam facere vereantur: mulieres videlicet poenitentes ad actus inhonestos, 
dum earum audiunt confessiones alliciendo, et provocando, seu allicere, et 
provocare tentando, et procurando, ac loco earum per Sacramentum huius- 
modi Creatori nostro reconciliationis, graviori peccatorum mole eas onerando, 
ct in manibus Diaboli tradendo, in Divinac Maiestatis offensam, et animarum 
pemiciem, et Christifidclium scandalum non modicum. 

§ 1. Nos in animum inducere nequeuntes, quod qui de Fide Catholica 
recte sentiunt, Sacramentis in Ecclesia Dei institutis abutantur, aut illis iniuram 
lidant, fraternitati tuae, de cuius eximia pietate, virtute, atque doctrina phi- 
rimum in Domino confidimus, per praesentes committimus, et mandamus, 
quatenus peY te, vel per alium, seu alios a te deputandum, seu deputandos 
contra omnes, et singulos Sacerdotes dictorum Regnorum, ac illarum Civi- 
utum, et Dioecesum de praemissis quomodolibet diffamatos, tam saeculares, 
quam quorumvis etiam exemptorum, ac Sedi Apostolicae immediate subie- 
ctorum Ordinum Regulares, cuiuscumque dignitatis, status, gradus, ordinis, 
conditionis, ct praccminentiae cxistant, tam super praemissis, quam supcr 
fide Qtholica, et quid de ea sentiant, diligenter inquiras, et iuxta faculta- 
tum tibi contra haereticos, aut de haeresi quovis modo suspectos a Sede 
Apostolica concessarum continentiam, et tenorcm procedas, ac culpabiles 
tpertos iuxta exccssuum suorum qualitatem, prout iuris fucrit, punias, eos 
ttiam s '> ct prout de iure fuerit faciendum, debita praecedente degradatione 
wularis Iudicis arbitrio puniendos tradendo. 
§ 2. Non obstantibus, etc. 
(Bull, Rom., tom. 4, II, p. 77]. 



103. 

Pius IV, breve 11 aug. 1562. 

'Jlibu l I ,IS | P ™ iarum rex cathoHctiS nobis nuper exponi fecit quod in Orien- 
^ sindus novoque Hispaniae Rcgno, propter rcccntem illius populorum 
Cm orthoi, oxam conversionem, rarac Sedes episcopalcs in tanta terra- 

QeneraH ISC0P ° Hispalensi in ReK ' 5 Hispaniarum haercticae pravitatis Inqui- 





1S2 



Romani Pontifices 



rtim amplitudine adhuc institutae reperiuntur: undc fit ut post electionem 
Praelatorum ad illas vacantes factam, sufficiens Episcoporum numerug ad 
munus consecrationis illis exhibenduiu infra tempus de consecraiidis Epi- 
scopis a iure statutum coadunari nequeant Quare praefatus PhUfppus rej 
nobis humiliter suppKcari fecit quatenus in praemissis opportunc providerc 
de benignitate Apostolica dignaremur. Nos igitur sacrorum canonum aequi. 
tatem a ncmine ultra quam praestari possit exigere perpendentes, ac omnes 
et singulos Venerabiles Fratres Archiepiscopos et Episcopos in Indiis prae- 
fatis constitutos, qui hactenus munus praedictum, numero Praelatoruni com- 
petenti ad id non adhibito, alias tamen rite susceperunt, ab huiusmodi 
excessu, et suspensionis aliisque ccclesiasticis poenis, auctoritate Apostolica, 
tenore praesentium absolventes, sccumque super irregularitate, si quam inde 
contraxerint, et quod munere praefato sic pcr eos suscepto, suisque etiam 
presbyteratus Ordinibus ac officio pontificali uti, et in illis etiam in altaris 
ministerio ministrare, ac suis ctiam Metropolitanis et Cathedralibus ecclesiis 
praeesse Iibere et licite valeant, de specialis dono gratiae dispensantes, huius- 
modi supplicationibus inclinati, universis et singulis quos ad Cathedrales et 
Metropolitanas Ecclesias in Indiis praefatis nunc et pro tempore institutos, 
illarum vacatione occurrente, canonice eligi et assumi contigerit, ut deinceps 
perpetuis futuris temporibus post eorum electionem et assumptionem huius- 
modi, nullo alio sibi obstante canonico impedimento, a quocumque malue- 
rint catholico Antistite gratiam ct communionem Apostolicae Sedis habente: 
accitis, et in hoc sibi assistentibus duobus vel tribus in dignitate ecclesia- 
stica constitutis seu Cathedralis, aut Cathedralium aut Metropolitanarum 
ecclcsiarum canonicis, pracfatum consccrationis munus rccipere valeant; ac 
eidem Antistiti ut idem munus, illius auctoritate praefata, impendere libere 
possit plenam et liberam auctoritatem et facultatem concedimus et indulge- 
mus. Non obstantibus, etc 

[Collectanea S. C. de Prop. Fidc, vol. I, p. 56, nota (1)1 



104. 

Pius IV, const. Sedis Apostolicae, 18 febr. 1564. 

Sedis Apostolicae providentia circumspecta, ne rursus ea, quae in con- 
teS t*Tx PerS0 " aS EccIcsiasti «s, praesertim Altissimo sub regulari pro- 
S!!, , eXOrtis " pro tra "q«iHo Religionis statu prudenter ordi- 
res P a 2! T contcn,ionis ««fractu. relabantur, maiorem solet, dum id 

psa rca . umt ' adhibere cautioncm. 

temporih»s ,le tr Per postq,lam ' sicut Nobis innotuerat, ab antiquis usque 

vcr S iai,Uerd Ssni ,Pr < a R CC r m Tei ™ ci ™' iis - * causa. scu contro- 

stini ConKretntinni, 1 . ° rem eeneralcm, et Canonicos Rcgularcs S. Augu- 
Cassincn alias SuKt^, T"*? cx un *. ac Monacos S. Benedicti Ordlnfa 

super illorum praeced^nnt de ,,;idua con gregatio..um partibus ex altera, 

pwccedentia, SCII praecedcndi gu & , udi . 



Romani Pontifices 183 



' ", nctro Palatii Apostolici Auditorio ventilata, ac demum non 

cibus, etiani m no jn ecumenico Concilio Tridentino, inter earum- 

iine . 2 onum Abbates revocata fuerat. 

dem TSnf considerantes, litcs, et controversias huiusmodi in Ecclcs.a prae- 

■ I relieiosas, et reformatas personas, quae relictis mundi van.tat.bus, 
*T ! „ in humilitatis spiritu, Domino, et Deo nostro, qui se pro nob.s 
Zi humiliavit, ut formam servi acciperet, persolvere profitentur, non 
llum Hi praeclarae, Deoque praecipue dilectae virtuti, quae est humi- 
n hhem infundere, populoque scandalum generare, ac propterea .llas 

n'i ratione submovendas, publicaeque religionis tranquillitati, ac m.n.- 
Tnim Dei reconciliationi, et mutuae dilectioni quamprimum consulendum 
J rati Motu proprio dictas causas, et controvcrsias ubilibet, et coram 
S.usvis Iudicibus motas, et in quibusvis instantiis indecisas pendentes, ab 
idem ludicibus ad Nos avocavimus, illasque dilectis filiis nostr.s loann. 
Michaeli S. Anastasiae Saraceno, Ioanni Baptistae S. Clementis Cicadac, ac 
tadino Scoto nuncupatis, S. R. E. Presbyteris Card. audicndas, cogno- 
scendas, et decidendas per quamdam Motus proprii schedulam, et de.nde 
illas per aliud nostrum rescriptum eisdem Cardinalibus per eos aud.endas 
tantum, Nobisque referendas commisimus. 

§ 3. Qui quidem Cardinales, dictis partibus, earumve procuratonbus, e 
advocatis pluries auditis, dubiisque emergentibus ad plenum discuss.s, et 
resolutis, comperto satis per eos ex compluribus literis Apostolicis, d.versisque 
aliis documentis, rationibus, et probationibus, quod ipsi Canonici fuerunt, et 
sunt de illis clericis a S. Augustino, quinimmo a Sanctis Apostolis institutis, 
eosdem Canonicos, tam suae antiquae institutionis huiusmodi, quam etiam 
dignitatis clericalis, qua eos statim, quod professionem regularem emittunt, 
insignitos esse oportet, aliarumque qualitatum in eis existentium ratione, 
dictamque illorum Congregationem Lateranen. praefatos Monacos, et eorum 
Congregationem Cassincn. praecedere debere censuerunt, et concluserunt, 
suamque conclusionem huiusmodi ad audientiam nostram iuxta ultirni nostri 
rescripti praefati tcnorem retulerunt. 

§ 4. Unde Nos illorum relatione intellecta, eaque pcr Nos diiigenter 
«aminata, quoniam eam in omnibus suis partibus veritati, et iuri consonam 
comperimus, per nostram definitiva.u sententiam pronunciavimus, sentcntia- 
vimus, decrevimus, ct declaravimus, Abbates, Praelatos, et Canonieos regulares 
Congregationis Laterancn. uti clericos dimissa superiori veste, pallio, seu cappa, 
in linea veste, clericalique habitu incedcntes (quod ctiam in Alma Urbe con- 
suetum fucrat.ettuncobservabatur) in proccssionibus, et omnibus aliis actibus 
publicis, et privatis, tam in d. Urbe, nostroque, et aliorum Romanorum Pontifi- 
«mSuccessorum nostrorum conspectu, quam alias in universis, et quibuscum- 
que aliis Civitatibus, terris, oppidis, ct locis, Abbatcs, Praelatos, et Monacos 

rdinis s - Bcncdicti Congregationis Cassinen. praedictos praecedere debuisse, 
tl debere . ac eosdem Abbates, Praclatos, et Canonicos Regulares, dictamque 
wrum ConRregationem, u t praefertur, incedentcs, dictis Abbatibus, Praelatis, 
^ 'lonacis S. Bencdicli, ct eorum Congrcgationi in omnibus, et singulis prae- 

ISS,S Drae krendos, anteponendos, et in digniori loco collocandos fore, et esse. 



1S4 Romani Pontifices 



§ 5. Abbates vero dictarum Congregationum singulariter, et de pc r 5« 
absque eorum conventibus in Conciliis generalibus, provincialibus, et Syno- 
dalibus, ac aliis actibus publicis, et privatis, in quibus Abbates de iure, ve| 
consuetudine locum, et votum liabent, vel pro tempore quomodolibet habe- 
bunt, inter sese iuxta singulorum ipsorum Abbatutn ibidem intervenientium 
priorem, et antiquiorem promotionem ad Abbatiam, ac illorum promotionc 
dumtaxat, non autem Congregatione, et Ordine cuius sint, attentis, praece- 
dere, et praeferri, et in digniori loco collocari debuisse, et debere, prout ex 
tunc praetulimus, anteposuimus, et collocavimus, praeferrique, anteponi et 
collocari mandavimus. Iactationes quoque, molestationes, oppressiones, per- 
turbationes, vexationes, et impedimenta quaecumque per Ahbates, Praelatos, 
et Monacos praedictos, et eorum Congregationem Cassinen. eisdem Abbati- 
bus, Praelatis.et Canonicis Regularibus Congregationis Lateranen. superprae- 
fatis omnibus, et singulis, et illorum occasione quomodolibet factas, prae- 
stitas, et illatas, factaque, praestita, et illata, fuisse, et esse temerarias, illicitas, 
indebitas, et iniustas, temerariaque, illicita, indebita, et iniusta, ac de facto 
praesumptas, et praesumpta, illasque, et illa Abbatibus, Praelatis, et Monacis 
Congregationis Cassinen. huiusmodi fecisse, et facere minime Iicuisse, neque 
licere de iure. Et propterea de, et supcr illis, ac dicto iure praecedendi, 
omnibusque, et singulis aliis praemissis perpetuum silentium imponendum 
fore, et essc, et tunc imposuimus, prout in rescripto, relatione, et sententia 
praedictis plenius continetur. 

§ 6. Ne autem de sententiae, aliorumque praemissorum validitate ullo 
umquam tempore dubitari, ac propterea, vel alio quovis praetextu rera 
mature discussam, et iudicatam, rursus in controversiam retrahi, neve denuo 
in Ecclesia Dei inter tales personas Religiosas contentiones exoriri, ac populo 
scandala generari contingat, tempestive providere, ac supremam huic negotio 
manum apponerc cupientes, necnon veriores literarurn singulorum Praede- 
cessorum, ac rescripti, processus, relationis, sententiaeque praefatorum, et 
inde secutorum tenores praesentibus pro sufficienter expressis habentcs, 
Motu srniili, non ad ipsorum Abbatum, Praelatorum, et Canonicorum Regu- 
lanum Congrcgationis Lateranen., vel alterius pro eis Nobis supcr hoc oblatae 
pet.tion.s mst.intiam, sed cx mera deliberatione, et certa sclentia nostra, ac 
ue Apostol.cae potestatis plenitudine ad effectum executionis dictae senten- 
uae tantum, omnes, et singulos processus, et scntcntiae praefatorum defc- 
c us et.am substantiales, si qui forsan in eisdem intervenerint, l.arum serie 
mK? ^ eamlem sententiam "na cum eius processu validos, et effi- 
ommbus ;,hT SqUe plcnarios ' ct inl ^os effectus sortiri, et inviolabiliter ab 

*£S^ ebere - nec partes j p sas a ° * u »o tempore 

«oZZTZZZT* r [0Te resilirc posse - sed ad i,,orurn observa ; 

W cogi et com n ^™' Um Ecclesiasticis . <\™™ pccuniariis ad 

«ntcntum ! nCqUC Mnnac °s eorumve Congregationem adversus 

restitui, n« nu -f™ 18 " ,n P"stinum quovis quaesito colore, vel ingenio 

§ 7- PraesentcT 

«ntcntionis ttortnft^» llf^ dC subrc P li °n'S, vcl obrcptionis vitio, aut 

• ™ ano quovis dcfcctu notari, seu impugnari posse, 



Romani Ponlijices 



185 



on aliter per quoscumque Iudices, et Commissarios, etiam S. R. E. 
sicque, e n a ejs e{ eorum cuilibet, quavis aliter iudicandi, et interpre- 
Dr H d, lcultate et auctoritatc, iudicari, et definiri dcbere, ac quicquid secus 
am quavis auctoritate, scientcr, vcl ignoranter attentari contigerit, 
3 ^ el inane decernimus, praemissaque omnia perpetuo statuimus. 
irfllun, g C Et ' 0Q jta fiant, et observentur, volumus, atque mandamus simi- 
■ erabili fratri Episcopo Amerin. et dilectis filiis nostro in Alma Urbe, 
lller . Ven d C js(rictu Vicario in spiritualibus, ac Curiae causarum Camerae Apo- 
1 Rae Auditori generalibus, per praesentes motu pari mandantes, quatenus 
S si'vel duo, aut unus eorum, per se, vel alium, seu alios praesentes lite- 
' P * et in eis contenta quaecumque, ubi, et quando opus fuerit, ac quotics 
m parte Rectoris generalis, et Abbatum, Praelatorum, ac Regularium Cano- 
nicorum S. Augustini Congregationis Lateranen. praefatorum, vel alicuius 
corum fuerint requisiti, solemniter publicantes, ac illis in praemissis efficacis 
defensionis praesidio assistentes, faciant auctoritate nostra illos suppletione, 
decreto, statuto, voluntate, et mandato, aliisque praemissis pacifice frui, et 
gaudere. Non permittentes eos, vel eorum quempiam desuper per quoscum- 
que quomodolibet indebite molestari, deturbari, vel inquietari. Contradictores 
quoslibet, et rebelles per sententias, censuras, et tam Ecclesiasticas, et pecu- 
niarias, etiam arbitrio suo moderandas, et applicandas, quam etiam priva- 
tionis beneficiorum Ecclesiasticorum per ipsos contradictores obtentorum 
poenas, aliaque iuris remedia, appellatione postposita, compesccndo, ac legi- 
timis super his habendis, servatis processibus, illos sententias, censuras, et 
poenas huiusmodi incurrisse declarando, illosque etiam iteratis vicibus aggra- 
vando, et interdictum Ecclesiasticum imponendo, invocato etiam ad hoc, si 
opus sit, auxilio brachii saecularis. 
§ 9. Non obstantibus, etc. 

Sequilur tenor scntentiac praedictae. 

Christi nominc invocato, pro Tribunali sedentes, et solum Deum prae 
oculis habentes per hanc nostram definitivam sententiam, quam ferinius in 
his scriptis, in causa, et causis, quae coram Nobis, et quas dilectis filiis 
nostris loanni Michaeli Saraceno tit. S. Anastasiae, loanni Baptistae Cicadae 

S. Clementis, ac Bernardino Scoto tit. S. Matthaei S. R- E. Cardinalibus 
Primo audiendas, cognosccndas, et per eos decidendas, et tertninandas, et 
deinde per praefatos Cardinalcs per Apostolica nostra rescripta Nobis refe- 
fendas commisimus, inter dilectos filios Abbatcs, Praelatos, et Canonicos 
Repilares Ordinis S. Augustini, Congrcgationis Lateranen., et universam 
Congregationem ex una, et Praelatos, Abbates, et Monacos Ordinis S. Bcne- 
Jeti Congregationis Cassinen. alias S. lustinae de Padua nuncupatos, ct 
d 'ctam eorum Congregationem, de et supcr praecedentia, ct iurc inter eos 
praecedendi, tam in processionibus, quam in gencralibus, et synodalibus, 
5e « provincialibus Conciliis, omnibusque actibus publicis, et privatis, rebus- 
qUC allls in ac V's causae, et causarum huiusmodi latius dcductis, et illorum 
^casione, in prima, seu alia vcrsae fucrint, et vertcbantur instantiis, parti- 

ex al,era - causa huiusmodi coram dictis Cardinalibus ad plenum vcnti- 



ISO Romani Pontifices 



lata, ac saepius auditis partibus, et dubiis in ea plene discussis, et rcsolutis 
ac visis de iure videndis, et demum per dictos Cardinales Nobis matura 
desupcr facta relatione, pronunciamus, sententiamus, decernimus, et dcclara- 
mus, Abbates, Praelatos, et Canonicos Regularcs Congregationis Lateraricn. 
uti Clericos dimissa superiori veste, pallio, seu cappa, in linea veste, cleri' 
caliquc habitu inccdentes (quod etiam in Alma nostra Urbe Romae consue- 
turn fuit, et nunc observatur), in processionibus, et omnibus aliis actibus 
publicis, et privatis, tam in dicta Alma Urbe nostra, nostroque, et Success* . 
rum nostrorum conspectu, quam alias universis, ac quibuscumque aliis civi- 
tatibus, terris, oppidis, et locis, dictis Abbatibus, Praelatis, et Monacis Ortii- 
nis S. Benedicti Cassinen. praecedere debuisse, et debere, eosdemque Abbatcs 
Praelatos, et Canonicos Regulares, dictamque eorum Congregationem, ut 
sup. incedentes, dictis Abbatibus, Praelatis, et Monacis S. Benedicti, et eonim 
Congregationi, in omnibus, et singulis praemissis praeferendos, anteponen- 
dos, et in digmori loco collocandos fore, et esse. Abbates vero dictarum 
Congregationum Lateranen. et S. Benedicti singulariter, et de per seabsque 
eorum conventibus, in Conciliis generalibus provincialibus, et synodalibu?, 
et aliis actibus publicis, et privatis, in quibus Abbates de iure, vel consue- 
tudine locum, et votum habent, vel pro tempore quomodolibet habebunt, 
inter sese iuxta singulorum ipsorum Abbatum ibidem intervenientium, prio- 
rcm, et antiquiorem promotionem ad Abbatiam, ac illa promotione dum- 
taxat, non autem Congregatione, et Ordine cuius fuerint attentis, praecedere, 
ac praeferri, ct in digniori loco collocari dcbuissc, et debere, prout pracfe- 
rimus, anteponimus, collocamus, praeferrique, anteponi, et collocari respc 
ctive mandamus. Iactationes quoque, molestationes, oppositioncs, perturba- 
tiones, vexationcs, et impedimenta quaecumque per praefatos Abbates, Prae- 
latos, et Monacos dicti Ordinis S. Benedicti, et dictam eorum Congregationem 
eisdem Abbatibus, Praelatis, Canonicis Regularibus dicti Ordinis, et eorum 
Congregationi, de et super praefatis omnibus, et singulis, et illortim occn- 
sionc quomodolibet factas, praestitas, et illatas, factaque, praestita, et illata, 
fu.sse, et esse temerarias, illicitas, indebitas, et iniustas, temcrariaque, illicita, 
tndebita, et iniusta. ac de facio praesumptas, et praesumpta, illasque, et illa 
praefatis Abbatibus, Praelatis, et Monacis fccisse, et facere minimc licuissc, 
nec licere de lure. Et propterea dc, et super illis, ac dicto iure praecedendi, 
ut siipra, oiunibus aliis, et singulis pracmissis perpetuum silentium impo- 
uenuum fore, et esse, ac imponinms. Utramque partem in expcnsis iustis 
ex causis absolventes. 

IBull. Rom., tom. 4, II, p. 171-173]. 



105. - 
Pi«s IV, const. Dominici gregis, 24 mart. 1564. 

P^rla^^ lisponente praepositi, vigilis more 

possumus cura et dili J ? R g ab ,mmi »^tibus periculis. quanta max.ma 

'"gcnt.a praecavere, ne proptcr negligentiam nostrnm 



rum 
diam 

ws 



Romani Pontifices 187 

~" ^aTDreimDsissirno Do.nini nostri lesu Christi sanguine sunt 
pereant oves, q • ^ verjtatem pa tcfaciendam, et ad horum 

re demptae. t _ confutandas pertinebant, in Occumenico, et gencrali Con- 
L sanc ti Spiritus assistente gratia, nuper adco enucleata, ac 
dio Tnacnu. , u.iicuique sanam, catholicamque doctrinam 

^2!^Wen««e; tamen cum librorum ab haereticis edito- 
wt non modo simpliciores homines corrumpere soleat, verum saepe 
Jtctos eruditosquc in varios errores, et a veritate fidei catholicae aUe- 
opiniones inducere, huic quoque rei esse duximus providendum. 
S Cum autem aptissimum ei malo remcd.um esse sc.remus, s. com- 
ih,r ataue ederetur Index sive Catalogus librorum, qu. vel haeret.ci 
t v | de haeretica pravitate suspecti, vel certe moribus, et pietati noceant, 
f n^cium ad sacram Tridentinam Synodum reieceramus, ea vero ex tanta 
niscoporum, et aliorum doctissimorum virorum copia deleg.t ad eum con- 
£!« Indicem multos cum doctrina, tum iudicio insignes Praelatos ex 
omnibus fere nationibus. Qui quidem non sine max.mo labore plunm.sque 
viriliis, eum Indicem tandem, Deo iuvante, perfecerunt, adh.b.t.s et.am m 
consilium lectissimis quibusdam Theologis. Peracto autem Conc.ho cun, ex 
ipsius Svnodi decreto is Index Nobis oblatus fuisset, ut ne ante ederetur, 
quam aNobis approbatus fuisset, Nos doctissimis quibusdam, probat.ss.m.s- 
que Praelatis eum accuratissime legendum, examinandumque tradidimus, et 
ipsi etiani legimus. 

§ 2. Cum igitur eum magno studio, acri iudicio, diuturna cura confe- 
ctum, et praeterea commodissime digestum esse cognoverimus, Nos salun 
inimarum consulere, camquc ob causam providere cupientes, ne hbri, et 
scripta cuiuscumque gcneris, quae in eo improbantur, sive ut hacretica, sive 
ut de haeretica pravitate suspecta, sive ut pietati, ac morum honcstati inu- 
titia, aut aliqua correctionc saltem indigentia, posthac a Christifidelibus 
legantur, ipsum Indicem, una cum reguiis ei praepositis, auctoritate Aposto- 
Bca tenore praesentium approbamus, imprimlque, ac divulgari, et ab omni- 
bus universitatibus Catholicis, ac quibuscumque aliis ubique suscipi, casque 

regulas observari mandamus, atque decernimus. 

§ 3. Inhibentes omnibus, et singulis, tam ecclesiasticis personis saecula- 
ribus, et regularibus cuiuscumque gradus, ordinis, ct dignitatis sint, quam 
Wcis quocumque honore, ac dignitate praeditis, ne quis contra earum rcgu- 
lamm praescriptum, aut ipsius prohibitionem Indicis libros ullos legere, 
habereve audeat. Si quis autem advcrsus eas regulas, prohibitionemquc fece- 
n't: is quidem, qul haereticorum libros, vcl cuiusvis auctoris scripta pro- 
Pter haeresim, vel falsi dogmatis suspicioncm damnata, atque prohibita legerit, 
h »bueritve, ipso iurc in excommunicationis poenam incidat, eamque ob cau- 
y m in eum tamquam de haeresi suspectum inquiri, et procedi liceat, praeter 
«"M poenas super hoc ab Apostolica Sede, sacrisque Canonibus constitutas. 
Qul autem libros alia de causa prohibitos legerit, habueritve, praeter pec- 
atl mor lalis reatum, Episcoporum arbitrio severc se noverit punicudum. 

§ 4. Non obstantibus, etc. 

IBulh Rom., tom. 4, II, p. 174, 1751. 



188 



Romani Pontifices 



106. 

Pius IV, const. Romanum Pontificem, 17 oct. 1564. 

Romanum Pontificcm in excelsa militantis Ecclesiae specula constitutum 
vigiles mentis oculos, non solum in absentium extendere, sed potissimum 
in praesenlium, domesticorumque fratrum, et filiorum suonim mores dili- 
genter perscrutandos, aliquando reflectere, ac eos praesertim, quos in Apo- 
stolicae solicitudinis partem evocavit Altissimus, nedum ab omni pactionis 
illicitae contagione, verum etiam ab eius omnimoda suspicione vacuos et 
immunes conservare decet, ut qui ceteros illustris officii sublimitate ante- 
cellunt, eosdem prisca etiam illa morum integritate praestare dignoscantur. 

§ 1. Sane licet dudum, cum certam simoniacae pravitatis speciem, quam 
beneficiorum confidentiam vocant, etiam Romanae Curiae, atque adeo in 
sacrum venerabilium fratrum nostrorum Sanctae Romanae Ecclesiae Cardi- 
nalium Collegium, quasi per cuniculos irrepsisse, ac nonnullos ex ipsis fra- 
tribus, nimia quadam facilitate, seu potius importunis amiconim, familiarium- 
que precibus adductos, bcneficia Ecclesiastica in confidentiam huiusmodi 
rccepisse, et frequenter recipere intelleximus, hanc illicitam beneficentiae 
exercendae, scu amicitiac colendae viam, a tanto saltem Collegio prorsus 
eliminare cupientes, eosdem fratres in Consistorio nostro secreto, non semel 
admonuerimus, huic aliena beneficia custodiendi modo ne assuescerenl, 
neve illa hoc pacto reciperent, utque sic recepta dimitterent, nihilominus 
nuper ad aures uostras pervenit eorum aliquos, monitionis nostrae immo 
potius suimet oblitos, ea quae custodienda receperant beneficia, nondum 
tamen dimisisse. Et insuper illos, et nonnullos alios, etiam Patriarchas, Archie- 
piscopos. et alios Episcopos, ac etiam Camerae Apostolicae Clericos, Eccle- 
m.is, Monasteria, dignitates, et alia beneficia huiusmodi, in sui favorcm resi- 
gnata, cessa, vel alias dimissa acceptasse, aut de illis, per obitum, vel alias 
vacant.bus, a Nobis, et Pracdecessoribus nostris, seu etiam ab Ordinariis, et 
ajus .nfer.or.bus collatoribus, etiam ad patronorum praesentationem, ad alte- 
m.s commodum sibi provideri obtinuisse, illaquc, ac etiam alia alitervacan- 
<a. s.d. m t.tulum, commendam, vel administrationem, aut alias dicta aucto- 
• ie concessa, quandoquc in resignantium, vel ccdentium, seu etiam alion.m 

r ic tus Vd "^ 5 dim, " SiSSC - Ac sibi P ro P terea P ensiones annuas ' aC 

al.omm w£? C pr0Ventus Ecclesiarum, Monasteriorum, dignitatum, et 

facultate iZ ?T* huiusmodi ' in to t«. vel in parte, etiam aliquando cum 
senutioncm ei t al, 2 ^™* 1 ' ac etiam collationem, provisionem, prae- 
<iem Ecclesun m u a,s f os,t,oncm bencficiorum ecclesiasticorum ad earum- 
stentes, ac ^\ t ^^V nm ' et di e nitatn m Praelatos pro tcmpore exi- 
necnon rc K ressus s i v Dencficia P ro tempore obtinentes pcrtinentium, 
les, Monastcria ac M* ^ 880 ** ct '"gressus ad Ecclesias, etiam Cathedra- 
rasse. et obtinuissc -.h !, bcneficia ecclesiastica sibi reservari procu- 

' d h ° C v,aclicet . ut confidentes sic Decimarum Aposto- 



Romani Pontifices 



189 



ve l communis dicti Collcgii, et annatae, aliorumque hlrium dictae 
[iarnm ' debitorum solutionem eludant, intcgrisque beneficiorum, etiam in 
^""T ^ Apostolicis vacantium, aut alias dispositioni Sedis Apostolicae gene- 
me " S eservatorum collationibus, ac interdum, ut beneficia ipsa, tempore 
^ 'ed^nte, in aliquorum, tunc forsan de iure inhabilium, et incapacium, vel 
Pt °dum adlmc natorum favorcm, cedantur, seu resignentur, vel ut personae 
Tbiles et incapaces huiusmodi, etiam laici, pensionibus, ac fructibus, red- 
dVbus et proventibus Ecclcsiasticis fruantur, et gaudeant, seu potius illis, 
e t facuitate transferendi praedicta abutantur, in animarum suarum periculum, 

e , perniciosum exemplum. 

s 2. Quare Nos hanc Cardinalium eonimdem m monitionibus nostris 
parendo incuriam, et tam illorum, quam ceterorum Praelatorum, etiam Clc- 
ricorum, ac aliorum quorumcumque indignam fallaciam, conniventibus oculis 
diutius minime dissimulandam, sed huic errori, ne radices altius agat, occur- 
rendum tandem esse censentes. Et quoniam hanc ipsorum, qui monitioni 
nostrae non parentes, beneficia huiusmodi in confidentiam, ut praefertur, 
rttinuerunt, et fructus ex eis indebite, vel percipiendo, vel per alios nomine 
suo, etiam per simulatas illorum locationes, et fictas de receptis quietantias, 
2c donatioues, et remissiones percipi sinendo, graviter excesserunt Cardina- 
lium metam, potius ex immoderata erga suos indulgentia, quam aliquo prae- 
ceptorum nostrorum spretu processisse facile reputamus. Idcirco omnes, et 
singulas Ecclesias, etiam Metropolitanas, et alias Cathedrales, ac Monasteria, 
ctiam consistorialia, prioratus, praeposituras, praepositatus, dignitates etiam 
maiores, et principales, etiam conventuales, personatus, administrationes, et 
offida, ceteraque beneficia Ecclesiastica, cutn cura, et sine cura, saecularia, 
d quorumvis Ordinum regularia, etiam de iurepatronatus etiani laicorum, 
ttiam nobilium, et illustrium, etiam ex fundatione, et dotatione existentia, 
per eiusdem Romanae Ecclesiae etiam Episcopos Cardinales, et quoscumque 
ilios, etiam Patriarchas, Archiepiscopos, et alios Episcopos, ac etiam eius- 
dem Camerae Clericos, in titulum, commendam, vel adininistrationem, aut 
»Has, in huiusmodi confidcntiam iurc prohibitam cuiusvis personae, ut prae- 
iertur, contemplatione, vel intuitu, quovis modo recepta, illorum liberam col- 
Wonem, et dispositioncm Nobis et Sedi Apostolicae harum serie reser- 
rcntes, ipso iure a die rcceptiouis eoruiudem vacavisse, et vacare. Ac fru- 
tfutim, et pensionum reservationes, ac facultatcs transferendi, et collationis 
^weficiorum concessiones, eis, ut pracmittitur, factas, ac regressus, sive acces- 
su *,et ingressus concessos huiusmodi cessasse, et cessarc, ac extinctos esse. 
§ 3. Et eosdem Cardinales, seu quosvis alios, a prima die receptionis 
neficiorum huiusmodi, citra fructus, redditus, et proventus earumdem 
S(on ^ larum > Monasteriorum, dignitatum, et aliorum beneficiorum, ac pen- 
deb . pracchctas 'ndebite percipere, suosque facere non potuisse, neque 
foisse bSe ' '"° S om,,es, et sin g u ' os Cameram eamdem devolutos 
quom C | n? 6 ' '" iqUe deberi ' ac 'P 505 Cardinales, et alios, ad quorum manus 
Nem P crven enint, et eorum haeredes, ad integram illorum restitu- 

dtbtr Ulr ° que foro teneri > ct ad id opportunis iuris remediis compelli 
auctoritate Apostolica, tenore pracsen. decernimus, et dcclaramus. 



190 



Rornani Ponlifices 



§ 4. Et insuper universis, et singulis, tam eiusdem Romanae Ecclesiac 
Girdinalibus, etiam Episcopis, quam Praelatis, et Clericis, ac aliis praedictis. 
praesentibus, et futuris, ne deinceps ullo umquam tempore aliquas Ecclesias, 
Monasteria, dignitates, vcl alia beneficia, etiam de dicto iurepatronatus, uti 
praefertur, existentia, aut fructus, vel pensiones, aut rcgressus, seu accessus, 
in confidentiam praedictam, aut ad effectum reservationem huiusmodi sihi 
postmodum cedentibus procurandum, recipere praesumant, Cardinalibus 
videlicet, et aliis Praelatis huiusmodi, in virtute sanctac obedientiae, et sub 
interdicti ingressus Ecclesiae, reliquis vero sub maioris excommunicationis 
latae sententiac poena, per contrafacientes eo ipso incurrenda, a qua nisia 
Nobis, aut Romano Pontifice pro tempore existente, praeterquam in mortis 
articulo constituti, absolvi nequeant, districtius inhibcmus. 

§ 5. Ac quascumque collationes, provisiones, praefectiones, commendas, 
rescrvationcs, facultates, etiam transfercndi, ac regrediendi, sive accedendi, 
et ingrediendi, ac alias dispositiones de Ecclesiis, Monasteriis, dignitatibus, 
et aliis beneficiis, eorumque fructibus, et beneficiorum collationibus, pcrNos, 
et alios Romanos Pontifices Successores Nostros, etiam Motu proprio, seu 
consistorialiter, aut etiam per Ordinarios, et alios inferiores collatores, etiam 
ad patronorum eorumdem praesentationem, et alias quomodolibet cum inter- 
ventu confidentiae huiusmodi expresse, sive occulte, ac de iure praesumpto, 
et alias contra praemissa pro tempore factas, nullas, et invalidas, nulliusquc 
roboris, vel momenti fore, neque cuiquam suffragari, sed Ecclesias, Mona- 
steria, dignitates, ac alia beneficia huiusmodi, ipso iure vacare, ac nostrae, 
et Sedis Apostolicae dispositioni reservata, fructusque, et pensiones Camerae 
Apostolicae applicatos, ut praefertur, esse, et censeri. 

§ 6. Sicque in praemissis omnibus, et singulis, per quoscumque Iudices, 
et Commissarios, etiam ipsius Ecclesiae Romanae Cardinales, sublata eis 
quavis aliter interpretandi, et iudicandi facultate, etiam per praesumptiones, 
et coniecturas Icgitimas, et eorum arbitrio (cum alias confidentias huiusmodi 
in lucem erui, et probari non posse constet) procedendo, iudicari, et defi- 
nirl debere, ac quidquid secus super his a quoquam quavis auctoritate, 
scienter, vel ignoranter attentari contigerit, irritum, et inane similiter decer- 
nimus.^ *■ '^X "^^ 

§ 7. Non obstantibus fel. rec Bonifacii PapaeVIIt Praedecessoris nostri 
de una, et Concilii generalis de duabus dietis, ac aiiis Constitutionibus Apo- 
stolicis necnon CoIIegii praefati iuramento, confirmatione Apostolica, vel 
quavis firmitate alia roboratis statutis, et consuetudinibus, contrariis quibus- 
cumque. Aut si aliquibus communiter, vel divisim ab eadem sit Sedc indul- 
AnnJI?? sus P endi > vel cxcommunicari non possint pcr literas 

S "2 "° n / acientes plenam > et expressam, ac de verbo ad verbum de 
mauuo huiusmodi mentionem. 



1 9 Nnm ^ qU ' m Ull ° Umquam tem P° re - «tc 

rRnU p Crg ° ° mnin ° hominn ™ 'iceat, etc 
[Bull. Rom. t tom. 4, II, p . 190-192^ 



Romani Pontifices 



191 



107. 

pius IV. const. In sacrosancta, 13 «ov. ^564. 

In sacrosancta Bcati Pctri Principis Apostolorum Cathedra, meritis licct 
bus hisce proccllosis militantis Ecclcsiae tempestatibus constitutos, 
Turimum' Nos oportet csse solicitos, ut Domini grcgem curae nostrac 
commissum, non solum ab apertis rapacium luporum undecumque caulis 
.Wstrepentium insultibus, sed etiam a magis formidolosis pestiferarum vul- 
pecularum domi latitantium insidiis, per providum pastoralis officii ministe- 
rium, ipso Domino cooperante pracservemus, ac illis omnes nocendi occa- 
siones, quantum cum Deo possumus, ubilibet auferamus. 

§ 1. Cum itaquc iuxta notum Sanctissimi Vatis oraculum, timor Domini, 
im quo vera Reli^io, et Catholicae Fidei puritas nullibi reperitur, sapientiae 
sit initium, et qui vel in scicntiis proficere, vel eas alios docere parant, supre- 
mum illum sapientiae parentem, benignumque Iargitorem devoto sanae 
fidei obsequio demereri, veraque sincerac Religionis pietate sibi conciliare 

§ 2. Idcirco hanc Fidei puritateni, scicntiis, doctrinisque quibuslibet, 
lum tradendis, tum addiscendis, tamquam necessariam basim constituere, et 
ne simplicia nonnullorum adolescentium, res novas audiendi cupidorum 
ingenia in naufragos blandientium haeresum scrupulos imprudenter impin- 
gant, occurrerc cupientes: Motu proprio, et ex ccrta scientia nostra, ac de 
Apostolicae potestatis plenitudine, quod deinccps nullus Doctor, Magister, 
Regens, vel alius cuiuscumque artis, et facultatis professor, sive clericus sive 
Wcus ac saecularis, vel cuiusvis Ordinis regularis sit, in quibusvis Studic» 
rum gcneralium Universitatibus, aut Gymnasiis publicis, aut alibi ordina- 
riam, vel extraordinariam lcctoris Cathedram assequi, vel iam obtentam reti- 
nere, seu alias Thcologiam, canonicam vel civilem censuram, Medicinam, 
Philosophiam, Grammaticam, vel alias libcrales artes, in quibuscumquc civi- 
ktibus, terris, oppidis, ac locis, etiam in Ecclesiis, Monasteriis, aut Conven- 
tlh "s Regularium quorumcumque, publice, vel privatim quoquomodo profi- 
tcri » scu lectioncs aliquas in facultatibus huiusmodi habere, vel exercere. 

§ 3. Nequc Doctores ipsi, aut Universitatum, seu Gymnasiorum eorum- 
Rectores, Cancellarii, vel alii Supcriores, sed ncc ctiam Palatini Comi- 

Wl alii particularcs facultatcm eruditos viros ad eosdem gradus promo- 
JJJ etiam a Nobis, et Apostolica Scde, vel alias undecumque habentes 

ohres, tam laicos quam clcricos, et cuiusvis Ordinis regulares, vel alios 



,ui ^a ^uaiu ticncos, ei cuiusvis wruinis rc^uuucs, vci auv» 

J u oscumque quantalibet eruditione praeditos, ad ullum gradum in eisdem 

cuitatibus suscipiendum recipcre, et admittcre. 

Rect r^ NCq . U l D ° C,orcs ' Ma Sistri, et Scholares, ad electioncm alicuius in 



Scho| rCm ' VCl Cancc,,ariuni Universitatis aut Gymnasii proccdere. Nec ipsi 
vcl eo areS ' Vd al '' ^uantumllbet docti, et alioqui habiles, gradus huiusmodi, 
runi aliquem, palam, vcl privatim, recipere valeant, nisi Doctores vide- 



192 



Romani Pontifices 



licet, ac Rcgentes, Magistri, et alii professores iam ad Cathedras, et lecturas 
recepti, in Italia infra trcs, extra vero Hlam infra sex menses a die publica- 
tionis praesentium computandos, reliqui vero ad Cathedras et alias lecturas 
ibtdcm in posterum assumendi ante illorum receplionem, in Rectoris, vel 
aliorum Superiorum, eligendi autem in Rectores vel Cancellarios ante illo- 
ruiu electionem, vel saltem admissionem in Ordinarii loci, vel eius in spiri- 
tualibus VicariL Ac promovendi Scholares, et alii praefati ante illorum pro- 
motionem in eisdem Ordinarii, seu eius Vicarii, aut Doctorum, aliorumque 
promoventium manibus, praevio etiam processu, vel debita informatione, 
quantum eis sufficere videbitur, super Religione, Fideque Catholica, Recto- 
rum, Canccllariorum, Doctorum, Lectorum, et promovendorum eorumdem 
per ipsos locorum Ordinarios, vel eorum Vicarios rite facta praecedente, 
eamdem Catholicam fidem, verbis, iuxta formae infrascriptae tenorem con- 
ceptis palam, et solemniter profiteri teneantur. Et desuper instrumentum 
publicum confici, ac de processu, seu informatione, et fidei professione in 
privilegio Doctoratus, vel alterius gradus huiusmodi specialis, ac de verbo 
ad verbum mentio et relatio fieri debeat, auctoritate Apostolica tenore prae- 
sentium perpetuo statuimus, et ordinamus. 

§ 5. Ac omnibus, et singulis earumdem Universitatum, et Gymnasiorum 
Rectoribus, Doctoribus, et aliis Superioribus, ac alias facultatem doctorandi 
habentibus, cuiuscumque status, gradus, ordinis, conditionis, et praeeminen- 
tiae fuerint, etiam si Episcopali, Archiepiscopali, Patriarchali, vel maiori digni- 
tate, etiam Cardinalatus honore, ac Ducali, vel alia, etiam Regia, et Imperiali 
auctoritate praefulgeant, ne quem in Universitatibus, Civitatibus, oppidis, vel 
aliis locis sibi, in spiritualibus, vel temporalibus subicctis, aliter Cathedras, 
aut alias Icctiones retinere, consequi, vel ad gradus promoveri respective 
patiantur, in virtute sanctae obedientiae, et sub interdicto ab ingressu Eccle- 
siae quoad Antistites, quo vero ad infcriores, sub excommunicationis latac 
scntentiae, necnon privationis omnium, et singulorum dignitatum, beneficio- 
rum, officiorum, et fcudorum Ecclcsiasticorum per eos quomodolibct obten- 
torum, et inhabilitatis ad illa, et alia in posterum obtinenda, eo ipso per 
contrafacientes incurrcndis poenis districtius inhibemus. 

§ 6. Ac quascumque receptiones, promotioncs, electiones, et admissiones 
absquc processu, certaque de Religione, ct Fidc Catholica notitia, ac dicta 
fidci professione, sic ut pracfcrtur, praecedcntc, pro tempore factas, nullas, 
invalidas, nulliusque roboris, vcl momenti esse, neque cuiquam in iudicio, 
vcl cxtra suffragari posse. 

§ 8. Non obstantibus, etc. 

Forma autcm dictae Professionis fidei haec est. 
Ego N. firma fide credo, et profiteor omnia, etc, ut infra, in Pii IV. 
const. Imunctum nobis (cf. N. WS). 
EBttU, Rom., tom. 4, U, p. 201-204]. 



Rornani Pontifices 



193 



108. 

Pius IV, const. Iniunctum nobls, 13 nov. 1564* 

Professio fidci Trident. 

Inlunctum nobis Apostolicae servitutis officium requirit, ut ea quae 
Dominus Omnipotens, ad providam Ecclesiae suae directionem, sanctis Patri- 
bus in nomine suo congregatis divinitus inspirare dignatus est, ad eius 
laudem, et gloriam incunctanter exequi properemus. Cum itaque iuxta Con- 
cilii Tridentini clispositionem, omnes, quos deinceps Cathedralibus, et supe- 
rioribus Ecclesiis praefici, vel quibus de illarum dignitatibus, canonicati- 
bus, et aliis quibuscumque beneficiis ecclesiasticis, curam animarum haben- 
hbus, provideri continget, publicam Orthodoxae Fidei professionem facere, 
scque in Romanae Ecclesiae obedientia permansuros spondere, et iurare 

teneawtur. * 

§ 1, Nos volentes etiam per quoscumque, quibus de Monasteriis, Con- 
ventibus, Domibus, et aliis quibuscumque locis regularium quorumcumque 
Ordinum, etiam Militiarum, quocumque nomine, vel titulo providebitur, 
idera servari, et ad hoc ut unius eiusdem fidei professio uniformiter ab 
omnibus exhibeatur, unicaque, et certa illius forma cunctis innotescat, 
nostrae solicitudinis partes in hoc alicui minime desiderari, formam ipsam 
praesentibus adnotatam, publicari, et ubique gentium per eos, ad quos ex 
decretis ipsius Concilii, et alios praedictos spectat, recipi, et observari, ac sub 
poenis per Concilium ipsum in contravenientes latis, iuxta hanc, et non aliam 
formam professionem praedictam solemniter fieri, auctoritate Apostolica tenore 
praesentium districte praecipiendo mandamus huiusmodi sub tenore. 

Ego N. firma fide credo, et profiteor omnia, et singula, quae continentur 
:nSymbo!o Fidei, quo S. R. E. utitur, videlicet: Credo in unum Deum, 
Patrem Omnipotentem, factorem Coeli, et Terrae, visibilium omnium, et 
'nvisibilium. Et in unum Dorninum lesum Christum Filium Dei unigenitum. 
-texPatre natum ante omnia saecula. Deum de Deo, lumen de lumine, 
l) cum verum de Deo vero. Genitum, non factum, consubstantialem Patri, 
: quem omnia facta sunt. Qui propter nos homines, et propter nostram 
ulem dcs cendit de Coclis. Et incnrnatus est dc Spiritu Sancto, ex Maria 
lr Pne, et homo factus est. Crucifixus ctiam pro nobis, sub Pontio Pilato, 
PJKus, d sepultus est. Et rcsurrexit tertia die sccundum Scripturas. Et ascen- 
. ,n Coelum, scdet ad dexteram Patris. Et iterum venturus est cum gloria 
ctulTn m ° St Ct mor,uos ' cuius re 8: ni "on ent finis. Et in Spiritum San- 
Piire ? ft 1 ,m - Ct vivlficantem i q ui ex Patre, Filioquc proccdit. Qui cum 
Phetas ^Fi 1 1° SimU ' adoratur ' et conglorificatur, qui locutus est per Pro- 
unum B t ain - Sanctam ' Catholicam, et Apostolicam Ecclesiam. Confitcor 
toorum 3 p t - a in remissi onem peccatortim. Et expecto resurrectionem mor- 
tiones m Vl ' am venturi saeculi - An^ 1 "- Apostolicas, et Ecclesiasticas tradi- 
' ei,c > uas que eiusdem Ecclcsiae obsen^ationes, et constitutiones firmis- 

13 



194 



Romani Pontificcs 



Romani Pontijiccs 



!<J3 



sime admitto, et amplector. Item sacram Scripturam iuxta eum sensum 
quem tenuit, et tenet Sancta Mater Ecclesia, cuius est iudicare de vero sensu' 
et interpretatione Sacrarum Scripturarum, admitto; nec eam urnquam, nis! 
iuxta unanimcm consensum Patrum accipiam, et interpretabor. Profiteor quo- 
que septem esse vera, et proprie Sacramenta novae Icgis, a lesu Christo Domino 
nostro instituta, atque ad salutem humani generis, licet non omnia singulis 
necessaria, scilicet, Baptismum, Confirmationem, Eucliaristiam, Poenitentiam, 
Extremam unctionem, Ordinem, et Matrimonium, illaque gratiam confcrrc, 
et ex his Baptismum, Confirmationem, et Ordinem sine sacrilegio rdterari 
non posse. Receptos quoque, et approbatos Ecclesiae Catholicae ritus in 
supradictorum omnium Sacramentorum solemni administratione recipio, et 
admitto. Omnia, et singula, quae de peccato originali, et de iustificatione in 
Sacrosancta Tridentina Synodo definita, et declarata fuerunt, amplector, et 
recipio. Profiteor pariter in Missa offerri Deo verurn, proprium, et propitia- 
torium sacrificium pro vivis, et defunctis, atque in Sanctissimo Eucharistiae 
Sacramcnto essc vere, realiter, et substantialiter, Corpus, et Sanguinem, una 
cum Anima, et Divinitate Domini nostri Iesu Christi, fierique conversionem 
totius substantiae panis in Corpus, et totius substantiae vini in Sanguinem, 
quam conversionem Catholica Ecclesia transubstantiationem appellat. Fateor 
etiam sub altera tantum specie, totum atque integrum Christum, verumque 
Sacramentum sumi. Constanter teneo Purgatorium esse, animasque ibi deten- 
tas fidelium suffragiis iuvari. Similiter, et Sanctos, una cum Christo regnan- 
tes, venerandos atque invocandos esse, eosque orationes Deo pro nobis 
offerre, atque eorum Reliquias esse venerandas. Firmiter assero imagines 
Christi, ac Deiparae semper Virginis, necnon aliorum Sanctorum habendas, 
et retinendas esse, atque eis debitum honorem, ac venerationem impartien- 
dam. Indulgentiarum etiam potestatem a Christo in Ecclesia relictam fuisse, 
illarumque usum Christiano populo maxime salutarem esse affirmo. Sanctam, 
Catholicam, et Apostolicam Romanam Ecclesiam omnium Ecclesiarum Ma- 
trem, et Magistram agnosco. Romanoque Pontifici Beati Petri Apostolorum 
Principis Successori, ac Iesu Christi Vicario, veram obcdientiam spondeo, 
ac iuro. Cetera item omnia a Sacris Canonibus, et Oecumcnicis Conciliis, ac 
praccipuc a Sacrosancta Tridentina Synodo 1 tradita, definita, et declarata 
indubitanter recipio, atque profiteor: simulque contraria omnia, atque hae- 
reses quascumque ab Ecclesia damnatas, et reiectas, et anathcmatizatas, ego 
panter damno, reiicio, et anathcmatizo. Hanc veram Catholicam fidem, cxtra 
quam ncmo salvus essc potest, quam in praescnti sponte profiteor, et vera- 
citer teneo, eamdem integram, et immaculatam usque ad extrcmum vitac 
sp.ntum constantissime Dco adiuvante retinere, et confiteri, atque a meis 

rW » l 5 ' qUOmm cura ad mc in n,u,ier c ™co spectabit, teneri, et 
voveo' t Praed ' cari ' t » uantuni in ™ witi curaturum. Ego idcm N. spondeo, 
voveo, ac ,u ro . S.c me Deus adiuvet, et haec Sancta Dci Evangelia. 

muUri dcbc,: " ab oecumenico Conalio Vaticano tradita, 

stirio, Indam^J^i" 1 ^^ ^ 1 P ° ntificis Prtmata et W aUlbm mgi ' 

> (cx s. c C, dccr. 20 ian. 1877). 



. nu . autcm quod praesentes literae in Cancellaria nostra Apo- 
• § A , more legantur, ct ut omnibus facilius pateant, in cius quinterno 



^llTac etTam imprimantur. 
d n 4 N lli ergo omnino hominum, etc 



109. 

Pius IV, const. In suprema, 25 nor. 1564. 

In suprema militantis Ecclesiae specula meritis licet insufficicntibus 
divina dispositione constituti, cunctos non solum vigilantiae nostrae com- 
m jssos dominicos greges, sed etiam singulorum Pastorum suorum actus 
intensa nostrae mentis acie collustrantes, studium efficax, operamque sedulam 
ad hoc omnino statuimus adhibere, ut quemadmodum operosum Sac. Conc 
Tridentini progressum, felicemque exitum, Domino cooperante praestitimus, 
iia sanctissima illius decreta, ipsorum praesertim, qui in Apostolicae solici- 
tudinis partem vocati sunt, Pastorum officium concernentia, non tepide, neque 

dissimulanter exequamur. 

§ 1. Sane licet in Concilio praefato saluberrima fuerit ordinatione decre- 

tum, quod omnes, et singuli venerabiles fratres nostri Patriarchae, Primates, 
Archiepiscopi, et Episcopi, et alii beneficiati apud Ecclesias sponsas suas 
residere teneantur, nonnulli tamen (quod non sine animi nostri mocrore 
referimus) adeo sui, gregumque, quos olim deperditos Salvator Noster pro- 
prio sanguine redimere dignatus est, sibi creditorum obliti sunt, ut etiani 
nunc in Alma Urbe, vel alibi commorantcs, et sacrosancta spiritualis matri- 
monii, inter eos, suasque Ecclesias solemniter contracti iura confundentes, 
sponsas suas in longa quasi viduitate relictas, et praedictas Ecclesias quo- 
modocumque sibi concessas invisere, et apud illas, ut probos, et providos 
patresfamilias decet, residere non curent, in perditionem animarum sua- 
rurn, et subditorum suorum, ac perniciosum exemplum, et scandalum plu- 
rimorunv- -r. - -s • 1 v 

§ 2. Nos hanc illorum contumaciam alicuius, etiam temporalis poenae 
metu frangcndam, seu convincendam esse censentes, Motu proprio, et ex 
«rta scientia nostra, ac de Apostolicae potestatis plenitudine, omnibus, et 
"ngulis Patriarchis, Primatibus, Archiepiscopis, et Episcopis praefatis, ac 
ll "s quibuscumque, etiam quavis auctoritate, dignitate, gradu, vel pracemi- 
"tntia pracfulgentibus, dictas Ecclesias in comrncndam, vel administrationem, 
,ul alio quovis nomine obtincntibus, et aliis quibuscumque beneficiatis 
wrarn animarum habentibus. qui iuxta dccrcti super Residentia in Concilio 
Medtcto promulgati tenorem, pcrsonalem in suis Ecclesiis residentiam facere 

cilir" 1 "^ V ' rtute sanc,ae obedientiae, ultra poenas in dicto decrcto Con- 
" contentas, ctiam sub privationis eorum, a regimine, et administratione 

mtfT™ mmn > ac a,iis nostr °. ct Pro tcmpore existentis Romani Pon- 
«ccessoris Nostri arbitrio imponen. poenis distincte praccipiendo per 



Romani Pontijiccs 



Apostolica scripta mandamus, quatenus omni mora cessante in eisdem 
Ecclesiis, iuxta formam, et tenorcm dicti Concilii personaliter resideant 

§ 9. Non obstantibus, etc. 

Nulli ergo, etc. 

{Bull. Rom., tom. 4, II, p. 207-209]. 



110. 

S. Pius V, const. Sanctissimus in Christo, 20 mart. 1566. 

§ 1. Sanctissimus in Christo Pater, et Dominus noster, Dominus Pius 
divina providentia Papa Quintus. Ad cuius notitiam pervenit, quod nonnulli 
Cathedralium, etiam forsan Metropolitanarum, Collegiatarum, et aliarum 
Ecclesiarum, necnon Monasteriorum, conventuum, domorum, et aliorum pio- 
rum locorum saecularium, et diversorum Ordinum, ac Militiarum regularium 
Praelati, Capitula, Clerici, Fratres, aliique superiores, et personse, antiquum 
Sanctae Romanae Ecclesiae ritum in statutis Missarum celebrandarum tem- 

licentias et facultates, Missas, quae 
media nocte, seu in aurora Nativitatis, ac de mane Resurrectionis Domini 
nustn Iesu Christi, et forsan aliarum festivitatum iuxta praedictum ritum cele- 
bran consueverant, de sero etiam forsan circa solis occasum vigiliae festivita- 
tum earumdem in suis Ecclesiis, et Capellis celebrandi, seu celebrari faciendi, 
ab Apostohca Sede, vel eius Legatis, ac etiam maiori Poenitentiario pro 
empore ex.stente variis praetextibus impetraverunt, illisque iampridem utun- 
tur. Hoc ab antiquo Catholicae Ecclesiae instituto, Sanctorumque Patrum 
decret.s dev.are considerans, ac propterea hunc abusum ab Ecclesia Dei 
si.bmovere volens. omnes ac singulas licentias, et facultates huiusmodi hac- 
tenus, et.am Motu proprio, vel quonimvis etiam Imperatorum, Regum, et 
ahorum I r.nc.oum contemplatione, et ex quibusvis causis quomodolibet 
concessas, ac Apostolicas, et alias literas desuper confectas, illarum omnium 
tenores pro suff.c.enter expressis habens, Apostolica auctoritate, ex certa 
Bcient.a 1 revocav.t, ac omnino cassavit, et annullavit. 

r-mlr* praesenti P er Petuo valitura Constitutione quibusvis Praelatis, 

San,f M ' f rMT ' b " S> a ' iiSqUe 8U P""°ribu S , et personis eorumdem 
romJH^ ^^^wnventuum, domorum, et aliorum piorum loco- 

w^nsio 1 ! T ' ° bedientiae ' et suo indigna.ionis suae, ac perpetuae 
Hn > m,US P .° C " a diS,rictiuS inhibens > "edeinceps Missas vesper- 

^^S^ vM^ ct ^cultatum, aut a.io quovis prae- 

„an 2 , an faCCre P raesur "^t. ac mandans locorum Ordi- 

bencvisi S™ P lT"l m C0 " Sti,uti0n - sut > Praedictis, et a.iis sibi 

riorcs. et ^ n ^^?V ^ 1 ™' CaDitu,a ' C,cricos - Fralrcs ' SunC - 
quoslibct Sn atc Tn'7 r mvio,abi,itcr obscrvari faciant, contradictores 

§ 3. Non ob ^ com P cscendo - 

nation.bus Apostotic^^ nracm i ssis ' ac quibusvis Constitutionibus, et Ordi- 

Postohcs, nccnon Ecclcsiarum, Monastcriorum, Conventuum, 



Roitumi Pon/ificcs 197 



liorum locorum pracdictorum, etiam iuramento, confirmationc 
.jroorum, et a ^ f irnl jtate alia roboratis statutis, et consuetudinibus, 
Apostolica, vc q _ ^ Aposto |j c j s c isdem Ecclesiis, Monastc- 

privilegiis quoqj illo ' runique Capitulis, Conventibus, Superioribus, et 
pis, domiDU jnjbu g sub q U jbuscumquc tenoribus, et formis, ac cum qui- 
^ "' 5 '»-!!!, dcroeatoriarum derogatoriis, aliisque efficacioribus, et insolitis 
bU5V,S ; necnon irritantibus, et aliis decretis, etiam ad Imperatoris, Regum, 
• «m Ducum, ct aliorum Principum instantiam, aut eomm contem- 
'iTTetiam Motu proprio, et ex certa scientia, ac alias quomodolibet 
P Lk anprobatis, et innovatis, quibus omnibus ipsa Sanctitas Sua illo- 
Ttenores pro expressis habens, specialiter, et expresse derogavit, il.aque 
quoad praemissa, cassavit penitus, et annullavit, ceterisque contranis qu.- 



buscumque. 

[Bull. Rom., tom. 4, II, p. 283]. 



111. 

S. Pius V, const. Cum primum, 1 apr. 1566. 

Cum primum Apostolatus officium divina Nobis dispositione commis- 
sum suscepimus, statim omnem curam, et cogitationem nostram in Domi- 
nici gregis fidei nostrae crediti salute defiximus, et Christifideles Deo iuvante, 
ita dirigere statuimus, ut a vitiis, et peccatis abstinentes, iter, quod ad vitam 
aetemam ducit, insistant 

§ 1. Cum autem ad omnia, quae divinam maiestatem aliquo modo pos- 
sent offendere movenda, mentis nostrae aciem intenderimus, ea primum, et 
sine mora emendare decrevimus, quae Deo praeter cetera displicere, et iram 
eius provocare, cum divinae docent scripturae, tum gravissima exempla 
declarant, nempe divini cultus neglcctum, simoniae labem, blasphemiae cri 
men, et libidinis naturac contrariae vitium execrandum, propter quae populi, 
ct nationes, bellomm, famis, et pestilentiae calamitatibus, iusta Dei ultione 
"cpe plectuntur. Et si autem contra cos, qui tam gravia crimina admise- 
nnt, multae a Praedecessoribus nostris, Constitutioncs editae fuerunt, tamen 
quia parum est leges edere, nisi sint, qui eas debitis temporibus exequantur. 

§ 2. Idcirco ne qui forsan ex to.erantia spcrarc impunitatem audeant, 
«ientes plerosque poenarum gravitate magis, quam Dei timore arceri solere 
» voUmtate peccandi, omncs et singulas scntentias, censuras, et poenas 
j eos> mii talla deliquerint, latas confirmamus, et Apostolica auctoritate 
innovamus, ncc de earum rigore quicquam relaxamus, admonemusque eos, 
y" 1 . a r> er Petrare veriti non fuerint, non solum subituros eas poenas, quae 

s sunt Canonibus constitutae, sed eas ctiam, quas leges civiles commi- 

"r. et nostri quoque arbitrii discretio pro personarum qualitate constituet. 
tcmp andan,es Clvitatum, et locorum Status nostri Ecclesiastici pro 
*<ti\\w ? rdinariis ' et Gubernatoribus: illis quidcm sub poena suspensionis 
n ' S ' ms vero sub poena excommunicationis latae scntentiae, ut quos 



193 



Romani Pontijices 



Romani Ponti/iccs 



199 



debitum Dco cultum in Ecclesiis non tribuerc, aliisque nefandis cnminibus 
pollutos esse compererint, coinprehendi curent poenis afficiendos competen 
tibus. Scituris, etiam ipsis Iudicibus, quod si post hanc nostram Constitu! 
tionem in castigandis huiusmodi delictis negligentes fuerint, primum quidem 
Dci Omnipotentis iudicio obnoxii erunt, deinde nostram quoque incurrent 
indignationem. Ut autem poenarum certiiudo cunctis facilius innotescat 
nonnullas hic duximus exprimendas, aliis nihilominus contra huiusmodi cri- 
mirium reos a iure statutis in suo robore manentibus. 

§ 4. Ut igitur Deo Optimo Maximo, Oloriosae Virgini, et Sanctis omni. 
bus debitus honor deferatur, Gregorii X Praedecessoris nostri Constitutio. 
nem 1 innovantes, ac statuta in Tridentino Concilio observari volentes, sta- 
tuimus, et ordinamus, ut ad Ecclesias sit humilis, et devotus ingressus, 
quieta conversatio, dcvotis orationibus insistant, et omnes genibus flexis 
Sanctissimum Sacramentum adorent, ad nomen lesu Christi Domini nostri 
cum exhibitione reverentiae caput inclinent, nullus in dictis Ecclesiis sedi- 
Honem faciat, tumultum excitet, clamores moveat, impetumve committat, 
ccssent vana, foeda, et profana colloquia, risus immoderati, et strepitus 
omnes iudiciorum, et alia quaecumque, quae divinum officium perturbare 
possunt. Nullus intra Ecclesias deambulare audeat, sive praesumat, dum 
cclebrantur sacra Missarum Mysteria, et alia divina officia. Qui vero prac- 
dicta petulanti animo contempserint, praeter divinae ultionis acrimoniam, 
nostri quoque arbitrii poenas incurrent, quae omnia locorum quoque Ordi- 
narii in suis Ecclesiis faciant obscrvari. Quicumque vero in Ecclesiis, dum 
ibi sacrificium Missae, et divina ceiebrantur officia, aut verbum Dei praedi- 
catur, deambulare, vociferari aut verso tergo ad Sanctissimum Sacramentum 
irreverenter sedere, aut aliquid, quod scandalum generet, aut divina per- 
turbet officia, facere praesumpserit, poenam vigintiquinque ducatorum incur- 
ret, praeter alias arbitrio nostro imponendas, et moderandas poenas, et qui 
non habebit in aere, luet in corpore, aut exilio mulctabitur. Qui vero in 
Ecclesus cum mulieribus impudicis, sive etiam honestis colloquium scurrile 
habuent, aut alios inhonestos actus fecerit, vigintiquinque ducatorum poe- 
nam incurrat, et carceris per mensem. Qui in Ecclesiis, ut supra, obscoenis 
et mhonest.s verbis, aut signis usus fuerit, aut alia foeda colloquia cum 
person.s quibuscumque habuerit, decem aureorum poena mulctetur, aut alias 
corporal.ter puniatur. Mandamus praeterea omnibus, et singulis Cathedr.v 
i.um, Colkgiatarum, et Parochialium Ecclesiarum Capituiis, Rectoribus, Vica- 
rus, bacristis, Ostiarus, ct aliis ipsarum custodibus, quatenus praefatos omnes 
in tcc est.s del.nquentes admoneant, et ut in eis vetita fieri non permittant, 
ve. saltem ips.s Ordinariis, vel Officialibus nostris puniendos deferant, quod 

7? " e S' e «nnt, poenam duorum aureorum vice qualibet incurrent. 
sias tcmnnn" P M reS qUOqUe mendican,es . seu eleemosynas petentes perEccle- 
ire non 5*7« ™ SSarum ' P raed icationum, aliorumque divinorum officiorum 
s.nant, sed eos ad valvas Ecclesiarum stare faciant, sub poena duo- 

'orum, III, 23, uT v"o ecclfS ' arum > coemeteriorum et atiorum locorum reUgi* 



r itu lis jnfligenda pro qualibet vice, nisi eos eiici curave- 
rum aureorum VJP ^ Re ,jg iosiS| et i a m claustralibus, sive regularibus 

rint, et . par0 v | rtute sanctae obcdientiae, ut in Ecclesiis suis deputent ali- 
praecipimus in ^ ^ nC gii ge ntcs fuerint, gravissimc ab Ordinario 
quem, q" 1 taes ^ si parcre rccusaverint, gravissimas poenas incurrent, 

Tjo' qw l^" P ers ' jnarum ' Ctia,n cor P° raliter P unientur arbitri0 nostro ' 
sive supenorurn^ ^ indccens re u nqU atur, iidem provideant, ut 

n fflnM et deposita, seu alia cadaverum conditoria super terram exi- 
S omnino amoveantur, prout alias statutum fuit, et defunctorum cor- 
L in turabis profundis infra terram colloccntur 

S 7 Cuni vero dicrum festorum observatio ad Dei cultum maxime per- 
lineat et in lege divina praecipiatur, cupientes abusus pravos, qui ex eorum 
ilobservantia invaluerunt, omnino corrigere, et antiquorum Canonum sta- 
tuta renovantes, mandamus, ut omnes dies Dominici, et praecipue in hono- 
rem Dei, Beatae Mariae Virginis, Sanctorum Apostolorum feriati, cum omm 
veneratione observentur, omnes in diebus praefatis Ecclesias frequentent, 
divinis Officiis devote intendant, ab omni illicito, et servili opere abstineant, 
mercatus non fiant, profanae negotiationes, et iudiciorum strepitus con- 
quiescant Qui vero in diebus praefatis opus aliquod illicitum fccisse deprehen- 
sus fuerit, praeter divinam ultionem, et amissionem animalium, quibus ad 
vecturam utetur, etiam graves poenas incurret arbitrio nostro, seu Vicarii 
nostri in Urbe, in aliis autem locis arbitrio Ordinariorum, vel aliorum Magi- 
stratuum, ita ut praeventioni locus sit. Quibus omnibus districte praecipi- 
mus, ut haec diligenter obscrvari procurent, illas etiam festivitates, quae 
iuxta consuctudinem locorum solemniter celebrari consueverunt, iuxta lau- 
dabilem consuetudinem debita cum reverentia observari faciant, sub poenis 
arbitrio ipsorum imponendis, et moderandis. 

§ 8. Et ut Simoniacae pravitatis labes prorsus aboleatur, constitutiones 
Antecessorum nostrorum contra Simoniacos editas, et praesertim Pauli II' 
mviolabiliter, observari mandamus, et delinquentes tam in sacrorum Ordi- 
num receptione, quam in beneficiorum assecutione, statutis etiam inferius 
poenis nostra auctoritate affici volumus. Quicumque igitur detestabile cri- 
men Simoniacae pravitatis commisisse convictus fuerit in consequendis ordi- 
nibus, eo ipso sit ab illorum exccutione per dccennium sine spe dispensa- 
fonls suspensus, et per annum carceribus mancipetur. Qui dignitatcs 
clesiasticas Simoniace acquisiverit, illis sit ipso iure privatus, et in futurum 
mhabilis ad eas, et quascumque alias obtincndas. Qui beneficium, aut offi- 
otun Ecclesiasticum Simoniace adeptus fucrit, illis similiter sit ipso iure pri- 
varus ' et ad fructuum omnium, quos perccpcrit, restitutionem teneatur, et 
pcrpetuo sit inhabilis ad ca, et quaecumque alia beneficia Ecclcsiastica obti- 
nenda. Si q u j s autem tale crimen pluries commisisse convictus fuerit, praeter 
^pradictas poenas, etiam corporalitcr puniatur, ct ab ordinibus Ecclcsia- 
degradatus a fidelium consortio eiiciatur. Qui vcro ordines, et bene- 



' C- 2, de simonia, V, 1, in Extravag. 



com. 



200 



Romani Poritifices 



ficia Simoniace contulerint, poenis a iure statutis puniantur cuius 
gradus, conditionis, et dignitatis, etiam si Episcopi, ArchiepiscoDi ve| Umq - Uc 
res fucrint H ' 1 mai °- 

§ 9. Caveant praeterea quicumque, ne in Sacramentorum exhibiH 
Simoniacum aliquid faciant, alioquin gravissime puniantur per locorum oT 
narios, qui huiusmodi criminis reos cum maxima severitate coero». 
curent, iuxta Con. Triden. statuta. pro " 

§ 10. Ad abolendum vero nefarium, et execrabile blasphcmiac sceh, 
quod in antiqua lege Deus morte puniri mandat, et imperialibus ouon ,' 
Ieg.bus receptum est, nunc autem propter nimiam Iudicum in puniend, 
segnitiem, vel potius desuetudinem, supra modiim invaluit, Leonis X P rac 
decessoris Nostri in novissimo Lateranen. Concilio statuta' innovantes decer' 
ftimus, ut quicumque laicus Deum, et Dominum nostrum lesum Christum' 
vel Oloriosam Virginem Mariam eius genitricem expresse blasphcmaveri.' 
pro pnma vice poenam 25 ducatorum incurrat, pro secunda pocna duplica: 
b, tu pro terha autcm centum ducatos solvet, et ignominia notatus xilio 
mulctabitur. Q U1 vero plebeius fuerit, nec erit solvendo, pro prima vice ma 
mbus P os tergum ligatis ante fores Ecclesiae constituetur per diem int gru m , 

SWlJF^.* ! *^ Pr ° tCrUa HngUa d P^-abitur.e 
rc « o o nr mr 1 "- deffc * ''" h ° C b ^™™ crimen incur- 

hcinn.m / rUCt ' bUS Mni omn,um et quorumcumque benc 

STSmS pr0 t SCCU , nda be " efic,,s Wi Privetunpro tertia omnlbus 

2 punt nrn ^ TCl P«> P""™ 

det ir e a d ; CarCCHDUS manc, P ctur ' P™ «ertia verbaliter degra- 

H a b snh, remeS » ""^ 1 ^- Qui re,iqUOS SanCtos blasphemaverit, pro qua- 
htate b sphemiae, atque personae, arbitrio Iudicis puniatur. 

venit in f,nn, q H^ rm ! Cn * dm * m contr * naturam, propter quod ira Dei 

TS^iS^^i^ Curiac saecu,ari p un,endus tradatur - 

5 12 Mnl ' mmbUS ° rd!nibus «^radatus simili poenae subiicia.ur. 

-» e Mrt ff=as ir e *** °— - 

nefandi noUtia' SS^SSt de ' iCt ? rUm Masphemiue, ac stupri 

Mlum Per ac7u 8 ito n ? m ^ tUr ; V ° ,Umus ' quod in si "g ul,s cas,bus - non 

tam iEfi£^ SCd «*» ad sim P ,iccm » Ct — 

»H praeventioni. 1 m P crsor| arum, ita quod inter eos locus 

oculis habente&^rnoTSrT ™ nes ' Cl s,n ^ uIos - ut solum Dei timorem prae 

«Werant, innocen.es non vexlT n^T affeCti ° ne ducti ' ^P*™** tantum 
ciasse comperti tuerint i Sl alic l ui ex calumnla aliquos denun- 

«>s ad pocnam talionis teneri voiumus, et mandamus. 



' Comu Sup trnae dlsposltlonis, % 33. - C f. 



«Upra, in N. 65. 



Romani Pontifices 



201 



Mulctae autcm pccuniariae applicabuntur pro duabus partibus 
arbitrio nostro ln Urbe, extra vero, Ordinariorum, pro tertia accu- 

l °ZrL delinquentcs detulerit 

• 16 Mandamus autem Principibus, Comitibus, et Baronibus omnibus, 
r 5 f feudatariis, sub poena privationis feudorum, quae ab ipsa Ecclesia 
a obtinent. Reliquos vero Principes Christianos, et Terrarum Domi- 
«hortamur in Domino, et in virtute sanctae obedientiae mandamus, ut 
n °o divini nominis revercntia, et honore, pracmissa omnia in suis dominiis, 
x Terris exactissime servari faciant, ubcrrimam ab ipso Deo merccdem pro 
tam bonis operibus recepturi. 

§ 17. Non obstantibus, etc. 

[Bull. Rom., tom. 4, II, p. 284-286]. 



112. 

f 

S. Pius V, const. Circa pastoratis, 29 maii 1566. 

Circa pastoralis officii, Nobis, meritis licet imparibus, desuper commissi 
curam quantum Nobis ex alto permittitur, invigilantes, assidue ad ea t per 
quae singtilis erroribus, et excessibus obviatur, ac personis quibuslibct, 
praesertim foeminei sexus virginitatem suam Altissimo voventibus, sub reli- 
gionis iugo Christo Salvatori in castitatis holocausto famulari affectantibus, 
semita iustitiae, ct honestatis declinantibus, ne quicquam in eis reperiatur in- 
congnium, quod in regularis ponat honestatis gloria maculam, et divinam me- 
rito possit offendere maiestatcm, opportune succurritur, libenter intendimus, 
M in his nostrae vigilantiae partes propensius impartimur» prout id in 
Domino salubriter expedire conspicimus, 

§ I. Hac igitur perpetuo valitura Constitutione, inhaercntes etiam Con- 
-titutioni fel. rcc, Bonifacii Papae VIII Praedecessoris nostri, quae incipit, 
Perictttoso,* et decretis Concilii Trtdentini 2 super clausura Monialium editis, 
tuctoritatc Apostolica tenore praesentium statuimus, atque perpetuo decerni- 
mus, universas, et singulas Moniales, praesentes atque futuras, cuiuscumque 
Religionis, Ordinis, vel militiarum, etiam Hicrosolymitan. sint, quae vel iam 
Kceplae sint, vel in posterum in quibusvis Monasteriis, sive domibus rcci- 
Pfcnter, et tacite vel exprcssc rcligionem professae, etiam si conversac. aut 
quocumque alio nomine appclletttur, ctiam si ex institutis, vel fundationibus 
ttrum rcgulae ad clausuram non tcncantur, nec unquam in earum Mona- 
senis, seu domtbus, ctiam ab immcmorabili tcmpore ea scrvata non fuerit, 
Perpetua in suis Monastcriis, seu domibus debere de cetero permanere 
jwsura, iuxta formam dictac Constitutionis fcl. rec. Bonifacii Papae VIII 
"edecessoris nostri, quae incipit Periculoso, in sacro Concilio Tridentino 
PProbatam, et innovatam, quam Nos auctoritate praefata etiam approbamus, 



1 p 

^ un., dc statu rcgularium, III, 16, in VI". 
**■ XXV, de recularibus, c. 5. 



202 



Romani Pontifices 



et innovamus, in omnibus, et per omnia, ac illam dislricte observari 
damus. 

§ 2. Quod si aliquae Moniales forsan reperiantur, quae consuetudin • 
etiam immemorabili, aut instituto, vel fundatione regulae suae fretae, ani 
obstinato huic clausurae resistant, aut quoquomodo reluctentur, Ordinarii 
una cum superioribus earum, omnibus iuris, et facti remediis compellanl 
easdem tamquam rebelles, et incorrigibiles ad praecise subeundum dictam 
clausuram, perpetuo observandam. 

§ 3. Mulieres quoque quae Tertiariae, seu de Poenitentia dicuntur, cuius- 
cumque fuerint Ordinis in congregatione viventes, si et ipsae professae fue- 
rint, ita ut solemne votum emiserint, ad clausuram praecise, ut praemittitur 
et ipsae teneantur; quod si votum solemne non emiserint, Ordinarii una 
cum superioribus earum hortentur, et persuadere studeant, ut illud emittant. 
et profiteantur, ac post emissionem, et professionem eidem clausurae sc 
subiiciant, quod si recusaverint, et aliquae ex eis inventae fuerint scandalosc 
vivere, sevcrissime puniantur. 

§ 4. Ceteris autem omnibus sic absque emissione professionis, et clau- 
sura vivere omnino volentibus interdicimus, et perpetuo prohibemus, ne in 
futurum ullam aliam prorsus in suum Ordinem, Religionem, Congregatio- 

i hanc nostram prohibitionem, et 
dccretum ahquas receperint, eas ad sic vivendum omnino inhabiles rcddimus, 

ac illarum quaslibet professiones, et receptiones irritas facimus, et annul- 
Iamus. 

§ 5. Porro ne Moniales, vei Tertiariae praedictae propter hanc clausu- 
ram, detnmentum aut incommodum aliquod in earum necessitatibus, maxime 
ta pert.nent.bus ad illarum victum patiantur, sed ut eis opportune consu- 
latur, auctontate Apostolica praefata statuimus, decernimus, praecipimus, 
atque mandamus Ordinariis, et Superioribus earum, ut curent colligi fide- 
um eleemosynas per conversas, quae non sint professae, vei si professae 
luennt, s.nt tamen aetatis annorum quadraginta. et in domibus contiguis, 
extra amen Monasterium, degant, et non ingrediantur clausuram aliarum 
Mon.almm, n.st in casibus ex earum Constitutionibus pennissis, et de earum 

TZ t l ,S n CX . ,re n °° P ° SSint pr ° huiusm °di eleemosynis colligendis, nisi dc 
licentia Ord.nar... vel eamm Supcriorum. 

de rLtn^ cetero nu,lae aliae conversae professae recipi amplius etiam 
hanc ZZ SU °Tu Superi0rum ' vcI Praelatorum possint;quod si adversus 
inanis si 2, pr ° h,b,tionem «<*Pt* fuerint, illarum receptio nulla, irrita, et 
inan.s s.t prout cx nunc nullam, irritam facimus, et annul.amus. 

Tertiariarum L Praed,Cto modo "ecessitatibus Monialium, et mulierum 
OrdS^tW T SUCCUrri sufficienter "on poterit, mandamus ipsis 

Deo ZZ£ ZJ7^ S * ipSi pr0videant dcaliis P ersonis piiS • C, 

commodiori' rnodo □,, T . eleemos >' nas colligant, vel alias eo meliori, et 
nialium. et mulierum v POtCnt ' etiam * onere manuum ipsarum Mo- 
earumdem, ct prout ei» ' arbitrio ° rdi n--"-iorum, et Superiorum 

curratur. Et nc pronter C . 0nE . ruent,us cxpedire videbitur, provideatur, et suc 

P Mon «»'"ni numerum excessivum clausurae obser- 



Romani Pontificcs 



203 



, Civitatibus, et Dioecesibus propriis, praesentes nostras litcras 
' enUS faciant, ac in Monasteriis Monialium sibi ordinario iure subiectis, 



inhaerentes etiam similitcr dispositioni dictae Constitutionis 
vatio viole Ur, Conc 'i|ji Tridentini decreto, Monialibus praedictis, et illarum 
Bonifacii» e Qrdinariis districte inhibendo praecipimus, et mandamus, 
Superionbus,^ Monastcrjjs recjpjant, et admittant, sive recipi, et admttti 
ncplures . ^ propr ji s redditibus ipsorum Monasteriorum, vel con- 
^ifSe mosynis commode sustentari possint. 

I 8 Mandantes propterea in virtute sanctae obedientiae, sub obtesta- 
divini iutlicii, et interminatione maledictionis aeternae, universis vene- 
Slibus fratribus Patriarchis, Primatibus, Archiepiscopis, et Episcopis, qua- 

tenus in 

P 1isTero"qnae ad Romanam mediate vel immediate spectaut Ecclesiam, 
Lis Apostolicae auctoritate una cum Superioribus eorumdem Monasterio- 
mm clausuram, ut praemittitur, quamprimum potuerint, servari procureni. 
Contradictores atque rebelles per censuram Ecclesiasticam appellalione post- 
posita compescendo ; invocato ad hoc, si opus fuerit, auxilio brachii saecu- 
hris. Ac ut hoc tam salutare decretum facilius observetur, omnes Princpes 
saeculares, et alios Dominos, et Magistratus temporales rogamus, requirimus, 
ei obsecramus, per viscera misericordiae Domini nostri Icsu Christi, eisdem 
in remissionem peccatorum iniungentes, quod in praemissis omnibus eisdem 
Patriarchis, Primatibus, Archiepiscopis, et Episcopis, et aliis Monialium Supe- 
rioribus assistant, ac suum favorem, et auxilium praestent, ac impedientes 

poenis etiam temporalibus afficianL 

§9. Praemissis Constitutionibus, et Ordinationibus Apostoiicis, statutis, et 
consuetudinibus, etiatn immemorabilibus, etiam per Sedem Apostolicam appro- 
batis.et confirmatis; privilegiis quoque, indultis, et iiteris Apostolicis etiam in 
lundatione, et institutione eisdem Monasteriis, vel domibus, et Monialibus, sub 
quibuscumque verborum formis, et clausulis irritantibus,etaliis decretis quibus- 
libetconcessis,confirmatis, ac etiam iteratisvicibus approbatis.et innovatis.Qui- 
busomnibus etiam si pro sufficienti illorum derogationc, de iilis.eorumque totis 
tenoribus specialis, specifica, expressa, et individua, non autem per clausulas 
•cnerales idem importantes, mcntio, seu quaevis alia expressio habenda, aut 
iliqua alia exquisita forma ad hoc servanda foret, tenores huiustnodi, ac si 
de verbo ad verbum insererentur, pro sufficienter expressis habentes, quoad 
dfectum validitatis nostrae Constitutionis tantum derogamus, contrariis qui- 
buscumque. Aut si aliquibus connnuniter, vel divisim ab eadem sit Sede 
"ulultum, quod interdici, aut suspendi non possint per literas Apostolicas 
non facicntes plenam, et expressam, ac de verbo ad verbum de indulto 
huiusmodi mcntionem. 

§ 10. Per hoc autem in Monasteriis cxemptis, Ordinarii iocorum quoad 
buu" 11 " 1 " 1 S ' Di Credant iuristl ' ct i°nem vel potestatem aliquatenus eis attri- 

Pult Rom., tom. 4, II, p. 2Q2-294]. 



2D4 



Romani Pontifices 



113. 

S. Pios V, const. Providentia, 20 aujr. 1566. 

Providentia Romani Pontificis plurimum circumspecta, nonnumquan, M 
quae cert.s suadent.bus caus.s pcr eius Praedecessores gesta sunt tt 
non minus ntionabilibus causis alterat, et ad pristinum statum reducit 21 
acquitas suadet, et in Domino conspicit expedire. P 

§ 1. Sane cum ad notitiam nostram pervenerit, quod nonnulli Presbv- 
tcn, tam Qraec, quam Latini antiquum S. R. E. ritum tam |„ celebrfc 
M.ssarum quam aliorum divinorum Officiorum pervertere satagentes, divcr 
as l.cent.as, et facultates. Missas, et aJia divina Officia Graeci Latino Z e 
ac Ufinl Graeco ntu celebrandi ab Apostolica Sede. vel eius uJ^ 
et,am ma,ore Poenitentiario P ro tempore existente variis praetextibus fa£ 
tnn n , .Ihsque «ampndem utuntur. hoc ab antiquo C tholicae Eccles ae 
■nsh uto Sanctorumque Patrum decretis deviare^considerantes, pr te 
JJJCL* *** ° Ci CXtir P are ' et s « b "-vere vo.entes/omn S , 
oSmJ , ' ? " tateS hUiUSm ° di hactcm,s etiam Motu P«>Prio vel 

rriv mi mperatorum ' Rcgum ' et a,i ° rum priuci P um * 

rl; lirSSi "? ^ uomodoIibe t concessas, ac Apostolicas, etaL 
mcras desupcr confcctas, dlarum omnium tenores pro sufficienter exoressis 

S?a£sr2S^5?^ ex certa scientia nac i«s toSt 

SSTSS^^i^**^ CaSSamUS ' et irritanlus, 

m^h^S^JT^ 3C PCrpetuae 8U8 P^'"onIs a divinis poenis 

more Lat • on,' J?"?? 1 ^ 3 ** ° raCCi ' P raeci > ue « xorati Latin0 
£3» Drit^hi^r ^ hUiUSm ° di lic ««arun. ( et facultatum, aut alio 

P raIum P an aeteXtU ^ 5 ' * divina ° fficia cc '<*rare, vel celebrari facere 

rabi.fbus 852!U^ sa " ct - obedientiae omnibus, et sfnpllls ven, 
quatcnus in ^Z^m^u^^ Ar <*Mscopis, et Episcopis 
Publicari, et sub aTd 'c£ ?5*2 £?*?1 n0,tn » 
Praelatos, Ctpltu^ Qc icos F« !l% P ° eniS PCr « UOSC,,mqUC 

'abiliter observari faciant r ♦ a 5 Super,ores - et personas quaslibet invio. 
compescendo. ^ontrad.ctores quoslibet auctoritate Apostolica 

nationibus Zostolicif "n praCm l ssis ' ac qulbusvls Constitutionibus, et Ordi- 
Domorum, et aliorum'tor Ecc,csiarum - Monasteriorum, Conventuum, 

«one Apostolica vel tmSZT quorumcumc l»e etiam iuramento, confirma- 
Privilegiis quoquc, iJS - J?™ al,a roboratis statutis, consuetudinibus, 
rils, Domibus, et locis Sr.il ~ Apostollcls eisdem Ecclesiis, Monastc- 
pcrsonis, ac Ordinibus „..?v * Conventibus, Superioribus, et 

busvis ctiam d C r 0gatorh ,J " bl,! *um q ue tenoribus, et formis, ac cum q* 

onarum derogatoriis, aliisque efficacioribu , et insolitis 



Romani Pontifices 



205 



on jrritantibus, et aliis dccretis, etiam ad Imperatorum, Regum, 
clausulis, DucU[T1( et aliorum Principum instantiam, aut eorurn contem- 

R««| narun, J ianl Mol ' u proprio, et ex certa scicntia, ac alias quomodolibet 
platione^ ol)atiS| et j nn ovatis, quibus omnibus, illorum tenores pro 
^"S habentes, specialiter, et expresse derogamus, illaque quoad prae- 
missa cassamus penitus, et annullamus, ceterisque contrariis quibuscumque. 

§ 4. Volumus autem, etc. 

[Bull. Rom., tom. 4, II, p. 309, 310]. 



114, 

S. Piw5 V, const. Sanctissimus, 20 aug. 1566. 

Sanctissimus in Christo Pater, et Dominus noster Dominus Pius divina 
providentia Papa V. Attendens per quandam Constitutionem dudum per fel. 
rec. Pium Papam IV Sanctitatis Suae Praedecessorem editam, qua cavetur, 
quod in dispensationibus Matrimonialibus, pro diversis, consanguinitatis, seu 
affinitatis ex eodem stipite provenientibus gradibus coniunctis non remo- 
tioris solum, prout olim fieri solebat, sed etiam propinquioris graduum 
apressa mentio fieri debeat, alioquin dispensationes, ac desuper confectae 
literae nullius sint roboris, vel momenti, prout in dicta Constitutione plenius 
continetur, a dispositione iuris connnunis, et laudabili, ac antiquo Romanae 
Curiae stylo nimium recedi, ac favorem matrimonii debitum restringi. 

§ 1, Volensque propterea iuri, ac stylo praedictis, necnon piae mcmoriae 
Gregorii XI, et Clementis VI Rom. Pont. etiam Sanctitatis Suae Praedeces- 
yjrum vestigiis inhaerendo, sacramento, et libertati Matrimonii, quantum cum 
Deo potest favere, statuit, et ordinavit, quod de cetero in quibuscumque 
Jispensationibtis, quas pro Matrimoniis contractis, aut contrahendis inter 
riros, et mulicres, invicem diversis prohibitis consanguinitatis, et affinitatis, 
uitmixtis,ex communi.seu ab eodem stipite surgentibus, quicumque illi sint, 
ummodo primum quoquomodo non attingant, cum in eo Sanctitas Sua 
nanquam dispensare intendat, gradibus coniunctos, ab eadem Sanctitate 
Sua, et pro tempore existente Romano Pontifice, aut Sede Apostolica impe- 
fln, vel alias concedi contigerit, ac litcris, commissionibusque desuper etiam 
°conim Ordinariis facicndis gradus rcmotior attendatur, trahatque securn 
Propmquiorcm, ac ob id sufficiat remotiorem tantum gradum exprimere, 
J5JJ tamcn P°stea supcr propinquiorc literis declaratoriis iuxta Gregorii, 

emcntis Praedccessoris huiusmodi Constitutiones, quas quoad hoc inno- 

^mmi • inVl0labi ' iler observari i"andavit, dispensationesque, seu dispensandi 
d ^l^ 5 ' ac dttupcr confectas literas, et processus habitos pcr easdem 
?^adus I CUni quibl,s dis Pensari mandatur, proptcr proximioris 
sey intc"! 1 " 5 !" 011 ' non «pressioncm, dc subreptionis, vel obreptionis vitio, 
^ri^ 10 " 1 ! tlefcctu . notari non possc, scd in omnibus, et per omnia suf- 
^rc/sei/ 1 "! 30 Sl in litcris » scu commissionibus huiusmodi de proxi- 
utr °q»e gradu, specialis, et expressa mentio facta taissct 




206 



Romani Pontificcs 



§ 2. Sicque per quoscumque Iudices, et Commissarios, etiam S. R. £ 
Cardinales sublata eis, quavis aliter iudicandi, et interpretandi facultate fodt 
cari, et dcfiniri debere, ac quicquid secus super his a quocumque quavij 
auctoritate scienter, vel ignoranter attentari contigerit, irritum, et inane 
decrevlt. 

Constitutione Pii Praedecessoris huiusmodi ceterisque contrariis non 
obstantibus quibuscumque. 

[Bull. Rom., tom. 4, II, p. 310]. 



115. 

S. PJus V, const. Regularium, 24 oct. 1566. 

Regularium personarum, quae rclicto saeculo Dei .;e obsequio dedica- 
runt, pro commisso Nobis officio, quieti consulere cupientes, ad ea remo- 
venda, quae religiosum earum propositum impedire possunt, curam nostram 
libenter intendimus, ut nulla re, quae eas a divino cultu avocet praepeditae, 
secundum Ordinum suorum regularia instituta, et decretum Sacri Tridentini 
Concilii, tranquillis mentibus gratum Altissimo impendere possint famu- 
latum. * * m*fi k tm&mj&k 

§ 1. Quia igitur, et Carthusiensium Ordinis, et aliorum regularem vitam 
professorum quies non parum solet, sicut accepimus, perturbari, propterea 
quod muliercs modestiae matronalis oblitae, domos, ac Monasteria eorum, 
contra .psorum instituta, praetextu confessionalium, aut aliarum literarum 
Apostohcarum mgrcdi audeant, ipsis etiam Abbatibus, Praepositis, Prioribus, 
et alus praes.dent.bus aliquando recusantibus, et renitentibus, non sine magna 
eorum molcst.a, nec sine gravi aliquorum etiam offensione, ac scandalo, si 
quando adm.tti nimis facile videantur. 

§ 2 Htiic rei providere volentes, Motu proprio, et ex certa scientia, ac 
oe Apostol.cae potestatis plenitudine, omnes, et singulas facultates, ac licentias 
mgred.end. Monastcria, ac domos Carthusiensium, et aliorum quorumcum- 
que Kegular.um Ordinum, etiam Mendicantium, mulieribus cuiuscumque 
2,f !' S ' °f ni f» conditionis, et quacumque dignitate, ac praeeminentia 
borl i T Com,t,ssis ' Marchlonfssis, Ducissis, sub quibuicumque ver- 
doZ.ori ' r" 5, Ct J 0rmiS • Ct CUm q«*buscumque etiam derogatoriarum 
uSbahlS Ue /° rtiorib,,s ' efficacioribus, et insolitis clausulis, necnon 
l "o« I J T Apostollca Sede quomodocumque concessas, quarum 

^ S ' <le VCrb ° ad verbum Praesentibus insererentur, haberi 

!S esTaS^ ore Praesen,ium revocamus > et cassas ' irritas ' et 

licenl 3 ; Stdenut^ mU ' iCribuS quidem nraedictas facu,tate8 ' * 
postquam harum l Zr exco ™nn.nicationis, latae sententiae poena, 

Nobis, aut Romano P 0n U iL n0,it - am habUerint ' 3 QUa non D0Ssint " 
In mortis articulo At . ' qui nro ^mpore fuerit, absolvi, praeterquam 

' U ' C,as domos ' et monasteria ingredi audeant. 



Romani Pontificcs , 207 



Iosis vero Monasteriorum, et Conventuum Abbatibus, Praepositis, 
\ e | a |jj s praesidcntibus quocumque nomine vocentur, et eorum 
prioribus, _ on j c j Sj e j Fratribus, sive tnendicantibus, sive non mendicantibus, 

M ° n3C Vationis officiorum, quae in praesentia obtinent, et inhabilitatis in 
510 ^ m ad illa, et alia omnia, et suspensionis a divinis ipso facto, sine 
declaratione,' incurrendis poenis, ne eas introducere, admittereve prae- 



sumant. ..... 4 

§ 5. Non obstantibus, etc. 

[Bull. Rom., tom. 4, II, p. 318]. 



116. 

S. Pius V, const. Cum Wius, 28 nov. 1566. 

Cum illius vicem, licet minitne suffragantibus meritis, geratnus in terris, 
decuius vultu prodit iudicium, et vident oculi aequitatem, officii nostri 
debitam prosequimur actionem, si obscuros sacrorum Canonum sensus ita 
iperire studemus, ut piis Christifidelium mentibus nulla dubitandi occasio 

relinquatur. * ' 

§ 1. Sane licet ex eo quod in Concilio Tridentino decretum fuerit cogna- 
lionem spiritualem inter eos tantum contrahi, qui suscipiunt baptizatum de 
baptismo, ac baptizatum ipsum, et illius patrem et matrem necnon bapti- 
antem, et baptizatum, baptizatique patrem et matrem, in reliqttis personis, 
^uae per antiquos Canones occasione cognationis huiusmodi contrahere 
prohibebantur, omnc impedimentum sublatum esse videatur, adhuc tamen ab 
iliquibus dubitari accepimus, an saltem impedimentum cognationis spiritualis 
huiusmodi inter maritum vcl uxorem suscipientis, et baptizatum, necnon 
i!er marilum vel uxorem suscipientis, et patrem ac niatrem baptizati vigeat, 

rropterea quod prohibitum de uno coniuge, de altero etiam prohibitum esse 

Tideihir. - - '"<*' '" ' 

§ 2. Nos piarum mentium quteti, et matrimoniorum favori (quantum ex 
>lio Nobis permittitur) consulerc volentes, a praecisis verbis Concilii minime 

«edendum in praemissis esse censuimus. Et propterea nullum amplius 
«npedimentum ratione cognationis huiusmodi subessc decernimus, et decla- 
^us, quominus inter dictos maritum vel uxorcm sttscipientis, et baptiza- 

% bapdzatiquc patrcm, et matrem, et quascumque alias personas tam ex 

J susc, P"entis. quam baptizantis, et baptizati, in dicto Concilio nomina- 

omnn?" exp , rcssas > '"•itrimonium liberc ct llcite contrahi possit, et ita ab 

t s n d,Cari dcbere mandamus atque statuimus. 
L Decernentes, etc. 

PW. R6m, tom. 4, II, p. 31 Ij. 



117 



S. Pius V, const. Cum ex Apostolatus, 27 ian. 1567. 

Cum ex Apostolatus officio Nobis (meritis licet imparibus) credito 
cura Dominici gregis Nobis immineat generalis, et exinde teneamur, more 
vigilis pastoris vigilare, et attentius providere, ut Ecclesiis, Monasteriis, et 
quibusvis aliis bcneficiis Ecclesiasticis nunc, et pro tempore propter crimen 
haeresis vacantibus, et vacaturis, tales viri eis praeficiantur idonei, qui dete- 
standas, ac nefarias haereses diabolo disseminante contra verae, et ortho- 
doxae fidei puritatem exortas, de agro Domini extirpare, et populos sibi 
commissos ad Catholicae Ecclesiae veritatem reducere, doctrina, verbo, et 
boni operis exemplo valeant. 

§ 1. Praemissorum itaque consideratione inducti, et aliis ad id suaden- 
tibus rationabilibus causis, nonnullis, etiam Praedecessorum nostrorum vesti- 
giis inhaerendo, Motu proprio, non ad alicuius Nobis super hoc oblatae 
petitionis instantiam, sed de mera nostra voluntate, et deliberatione, omnia, 
et singula beneficia Ecclesiastica, cum cura et sine cura, saecularia, et quo^ 
rumvis Ordinum etiam Sancti loannis Hierosolymitani, et aliarum quarumvis 
Miht.arum regularia quaecumque, et qualiacumque sint, etiam si saecularia, 
canomcatus, ct praebendae, dignitates, personatus, administrationes, vel officia 
m cathcdrahbus etiam Metropolitanis, vel collegiatis, et dignitates ipsac in 
cathedrahbus, etiam Metropolitanis post Pontificales maiores, seu collegiatis 
toclesus hu.usmodi principales, Regularia vero beneficia huiusmodi, Mona- 
sterta, et.am cons.storialia, Prioratus, Praepositurae, praepositatus, dignitates, 
et.am conventuales, personatus, administrationes, vel officia, etiam claustralia. 
ac nospilaUa, et praeceptoriae, et alia quomodocumque qualificata fuerint, 
orci.nat.on. e d.spcnsationi nostrae, et Sedis Apostolicae hac perpetuo vali- 
tura Const.tut.one auctoritate Apostolica tenore praesentium reservamus. 

S 1. Ueclarantes omnes, et quascumque impetrationes de beneficiis, ut 
praefertur. quomodocumque qnalificatis certo modo in futurum faciendas. e t 
obt nendas, benef.cia huiusmodi propter haeresim vacantia, et in futurum 
oront/r r COmprehendere . "isi specialiter, et dispositive vacationis modus 
S, ^TS . ereS ' S expressus fuer '». et iUuni nullo modo sub quibusvis 
ml is «L COmprehendi q"antumcun,que generalibus in quibusvis 

Si eth CeSS, ° n f US PCr N0S ' Ct Roma,,os Pontifiee * Successores nostros 
^ PCr m s.gnatis, et concessis; ac decernentes omnes, et qua, 

S htST TT*. e quibusvis beneficiis - ut praefer,ur - ° u * |ificatis hac - 

crimen huiusmmli . a . eanUn Vl ^ 0re in iudicio P er 'mP etrantes 

nucrint, vd S u ^ r * C ° favorabilem obfr 

tioncm huiusrnodi Z ' ^ r,ef,c,orum Possessionem assequuti fuerint, ad vaca- 
nem comprchcndcre. Crimen haeresis sc non cxtendere, et illum nemi- 



Romani Pontijices 



■im 



118. 

S Pius V, const. Etsi Dominici, 8 febr. 1567« 

Ftsi Dominici gregis saluti sempcr intenti, singulis cum humilitate 
ntibus ea benigne concedere Nos, et Praedecessores nostri studuerint, 
^Cae peccatorum mole deposita, salus ipsis succedat, et hostis humani 
TLris servitute ereptas animas lucrifaciant Altissimo, qui eas Nobis sua 
Litate commisit; id tamen propensiori stttdio Nos praecavendum esse 
censemus, ne cuiusvis Indulgcntiae, remissionis, vel facultatis obtentu, 
Christifideles procliviores ad illicita in posterum committenda reddantur, 
aut facilitas veniae eis peccandi tribuat incentivum, et exinde clavium aucto- 
ntas deducatur in contemptum, et Christifideles quamplurimum scanda- 

lizentur. 

§ I. Sane cutn ad auditum nostrum ex diversis mundi partibus quam- 
plurimae querelae perlatae fuerint, quod vigore diversarum Indulgentiarum, 
ct facultatum per Praedecessores nostros, ac etiam Nos, vel auctoritate nostra, 
um fabricae nostrae Basilicae Principis Apostolorum, et Ecclesiae S. loannis 
Literanensis de Urbe, ipsiusque Ecclesiae, necnon S. loannis, et S. Lazari 
Hierosolymitani, ac S. Spiritus in Saxia, et S. loannis Lateranen. ac S. Iacobi 
Incurabilium, de eadem Urbe, necnon S. Elmi, et S. Bovis, ac S. Gothardi, 
ct Leuguzioni, necnon S. Nicolai, et S. Bcmardi Montis Iovii, necnon S. Leo- 
nardi, ac S. Marthae, necnon Sanctiss. Crucifixi Siracusan., ac S. Mariae de 
monte Serrato, Hospitalibus, ac etiam S. Sebastiani prope, et extra muros 
dictae Urbis, necnon Sancti Antonii de S. Antonio Viennen. Dioecesis, et 
Redemptionis captivorum nuper Neapoli inst : *uto Monasteriis, illorumque, 
« diversis aliis Ecclesiis, Monasteriis, Hospitailbus, Militiis, Confratcrnitati- 
bus, Societatibus, et piis locis concessarum, mttlti quaestores ex eisdem Indul- 
?entiis lucrutn temporale tatitum quaerentes, nominibus fabricae Ecclesia- 
rum, Hospitalium, Monasteriorum, Militiarttm, Confraternitatum, Societatum, 
«i piorum locorttm praedictorum in diversis Ci"Vitatibus, et Dioecesibus 
quiestas facere, Confratres describere, Capellas, et Oratoria erigere, illisqtte 
«rectis Indulgentias huiustnodi communicare, et in diversis gradibus a iure 
prohibitis dispensare, ac plura etiam concedere, quam eis vigorc facultatum 
praedictaruni licitum sit, ipsique lucro intenti, pecttniasque potius, qtiam 
'-nristifidelium salutcm quaerentes, ac eisdem Indttlgentiis sic abutentes, quae- 
' un > ex illis partictilarem facere conantur, variosque, et diversos Quaestores, 
^"imissarios, Procuratores, Rcceptores, Thesaurarios, Factores, Nuncios, et 
ln s miiustros constituere, qui non solum supradicta, sed etiam plura alia 

mmiquam concessa, facere, et concedcrc, nccnon locorttm Ordinarios, 
^rumquc ln spiritualibtts Vicarios generales, et Officiales, ac Ministros, 
hu j u eSlarumo ' ue ' ct Ordinum Praelatos, Supcriores, et personas, qttaestas 

«mod. impcdicntes censttris Ecclesiasticis innodare, et alias in pluribuS 
Cr cxccd c»tcs in Divinae Maicstatis offensatn, ac SuarUrh, et Christifi- 

H 



210 



Romani Pontifices 



delium animarum perniciem, ac Ordinariorum perturbationem, et ' 
mentium scandalum, pracsumant. ' P' ar um 

§ 2. Nos qui Deo propitio grcgis Dominici, meritis licet insuffide 
bus, curam gerimus, et illum spiritualis Thesauri elargitione copimus ' 
Deo reddere acccptabilem, ex praetnissis, et aliis rationabilibus causis Tl 
mum nostrum movcntibus, fel. record. Callisti Quarti, Clemcntis VII, Pauijn! 
lulii similiter III, et diversorum aliorum Romanorum Pontificum Praedec ' 
sorum nostrorum vestigiis inhacrentes, Motu proprio non ad alicuius Nob,s 
super hoc oblatae petitionis instantiam, sed de mera nostra voluntate, etdeli 
beratione, omnes, et singulas Indulgentias, etiam pcrpetuas, et pcccatorum 
remissiones fabricae, et Ecclesiae huiusmodi, necnon S. loannis Hierosolv- 
mitani, etiam pro constructione, et aedificatione illius novae Civitatis praV 
dict.s, in quibusvis aliis Hospitalibus, Monasteriis, Ecclesiis, Domibus MIU 
t.is Ord.n.bus, etiam Menclicantium, Congregationibus, Confraternitalibus 
et Un.vers.tatibus. et piis locis, illorumque Ordinibus, Capitulis, Conven.i' 
bus, Mag.str.s, Superioribus, et tam saecularibus, quam quorumvis, etiam 
Menc hcant.um Ordinum Regularibus personis, tam singulariter, quarn uni- 
versal.ter per quoscu.nque Romanos Pontifices Praedecessores nostros rc 
et.am Nos, sub qu.buscumque tenoribus, et formis, ac cum quibusvisclau- 
sul.s, et decrehs, etiarn Motu proprio, et ex certa scientia, ac ex quibusvis, 
etiam urgent.ss.mis causis, etiam causa rcdemptionis captivorum, et alias 
quomodohbet concessis: pro quibus consequendis manus sunt porrigendae 
achu.nces et quae quaestuandi facultatem quomodolibet contincnt, illarum 
omniuro tcnores formas, derogationes, et decreta praesentibus pro exprcssis 
habuHes, auctor.tate Apostolica tenore praesentium perpetuo revocamus, 
cassamus irruamus, et annullamus, ac viribus vacuamus. 
n,.oH ' '" Sl ! Per perpeluo hac "ostra valitura Constitutione decemimus, 
«ntia^Tf 1?!"° ^ '"^«onis "ostrae poena, praetextu Indul- 
S e fec M U,tatum per quoscumque Romanos Pontifices Praedecesso- 

Anosto! ? S ' > ^ Apostolie ™- etiam Motu simili, ac Sedis 

JS *ZJ£? et al,as ««omodolibel concessarum, et quas a Nobis, 

manu VoZ "I P0S,CrUm Verb °' Hteris ' aut °. uavis ^ «criptura, etiam 

causac ethm n Cruciatae sanctae, vel cuiuscumque alterius piae 

S^EotS^^ C ° nCedi ««omodolibet contigerit, nu.Ius quavfc 

SuSK^SI aut maiori digni,a,c - e,iam 

audeat, ve l nrae S °™» ^ 1 '' Vel tem P°"" ah excellentia praefulgcat, 

Hos, The ™ IfZ £ Nuncios, Quaestores, Commissa- 

Ecclesiis. Domib u ; Mo n ^ ' '" 1S * dictis Hospitalibus, 

m Dlonim Sbu TSSr* M,li,iis ' et a,iis suprauominatis, vel procis, 

* « ceru Tnt tstt e^f UCrC ;> et " isi e * Specia,i *** 

q«» Pcr htcras nostrasTi 5 ' °" tificis pro tempore existentis, de 

locorum Ordlnarih vd « R ° mani Pontif ' c 's pro tempore existentis, 

gationem praescntis nostric C Sp,ntualibus Vicariis, seu Officialibus dcro- 
inscrto exprcsse conuncntes ,tut,onis '"'"s tenore, de verbo ad verbum 



Romani Pontifices 211 



Nos enim ex nunc irritum deccrnimus, et inane quicquid secus 

§ Jc Vnuoauam qqavis auctoritate scienter, vel ignoranter contigerit 
super tiis a m t 

iiri constare debeaL 

31 s 5 Mandantes in virtute sanctac obedicntiac omnibus, et singulis Vene- 
hTbus Fratribus nostris Patriarcbis, Primatibus, Archiepiscopis, et Episco- 
tenus in Civitatibus, et Dioccesibus suis, praesentes nostras litcras 
pl5 ' q " a c et bservare debeant; rogantesque ornncs, et singuios Principes 
PU C ulares, et alios Dorninos, et Magistratus temporales, eisque per viscera 
^ericordiac Domini nostri Iesu Christi in remissionem peccatorum suo- 
rarn iniungentes, quatcnus in praemissis eisdem Patriarchis, Primatibus, 
Archiepiscopis, et Episcopis assistant, et suum auxilium, et favorem prae- 

stent, cum auxlUo brachii saccularis. 

§ 6. Non obstantibus praemissis. ac quibusvis Apostolicis, necnon in 
Provincialibus, et Synodalibus Conciliis editis, generalibus, vel specialibus 
Constitutionibus, et Ordinationibus, necnon fabricae Ecclesiae, Hospitalium, 
Monasteriorum, Militiarum, Confraternitatum, Ordinum, Capitulorum, Con- 
ventuum. aliorumque locorurn pracdictorum, et quorumvis illorum membro- 
rum.Ecclesiarum.etiam Cathedraliurn, et Metropolitanarum, etiam iuramento, 
confirmatione Apostolica, vel quavis firmitate alia roboratis statutis, et con- 
suetudinibus, stabilimentis, usibus, et naturis, privilegiis quoque, indultis, et 
literis Apostolicis, illis, et praesertim S. Ioannis, et S. Lazari, ac S. Spiritus in 
Saxia Hospitalibus, necnon S. Antonii de S. Antonio, et Sanctorum Nico- 
lai, et Bernardi Montis lovii Monasteriis, ipsorumque Monasteriorum Hospi- 
talibus, singulorumque eorum Conventibus, Superioribus, et personis prae- 
fatis, per quoscumque Rom. Pontifices Praedecessores, ac Nos, et Sedem 
Apostolicam, sub quibuscumque tenoribus, et formis, ac cum quibusvis, 
etiam derogatoriarum derogatoriis, aliisque efficacioribus, et insolitis clausulis, 
necnon irritantibus, et aliis decretis, eliam Motu simili, et ex certa scientia, 
ac quavis ctiam Impcriali, vel Regali consideratione, vel instantia, et alias 
quomodolibet concessis, approbatis, et innovatis, quibus omnibus, etiam si 
proillorum sufficienti derogatione de illis, corumque totis tenoribus specialis, 
specifica, individua, ct cxprcssa, non autem per clausulas generales, idem 
importantes mentio, seu quaevis alia expressio habenda, aut alia exquisita 
lorma ad hoc servanda foret, tenores huiusmodi, ac si de verbo ad verbum 
nihil penitus omisso, et forrna in illis tradita observata inserti forent prae- 
sentibus, pro sufficienter expressis habentes, Motu, scientia, et potestatis 
plen.tudine simllibus specialitcr, et expresse derogamus, et sufficienter dero- 
Ratum csse volumus, contrariis quibuscumque. Aut si aliquibus, communi- 
lc r. vel divisim ab Apostolica sit Sede indultum quod intcrdici, suspendi, 
«communicari non possint per literas Apostolicas non facientes plenam, 
«pressam, ac dc verbo ad verbum de indulto huiusmodi rncntionem. 
IBull. Rom., tom. 4, U, p. 348-350J. 



212 



Romani Pontijices 



119. 

S. Pius V, const. In conferendis, 18 mart. 1567. 

In conferendis beneficiis Ecclesiasticis, et praesertim ParochialibusEccl- 
siis personis dignis, et habilibus, quae in loco residere, et per se ipsos curan 
exerccre valeant, quantam dil.gentiam adhiberi oporteat, Alexandri III Lat 
ranen.' et Gregorii X Lugdunen.' generalibus Conciliis, ac Innocentii sinn' 
hter III 3 e t ahorum Romanorum Pont. Praedecessorum nostrorum editae 
Constitutiones testantur. 

§ I. Quod ut diligentius, ac rectius perficiatur, statuit etiam Synodus 
Tr.dcnt.na, ' ut occurrente vacatione parochialis Ecclesiae, etiam generaliter 
vel specahter, etiam vigore indulti iu favorem S. R. E. Cardinalium aut' 
ahas quomodolibet reservatae, vel affectae, debeat Episcopus habita noti.ia 
vacat.on.s Ecclesiae, si opus fuerit, idoneum in ea Vicarium cum congrua 
e.us arb.tno fructuum portionis assignatione constituere, qui onera ipsius 
Eccles.ac sustineat, donec ei de Rectore provideatur. Et deinde Episcopus, 
et qu. .uspatronatus habet, intra decem dics, aut aliud tempus ab Episcopo 
praescnbendum, aliquos clericos ad regeudum Ecclcsiam idoneos Examina- 

f" 3 - TT CiU8dem Synodi depulatis ' nominet > et nonnisi 
o »m n " t PCr concursum a,iornm Examinatorum etiam tan- 
quam mag, s .doneo ab Episcopo iudicato, et electo de Ecclesia provideatur, 

s. ?rentm VIS, ° neS ' "? inStitu,io,ies omnes P^ter formam praedictam factae, 
surreptitiae censcantur. 

sit n!i 2 ;,! Cd ( qU ° niam res humanae semper in deterius prolabuntur, nisi 
Dte cZ\ T ^ 3C , dCbi,ae eXeCUtioni demandet - et ve ^ en dum sit ne pro- 
No ^r2T™V- UmSm ° di trans g ressionem «.aximi abusus oriantur, 
eTventTiM r k ^ " Si " e gravi nostra molestia pervenit nonnullos 
vac 2„c P nl \ Tib l S nOStn ' S Arcl » ie Pi3copis, et Episcopis, occurrente 
rZl !? m EccIcsia ™ m . -s nu.lo, aut minus rite servato cxa- 
«no vel cl Sm . ^ PCr COncursum fie " dcbct cx Conciho Triden- 
a u, L n X ! m,ne - ntC Semt0 ' DCrSonis minns dignis. carnahtatis, aut 
rCerd?r„ P r Sr' S affeCtUm n ° n rationis in ^ium scqucntcs contu- 

- ^t2S?^ ta ™ c - De ° 

etiam In^df!! Prae ^ cesso, - um "ostrorum Constitutiones praefatas 

WliS 3SS2? n n r 3 AP ° St0liCa tCn0rC P™**"«Um omn J. et sin- 
•at.ones, provis.ones, mstitutiones, et quasvis dispositiones Parochia- 

■ £ 1 ^'JXT ne et eUcti » ol " i °«' 6. 

«ignitatibus, 5. /J,C '° '" d,cis ordinaru, I, 31; c . 29-31, X, de praebendis et 



Romani Ponlifices 



213 



p i^iirum ab eisdem Episcopis, et Archiepiscopis, ac quibusvis aliis 
,ilim » hus tam ordinariis, quam dclegatis, etiam S. R. E. Cardinalibus, ac 
°A >ostolicac Legatis, vcl Nunciis, praeter, et contra formam ab eodem 

dll P Tridcntino, praescrtim in examinc per concursum faciendo, prae- 
C ° nC l n factas aut in futurutn faciendas, nullas, irritas, ac nullius roboris, 
2* oraentl fore, et esse, nullumque provisis ius, aut titulum, etiam colo- 
ve ™ possidendi praebere, et parochiales Ecclesias huiusmodi, ut prius 
"llationes huiusmodi vacabant, ex nunc vacare statuimus, decernimus, el 
declaramus, easque omnes pro tempore sic vacantes nostrae, et Sedis Apo- 
stolicae, seu corum quibus ius conferendi eas, praeterquam Episcopis, et 
Archiepiscopis, qui curam dicti examinis iuxta decretum Concilii habere 
debent, competet, dispositioni reservamus. 

§ 4. Insuper ne Parochiales Ecclesiae diu in suspenso maneant in maxi- 
mum animarum periculum, quarumcumque Parochialium Ecclesiarum, qua- 
rum dum pro tempore vacant, ad Episcopos, Archicpiscopos, Primates, et 
Pjtriarchas, et quosvis alios Ordinarios collatores, in mensibus ordinariis, 
collatoribus, etiam per nostras regulas assignatis provisio, et collatio spectat, 
tt pertinet, de quibus iidem Episcopi, et Ordinarii praedicti intra sex men- 
sium spatium a die vacationis earunidem, perfecto examine iuxta formam 
Concilii Tridentini praefati non providerint, ac illarum etiam, quarum col- 
lationes Nobis, et dictae Sedi generaliter, vel specialiter, et ex quavis causa 
reservatae, seu affectae existunt, aut alias ex indulto Sedis Apostolicae com- 
petunt, ad quas occurrente illarum vacatione Episcopi, et Archiepiscopi prae- 
fati personas per examen concursu mutuo habito iuxta dicti Concilii Tri- 
dentini formam approbatas, et magis idoneas non elegerint, aut electas Nobis, 
vel Successoribus nostris, aut iis, ad quos collatio spectabit, pro collatione 
obtinenda intra quatuor mensium spatium a die illius vacationis non signi- 
ficaverint, necnon Parochialium Ecclesiarum similium, quae lurispatronatus 
Ecclesiastici, vel aliorum, seu clericorum et laicorum simul fuerint, si prae- 
sentatus intra tempus eisdem patronis a iure praefixum praevio examine 
mxta formam dicti Concilii approbatus, petatur institui, institutioque ipsa 
per duos menses a dic praesentationis dilata fuerit, collationem, provisionem, 
institutioncm. ac omnimodam dispositionem Nobis, et ipsi Sedi, ac personis 
mdulta huiusmodi conferendi, providendi, seu instituendi obtinentibus respe- 
tnve rescrvamtis, data Umen in Parochialibus Iurispatronatus optione ipsis 
Patronis, ut si institutio ad Ordinarios spectabit, ipsis Ordinariis illam facere 
"^ligentibus, et ultra dictos duos menscs differentibus, possint pro huius- 
mstitutione obtincnda habere recursum ad Metropohtanum, vel vici- 
'orem Ordinarium, aut ad Sedent Apostolicam. 

«isd n bCUteS etiam eisc,em Ordinariis, ne tempus decem dierum 
durn"!) rdmariis * et P atr °nis ab eodem Concilio Tridentino ad nominan- 
decem ° ne ° S clericos coram tleputatis Examinatoribus praefixum, ultra alios 

U rv prorogare a «deariti vcl praesumant. 

Mtilta h • " clius lnl »ibente8, ne quis practer Romanos Pontificcs, aut alios 

riute mu lh 8ra ° dl obtincntcs ' ut Pracfertur, quacumque sit super hoc aucto- 
n "us, dc huiusmodi bencficiis sic rcservatis (ut pracfcrtur) dispo- 



214 



Romani Pontijices 



nere, vel circa illa, etiam per viam permutationis, vel alias innovarequ 
modo praesumat. ^ oc,Uo 

§ 7. Ut autem non solum dignis, scd magis idoneis rcpertis iuxta eiu 
dem Concilii decretum Parochiales Ecclesiae conferantur, volumus, et ead * 
auctoritate decernimus, quod si Episcopus minus habilem posthabitis maT 
idoneis elegerit, possint ii, qui reiecti fuerint, a mala electione huiusmodi 
ad Metropolitanrm. vel si ipse eligens Metropolitanus, aut exemptus hierit 
ad viciniorem Ordinarium uti nostrum, et Sedis huiusmodi delegatum, aut 
alias ad ipsam Sedem Apostolicam appellare, ac praeelectum ad novum 
examen coram ipso appellationis Iudice, et eius Examinatoribus provocarc 
et constito de prioris eligcntis irrationabili iudicio, eoque revocato, Pan> 
chialis, magis idoneo per eumdem Iudicem appellationis auctoritate nostra 
(quatenus collatio ad Episcopum, a quo appellatum fuit spectaret) conferatur 
ahas eidem magis idoneo per Iudicem appellationis approbato conferenda 
remittatur ad eum, ad quem collatio, provisio, vel institutio spectabit. 

§ 8. Haec tamen appellatio interposita interim non impediat, aut suspen- 
dat quo minus elcctio per Ordinarium primo loco facta interim debitae 
demandetur executioni, et provisus ab eadem Ecclesia causa appellationis 
huiusmodi dependentc non amoveatur. 

§ 9. Et si quis a sententia per Iudicem appellationis lata duxerit appel. 

landum, is tunc ad Sedem ipsam Apostolicam appellabit. Si secus in prae- 

missis ommbus, et singulis actum, aut attentatum fuerit, irritum decernimus, 
et inane. 

(Bull. Rom., tom. 4, II, p. 302, 363). 



120. 

S. Pius V, const. Admonet nos, 29 mart. 1567. 

nomt dm0 " Ct n .° S SUSCepti CUra re g iminis universahs Ecclesiae, cui auctore 
Anos ZZ r US ' Ut C, ' VitatCS ' Tcrrae ' °PP ida - * >°™> Nobis, et Sed 
Inunio Z " tCm P° ral ' bUS mcdiate ' et immedi *< c subiecta perpetuo in iure, 
dominio. e propnetate, ac possessione dictae Sedis conserventur. 

corum Conrm. r "° nnU,li R ° mani Pontifices Praedecessores nostri, per 
KcSS^?*' er ? ra Ecdcsiasti <-™ m alienationes prohibuerint, et 
"bus nol . li ' Ct annul,averi nt;nihilominus cum rctroactis tempo- 

bus cobr bt mm,Um . a, " bitiosi ' et d on.inandi cupidi, sub variis praetexti- 
nos r t £2 CaUS, \ Saenc etiam ***** (quod non sine maximo animi 

S2C 2a quibus Ron,anis Pou,ificibus s »^ esti °" ibus - ct 

dicns S. R E et LS, S ' nt osteridere . et persuadere magis utilc, et cxpc- 
Caatra, Arcer cl P . raefatae fore - si aliquac Civitates, Terrac, Oppida, 
feudum. gubcrnium vic h . Dronrie,alcm eiusdem Sedis pertinentia, in 
tuum.vcUd tcrtiam KerTrTr™ ' UCatum ' aut quemvis alit.m titulum perpe- 
conccdercntur, vel ctHm _ ,onern ' seu ad vitam, aut alias ad longum tempus 

am CX CO ^ uod a 'ias in feudum data, aut quovis alio 



Romani Pontifices 



215 



• S modi alienata fuerint, et propterea tamquam ad Sedem praedi- 
(ilulo ii"' u ( , evo | venc ia posse, et dcbere de iure iterum infeudari, et 

cUI " Mue inde nonnullas alienationes, infeudationes, et concessiones a 
a|icna "' Qstojjca emanasse, ex quibus illa non mediocrem diminuiionem non 
I m patrimonii, sed etiam existimationis recepisse dignoscitur. 
s. \ Hinc est quod Nos considerantes oninium Civitatum, ct locorum 
dictorum singularcm fidem, et promptam devotionem cidem Sedi exhi- 
bum omni tempore valde utilem, et salutarem fuisse, et esse, ac volentes 
ln solum alienationes huiusmodi (quas tempore nostro omnino exulare 
"ntendimus) de medio tollere, et quod Nobis licere non patimur, nostris 
Successoribus indicamus, quos non immemores fore speramus ante Domini 
nostri Iesu Christi in examine diei magni advcntus tribunal, villicationis 
nostrae ratioiiem reddituros Nos esse, sed ut omnis alienationum huiusmodi 
fiendarum occasio penitus aboleatur, quautum cum Deo possumus, per 
amplius providere, Constitutionibus Pracdecessonim nostrorum huiusmodi 
etiam inhaerendo, illasque innovando, Motu proprio, et ex ccrta nostra scientia, 
non ad alicuius super hoc Nobis oblatae petitionis instantiam, sed ex mera 
animi nostri deliberatione, et dc Apostolicae potestatis plenitudine, habita 
erjam super his cum venerabilibus fratribus nostris S. R. E. Cardinalibus, 
in Consistorio nostro secreto consultatione matura, de eorum consilio, et 
unanimi assensu (qui etiam iuraverunt praesenti Constitutioni non contra- 
venire, nec Pontificibus alienationes contra tenorem praesentium attentan- 
tibus consentire, et absolutiones a iuramento huiusmodi non petere, nec 
acceptare) liac nostra perpetuo valitura Constitutione decernimus, et decla- 
ramus, Civitates, et loca praedicta etiam hactenus in feudum, aut quemvis 
alienationis titulum dari solita, vel consucta, ad Nos, et Sedem praefatam 
quomodolibet devoluta, et pro tempore devolvenda, absque alia ulteriori 
declaratione, et illoruin possessionis apprehensione eo ipso Sedi, et Camerae 
Apostolicae incorporata, ac ad ius, et proprietatem, et dominium pristinum, 
ic possessionem rediisse censeri, perinde ac si per quadraginta annos et ultra, 
Civitates, et Loca praefata, a Nobis, et Scde praefata immediate possessa, et 
numquam in feudtun, aut titultim concessa fuissent. 

§ 3. Statuimusque, et decernimus, quod omncs, et singtilae, tam Com- 
munitates, ct Universitatcs, qtiam Civcs, et incolae CivitatUtn, Terrarum, et 
L'>corum pracdictorum, aliacque quaecumquc pcrsonae, ttim Ecclesiasticae, 
lu "i saeculares. cuiusvis dignitatis, et Ordinis, etiam Episcopalis, vel maioris 
«istentes^ ac Sanctae Romanae Ecclesiac Cardinales, tam publice in con- 
«hs Civitatum, ct Locorum praefatorum, qtiam privatim alibi in qtiibusvis 
ws,etiamsi Civitatum, ct Tcrranun canmulcm Gubernatores, aut Scdis Apo- 
* icac Legati, vel Prolcgati existant, tractantes, consulentes, aut alias verba 
jwentea de Infeudationibius, aut alienationibus de Civitatibus, et locis prae- 
«4' T edlate ad Nos - ct Sedem praefatam spectantibus, et pertincntibus, 
« caus eV ° IUUS ' Ctiam feudum communiter, et pluries dari solitis, etiam 
dohbft Sa Dermutalionis ' vel SUb annuo censu, aut canone, aut alias quomo- 
Praelcxt e, ' am contcm P ,a,io,,c nicritorum crga Sedem praefatam, aut sub 
u "ccessitatis, vel evidcntis utilitatis facicndis, scu dc postulandis a 





i 



216 



Romani Pontifices 



Nobis, et Scde praefata quibusvis personis cuiusvis dignitatis, status 
etiam Nobis, et Successoribus nostris secunduni carnem COniuncfofeH 
Sanctae Romanae Ecclesiae Cardinalibus, aut quavis alia temporali, vel EcT 
siastica dignitate fimgentibus, in Duces, Vicarios, Gubcrnatores, seu que 
alium titulum, ad vitam, vel in perpetuum, vel Iongum tempu 8 aut tK* 
Sedis Apostolicae beneplacitum, Civitatum, et Locorum praefatorum ac md 
pterea de eligendis Oratoribus ad Nos, et Successorcs nostros super amt, 
missis, vel illorum occasione mittuidis proponentes, tam ipsi quam Qratorei 
munus huiusmodi recipientes, aut alii quicumquc alienationes huiusmodi 
Romano Pontifici pro tempore existenti, per se, vel alium, seu alios insi 
nuantes, vel suadentes, eo ipso sententiam excommunieationis incurrant a 
qua nisi ab ipso Pontifice, praeterquam in mortis articulo, absolvi nequcant 
Et insupcr Sanctae Romanae Ecclesiae, et Sedis Apostolicae praefatae rebelles 
etiam in primo capite laesae maiestatis, et proditores Civitatum, et Locorum 
praefatorum. ac bona eorum Fisco, et Camerae nostrae Apostolicae ipso iurc 
devoluta, et incorporata sint, et esse censeantur, omnibusque Ecclesiis, Mo- 
nasterus, et aliis per eos quomodolibet obtentis beneficiis Ecclesiasticis co 
ipso privati existant, neque ad Civitates, et Loca praefata ullo umquam tem- 
pore remitt. possmt. Et si aliquando eos reintegrari contigerit, nihilominus 

mfames remaneant, illisque bonorum, et dignitatum portae perpetuo clau- 
dantur. 1 

§ 4. Et quoniam intelleximus aliquos etiam Cardinales, Civitates, Terras, 
Opp.da, Castra, Arces, et Loca ad vitam, seu tertiam, vel aliam generatio- 
nem, aut al.as a dicta Sede, etia.n ex causa onerosa, obtinere, haberc. et 
poss.dere, cum facultate faciendi in illis melioramenta, ita quod ab eis amo- 
ven non poss.nt, nisi restitutis sibi prius pecuniis in melioramenta huius- 
moch expos.t.s, omnes, et singulas facultates facicndi melioramenta praefata 
qu.nusv.s person.s etiam Cardinalibus, per eosdcm Praedecessores nostros, 
aut al.os ad .d facultatem habentes quomodolibet concessas hartim serie 
revocamus, et annullamus, et nemini deinceps suffragari posse, neque debere, 
ac cuicumque facultatem faciendi melioramenta huiusmodi habenti, illa, etiam 
IZZT T\ , tUiti ° ne ' " isi ex causa necessariae conservationis locorum 
dlZ.r" . u C^int • P ° St P ubli ^^nem praesentium facere omnino inter- 
r ;, a 7 r emUS ' Ct Si Secus a quoquam factt.m, attcntatumve fuerit, 
Z TcZ Z ? UacCumq - ue P er «os contra tenorem praescntit.m facta locis 

ttfam^vo a "L ^ l,,0rUTn sa ^factio„em minime tencri. et obli- 

gatam esse volumus, et declaramus. 

Honlua P raesentes '"eras sub quibusvis revocationibt.s, cassa- 

fSS^^SSS^ Ct alUS C ° ntrariiS dis P-i«'onib„s. sub quibusvis 
quomodo hbet fLTs 2L2" * uibw ** clausu,is - « ^ecretis pro tempore 
Muotics illae emanabunt 7r COm P rehc " di . sed semper ab illis exceptas, ct 

concessas CSS e c, , " ' • . f S pristiuum statu.n restitutas, et de novo 
R , ' Cl ce »sen debere. 

IBuil p tUm qUOqUCl ct ina "e, etc. 
IBU1L Rom - t0 '"- 4, II, p. 364-3671. 



Rontani Pontijiccs 



217 



121. 

s Pi „s V, const. Etsl mendicnntium, l6 maii 1567. 

- w m-ndicantium Ordines, qui sedulum in vinea Domini quotidie exhi- 
on cessant famulatum, summo semper studio, etiam dum in m.nonbus 

mus amplexi sumus, ad sumnji tamen Apostolatus apicem, ment.s l.cet 
^ribus divina favente clc.ucntia assumpti, dum id mente recol.mus, 
S non possumus, quin eos propensiori caritate, et paterno affectu ample- 
Tmur ac exinde pro suis sanctis studiis, honestisque laboribus, proque 
dute animarum, ab Apostolica Sede, cuius continue pacem, et dign.tatem 
Ordines ipsi fortiter tutati sunt, tam spiritualia, quam temporalia subs.dia, 
omamentaque acceperint, et accipiant, quibus et sancta sua Officia, ac vitam 
;u am rcgularcm facilius, atque expeditius exequi, et transigere possint, et 
ccterae religiosae personae, Ordinesqne alii, exemplo ipsorum promptiores, 
alacrioresque ad sua Officia persolvenda reddantur. 

§ 1. Hinc est quod Nos attendentes plerosque ex venerabilibus fratnbus 
nostris Archiepiscopis, et Episcopis, qui eosdem Ordines praecipue tamquam 
Imctifcros in agro Domini palmites, ct colere, et adiuvare deberent, non 
solum id exequi negligere, verum etiam Concilii Tridentini decretis in pra- 
vum scnsum retortis, eos, et eorum quemlibet variis afficcre incommodis, 
ct perttirbationibus, eorumque privilegiis non modicum afferre gravamen 
conantur. 

6. Quidam [Episcopi] sub praetextu cxquirendi voluntates puellarum 
ante professionem earum volunt eas cxtrahere a Monasteriis, et per Iongum 
lempusalibi detiiiere, ipsasque puellas, seu novitias de plerisque rebus inter 
rogant, neque necessariis, neqtte in decreto Concilii Tridentini desuper con 
icnlis, ex quibus non modica potest oriri occasio scandali. 

9. Ac insuper in quibusdam omnem ordinem, et quietem perturbant 
dum controversias iamditi sopitas, et extinctas super praecedentia cxcitarunt. 
ttubi nullae erant, pepererunt, dum pro arbitrio, et voluntate eorum hos 
'llis praeferre nolucrunt. 

10. Quidam ctiam Episcopi volunt regulares a cura animarum excludi, 
d illam solis Presbyteris saecularibus committi. 

15. Alii etiam in quibusdam partibus paupcres Mcndicantes eleemosynas 
f*terc prohihent pro eortim dumtaxat sustentattone, et si invenerint eos 
P J nem, vel aliquid aliud similc amore Dci sibi collatutu portantes, quando- 
W ib cis auferre mihantur, afficicntcs gravi iniuria, et coutumelia. Non- 
P vcro Episcopi, vcl Capitufa Canonicorum pauperes Mendicantes, tam 
ralr «, quam Monialcs suorum Ordinum, tam de redditibus bonorum, si 
J u « habcnt, quam de possessionibus, vineis, agris, et aliis suis bonis qui- 
ju ^"" u l ue ' "on solum largitionc fidclium sibi concessis, sed etiam alias 
fa ,: c causis ab cis acquisitis, ac pccuuiis emptfs, sibi dccimas, ac primi- 

allls rcs Pcctive solvere cogunt. 



218 



Romani Pantijiccs 



16. Alii autem ausi sunt inquirere, et processus facere conira II 
regulares, intra claustra delinqucntes, vel de quoruin delictis aliqua * , qUOS 
picio, non expcctata suorum Superiorum censura. Alii vero EpisconiM t 
lium Monasteria ingredi, et illa ingrediendi licentias aliis conceclere et d 
sus illas processus formare ipsorum Ordinum superioribus irrcquisitis 
sumunt. Aliqui etiam dominium temporale super Moniales habere praetenll^' 
Nonnulli vero frequentissime regulares citant, el iurisdictioni suae subii» 
tentant, ac eorum Conventum occupant, ipsos expellendo, ac in ipsos h, 
d.ctionem, vel potestatem exercent. Aliqui vero ipsos carceribus absoT 
causae cogmtione mancipant, ac manibus pedibusque laborant, ut reeulaY 
Mend.cantes suae ditioni subiiciant, et usque adeo se intromiscrunt in eubrT 
nat.one Conventuum, ct in correctionibus Fratrum, ut Provincialibus et Gen, 
rai.bus nullus amplius videatur relictus locus, aut ulla iurisdictio ' 

17. Aliqui autem, Conventuum Priores, et Guardianos rationes. et com 
puta facere cum Syndicis Conventuum huiusmodi prohibent 

hr J 3 ", M T P ? ' iCentia d3nda aedifican ^ quamdam domum regu- 

larem, tr.g.nta, vel quadraginta ducatos exigere non erubuerunt 

or J 2 ' propterea volentes Praemissis, ac aliis similibus exccssibus, et 

Ls aTnn^ ? n °! tri P ( aSt ° ra,iS ° ffiCii deDit ° pr0V, ' dere ' ^ttendentes e.ian, 
llos qu. onus d,e. et aestus, tam in praedicationibus, quam in ceteris soiri. 

actforr:? 08 aUOtidie . SUSti » e » lt - ctum nliqltispe" SE£, 
Suod Mnfer 12*2? " SU,S ° fficiis omni »° desistant, ne in posterum ci 
al quod nferatur gravamen, Concilii Tridentini hu.usmodi decreta, quorum 

£?2 adN S '; ,teI,igentia PraemiSSa irrepserilI,t ' 1«°"»»que °-'aralio 
6 Voln° S SPCC at ', m ° d0 ' Ct f ° rma infras criptis declaranda censuimus. 
vel seduX " \ q PUcllarU,n Deo dicandarum, an scilicet coactae, 

Q am x h r7 v T-1 ^™*™' nonnisi infra ^'">ccim dies, post- 
C ti ^nahum Tr.dentinum Episcopi, vel eorum Vicarii requisi.i 

2?£ P0SS ' t: qU,DUS e,a P sis an 'P'i»s in hoc illis se intromittere non 

Srum , °'T°T' EP, ' SC0PUS ' nec eius Vicarins in «™ se P<* Mon». 
2S Zn S*?" ^ S f d StCnt ante cratem ferream, et interVoga.iones 
pScmus CaS ' a ; Uacpraefaturn Omdlhun Tridentinum iubet cis fieri omnino 

^«Z^^ZZ^ ^ " OV,tiae " a " 3S 

cap. vcr?ir n Tr S - aUtCm ° mneS de P raec cdentia, quae ... sessione 25, 

Mw» dirimi.' fifau ^ P ,uZ Um n ermi " ari mandantur . non nisi dnranies per 

»0. Cumq te " n Tl !?*! P ° SSC StatuimUS " 

rum, scu mullerum n.?rf' ' . Sessionis 25 . statuat, quod in domibus viro- 

Wt, nulli eiiam ad ,? an,marum Pcrsonarum saecularium cura immi. 

conscnsu, ac ^ &?EF^ ^ denntentnr . nisi de Ordinarii 
«taiitti possc omn ino hu '" s '»od, pracccdente, ad curam huiusmod 

15. Quod ve^ mL u PraCfat ° S rek ' ulares - 

scss. 21, cap. Q, id , d ..." m,aest °n.m eleemosynarum aufercndo loquitur 
dcberc. e«am dcccrnimus n fr " ° « ° rd,ne8 n ""° modo referri posse, vel 
cogantur, eis td facere lihJ,,!" ^ 7* CUm cleemosynis huiusmodi vivere 

Hfterum omn.no esse declaramus. 



Romani Pontijices 



219 



• ni vero ex nimia Episcoporum sibi irrogata auctoritatc, ipsi 
16. Quo" 1 " cs guae iuris dictioni subiicere omnino student, ac decreto 
pcr5 oiias regu a ^ ^ ^ ^ q quod si rC g V ,laris intra 

CondKI gj^ ^ ^ e3i jta notorie deliqucrit, ut populo scandalosus 
diustra ex. ^ g pjscopo praefigendo, a suo superiore omnino puniatur, sin 
* Ordinario delinquens punlrl possit, confisi, variis indebitisque 
m ' nUS ' 3 ,ibus regulares afficlunt, Ordinarios pracfatos aliquid contra regu- 
^""casione vel causa innovare non posse, vel debere in claustris dcgentes 
Sntasmodi q»ovis praetextu, nec aliquos processus contra ipsas personas 
Kflilares formare, aut facere posse volumus, nisi propter manifestum scan- 
Sm ct suorum Ordinum superioribus prius consultis, et negligentibus, 
alioquin omnia, et singula contra praemissa facta, et gesta, ac facienda m 
luturum pro nullis, et infcctis habeantur. 

17 Neque etiam se intromittant ullo pacto, aut aliqua rat.one m guber- 
natione conventuum, tam Fratrum, quam Monialium huiusmodi, et illorum 
correctionibus, sed omnia ista, et alia necessaria ad correctionem, et guber- 
nationem Fratrum, aut Monialium huiusmodi, eorum Generalibus, ac Mini- 
siris, seu Provincialibus, vel aliis eorum, aut earum respective superioribus, 
etiam ratione computa faciendi cum Syndicis Conventuum huiusmodi, omnino 
rtlinquatur, nec ullo modo in praedictis, per se, vel alios se intromittant. 

23. Licentias vero pro construendis domibus rcgularibus, quae 3 cap., 
25 sessionis, nisi de Ordinarii licentia construi prohibentur, gratis omnino 
diri, et nonnisi legitima subsistente causa, Superioribus explicanda illas recu- 
sari posse. 

§ 3. Postremo quod cap. 13, sess. 25, cautum fuit, quod omnes, scilicet 
tim clerfci, quam regulares quicumque ad publicas processiones vocati, acce- 
dere compellantur, id quoad Fratres praefatos de illis tantum processionibus 
inlelligi volumus, ad quas sccundum consuetudinem antiquam locorum soliti 
sunt accedere, vel quae pro bono pacis Ecclesiae, vel pro victoria contra 
mfideles indicuntur, quod etiam de illis Convcntibus, qui Collegia nuncu 
pantur, miniine intelligi voluinus, in quibus Fratrcs sub arctiori clausura 
dcgunt, ita ut nec in Choro cantcut, nec ad mortuos accedant, sed tantum 
«udiis, et lectionibus vacent. 

§ 4. Praetcrea si forte inter Episcopos, vel Collegia, aut Capitula, vel 
*las quasvis personas, et praefatos Fratres, scu Moniales, aut eorum aliquos, 
wper praemissis vel aliquo eorum, coram quocumque, seu quibuscumque 
mdicibus, etian, causarum Palatii Apostolici Auditoribus, ac Sanctae Romanae 
«desiae GardinalibUS, tam in Romana Curia, quam extra eam ubilibct lis, 
*u lites respectivc pendeant, Nos Iiteiu seu lites, et causam vel causas huius- 
™ » ad Nos advocamus, ac illam, et illas, quarum statum, ac nomina, ct 
«ppjomina iudicum, et collitigantium, praesentibus haberi volumus pro suffi- 
<iu, er expressis ' cassamus, et extinguimus, ac partibus ipsis perpetuum 
«ttHum desuper imponimus. 

, ' Ac jnwper tit facilius praemissa omnta illibata pcrsistant, omnia, et 
diipcn H ^ 8 * ,mm «nitateS, indulgentias, facultates, libertates, indulta, 
,0nes - favorcs, et gratias, quae decretis ConcUli Tridentini alias, 




4 




220 



Romani Po/iti/ices 



quam ut superius est dictum, concessum, et deciaratum, non cont • 
expresse, eisdem Fratribus, necnon Monialibus qulbuscumque et s rar,antllr 
Tertii Ordinis praedictorum Ordinum respective Ordinibtis, aeillon. ^ 118 
siis, domibus, et pcrsonis, etiam vivae vocis oraculo, in genere vel i™ 
tam per rec. mem. Eugenium IV, Sixtum IV, Leonem X Paulum lif^' ' 
Paulum IV, et Pium etiam IV, quam alios quoscumque Romanos PonhT"" 
et.am Praedecessores nostros, ac Nos, et Sedem eamdem quomodolibc r 
cessa, confirmata, et innovata, necnon nostras, et Praedecessorum i 
rum, ac alias quascumque desuper confectas literas, quarum omnium te 
res, ac eorumdem Praedecessorum nostrorum nomina, et alia de neo J,T 
exprimenda, ac si de verbo ad verbum, nihil penitus omisso, e . foZ ! 
lllis trad, a obscrvata, inserti forent, etiam praesentibus pro suffic n , 
express.s haben volumus, auctoritate Apostolica tenore praesentium perpet 
approbamus, et confirmamus, illisque perpetuae, et inviolabilis faS 
robur aducimus, eaque perpetuis futuris temporibus inviolabiliter observari 
debere, ac Fratnbus, Superioribus, et personis Ordinum huiusmodi, necnon 
alns qu.buscumque quos illa concernunt, suffragari debere, seu possevolu- 
mus. Necnon privilegia, immunitates, facultates, libertates, indulta, dispen- 

modo^r" 115 *' "?' Ct graliaS ' tam Spid,Uales °= uar " tem P™K 

«tensio, i!TJv qU C ° nCeSSa SUnt ' etl ' am PCr Viam com ™nicationis, e« 
extens onis, achve. et passive, inter se, et alios quoscumque Ordines respe- 

c vc, de novo conced.mus, illaque omnia, et singula ad do.nos, et loca quae- 

(|uarumcumque, ac 

27L ° ° rdl f nC nuncu P atarum Congregatione viventium diclo- 
Necnoii <»n pneitrtw ' hactenus et in posterum recipiend, 

rum nL« T" PerS °^ S ' Ct DOna> etiam si Privilegiorum, et aliarum gratia- 

ZZs Z °r a ? Cn S ° riginalia ' propter ten 'P° ris antiquitatem, ve. 
rJ^?* dep T d,ta dummodo de eis alias legitime con- 

siu, extenchmus, et ampliamus. 

?B»n E p $iC '"i Praemissis omnibus . et singulis, etc. 
IBull. Rom., tom. 4, II, p . 373-379). 



122. 

S- Pius V, const. Ex supernae, ,6 au* ,567. 

^SSi JSffSSt r bitrio Dominic ° praesi idcntcs ' in,er 

bfre censemus iilam m,mster, °. nostri pastoralis officii Nobis incunv 
quas sub suavi Rdlrinnfc T~ personari,,n q«animlibet, carum praesertim, 
bcre conspicimus f l Ugo sedlllum m dies Altissimo famulatum exhi- 
1,1 Pcrsonae i psa ' e X"' Ct qu,etl rite consulltur, libenter amplcctimur, ac 
laetentur, g rato intendimi«° P - 3 N ° bis ' ?ratias ' et favores re P ortasse 
favorabilitcr impartimur ^l™' K h ' 8 nostri Past°ra»»s officii partcs 
in Domino salubrit cr expedr porum °. ,,alit ate pensata, id perspicimus 



Romuni Pontifices 



221 



" 7t«Hlrfem a Nobis emanarunt literac tenoris subsequentis: 
§ I. Nuper siqu'" L '" 

* ^EX^ est insertus supra, in N. 121. 

E Ueinde pro parte dilectorum filiorum Canonicorum Regularium 
}, i Auaustini Congregationum Lateranensis, et S. Salvatoris, ac 
° r' S s OHmbrien, et Monacorum S. Benedicti Congreg., et Ordinum 
S " n Montis Oliveti, Vallis Umbrosae, necnon etiam Congreg. Cister- 
^Tet Carthusiensis necnon S. Hieronymi Hispaniarum, ac Camaldulen. 
Ttamim Militiae iesu Christi Reformatorum nuncupatorum Regni Portu- 
„ Nobis nuper exhibita petitio continebat, quod ipsi etiam mxta eorum 



Cffi 
I 



I12C 1 lUL/lJ uyjfvi — - 1 

ujuslibet regularia instituta, tum vita eorum exemplari, tum doctnna, ac 
erbi Dei praedicatione, aliasque summis eorum laboribus, et studiis anima- 
mm salutem ac Sanctae Sedis Apostolicae dignitatis, et auctoritatis augmen- 
lum hactenus semper procuraverunt, et in dies circa hoc tam laudabile mini- 
sterium magis, ac magis versari non cessantes, sibi favente superni Nunnnis 
juxilio, suavissimum cunctisque fidelibus gratissimum suae probitatis, et dili- 
gentiae latius diffundunt odorem, pariterque in vinea Domini laborare non 
desinunt; ac proinde eos aliqua ratione indignos censeri non posse, quin 
ipsi quoque gratiarum, facultatum, privilegiorum, et aliorum praefatis fratri- 
bus Mendicantibus concessorum participes fieri, necnon Monasteria. etiam 
Monialium, et alia loca quaecumque ad gratias, facultates, privilegia, ac alia 
in eisdem praeinsertis litcris contenta quaecumque extendi, ac illis gaudere 
debeant. Quare pro eorumdem Canonicorum, Monacorum, et Fratrum parte 
Nobis fuit humiliter supplicatum, ut eorum statui, et tranquillitau consu- 
lentes, eos et eorum singulos, necnon suorum Ordinum, et Congregationum 
Monasteria, etiam Monialium, ac domos, et loca alia quaecumque, ad decla- 
rationes, statuta, exemptiones, voluntates, prohibitiones, approbationes, exten- 
siones, ct decreta, ac alias gratias, facultates, et privilegia quaeque praedictis 
Fratribus Mcndicantibus concessa praedicta, ita ut illis omnibus, et singulis 
«que.et pariformiter absque ulla penitus differentia, frui, et gauderc possint 
tt debeant, extendere, et quatenus opus sit, illa cis de novo concedere, alias- 

que sibi dcsuper opportune providere, de benignitate Apostolica digua- 

remur. 

§ 3. Nos igitur qui omni, qua fieri potest ratione commodiori persona- 
quarumlibet, praesertim Deo dicatarum animi quietem sinceris exopta- 

mus affectibus, singulos Canonicos, Mouacos, et Fratres praedictos a qui- 
usv ' s «nsuris, et poenis Ecclesiasticis, quavis occasione latis, si quibus 

mnodati existunt, ad effectum praesentium dumtaxat consequendum, harum 
absolventcs, et absolutos fore ccnsentes, huiusmodi supplicationibus 

Kinati, Canonicos, Monacos, et Fratres praedictos, si profcssionem regu- 

i2 ' UXta e ° rUm statuta ' et 'audabiles consuetudines, ac privilegia, et 
u a eis concessa emiserint respective, illorumque Monasteria, etiam f>\o- 
'UtutT' nCC " 0n domos » et 'oca alia quaecumque, ad singula declaratioues, 
inxb ! r lmmu,litatcs ( a contributione Seminariorum paupcrum Clericorum 
aecnon ikc IO " Cm diCU ConcilU Tritle »t'"' erigendorum, et instituendorum, 
" subsill iorum Apostolica auctoritate pro tempore impositorum, ac 



222 



Romani Pontifices 



quaestuatione eleemosynarum dumtaxat exceptis) exemptiones, volu 
prohibitiones, approbationes, extensiones, decreta, et alia quaecuniq J 
tias, facultates, et privilegia eisdem Fratribus Mendicantibus, ut praef' ^ 
concessa, et facta, ac alia in praeinsertis literis contenta, et inde sccuta 
cumque, dicta auctoritate Apostolica tenore praesentium perpetuo ex Ji Ua , e * 
mus, et ampliamus, illosque declarationibus, statutis, exemptionibus voh. 
tatibus, prohibiHonibus, approbationibtis, extensionibus, decretis 'et T 
grat.is.facultatibus, et privilegiis huiusmodi pariformiter, et absque ull'a oenit 
differentia, prout dicti Fratres Mendicantes utuntur, potiuntur et gaud nL 
ac uti, potiri, et gaudere poterunt, libere et licite uti, potiri, et gaudere posse. 
atque debere; illaque omnia. et singula sibi, eorumque Monasteriis, domibu< 
e tocs hu.usmodi, eorumque superioribus, et personis quibuscumque quas' 
ilia conccrnunt, et pro tempore concerncnt, suffragari, necnon tnodo et 
forma qu.bus praedictis Fratribus Mendicantibus concessa, et facta sunt con 
cessa factaque esse; necnon ad singula Monasteria, domos, et loca quaecum. 
que d.ctorum Canonicorum, Monacorum, et Fratrum, necnon Monialiura 
Congregationum, et Ordinum praedictorum in Congregatione viventium' 
extensa, et ampliata censeri. 

§ 4. Sicque in praemissis omnibus, et singulis, etc. 
(Bull. Rom., tom. 4, II, p. 379-381]. 



123. 

S. Pius V, const. Romani Pontificis, 30 aiifc. 1567. 

Romani Pontificis providentia circumspecta ad ea sollicitudinissuaepartes 
pot ssimum convertit, per quae singulis Ecclesiis debita obsequia, et opportuna 
subv e n tlonis auxUIa minime subtrahantur. Cum itaque, sic.t accepimus, non- 
nuii Hatriarchae, Archiepiscopi, Episcopi, et Abbates, seu Commendatarii, 
* enef ' C,a EccIesia stica obtinentes, proprii honoris, et salutis imnte- 

! 2I PraetCXtU hcaIta *"'n testandi eis per Sedem Apostolicam con- 
oarl 2' p T""" U " iniiS volu "^tibus res sacras, ac vasa, ornamenta,et 
Ecde s^ t Cclcs,astlca . a'"q"e cultui divino dicata quandoque ex fructibus 
qu ibu n f T aCqUiSita> n ° U EcC,esiis ' et Monasteriis, ac beneficiis, 
pmTn nm. rT " ^ " 5 Pr ° VentUS ™™^™s, et stipendia acce- 
S „do nn„ r n,l ' '* . h0ne8taM «""«taneum foret, sed aliis locis, etiam 
3P2 cZ P "V C mterti,,rn eomm conaanguineis, et affinibt.s relin- 
taHnw spoUonmr Ap ° St0,icae Collectores praetextu, quod illa sub appel- 

eiusdem Camerae spo,ia et pcr " 

«criorum et bon.f max,n,um «'feionis dedecus, ac Ecclesiarum, Mona- 

^lft:^^^^^' ac re,inquentium 

Ecclcsiaruml >S e t a Mo S n b ast , SCa " tIa,isc l uc huiusmodi providere, ac singularum 
quorumlibet saluti cbnmi» ^* •** benefic ' ™ni indemnitati, animarumque 
de Apostollcae potcstJu . vo,entcs - Motn proprio, et ex certa scientia, «C 

Potcstat.s plemtudinc hac nostra perpctuo valitura Constitu- 



Romnni Pon/ifit 



223 



• lU s ordinamus, decernimus, et declaramus, quod de cctero omnia 
tione sta rna ' menta , et paramenta, ac vasa, necnon Missalia, et Oradttalia, 
et singu» ° r ^. c{ Musicae a liquae quomodolibet nuncupati libri, et aliae 
ac Cantus auri> ct argent j f ac quaecumque alia bona per quoscumque 
ressacra a ' s Archiepiscopos, Episcopos, Abbates, seu Commendatarios, et 
^Tuoscunique, qttaecumque, ct qualiacumque beneficia Ecclesiastica, cum 
et sine cura, saecularia, et quorumvis Ordinum regularia, in titulum, 
0,13 e mn)cn dani,'aut alias quomodoiibet obtincntes, quocumquc ttomine, vet 
|o°censeantur, etiam si de illis, et eorum qualitatibus specialis, et expressa 
"entio habenda foret, ad usum et cultum divinum, etiam in eonim privatis 
Tdibus, et CapelUs, vel Oratoriis destinata, tcmpore eorum obitus ex testa- 
lcnto vel ab intestato rclicta, sub quibusvis facultatibus testandi, et alias 
disponcndi de bonis per eos ex altari, vel alias quomodolibet acquisitis, per 
quoscumque Romanos Pontifices Praedecessores, et Successores nostros, afc 
Nos sub quibusvis tenoribus et formis, ac cum quibusvis clausulis, et decretts, 
etiam Motu proprio, et alias quomodolibet concessis, et concedendis, minime 
comprehendantur, nec sub appellatione spoliorum veniant, sed ad singulas 
Ecclesias, Monastcria, etiam Conventu carentia, et beneficia huiusmodi, in 
quibus resederint, aut quibus praefuerint, seu quae alias obtinuerint, omnino 
spectent, ct pertineant, ac spectare, et perlinere. 

§ 2. Illaque post eorum obitum eisdem Ecclesiis, Monasteriis, et bene- 
ficiis, etiam si in Romana Curia, et procul ab illis decesserint, vel ad illa 
numquam acccsserint, etiam si antea Ecclesiarum, et Monasteriorum regimini 
cesserint, vel beneficia huiusmodi renunciaverint, eo ipso applicata, et incor- 
porata sint, ct esse censeantur. Ita quod liceat illis defunctis, in eisdem 
Ecclesiis, Monasteriis, et beneficiis successoribus, ac Ecclesiarum, et Mona- 
steriorum huiusmodi Capitulis, et Conventibus respective, illa propria auc- 
toritate libere apprehcndere, ac eorum Ecclesiis, et Sacristiis applicare, et 
Incorporare. • * w • .' -«- ■-• i> > ; *^*M»»v 1 tp^# 

§ 3. Ac quaecumque donationes, ac relicta, et legata, testamenta, et codi- 
cilli, et aliae ultimae voluntates, seu spolia desuper, contra praesentis Con- 
stitutionis nostrae tenorem quomodolibet pro tempore facta, quoad prae- 
missa, nulla et invalida, nulliusque roboris, et momenti existant, ct personis, 
etiam Ecclesiasticis, seu locis, etiam piis, aut Ecclesiasticis aliis quibuscumque, 
ln quarum, seu quorum favorem pro tempore facta fuerint, minime suffra- 
gentur, nec per ea eisdem pcrsonis, seu locis, vel aliis Ecclesiis huiusmodi 
»liquod itts in rebus praedictis, vcl ad illas acquiri posse. 

§ 4. Quinimmo res sacras, ac alia bona pracdicta quocumque nomine, vel 
hhilo pro tempore detinentcs, ad illa Ecclesiis, et Monasteriis, ac beneficiis, 
per defunctos quomodolibet acquisitis, ut pracfertur, iuxta praesentium teno- 
rem realit er, et cttm effectu restituendum, et consignandum, quibusvis dispo- 
« lonibus de illis in contrarium quomodolibet factis minimc attentis, omnino 
fneantur, et ad id pcr censuras, ct poenas, etiam furti, et sacrilegii, ac alia, 

6*V rcmcdia opportuna cogi, et compelli possint, et dcbcant. 
stol l nsuper ne deinceps contingat insolentia spoliorum Camerae Apo- 

,Cae Co,,c ctonim, vcl subcollectortim aliquas Ecclesias, nec homitnim 



224 



Romani Pontifices 



quemquam damno.et iniuria affici, nec cuiquam de cetero vertatur in dub' 
quae res habendae sint nomine spolii, simili modo statuimus, decernin 
declaramus, quod quaccumque scamna, cathedrae, arcae, et etiam ligne 1 " 3 '! 
lapideae, etiam marmoreae, mensae, et tabulae, ac quaecumque dolia, seu^a 
vinaria vacua, et alia similia supellectilia domestica per quosvis presbyt ^ 
seu clericos ab humanis pro tempore decedentes, tempore eoruni obitus° S ' 
Ecclcsiis, seu eorum domibus Ecclesiarum earumdem, vd alibi ubivis locll! 
rum relicta, etiam si ex fructibus, et proventibus beneficiorum, quae dum 
viverent, obtinebant, acquisita fuerint, sub spoliorum appellatione mi n i me 
veniant, nec pro spoliis ullo modo reputari possint. 

§ 6. Praeterea quod nullum spolium Camerae praefatae fieri, nec quic- 
quam a quibusvis spoliorum Camerae huiusmodi Collectoribus, vel subcol- 
lectoribus exigi possit per obitum illius, qui dum viveret, unum, vel plura 
beneficia Ecclesiastica obtinuerit, cuius, vei quorum simul fructus, retidiius 
et proventus, triginta ducatorum auri de Camera secundum communem aesti- 
mationem, valorem annuum non excesserint, aut qui pensiones annuas supcr 
quibusvis fructibus Ecclesiasticis usque ad dictum valorem annuatim perce- 
pent, dummodo tamen is se ab omni illicita uegotiatione, et a sacriscano- 
nibus proh.bita abstinuerit. Ita quod si quis dictorum Collectorum aliquid 
ex boms quorumvis defunctorum, qui similia beneficia obtinuerint, seu similes 
pensiones perceperiut, practextu spoliorum eiusdem Camerae percipere, aut 
alias contra praesentes nostras literas attentare praesumpserit, ad totalem 
bonorum per eum perceptorum restitutionem teneatur, ac ad viam iuris, 
et.am per s.m.les censuras, et poenas, cogi, et compelli possit, et debeat. 

& 7. D.stnct.us mhibentes quibusvis Camerae praefatae spoliorum col- 
lector.bus, nunc et pro tempore existentibus sub indignationis nostrae, et 
pr.vat.oms eorum officiorum poena, ne in omamentis, et paramentis, ac 
vas.s et hbr.s praefato cultui divino dicatis, ac alias in rebus sacris, necnon 
supellect.l.bus praefatis quomodolibet se intromittant, nec in eorum invenla- 
rns tamquam spoha redigant, seu describant, sed ornamenta, et paramenta, 
necnon vasa et libros, aliaque divino cultui dicata huiusmodi Ecclesiis, et 
Monasterus, Capellis, et aliis beneficiis huiusmodi, eorumque Rectoribus, et 
»»« P««atis hbere admittant, et consignent, ac consignari faciant cum effectu, 

11 t Ct f PraCdiCta in locis ' «W constiterint, relinquant. 
cumn» 'i i- n ? CS S ' C P raemis sis omnibus, et singulis per quos- 
e enmm T5\ «««ntawlo*, quavis auctoritate fungentes, sublata eis 
ritate iudio C V?" a ' iter iUllicandi ' et i^erpretandi facullate. et aucto- 
auo. ef, " iri debere ' 3C irritum ct qufcquid secussuper 

rj' qUaV !; «uctoritale scienter, vel ignoranter contigerit at.entari. 

rali Audito e S *** Curiae «lusaruni Camerae Apostolicae gene- 

Pontilicalem , h 22 " • S"*™™ ° rdi " arii *. ac maiorem dignitatem post 
pore oblinTntibus 7*1 ^WnUibus, et Metropolitan. pro tem- 

fpsi, vel duo aut uxT P ° Stollca scri P ta Motu simili mandamus, quatenus 
cumque, ubi,' e t quandi praesentes Hteras, ct in eis contenta quac- 

praemlssis interesJ i,„°k ° PUS fuerit ' °. uo,ies P™ parte quortimcumque in 

C h »* n ««™i ut praefertur, fuerint requisiti, solemnitcr 



Romani Pontifices 



223 



>isque in praemissis efficacis defcnsionis praesidio assistcntes, 
publicintes. «HT praesentes literas, et in cis contenta quaecumque 

[jciant auct ^ s i n gu1os, quos literae ipsae conceniunt, iiiis pacifice 
Brmiter obsc n rmjltent es eos desuper quomodolibet indebite molestari. 
^'dictTres auctoritate nostra appellatione postposita compescendo. 
s 10 Non obstantibus Apostol.cis, ac in Provincialibus, et Synodalibus 
I" editis generahbus, vel specialibus Constitutionibus, et Ordinatio- 
^"necnon Ecclesiarum, et Monasteriorum huiusmodi iuramento, confir- 
" rone Apostolica, vel quavis firmitate alia roboratis statutis, et consuetudi- 
ma ' facu |tatibus testandi, aliisque privilegiis, indultis, ct litcris Apostolicis, 
Ibusvis concessis, approbatis, et innovatis, etiam si de illis, eorumque totis 
lenoribus, specialis, et expressa mentio facienda esset, illorum tenores pro suf- 
ficienter expressis habentes, illis in reliquis in suo robore permanentibus, 

ceterisque contrariis quibuscumque. 

§ 11. Volumus autem quod si aliquis ex Patriarchis, Episcopis, Abba- 
tibus, seu Commendatariis, et aliis beneficiatis praefatis pluribus Ecclesiis, 
ku Monasteriis, pro tempore simtil, vel successive praefuerit, scu plura 
beneficia obtinuerit, ornamenta, et paramenta, ac res, et bona praedicta ad 
illa omnia, habita ratione fructuum, et temporis quo eadem beneficia pos- 
sedit, omnino pertineant, et proportionaliter inter ea dividantur. 

[Bull. Rom., tom. 4, II, p. 394-396]. 



124. 

S. Pius V, const. Ex omnibus afflictionibus, i oct 1567» 

errores Michaelis Baii, damn. 

[Cf. infra, in N. 221, Urban. VIII const. In emincnti, 6 mart 1041, § 1-3]. 



125. 

S. Pius V, const. Quanta Ecclesiae, 1 apr. 1568. 

Quanta Ecclcsiac Dci incommoda ontni temporc attulerit, et nunc quo- 
Wie magis afferat ministrorum in cam ingressio vitiosa, iam late perspi- 
junl, et cum mocrore expendant Praesules omncs, et Pastores, quando 

«c pernicies cetcrarum omnitim maxima, tam mnltas Orbis Ecclesias impie 

vwlariL 

§ 1. Quia vero hoc malum cum In ceteris frequens, tum maxime in 
neficiortim, et officiorum Ecclesiasticorum dimissione admittitur, nemini 
Wtehf** 96 dcDc1, t,uod P eri,ulc de reprimendis quotidianis fraudibus, 
Wtnri nm " * rc0,uentiores internoscunhir, certam aliquam rationem tandem 
huius ' ,- nostri P arles in prohibenda omnibus interim resignationum 
' acceptione paulo severius interposuerimus, omnesquc benefi- 



226 



Romani Ponti/ices 



ciorum intcrim resignandorum dispositiones, quae fierent, in irritum 
caverimus, ac etiam decreverimus, nullum per eas in illis ius, neque tituU^°" 
vel coloratum, tam in petitorio, quam in possessorio ipsis provisis tribuer'' 
quin etiam eos ad illa deinccps obtinenda perpetuo inhabiles fore. Collatores 
vcro alias in illorum dispositione, etiam tamquam devolutionis iure sese inter 
ponere non posse, sed de eis ut vere vacantibus, sive per Romanos Po^ 
tifices, sive alios collatorum eorumdem Superiores uti praeventum esset' 
libere provideri. 

§ 2. Nunc autem intendentes institutum hoc nostrum, quo sanctuarium 
Domini cupimus illibatum, auctore Domino persequi, ac simul, quantum in 
Nobis est, cavere, ne resignationes ipsae dehinc pro cuiusque arbitrio, nul- 
lisque vel certe levibus causis passim, et temere admittantur, prohibitionem, 
et alia praedicta, ac cetera omnia nostris super his literis contenta eatenus 
relaxamus, ut posthac 

§ 3. Episcopi, et alii facultatem habentes, eorum dumtaxat resignationes 
recipere, et admittere possint, qui aut senio confecti, aut valetudinarii, aut 
corpore impediti, vel vitiati, aut crimini obnoxii, censurisque Ecclesiasticis 
irretiti, aut nequeunt, aut non debent Ecclesiae, vel beneficio inservire; seu 
qui unum illud, vel plura bcneficia obtinuerint, vel quos ad aliud conti- 
gent promoveri ; religionem quoque ingressuri, vel matrimonium contrac- 
tun, si statim postea id re ipsa exequantur; denique cum quis ex aliis casi- 
bus acciderit, qui Constit. fel. record. Innocentii Papae Tertii ' de dimittendis 
Cathedralibus Ecclesiis edita continentur. Qui etiam ob capitales inimicitias 
nequeunt, vel non audent in loco beneficii residere securi. Sed nec horum 
ullus sacro ordini mancipatus, nisi religionem ingressurus valeat ullo modo 
bencfic.urn, vel officium Ecclesiasticum resignare, nisi aliunde ei sit, quo in 
vi a poss.t commode sustentari. Ad haec beneficiorum, et officiorum permu- 
tat.ones adm.ttere, quae Canonicis sanctionibus, et Apostolicis Constitutio- 
mbus permittuntur. 

§ 4. Caveant autem Episcopi, et alii praedicti, itemque omnes electorcs, 
praesentatores, et patroni, tam Ecclesiastici, quam laici quicumque sint, ne 
verbo qu.dem, aut nutu, vel signo, futuri in huiusmodi beneficiis, et offi- 
CU8, successores, ab ipsis resignantibus, aut aliis eorum significatione, vel 
.ortatu dcs.gncntur, aut de his assumendis, promissio inter eos, vel etiam 
intent.o quahscumque intercedat. 

r*\uJ' Ccterurn P rae c'pimus atque interdicimus, ne ipsi Episcopi, aut alii 
tenSim"^ . diS ' Ct ° ffidis resi g" a "dis praedictis, aut suis, aut admit- 
mu inl ? SangU,ne,S ' affinibus> vel ^niiliaribus, etiam per fallacem circuitum 
ac : i ZTnl™ J? ^™™* collationum audeant providere; quod si secus, 
cumq u m tel qU / raCter ' VC ' COntra formam pridictorum ft.crit a quo- 
non q habe ; mere ^**™- totum ex nunc vires, et effectum decernimus 

flcioLm^U^ Ut in eo quo deliquerint puniantur, a bcne- 

■ officorum collatione, necnon clectione, praesentatione, confir- 

1 C. 10, X, de renunclathne I, 9. 



Rotmini Pontijiccs 227 

- _ m — ^^^^^^^— ^^^^^^^— ^ 

nstitutione, prout cuique competierit, tamdiu suspensi rema- 
matione, et i rcnijssjoncm a R mano Potifice meruerint obtinere; et qui 
neant, donec^ rc^ rcC eperint, eos praedictis poenis volumus subia- 

Ulia Frnihilominus in cos, qui sic suspensi conferre, eligere, praesentare, 
CtK " vel institucre, ausi fuerint, excommunicationis quo ad personas, 
confirmare^ ^ e( Convc , nu s, a divinis suspensionis sentcntias ipso 

qU ° ^^onuibamus: quibus etiam nullus alius quam ipse Romanus Pontifex, 
flCl ° bsolutionis, sive relaxationis gratiam (excepto mortis articulo) valeat 
imVrtire. Prohibitionc, et literis nostris praedictis nihilominus in cetens 
_:u.„ r,prnpfuo valituris. 



omnibus perpetuo val.tur.s. 
§ 7. Non obstantibus, etc. 
[Bull. Rom., tom. 4, III, p. 10, 11]. 



126. 

S. Pius V, const. Quamvis, i iun. 1568. 

Quamvis a Sede Apostolica, ad quam negotiorum multitudo undique 
confluit, curis omnino plena innumeris nonnulla interdum ex iustis causis 
concedantur, quae successivis temporibus in publicum detrimentum, et alieni 
iuris praeiudicium tendere noscuntur, non debet reprehcnsibilc videri, si 
Romanus Pontifex, ad cuius providenliam pro debito pastoralis officii spe- 
ctat super iis debite providere, illa rationabilibus, et iuridicis supervenien- 
tibus causis deinde cognttis, quandoque revocat, et annullat, ac in statum 
redigit rationis. 

§ 1. Sane cum fide digna plurimorum relatione non sine animi nostri 
molestia intellexerimus, nonnullos Comites Palatinos, ct diversos alios prae- 
textu facultatum sibi a Romanis Pontificibus, et Scde Apostolica concessarum 
quamplurimos, tam laicos quam clericos, tam iure civili quam canonico, et 
Theologia, nullo, aut non debito examinc praevio, indoctos, et inhabiles, 
Doctores, Licentiatos, et Magistros creasse, et promovisse, uti ad dignitates, 
ceteraque beneficia Ecclcsiastica facilius assumereutur, et de eis provide- 
«ntur, in animarum suarum iacturam, ct quainplurimorum scandalum. 

§ 2. Nos huiusmodi scandalis, quantum in Nobis est, obviare, et alias, 
ne de cetero inhabiles ad httiusmodi gradus admittantur providere volentes. 
Motu proprio, non ad alicuius super hoc Nobis oblatae petitionis instan- 
him, sed ex mera dclibcratione, et ex certa scientia nostris, ac de Aposto- 
»cae potestatis plcnitudine hac nostra perpctuo valitura Constitutione, omnia, 
« smgula facultates, et indulta eisdem Comitibus, ac etiam quibusvis Offi- 
C ^ lum Romanae Curiac Collegiis, singulisque aliis personis cuiuscnmque 
«ras, gradus, ordinis, et praecminentiae existcntibus, ad Doctoratus, Licen- 
'jiiirae, et Magisterii gradum promovendi per quoscuinque Romanos Pon- 
^ c ^ Praedecessorcs nostros, et Scdem Apostolicam, ac ctiam Nos etiam 
eonr' SCic " tia * et P° tes tatis plenitudine similibus qtiomodolibct conccssa, 

Irma <a. et innovata. illorum tenores nracscntibus pro exprcssis habcntcs. 



228 



Romani Pontifices 



auctoritate Apostolica tenore praesentium perpetuo revocamus 
aunullamus. ' cassa »ius, <| 

§ 3. Ac decretis Concilii Trideutiui inhaerentes, decemimus ■»» a 
ramus, eos qui a Comitibus, et aliis praefatis promoti fuerunt auoad 
tates, ceteraque bencficia Ecclesiastica, nulla gradus praerogativa (rni J ' * 
dere posse, vel debere. el 8 au " 

§ 5. Et sic in praemissis omnibus, etc 

[BulL Rom., tom. 4, III, p. 15, 161. 



127. 

S. Pius V, const. Cupicntes, 8 hil. 1568. 

rum? a h!r ntCS P T "° Stri PaSt0raUS ° ffidi mUnere Christifidelium anima- 
ranr sa u ,, quantum cum Deo possumus, salubriter consulere, Parochi . 

hbu E clesns ab earum Parochis, prout tenentur, in divinis debite, et . 
dabihter deservm, mhaereudo etiam decretis sacri Concilii Tridentini. 
d, LL . U Pr ? n ' ' Ct " mm de,iberat ione, certaque scientia nostra, ac 

t^T^Z sta ! ,s p D tenitudine hac nostra W*« «™ CoiS^ 

dSaHrShf. gU 08 ReCt ° reS Parochia,iu <" Ecclesiarum cuiuscumque 
«SSSiSJW^ ° rdiniS ' COndmon!s ' et Praeeminentiae fuerinV «. 
Orbis D r h 8mS ; ( r ° VlnCiiS ' Civitatibus . Dioecesibus, ac aliis Chris.iani 
dienitatem 11 TOnW8 ^ ntes ' aui P»™hialem Ecclesiam, ac Canonicatun,, aul 
pShSlhf. r°, St ' 0ntificale '" "«iorem, seu principalem in quib svis 
^S^^^i^ VC ' Cathe dra.ibus, seu Co.Iegiatis Ecc.esiis, 
pens 1: ° p maUe beneficiuni Ecclesiasticum, etiam quarumcumque dt 
Nobis SSEL T S , P ° ntificibus Praedecessoribus nostris, seu etiam a 
per x n n, . 0d0Hbet im|Jetratarum » ac "^rum Aposto.icarum des, 
SoSZt?". ' qU3S 0, " neS haC praesenti Constitutione abolemus,et 
dobTat I; SeU r qU0CUmQUe aIi0 P«etextu obtinent, cum prima, et praecipua 
m" dTv ,r d c^ a T arUm ' e0S 30 resi dendum in Ecclesia Parochiali, et ibi 
S e orum officio fungendum omnino tenen, 

etiam Um«n.-,m a . ,• PCr Eo,sco P os . et aliorum Iocorum Ordinarios, 
s Su ac „ £ lf3 °"T SeUiS deIe ^ atos > sub sententiis, et censuris Eccle- 

rum 3 . ,0 e ° rUm dedarandis ' ac etiam privalionis ** 

cumquc aoDellaHnn/ T"" °« uorun,cu mque beneficiorum pocnis, qua- 

^ltaCS^ C ° gi ' Ct C ° mpel,i posse - et debere auctori, ' 1,C 
*meo sic -iSd^teTi ? r - S o U,mUS ' praeci P iluus . et ordinamus. Eos 
redditus, et mZS J Parochialibus, omnes, et singulos fructus, 

cuiuscumque beneficii r Canonicatus sui . vel dignitatis, seu alterius 
quae ex iusta csiim ,u » P dumtaxa * quotidianis distributionibus, et a.iis, 

§ 2 - S.cque p er "„ * PCrcipere nou solent, lucrari volumus. 
Palatii ApostoUci Audito ,qUC ° eS ' et Cor »™ssarios etiam causarum 
cuilibct quavis aliter fodS r C 7 R ' E Cardinalcs, sublata eis, et coruffl 

nu., et "iterpretandi facultate, interpretari, iudi- 



Romani Pon/i/iccs 



229 



, fjn , ri de bere, necnon irritum, et inane quicquid secus super his 
quavis auctoritate scicntcr vel ignoranter attentatum forsan est 

3 quoquam q um con tj ge rit attentari, dccerniinus, et declaramus. 

hactenus, vei v 

§ 3 Non obstantibus, etc. 

rauli Rom., tom. 4, III, p. 24]. 



128. 

S. Pius V, const. Horrendum, 30 aug. 1568. 

Horrendum illud scelus, quo pollutae foedataeque Civitates a tremendo 
Dei iudicio conflagrarunt, acerbissimum Nobis dolorem inurit, graviterque 
animum nostrum commovet, ut ad illud, quantum potest, comprimendum, 

studia nostra conferamus. 

§ I. Sane Latcranensi Concilio dignoscitur constitutum, 1 ut quicumque 
Clerici, illa incontinentia, quae contra naturam est, propter quam ira Dei 
venit in filios diffidentiae, deprehensi fuerint laborare, a Clero deiiciantur, 
vel ad agendam in Monasteriis poenitentiam detrudantur. 

§ 2. Verum ne tanti flagitii contagium, impunitatis spe, quae maxima 
peccandi il.ecebra est, fidentius invalescat, Clericos huius nefarii crimiuis 
reos, gravius ulciscendos deliberavimus, ut qui animae interitum non hor- 
rescunt, hos certe deterreat civilium legum vindex gladius saecularis. 

§ 3. Itaque quod Nos iam in ipso Pontificatus nostri principio hac de 
re decrevimus, 2 plenius nunc, fortiusque persequi intendentes, omnes, et 
quoscumque Presbyteros, et alios Clericos saeculares, et regulares, cuius- 
cumque gradus, et dignitatis, tam diruin nefas exercentes, omni privilegio 
clericali, omnique officio, dignitate, et beneficio Ecclesiastico praesentis cano- 
nis auctoritate privamus. Ita quod pcr Iudicem Ecclesiasticum degradati, 
potestati statim saeculari tradantur, qui de eis illud idem capiat supplicium, 

quod in laicos hoc in exitio devolutos, legitimis reperitur sanctionibus con- 

'titutum. '->."■•■■.■..-' . 1|4 ^*%HM«ii. 

Nulli ergo, etc 

[Bull. Rom., tom. 4, III, p. 33]. 



129. 

S. Pius V, const. Romanus Pontlfex, 14 oct. 1568. 

in hu° manUS Pon,ifcx sacroruni Conciliorum auctor, et interpres, illa quae 
cn ' Us, " odi Conciliis a prudcntibus patribus in Spiritu Sancto legitime 
Pegatw salubriter sancita sunt, pro sui pastoralis officii debito, cum 

' C, 4 Y A 

'Consl r excesslbus PraeMorum et subditorum, V, 31. 

• Cimi primum, 1 apr. 1566, § 11. - Cf. supra, in N. 111. 



230 



Romani Pontifices 



acquitas, honestas, et decus suadet, sicuti declarare, et moderari, ii a »• 
ad alios casus extendere consuevit. ' lam 

§ I. Sane cum nou deceat divino ministerio adscriptos cutn ordi 
dedecore mendicare, aut sordidum aliquem quaestum exercere, a sacro Tri! 
dentino Concilio inter alia decretum fuit, 1 ne quis deinceps Clericus sae" 
laris, quamvis alias moribus, scientia, et aetate esset idoneus, ad sacros OnT 
nes promoveretur, nisi prius legitime constaret eum bencficium Ecclesiasticum 
quod sibi ad victum honeste sufficeret, pacifice possidere, vel alias ordi' 
nari non posset, nisi iuxta decreti ab ipso Concilio desuper editi formam 
et tenorem. 

§ 2. Cum autem nulla in huiusmodi decreto Religiosorum Clericorum 
mentio facta fuerit, ac propterea nonnulli, uti moleste accepimus, certorum 
Ordinum Religiosi, seu Canonici, vel Clerici, intra claustra Monasteriorum, 
seu domorum more regularium in communi viventes, qui numquam, seu 
non nisi ad certum tempus professionem emittunt, et ex claustro exire, veldi- 
mitti, et ad saeculum redire libere, et licite possunt, Religionis praetextu tilulo 
sufficientis beneficii, nec iuxta dicti decreti tenorem, ad sacros Ordines se 
promoveri praetendunt, et a nonnuliis Episcopis passim promoveantur, atque 
mde plerumque illud inconvenicns eveniat, ut sic promoti, et e claustro 
exeuntes, et per saeculum vagantes, vel mendicare, vel sordidum quaestum 
exercere, non sine ipsorum dcdecore, ac Ordinis vilipendio, et quampluri- 
moruin Christifidelium scandalo cogantur. 

§ 3. Nos igitur, qui singulorum Dei ministrorum honorem, et decus, 
quantum in Nobis est, sinceris exoptamus affectibus, Motu proprio, et ex 
ccrta nostra scientia, deque Apostolicae potestatis plenitudine, hac perpetuo 
vahtura sanctione, decretum praedictum de Clericis saecularibus loquens, ad 
omnes, et singulos, etiam cuiuscumque Ordinis Clericos Religiosos, sive 
saeculares more Religiosorum viventes in communi, non professos, harum 
sene extendimus, et ampliamus, ac Religiosis, et aliis praedictis non pro- 
fessis, ut ad sacros Ordines promoveri, necnon omnibus, et singulis venc- 
rab.l.bus fratnbus nostris Patriarchis, Archiepiscopis, et Episcopis, gratiam. 
et commumonem Sedis Apostolicae habentibus, ut Ordines ipsos huiusmod. 
Kcl.g.os.s person.s impendere, nisi observata forma dicti decreti Nos virtute 
sanctae obedientiae, et sub indignationis nostrae poena, interdicimus, et 
promoemus, ac contrafacientes per annum a praestatione talium Ordinum 
ipso lure suspendimus. 

§ 4. Statuentes, et decernentes promotiones quarumlibet Religiosarum 

ines huiusmodi contra ipsius decreti Con- 
' m ( f ntln ! formarn . etiam cuiusvis licentiae illis ab Apostolica Sede, vel 
t ia Z,«r° T n m cuiuscumQ ."e dignitatis, status, gradus, et praecminen- 
fute Z <Et 81 UfiCali di?nitate fun 8»"«»r. vel Cardinalatus honore prae 
care" nulu? Sae ' ««utione pracdictorumOrdinum omnino 

altaris' MmSio ^-T' * irritaS sica - ue P romotas personas in 

WmSten0 m,n,strare non posse. Quinimmo ministrantcs, privilegiis. 

1 Sess. XXI. de ref., c Z 



Ronuini Pontifices 



231 



' TTTu^miita^ & ai '" s C,ericis concessis omnino P ri " 

jxemptioniDus. a | iasqU e In dicto decreto contentas poenas eo ipso 

vari, et irre S ulfl '\ ii: a Roma no Pontifice, vel in mortis articulo minimt 

incurrere, a qmbus nwi a «v 

Sb t5 P0 N S onobstantibus, etc. 

[Bull. Ro'n, tom. 4, III, p. 46, 47]. 



130. 

S. Pius V, const. Intolerabllls, i ian. 1569. 

Intolerabiiis multorum perversitas, qui Sacrosanctas Constitutiones novis 
auotidie fraudibus eludere nituntur, saepe illarum auctores in uccess.tatem 
adducit, cautius providendi, quo pertinacium animi ab unprobis conabbus 
rraviore sanctione postposita reprimantur. .„ ^ . 

' 8 l Bene quidem, et providenter fel. rec Pius Papa IV Praedecessor 
aoster ad tollendam fiduciariae mancipationis beneficiorum Ecclesiasticorum 

corruptelam, statuit, et decrevit. 

Ut supra in const. Romanum Pontificem. C/. N. 106. 

§ 2. Verumtamen propter improbas multorum cupiditates praedictas, 
quae ad purgandam hac pernicie Ecclesiam, et animarum salutem ab ipso 
Praedecessore edita sunt, in multis deprehendimus viam apperuisse gravius 
delinquendi. Siquidem cum frequentibus plurium querelis pridem concitati, 
quod Iudices in causis huiusmodi confidentiarum expediendis remissiores 
essent, omnes, et singulas causas ipsas ubicumque, inter quoscumque motas 
ad Nos advocavissemus, ac omnimodam huiuscemodi causarum, praesentium, 
et futurarum, rerumque omnium ex ipsis resultantium cognitionem Nobis, 
et Successoribus nostris reservavissemus, et super quibusdam coram Nobis 
processum fuisset, variis inde, nec levibus coniecturis intelleximus, vitium 
quidem confidentiae occulte irrepsisse, sed plerisque causis praesumptiones, 
«t coniecturas, qtiae ad illud probandum deducuntur, minime sufiicere, 
eiusque rei causa plurimos, qui ante literarum praedictarura editionem huius- 
modi confidentias exercebant, ubi cognoverunt obstructam veritatem propter 
difficultates probandi in iudiciis confidentias ipsas, contempta Constitutione 
praedicta, Ecclesias, Monastcria, et beneficia sic recepta, ut prius retinere, 
»lios fructus, pensiones, et alias res accipere, alios eorum excmplo ad similia, 
«« graviora fidentius commovcri. Multi enim ipsa beneficia iure retinere 
nequeuntes, alii ne cogantur ad sacros Ordines, ad residentiam, ad inceden- 
dum i n habitu Clericali, ut ad bellum proficiscantur, ut inimicos occidant, 
1111 "t alieno nomine lites agant, aut defendant, alii propter crimina inca- 
paces ' qui^lam ut purgato dclicto vet absolutione consecuta, illa repetant, 
in alios deponunt, et in plerisque fructus ipsorum aut eis ministran- 
ur . aut quibus ipsi statmint, saepc laicis, et inhabilibus. Plcrique vel senes, 

,nf| rmi, ut beneficia in domibus suis perpetucnt, iila renunciarunt, et 
«"unciant in alios. qui vel profanam familiam ccdcntium de fructibus 



232 



Romani Pontificcs 



Ecclcsiasficis alant, vel illa etiamnum infantibus, aut nascituris 
facto interdum circuitu retrocessionis, cum reservatione fructuum 
rerum, aut accessu, praescrtim ab illis, qui praestandorum iuriu.n cT^ 
Apostolicae sunt immuncs; alii aut incapaces, aut aliis beneficiis Fh?' 
sticis onusti, aut Ecclesiastico Ordini sese mancipare refugientes, au m "t 
laici benef.cia Ecclesiastica aliis conferenda procurant, ut de illis oostm i 
ad libitum suum disponatur, fructus etiam percipientes illorum 
plerique Ordinarii, et Col.atores, ac etiam patroni laici curant deponen^ 
benef.cia ut fructus, seu pensiones capiant eorumdem, aliisve faciant 1 
stran. Al.a item permulta eiuscemodi admittuntur, quibus immaculata rerl 
d.vmarum puritas impie violatur, disciplinae Ecclesiasticae nervus dirum D it Ur 
et immmens patratur exitium animarum. v ' 

§ 3 Quare Nos volentes periculosam talium audaciam novi iuris sub- 
s.dio cohibere, praesentium auctoritate statuimus. 

1. Ut si quis quacumque auctoritate, Ecclesiam, vel Monasterium, aut 
ai.ud benef.c.um Ecclcsiasticum qualecumque ex resignatione, vel cessione 
cu.uscumque personae, simpliciter aut cum circuitu retrocessionis, cum 
regressu, vel accessu, etiam sola dimittentis intentione receperit, ut illa, vel 
Ulud et.am m eventum regressus, vel accessus, eidem dimittantur, vel alteri 
postea conferatur, aut illius fructus, vel eorum pars alii vel aliis concedantur, 
vel pens.ones solvantur, ex eisdem haec confidentia censeatur. 

2. It.dem s. Ordinarius, vel alius collator contulerit ante hac, aut con- 
erat m futurum beneficium Ecclesiasticum quovis modo vacans, ea cond,- 
t.one, tac.ta vel expressa, ut postea iu alterum pro arbitrio Collatoris, seu 
altenus cu.uscumque contra iuris communis ordinationem disponatur; sive 
utdc eo prov.sus, fructus illius, vel partcm ad utilitatem vel conferentis, vel 

" de J 3Ut a ,erius reli11 ^'^. et remittat, seu pensionem illi vel 1111$, 

aut lrhl qU0S CO " ator * W* cedens - vel alius P erse - vel alium, scxipto 

lai o ve.M USSe ' SCU Si ^ ificaverit . P e ^o'vat, et pariter si a patrono etiam 
laico vel altcr. praesentatori, seu electori contigerit, aut contingat id fieri. 

soluttn, S ' T° S P raedictae Camerae, aut Carclinalis, aut alius a 

nn.t r " ' PS,US Carr,erae - vel etiam Cancellariae Apostolicae exemptus, 

vel al o b " l 0nem ; CeSSi0 " em alicuius extranei ' de Ecclesia, Monasterio, 
e admiss " i° EccIeSiastico in se - Apostolica, vel alia auctoritate factam. 
1 S ! m, Vel " lud eliam C0I,fectis ^eris Apostolicis, et nosse, 
Sccto ^S. " eUmdem vel ceden.em, modieo spatio 

futum , ' e ri ,, U ° rUm * VCl trium , " e " siu 'n retrocesserit, aut retrocedat in 
"cii vel < 0T Z tr ° CeSSi0ne fniCtus Ecc,esiac . seu Monasterii, aut bcne- 
rcgressus, scu T™ ' SCU quid aIlud su P er ,lis reservatum, sut 

Cardinali, aut al5 exeio dKS! ad "'^ vel il,ud ' j P si ClenC °' VC ' 
4 - Postrcmo P Slt ' fuer 'tvc concessus. 

P»laritate dispensau.m' 5 tT'" 6 absoIulus . aut cum quo supcr irre- 

Monastcrium. vd aUud b f-° reCeperit <I"acumquc auctoritate Ecclcsiam, 
missum delictum aut eont"* , m Ecc,esiast 'cum, quod ante, vel post com- 
casuum confidentiae nnvi . lrre 8^ ,arlt atem dimiserit, in quibus horum 

S 5,1 co "tracta, casusque huiusmodi literis prae- 



Romani Poniifices 



233 



rehendantur, ac si illis speciatim expressi fuissent, licet ipsum 
dictis comp a | tcr i vis tantum partis conscientia sit admissum. 

confiden .a^ . andum vero p| ene confidentiarum abusum, inter alias, ctiam 
raesumptiones, et coniecturae liabeantur legitimae, videlicet 
6 f Si quis post cessam ab se Ecclesiam, vel Monasterium, aut benefi- 
et publicatam resignationem, seu cessionem, captamque a Successore 
^essionem, sese in illa, vcl illo, seu rebus illius, per se, vel alium, scu 
r .° de fact o ingesserit, aut fructus perceperit, aut quicumque Successor 
illi vel eius propinquis, ipsos, aut partem aliquam remiserit eorumdem. 

' 2. Si recipiens beneficium coustituerit dimittentem, vel eius parentes, aut 
propinquos procuratores ad percipiendum, vel locandum fructus beneficii di- 
missi et illi, vel illis de fructibus perceptis, aut percipiendis donationem fecerit. 

3. Si vel sola procuratoris dispositione, vel libris rationalibus mensario- 
rum ex parte dimittentis, expeditio, quae personam recipientis concernit, 
prosecuta sit, simulque expensae pro ea necessariae ab illo factae fuerint. 

§ 5. Denique si quis pro concessione alicui facta, quacumque auctori- 
tate de beneficio ecclesiastico, per se, vel alium, seu alios intercesserit, vel 
ilias in negotio concessionis sese immiscuerit quoquo modo, deinde aliquid 
de fructibus talis beneficii de facto, etiam per manus possessoris, ac etiam 
simplicis donationis titulo perceperit, seu de illo postmodum ad voluntatem 
intercessoris fuerit dispositum quandocumque. 

§ 6. Testes autem de quaque re singulares singulas probare valeant 
praesumptiones, et coniecturas, pluresque huiusmodi praesumptiones, et 
coniecturae plenam probationem faciant in praedictis. 

§ 7. Ceterum criminosi, et ceteri omnes, qui ad perhibendum in casi- 
bus simoniae testimonium recipi possunt, ad praedicta omnia admittantur. 

§ 8. Sed ne quisquam, etiam vana fiducia fretus, non intcndendi contra 
« iudicii, in crimine perseveret, utque hoc malum gravioris censurae stimulo 
'squequaque prohibcaiur, omnes, et singulos qui hucusque Ecclesias, Mona- 
teria, beneficia, fructus, pensiones, aliasve res, intercedente hoc confidentiae 
vitio receperunt, ac retinent, nisi statim ad se reversi, et resipiscentes celeri 
dlmlssione sibi prospcxerint, et qui quid tale admiserint in futurum, etiam 
omnibus, et singulis aliis Ecclesiis, Monasteriis, dignitatibus, administrationi- 
bus, officiis, et beneficiis obtentis, quae pariter sub dicta reservatione compre- 
^ndi volumus, nccnon fructibus, pensionibus, et aliis rebus Ecclesiasticis. ac 
Romanae Curiae, et aliis officiis temporalibus praesentium auctoritate 
privamus, et ad futura inhabiles decernimus, ct in iuris subsidium excom- 
municationis sentcntia innodamus, a qua nullus, nisi in mortis articulo con- 
«ratus, ab alio, quam a Romano Pontifice, absolutionis beneficium valeat 

ln ere. Nos enim advocatione causarum huiusmodi, et reservatione cogni- 
^onis illartmi, rcrumque omnium irule emergcntium, Nobis, et praedictis 
^cessoribus, ut praedictum est facta, causis illis dumtaxat exceptis, quae 
H M COram N0D1S pendere noscuntur, ac etiam iis quas ratione Ecclcsiarum, 
debet 0n t SleriOrUm ' quorurn d 'spositio in Consistorio fieri consuevit, aut 
res p' | :mqilc co,ltra Ordinarios, Collatores, Episcopos, et alios Superio 
Wos » e,ia, n Cardinalcs haberi contigerit, uti iam aliis nostris literis 



234 



Romarii Pontifices 



statutum est audiendis, decidendis, et terminandis, harum serie prorsus 
xata, decernimus, ita deinceps quoscumque Iudices ordinarios, et dele 1*' 
etiam causarum Palatii Apostolici Auditores, ac praedictae Romanae Ecc? 
siae Cardinales, sublata eis, et ipsorum cuicumque, quavis aliter iudicancT 
et intcrpretandi facultate, et auctoritate, ubique iudicari, interpretari, et d" \ 
niri debere, necnon irritum, et inane quidquid secus in praedictis per quo' 
cumque quavis auctoritate, scientcr, vel ignoranter contigerit attentari. * 
§ 9. Quocirca omnibus locorum Ordinariis districtius iniungimus ut m 
suis quisquc Ecclesiis, Civitatibus, Dioecesibus, et locis, etiam exemptis ad 
praedicta studiose attendat, et quatenus illis relaxavimus, in delinquentes 
sevcre animadvertant, si divinae Maiestatis iudicium, dictaeque Sedis censu- 
ram voluerint evitare. In ceteris vero causis, et negotiis (Nobis, et praedictis 
Successoribus exceptis) eosdem Iocorum Ordinarios praesentium auctoritate 
dclcgamus, ut gratia, et favore postpositis, pro se quisque, cum venerit usu< 
contra praedictos omnes sub ipsa exceptione comprehensos diligenter inqui- 
rant, suasque inquisitiones omnes sigillo obsignatas ad praedictam Sedcm 
quampnmum transferant, ut Nos, et praedicti Successores in causis huius- 

decernamus. Nos enim singulis Ordi- 
narns ipsis praedictos omnes, et quoscumque alios etiam exemptos, etiam 
per editum publicum, constito prius summarie, et extraiudicialiter de non 
tuto ad illos accessu, citandi, et monendi, eisque ac Iudicibus ordinariis, et 
delegatis, alusque personis quibuscumquc, ne praedictorum executionem 
quoquo modo impediant, vel alias in illis sese interponant, etiam per similc 
edictum mlubendi, eosdem, ac alios contradictores, et rebelles quoscumque 
per censuras, et poenas ecclesiasticas, ac omnia alia iuris, et facti remedia 
opportuna compellendi, auxilium brachii saecularis, quandocumque opus 
ent, invocandi, ceteraque in praedictis omnibus, et singulis necessaria faciendi, 

Ple " am ' Cl liberam tenore Praesentium concedimus facultatem. 
§ 10. Non obstantibus fel. rec. Bonifacii Papae Octavi Praedecessoris 
nostn de una, et m Concilio generali edita de duabus dietis, aliisque Apo- 
^ol.cis Constitutionibus, et Ordinationibus, quodque Episcopis, Collatori- 

2l , ^ - S Draediclis - ctiani Cardinalibus, vel quibusvis aliis, commu- 
n . ter ve d.v.s.m a pracdicta sit Sede indultum, vel in posterum indulgeri 

hMi, m ,'- qU , ! nterdl ' Ci ' sus P cnd| . vel excommunicari, aut contra indulta 
hu.usmod, ad lud.cmm trahi non possint per literas Apostolicas non facien- 

?o«SL! eXpressam - et ad vc rbum de indulto huiusmodi mentionem, 
vdX^ S PriVilCR '* iS ' indu 'g c ntiis, et Iitcris Apostolicis, generalibus, 
exnrSr ^ q ? r " rnCUmqUe tenorum ^ 15 ^ P" quae praesentibus non 
pracdictis Orrl!" ^ "° n inSerta> effectum Praesentium, aut attributae 
n2 Ui£ Ii: r,SdiC,i0nis W™«°> seu excrcitium, ve. executio 

quibuscumque Uteri8 mc "«o specinlis; ceterisque contran.s 

turis! U " UtenS Praedcccs soris huiusmodi nihilominus in suo robore dura- 
(BulL Rom., tom. 4, HI, p. 67^9]. 



Ronuiru 1'ontificcs 



2'ib 



131. 

S. Pius V, const. tiodie, 14 nov. 1569. 

Hodie in Consistorio nostro secreto, ut moris est, accepto, quod a non- 
nu nraetendebatur S. R. E. Cardinales obtentu privilegiorum sub Constt- 
e nostra de confidentiis beneficialibus, 1 saltem quo ad privationem, 
tsuras et alias poenas in dicta Constitutione contentas, propter non factam 
in clausula impositionis illarum specialem, et expressam de dictts Cardma- 
L et nrivilegiis mentionem, minime comprehendi, licet aliter mentis, et 
•mentionis nostrae fuerit, quemad.uodum, et ex literis dictae Constitutionis 

colligi possit. * ....... 

§ 1. Ad tollendum tam omne dubium atque imped.menrum, quo mtnus 

Constitutio praefata commune bonum, et salutem animarum concernens, 
plenarium effectum sortiatur, declaravimus, omnes S. R. E. Cardinales, in 
Constitutione, et literis praefatis, ac singulis earum partibus, etiam quo ad 
privationes, omnesque, et singulas alias censuras, et poenas, in ipsis litens 
contentas, comprehendi, ac contrafacientes, privationes, censuras, et poenas 
ipsas incurrere, prout Nos illos omnes includi, et incurrere volumus eo 
ipso. 

§ 2. Decernentes sic per quoscumque, etc, etiam Cardinales, in quavis 
causa, et instantia, sublata, etc, iudicari, etc, debere, necnon irrittim, etc, 

attentari. ■ 9^pii|Mk - ' M^lHWr ^ ^♦"M'jMBj|iW?f'8J|^^ 
§3. Ac privilegia praefata, necnon exemptiones, conservatorias, et indulta 
omnia, per quoscumque Romanos Pontifices, etc, etiam Motu proprio, et ex 
certa nostra scientia, deque Apostolicae potestatis plenitudinc ac etiam con- 
sistorialiter, et ex quibuscumque causis in genere, vel in specie concessa, 
confirmata, extcnsa, et moderata, et qtiantocumque tempore observata, ad 
effectum praefatorum revocavimus, et annullavimus, viribttsque, et effectu 
quo ad haec prorsus carere decrevimus. Volumusque, ct statuimus, tenores 
privilegiorum, etc, qualiacumque sint, praesentibus pro plene, et sufficienter 
apressis haberi. 

§ 4. Solamque hanc schedulam manu nostra signatam, et in Cancella- 
riae Apostolicae Iibro ad perpetuam rei mcmoriam registrat^m, absque alia 
literarum confectione, sufficere, eamque, et eius exempla ubique locorum in 
'"dicio, et extra illud fidem facere. 

§ 5. Constitutionibus, et Ordinationibus Apostolicis, ac Cancellariae prae- 

litae regulis editis, et edend is, ceterisque contrariis non obstantibus quibus- 

cumque, - , . 

[BUU; Rom., tom. 4, III, p. 69J. 

' Cf. N. 130. 



23o 



Romani Poniificcs 



132. 

S. Pins V, const. Quam plenum, 2 ian. i S70 . 

Quam plenum sit periculi noxia populis ingerere, nimium his temoo. 
rlbus affhcta Rdigio testatur, quod malun, cu,n in ceteris minis ri T 
praee.pue m Ecclesiarum Praelatis animadvertendum est, quod ab his ten 
profecta longe maxima Ecclcsiae Dei conferant detrimenta. Rem sanS 
gnam aud.v.mus, quod non solum quondam Gometius Tello Giron temnn 
rarms admuusjrator Ecclesiae Toletanae, sed etiam quidam Hispaniae E cc ' 
urum Praesu.es Officii paterni praetextu, facu.tates sibi a sacrl canon 
on essas exceclentes, literas suas in ipsorum Civitatibus, ac Dioecesibus aus 
nt pubhcare, qu.bus inter cetera periculosa deprehenditur, quod cuic mq 

c \1%T CCfta r' Uta PeCUm ' a "' C, ' tUm Sit ' <* Uei " « *■ 
c °its r^nih C ° , 10ne 3Udita ipSUm abS ° lVere VaIeat « " 0n in eis 

o ? Fm-r q simi x sacerdos abso,vere potost ' sed e,iai » in "» <V>* 

s.momae reatu, qu. ad examen huius Sanctae Sedis esset referendus. Non 

lenculosum sit, ea 

COmmUtere ' °." ae » d Episcoporum iudicium arbi- 

ciusTs et ri 7 ? em ' r ' Ut qui melius ,epram a le P" discernere «orint, 

eSia «tST u" " S SU , blili indagine exD,oratis ' sa,l,t:iria cuif l ue raorbo 
Sm n o i" Ad haCC ipS1 " in *i*n«ndta coelestis gJatiae donis 

n «Tm hrum i • ' l S ' C " teraS PraediCt3S acci P ie ntibus indulgentias, et poc 
SsKS^T, remissi ones, nulla cum re temporali conferendas, 
S U S " C ' d,scre e 'arRiuntur, quibus, et aliis licentiis praedictis non 

Se iu " , 'h C r ,rmi ' Veniae faciIitate «nducti ad peccandum proc.i- 
Zo o T'Z d ° t0t Ct tant0rum delictorum remissionem certo, et vilis- 
ZtZt \ Cre P ° SSe C ° nfidant - ,ndicem P™*rea casuum, et indul- 

sacr ' s appendi iusserunt, quo pa.am significatur solven- 

hibi o uTt C . P ,a - COnCCdl '. Ct ''"^ 3,ia abso,vendi facullatcn, ab esu P ro- 
^ Zl l ' mdUl * eri MiS5ae sacrificiur ". e» sepulturam tenv 

^S^S^S^^^r^ pluriu,nve corn P atru - ad sacri " 11 

«iraHone 2"" ut dicunt, Constitut ionibus asciscuntur, 

prae.cxendo ^*™' ercctioner " Confraternitatum, et a.ias pias causas 

Praedic^rSaTri%r! n . ter . Cete i a scanda,a ' <**™ Simoniac pravitas redoleat, 
**. nos^e p^t^^Lf? 1611 " decretis - et aliis sanctionibus Cano- 
tendis. adversctur chvin n ,0ni, de indl "^ntiis ad quacstum non emit- 
encrvetur, Nos his malis c 1 aUCt ° n ' taS evilescat . *t poenitcntialis satisfactio 
praecavcndum f ore censcnt " rC , medl ° occl,r rendum, eademque opera futuris 

«s, de Apostolicae potestatis plenitudine supm- 



1 Cf. N. H8 



Romoni Pontificcs 



2V 



omnia quae in ipsa Tolctana, et quibuscumque aliis Civitalibus, Dioe- 
^••h ° et locis, tam Hispaniae, quam aliarum quarumcumque Provinciarum, 
TRc^onum quocumque practcxtu hucusque emanarunt, perpetuo abolemus, 
C nulla et irrita nunciamus; iubcmusque literas, et indices, necnon scri- 
^turas et monumenta quaecumque, publica et privata, per ipsos locorum 
Ordinarios, et alios Ecclesiarum Rectores, ubicumque reperiuntur, dilacerari, 
Jnitusque cleleri. Et ne talia de cetero a quoquam fiant, publiccntur, vel 
concedantur, districtius prohibernus, 

§ 2. Quicumque secus egerint, seu attentaverint, Antistites, etiam si Car- 
dinalatus honore praefulgeant, ab ingressu, et perceptione fructuum suarum 
Ecclesiarum tamdiu suspensi iaceant, donec satisfactione pracvia illis per 
Sedem praedictam suspensio relaxctur. Inferiores vero ab Episcopis senten- 
tiam excommunicationis incurrant, a qua, nisi in mortis articulo constituti, 
ab alio, qu«im Romano Pontifice absolutionis beneficium nequeant obtinere. 
Decernentes etiam irritum, et inane quicquid secus per quoscumque quavis 
auctoritate scienter, vel i^noranter contigerit attcntari. 

[Bull. Rom., tom. 4, III, p. 91J. 



133. 

S. Pius V t const. Decori 9 t febr. 1570. 

Dccori et honcstati omnium Sanctimonialium, quanim lesus Christus 
Dominus noster sponsus est, ut in puritate, et castitate superaedificantes, 
in ipso feliciter inhabitare valoant, consulentes, ea quae illarum existima- 
tioni detrahere possent, decet Nos consulto submovere. 

§ 1. Sane periculo, et scandalo plena res est, ac regulari obser\ f antiae 
vehementer adversatur, Sanctimoniales aliquando parentes, fratres, sorores, 
aut alios agnatos, vel cognatos, nccnon Monasteria, et alia filiationes nuncu- 
pata, etiam eis subiecta visitandi, aut infirmitatis causa, aliove praetextu a 
Monasteriis exire, ct per saecularium pcrsonarurn domos discurrerc, et vagari, 

quoveluti colore eximium quoque honestatis, et pudicitiae dccus in discrimen 

committunt. - m> v"' v * • -Siu * 

§ 2. Unde Nos malo huic pro nostro Pastoralis officii dcbito salubriter 
°coirrere vo 'entes, inhaerentcs etiam decreto sacri Conciiii Tridentini 1 de 
Wra Monialium disponenti, ac aliis nostris literis supcr huiusmodi clau- 
ra editis acliicientes, vohimus, sancimus, ct ordinamus nulll Abbatissaram, 
S ^ SSa , rUm ' aliarumv c Monialium, ctiam Carthusicnsium, Cistcrciensium, 
\£ Ct Meadicanlium » el quorumcumque aliorum Ordinum, etiam 
nent* arUrn ' ac . statuum » graduum, et conditionun), dignitatum, ac pracemi- 
cetero^r existen,ium ' etiam a R c g ia » vel illustri prosapia ortarum, dc 
autdo emm ,nfir niitatis, seu aliorum Monastcriorum, ctiam eis subicctorum, 
rum, parcntum, aliorumvc consanguincorum visitandorum, aliave 



St «- XXV, de rezutaribus. 



c. 5. 



23S 



Rpmani Ponlijices 



occasione, et praetextu, nisi ex causa magni iucendii, vel infirmitatis le 
aut epidemiae, quae tamen infirmitas, praeter alios Ordinum Superiores 
cura Monasteriorum incumberet, etiam per Episcopum, scu alium loci 0^ 
narium, etiam si praedicta Monasteria ab Episcoporum, et Ordinario \ \ 
iurisdictione cxempta esse reperiantur, cognita, et cxpresse in scriptis apnr& 
bata sit, a Monasteriis praefatis cxire, sed nec in praedictis casibus extr°" 
illa, nisi ad necessarium tempus stare licere. Aliter autem quam, ut praefertur 
egredientcs, seu licentiam exeundi quomodocumque concedentes, necnon 
comitantes, ac illarum receptatrices personas, sive laicas, aut saecularcs, vd 
Ecclcsiasticas, consanguineas, vel non, excommunicationis maioris latae sen- 
tentiae vincuio statim eo ipso absque aliqua declaratione subiacere, a quo 
praeterquam a Romano Pontifice, nisi in mortis articulo absolvi nequeanL 
Et insupcr tam egressas, quam praesidentes, et alios Superiores praedictos 
eis iicentiam huiusmodi concedentes, dignitatibus, officiis, et administratio- 
nibus, per eas, et eos, tunc obtentis privamus, et illas, et illos ad obtenta, 
et alia in posterum obtinenda inliabiles. 

§3. Nccnon licentias, et facultates, seu indulta, et privilegia exeundi a 
Monasteriis, et extra illa standi, a Nobis, seu alio Romano Pontifice Prae- 
deccssore nostro, ac Scdis Apostolicae Nunciis, et Legatis, etiam de latere, 
ac Maiore Poenitentiario, aut Ordinum praedictorum Superioribus, aliisque 
personis sub quibuscumque tenoribus, et formis, ac cum quibusvis restilu- 
tivis, praeservativis, mentis attestativis, etiam novam gratiam, et datam con- 
cerncntibus, aliisque efficacioribus, ac insolitis clausulis, irritantibusque, et 
alns decretis, in generc vel in specie, etiam Motu proprio, et ex certa scienlia. 
deque Apostolicae potestatis plenitudine, etiam Imperatoris, Regum, Ducum, 
et ahorutn Principum, necnon Sanctae Romanae Ecclesiae Cardinalium intuitu, 

alias quomodolibet concessa (quae prorsus 
abolemus), ac literas clcsuper confcctas, et in posterum concedendas, et confi- 
c.endas, nullas, et invalidas, nulliusque roboris, ac momenti fore, nec illas 
nabent.bus, et habituris suffragari posse. 

§ 4. Et ita per quoscumque Iudices, et Commissarios, quavis auctori- 
ate ungentes, sublata eis, et eorum cuilibet aliter iudicandi, et interpretandi 
tacultate et auctoritate, iudicari, et definiri debcre, irritum quoque, ct inane, 
quicqu.d secus super his a quoquam quavis auctoritate scienter, vei igno- 
rantcr cont.gent attcntari, decernimus. 

i*JJ' Mandln 1 tes u "iversis, et singulis Venerabilibus fratribus nostris, Pa- 
Tlwul PTm f bns > Archiepiscopis, Episcopis, et aliis locorum Ordinariis, 
*2?i Ta^ 0bedientia< --' et sub obtestatione divini iudicii, et intermi- 
^11^ ?"' S aelCrnae ' qualenus P er «*■ vel aHum, seu alios prae- 
«n t omn h ,„ ,n , CI M^ bU8 ' Ct Dioe ^ibus propriis, quolibet anno publi- 

EccicSd ? ° n,faCii Wh di,i ^ enter ' et invio.abiiiter sub censuris 
vent, et oW»rt? , * P ° enis ' et in eodem deereto contcntis, obser- 

ac pmcmissls nnn Ct Drocurent - Contradictores quoslibet, et rebelles, 

postposita,' comnescenl ' P0Cnis «"*>ritate nostra, appellationc 

pescendo, necnon Icgitimis super his habendis servatis pro- 



Romani Pontijices 



239 



nas ipsas, etiam iteratis vicibus aggravando, interdictum Eccle- 
cessibus poena nent]o .' j nV ocato etiam ad hoc, si opus fuerit, auxilio brachii 

si.isticurfl «Pr 

^rTnoh obstantibus praemissis, ac Constitutionibus, et Ordinationibus 
innllicis contrariis quibuscumque. 

%uIL Rom., tom. 4, II, p. 294, 295. - Cf. etiam Xom. 4, III, p. 96, 97]. 



134. 

S. Pius V, const. Durum nimis, i Jan. 1570. 

Durum nimis, et incommodum arbitramur, quod Ecclesiarum ministri 
in iis, quae ad ipsorum sustentationcm suppeditant, dispendia patiantur. 
Quocirca cum hanc ad rem, simulque prohibendam ab Ecclesia Dei avari- 
tiae pravitatem, editas ante hac sanctiones minime satis esse inteliigimus, 
novae Constitutionis subsidio cogimur providere. 

§ 1. Cum itaque alias ex plurium Ecclesiarum Cathedralium, et Colle- 
giatarum Constitutionibus, aut ex prava consuetudine observari intellige- 
retur, ut in electione, praesentatione, nominatione, institutione, confirma- 
tione, collatione, vel alia provisione, sive admissione ad possessionem ali- 
cuius Cathedralis Ecclesiac, vel beneficii, canonicatuum, aut praebendarum, 
vel partem proventuum, seu ad distributiones quotidianas certae conditio- 
nes,seu deductiones ex fructibus, solutiones, promissiones, compensationesve 
illicitae, aut etiam quae in aliquibus Ecclesiis dicuntur Turnorum Iucra, 
interponerentur, licet Sancta Synodus 1 haec detestata mandaverit Episcopis, 
ut quaecumque huiusmodi, quae in usus pios non converterentur, atque 
inpessus eos, qui simoniacae labis, aut sordidae avaritiae suspicionem habe- 
rcnt, fieri non permitterent, ipsique diligenter de eorum Constitutionibus, 
?>ve consuetudinibus super praedictis cognoscerent, et illis tantum, quas 
probarent, exceptis, reliquas ut oravas, et scandalosas reiicerent, eos vero, 
qui adversus praedicta quavis ratione commisissent, poenis contra simo- 
niacos editis teneri decreverit, multorum tamen indomita cupiditate, tam 
praedicta, quam alia ad beneficium, et commodum ipsorum ministrorum 
«lita, aut omnino contemnuntur, aut in varios sensus traducta, perperam 
eluduntur. • * Nfr v ' - 

§ 2, Quare Nos pro divini cultus exercitio, simulque evocatorum ad illum 
wxilio plenius evidentiusque consulcnclum fore rati, revocamus, et abolemus 
omma, et quaecumque privilcgia, consuetudines, et statuta quarumcumque 
«clcsiarum Cathedralium, et Metropolitanarum, ac maiorum, nenon Colle- 
^tarum, etiam iuramento, confirmationc Apostolica, aut alio quovis prae- 
|' io munita, ac etiam supra hominum memoriam, et longissimo, ac quaiv 
^umque temporc ctiam continuo observata, sivc pro solvendis Ecclesiarum, 
c raelatorum debitis, sive pro supportandis illorum oncribus, sive aliis 

1 Conc. Trident.. sess. XXIV, de r*L c. 14. 





240 



Romani Pontifices 



etiam maioribus, maximis, et urgentissimis causis concessa, et ap 
etiam multipiicatis vicibus innovata, extensa, et moderata, quod v ^ 
ipsarum Ecclesiarum dignitatibus, canonicatibus, pracbendis qkT^ 
beneficiis, et officiis, fructus ac etiani quotidianae distributiones ex ei 
ab ipsa vacatione anno, aut longiore, vel etiam breviore tempore maJT° 
mensae Episcopali, seu Capitulari, aliove loco, integre vel partim renwn , 
scu apphcentur, aut in communcs usus cedant, seu inter alios Cann " 
et personas Ecclesiae, seu Capituli dividantur. Quodque nullus etiam W 
stol.ca auctoritate provisus in Canonicum recipi, aut ad dignitatem seurT 
bonern, beneficium, vel I officium admitti, vel alias in eius possessionem in 
po s.t, nisl pnus de observandis huiusmodi privilegiis, consuetudinibus c , 
statut.s lurnmentum praestiterit, et obtentae iUorum derogationi ac fnic 
tuum et d.stributionum perceptioni renunciaverit, seu Capitulo, et personis 
praed.ctis cessent, seu (ut appellant) dulciaria, aut quid aliud praestikn, 
quorum omnium tenores, causas, et effectus habemus praesentibus pro ex' 
pressis, quibuscumque illa concepta sint formulis, necnon irritantibus, etaliis 
decret.s roborata. Volentes ea omnia vires, et effectum de cetero non h.be* 
. 3. Praec.p.mus igitur, et interdicimus omnibus Episcopis, Capitulis, 
ColIeg, I s, et persoms, ad quos id pertinet, ne posthac fructus, aut distribu- 
tiones hu.usmod.. nec prorsus ullam eorum partem retineant, neve ipsorum 
cessionem vel renunciationem, aut dulciaria, vel alia quomodocumque petam, 
vel ex.gant, aut quemquam sive Ordinaria, sive Apostolica auctoritate pro- 
non ' ,raestandum luiiusmodi iuramentum inducant, aut illi praedicta 
non ac.ent. possess.onem impediant, vel remorcntur. Quicumque con.rnlc 

^ CCleS,arum r Antistites . tamdiu a Pontificalis officii exercitio sint 
Z • . * f ,sfactione P raevla Per Sedem Apostolicam suspensio 

, L. P 1 , Ver °' Ct Colleg, ' a quMcumque ecclesiastico subiaceant 
mterd cto, ac smgularcs pcrsonae in excommunicationis sententiam incur- 

"solu.ionU uT r n ' 0rtiS ar,iCUl ° COnSlill,ti ' ab alio q» ai » a R° m ' PonI - 
iur-° H De " ef,C,Um neaueant obtinere. Decementes huiusmodi praestita 

E n0M tenere ' nec qucmquam illis obligari, quinimmo iurantcs b> 
iTZ n ' CC " SUram ,nCklere ' necnon irritum,etinanequicquidsecussu P cr 

7 FT C T? Ue Sdenter ' VCl igUOranter cont 'g erit a »entari. 
distribu, 1(1 nL f l "* sta,uimus ' ut ubicumque huiusmodi fructus, et 
•tre ten Z I >' VCl Sacristiae - aut a 'terius pii loci usibus ultra seme- 

stiae v Fl hT nU / C ° nCeSSi ' h0mm dumta * at < iimidia P ars 'P si Sacri " 

Pracdicti S^^ p £L°t l0C ° dCinCCPS ^ 1 "^ aUeram VCr ° benCfiCia,i 

ceteL 5 ue N c om°r^ ntibU u Constitut i°nibus, et Ordinationibus Apostolicis, 
au Apostolica sit S ?™ 8 f m * ,e » aut Bi aliquibus communiter, vel divisim 
<*" non possint , mduI,um ' q uod «nterdici, suspendi, vel excommuni- 
*c de verbo ad verh. ras . A P° stoIic '->s non facientes plenam, et expressam, 
Synodi, ac Constit .h'" , t0 huiusmo °i mentionem, decreto praedictae 

sutuhone fel. rec. Ioannis Papae XXII quae incipit, SusceptV 



C 



* * **" " *" ""»""■ * U h Ex,r,v. e . ,„.„. xxn. 



Romani Pontifices 



241 



e t aliis iu fl 
turis 



| us hac de re disponentibus nihilominus alias in suo robore dura- 



* r „cr praedicta non intendimus illis praeiudicare Capitulis, 
§ 6< l u[ personis, fructus, et distributioncs inter vacationcm 

Collciiiis, me " ' wrum coiiationem, sive posscssionis apprehensionem pro- 
beneficiorum, consuetu dine, vel privilegio huiusmodi percipicntibus, 

^Sntibus, quo minus ipsi iHos interim ut antea exigcre valcant, et 

^pk Roo, tom. 4, 111, p. 108, 109]. 



135. 

S. Pius V, const. Quo primum, 14 M- "SyO. 

Quo primum tempore ad Apostolatus apicem assumpti fuimus, ad ea 
libenter animum, viresque nostras intendimus, et cogitationes omnes dircx.- 
mus quae ad Ecclesiasticum purum retinendum cultum pertinerent, eaque 
parare et Deo ipso adiuvante omni adhibito studio efficere contend.mus. 

§ 1. Cumque inter alia sacri Tridentini ConcilH decrcta, Nobis statuen- 
dum esset de sacris libris, Catechismo, Missali, et Breviario, cdendis, atque 
tmcndandis, edito iam, Deo ipso aunuente, ad populi eruditionem Cate- 
chismo, et ad debitas Deo persolvendas laudcs Brcviario castigato, omnino 
ut Breviario Missale responderet, uti congruum est, et conveniens (cum 
unum in Ecclesia Dei psallcndi modum, unum Missae celebraudae ntum 
maxime deceat) necesse iam videbatur, ut quod reliquum in hac parte esset, 
de ipso nempe Missali edcndo quamprinium cogilaremus. 

§ 2. Quare eruditis delectis viris onus hoc mandandum duximus, qui 
quidem diligenter collatis omnibus cum vctustissiniis nostrae Vaticanae Biblio- 
thecae, ali.K|uc undique conquisitis, cmendatis, atque incorruptis codicibus, 
necnon vetcrum consuliis ac probatorum auctorum scriptis, qui de sacro 
eorumdem rituum instituto monumcnta nobis reliqucrunt, ad pristinam Mis- 
sale Smctorum Patrum normam, ac ritum rcstitucrunt. Quod recognitum 
'»m, et castigatum matura adhibita considerationc, ut cx hoc instituto, coc 
Ptoque labore fructus omncs percipiant, Romae quamprinium imprimi, atque 
^ipressum cdi mandavimus, nempc ut Sacerdotes intelligant, quibus prc- 
«bus uti, quos ritus, quasve caeremonias in Missarum celcbratione rctinerc 
Posthac debeant. Ut autem a Sacrosancta Romana Ecclesia ccterarum Eccle- 
s, mim matre et magistra, tradita ubique amplcctantur omncs, et obscrvcnt, 
nt 'n posterum perpctuis futtiris temporibus, ln oninibus Christiani Orbis 
Provinciarum Patriarchallbus, Cathedralibus, CoIIcgiatis, et Parochialihus, 
««cularibus, et quorumvis Ordinum Monastcriorum, tam vironun, quam 
mulienim, etiam Militiarum rcgularibus, ac sinc cura, Ecclesiis, vel Capellis, 

quibus Missa Convcntualis alta vocc in Choro, aut demissa cclcbrari iuxta 
^rnanae Ecclesiae ritum consuevit, vel debet, alias, quam iuxta Missalis a 
ob| s cditi formulam, dccantetur, aut recitetur, etiamsi eaedem Ecclesiae 



Romani Pontifices 



quov.s modo exemptae Apostolicae Sedis indulto, consuehKHnTTT^ 
et.am .uramcnto, confirmatione Apostolica, vel aliis quibusvilTf , tgio - 
munitae sint, nisi ab ipsa pritna institutione a Sede Aoostnl L CUltatibl » 
vel consuetudine, quae vel ipsa institutio supra ducentw aniw Mu^ 
cclebrandarum m eisdem Ecclesiis assidue observata sit a ouih, < 
fatam celebrandi constitutionem, vel consuetudinem, nequauuin 'J ■ P * 
s.c si Missale hoc, quod nunc in lucem edi curav rau i Ztm 1 T 
ceret, de Episcopi vcl Prae.ati, Capitulique universi cons nsu " t ouib? 1 
non obstant.bus, iuxta illud Missas ce.ebrare possint perm S s' ? 
vero omn.bus Ecc.esiis praefatis eorumdem Missa.ium usum totndol^ 
pen.tus et omnino reiiciendo. «>»enao, Ulaque 

rf, J 3 'h AC MlSSali n ° Str0 nUper edito > nini > ™W™ addcndum 
detrahendum, aut .mmutandum esse decernendo, sub indignationi uoZ 

poena, hac nostra perpetuo va.itura Constitutione statuimu^ et " di"2 
Mandantes ac d.stricte, omnibus et singulis Ecc.esiarum p aedic«aru m £ 
narch, Adm .nistratoribus, a.iisque personis quacumque b52£u£ 
tate fulgent.bus, et.am si Sanctae Romanae Ecclesiae Cardinales aut cuS 

ZZ^c ttfET^ f -rint, ,Uis in virfute sanctle obedS 
praec.p.entes, ut ceter.s omn.bus rationibus, et ritibus ex aliis Missalibus 

i ^ Ze V Ss h Vt tenUS ° bSerVari C ° nSUetiS ' i0 Posterum LS! : 
Toc 'nZ Z / M r m ,' UXta m ° dUm ' ac normam ' ouae P er Missale 
tione albs LZ n dCCantent * C ^ nt ' ne < ue in Miss " c celebra- 

vel rec ^ ^ qUam q,lae hoc MissaIi continentur, addere 

SS5Si?^^j^ ut hoc ipsum Missa,e in Missa 

Squ«™m ^ q, " bU8V,S EcdeSiiS absque u,, ° conscientiae scrupulo, aut 
3 quan uT P ° n , Tk SCntcntiarum ' et censurarum incursu posthac omnino 

ohca teno ,7 * uti D0Ssint ' et va,e * nt . auctoritate Apc 

Pra «ui s a1 P raeSC " tlUm ' etiam P e r P etuo concedimus et indulgemus. Neve 

n S3 P^hw reS> , Can ° nici ' ^P*" 1 ' et *■« quocumque nominc 
aTte Tu 11 J ulT "7'^' aUt CUiusvis ° rdinis regu.ares ad Missan, 

ApoLLis°L in S p ntibUS - , ; raerniSSiS ' aC Constitutionibus, et Ordinationibus 
vel spec hbus ^T^u^ Ct Svno ^>ibus Conciliis editis generalibus, 
«ct^usuS^ Ct ° rdin ^ ioninus . "-non EccleJarum prae- 
duccntos annos robor-iM ^ , ,mmemorabi ''' Praescriptione, non tamen supra 
cumque. ' s,atu,,s et consuetudinibus contrariis quibus- 

§ 6. Volumus autem i 
nostrac Constitutinrm 7' m- . auc,ori,a, e decernimus, ut post huius 
Presbytcri post r2*L n edi,i °nem, qui in Romana adsunt Curia 

tes incolunt, pos t sex mcn m ° ntes ' nost tres ^ et °. ui ultra ^ "' 

positum fucrit, i uxU mZkSt aut cum Primum illis Missa.e hoc venale pro- 

WttSJni dccantare, vel legere teneantur. 



Romani Pontijices 



243 



. t U bique terrarum incorruptum, ac mendis, et erroribus 
§ 7 ' servetur, omnibus in nostro et S. R. E. dominio, mediate, vel 
purgalum P™ commora ntibus Impressoribus, sub amissionis librorum 
immed.ate 5 ^ auri Camera e Apostolicae ipso facto applicandorum, 
ac centum iacumque orbis par t e consistentibus, sub excommunicationis 
^ Ver °Jn»he et aliis arbitrii nostri poenis, ne sine nostra, vel specialis 
T-/To tolici Commissarii in eisdem partibus a Nobis constituendi, ac 
er eumdem Commissarium eidem impressori Missalis exemplum, ex 
Z aliorum imprimendorum ab ipso impressore erit accipienda norma, 
Missali in Urbe secundum magnam impress.onem impresso collatum 
ZL e t concordare, nec in nullo penitus discrepare, prius plena fides 
hcta fuent, imprimere, vel proponere, vel recipere ullo modo audeant, vel 
praesumant, auctoritate Apostolica, et tenore praesent.um s.m.l.bus inhi- 

^[BulL Rom^ tom. 4, III, p. 116, 117. - Cf. etiam Missale Romanum, initio]. 



136. 

S. Pius, V, const. Decct, 16 iul. 1570. 

Decet Romanum Pont. certissimum mentis suae interpretem, si quando 
quippiam dubietatis in Iiteris ab eo emanatis occurrit, suae declarationis 

oraculo quamprimum explanare. 

§ 1. Cum alias a Nobis emanaverint quaedam literae in simili forma 
brevis sub die 24 Octobris 1566. Pontif. nostri anno primo. 1 In quibus, mu- 
lieribus quibuscumquc Monasteriorum Regularium ingressus cum deroga- 
toriis clausulis, et irritantibus decretis prohibetur, et alias, prout in illis 
plenius continetur. 

§ 1 Nos intuitu, et in favorem Congregationis Montis Virginis aliquas 
dubitationes, quae circa dictarum literarum, et mentis nostrae intelligentiam 
oriri possent, elucidare, et submovere volentcs, supplicationibus dictae Con- 
gregationis, Nobis super hoc humiliter porrectis inclinati, Apostolica aucto- 
ritate tenore praesentium dicimus, et declaramus, fuissc, et esse mentem, et 
intentionem nostram, quod dictae Iiterae non solum comprehendcrent, et 
comprchendant mulieres habere praetendentes facultatcm, et iudulta ingre- 
diendi Monastcria, sed ctiam omnes, ct quascumque mulieres alias, tam in 
genere, quam in spccie. 

§ 3. Signifieantes nihilominus, prout significamus, quod propter hoc, 
et praedictas nostras litcras, non intelleximus, nec intclligimus, quod mulie- 
nbus praecluderetur, ncc praccludatur aditus ad Monasteria, et loca Regu- 
ana dictae Congregationis, ac eorum claustra, quando in eis Missae, et alia 
Mna officia celebrantur, ac dum processiones fiunt, et quando Christi fide- 
nm cadavera ibi sepeliuntur, ac etiam pro eis suffragia fiunt, scd liberc 

' Cf. N. 1,5. 










f 





244 



Romani Pontifices 



pcrpetuo concedimus eisdem omnibus mulieribus facultatem, ut ad ill 
dictae Congregationis, in quibus dicta pia opera exercentur, cum aliis clT 
licis pcrsonis accedere libere, ct licite possint, et valeant. 

§ 4. Et sirniliter quod quando divinum verbum in Claustris Mo 
riorum, et Regularium locorum Congregationis huiusmodi proponitur 1516 ! 
per aliam quamcumque causam tantus concursus populi fuerit, quod co 
mode ingredi non possint, et cgredi per portam Ecclesiae, perpetuo cinct 
dimus, ut dictae mulieres, una cum aliis saecularibus personis posdnt 
ingredi, et egredi per portam Claustri Monasteriorum, et locorum Re<mb, 
rium Congregationis huiusmodi, dummodo recto tramite accedant ad por- 
tam, qua exitur e Monasterio, sicque volumus pariter, et indulgemus. 

§ 5. Decernentes praesentes de subreptionis, vel obreptionis, aui nulli- 
tatis vitio, scu intentionis nostrac, vel quovis alio defectu notari, vel impu- 
gnari non posse, sicque in praemissis ab omnibus censeri, et ita per quos- 
cumquc ludices, et Commissarios quavis auctoritate fungentes, sublata ei< 
ct eorum cuilibet quavis aliter iudicandi, et interpretandi facultate, et auct* 
ntate, tudicari, et diffiniri debere; irritum quoque, et irtane, si secus super 
his a quoquam quavis auctoritate, scienter vel ignoranter contigerit attentari. 

§ 6. Non obstantibus, etc. 

[Bull. Rom., tom. 4, II, p. 318, 319]. 



137. 

S. Pius V, const. Cum ex Ordinum, 23 dcc. 1570. 

Cum ex Ordinum universitate, qui in Dei Ecclesia reperiuntur, Wl 
castrorum acie. comparctur, illius autem gubemium Rom. Pontif. Beati Petri 
vero successon sit demandatum, mirum nemini videri debet, si ille curae 
m d.v.n.tus commissae invigilans, cuilibet quod suum est, benigne conce- 
uencio, et quae clara etiam sui ipsorum natura sunt, ne in recidivac con- 
tenttoms scrupulum relabantur, opportunac declarationis, ac novae conces- 

m S -IT! ° t consolidat ' ut Muibnsvis sublatis obstaculis, qu.libet pacis 
amoen.tate fru. I.bere possit, ac scaudalorum occasio penitus tollatur. 

n V 'c '! aqUe S ' CUt accc P'' m "s, dilecti filii universi Canonici Regula- 
res Ord.n.s S. Attgustini Congregationis Lateranensis, qui ab Apostolis ori- 

SI ™fn? Xe ? n ■ qUiqUC 3b eodun S - A «eu8tino eorum reformatore, itcrum 
tuL nlT 7 T m mUnd ° genitil merit0 P^actendere possunt, se, omnes 

EccU.s.asticas, tam saeculares. quam regulares, in processio 
n«bus et ah.s achbus publicis praecedere dcbere. 

«ocum debi U l tamCn n °" ' iCCat membra a ca P ite ^P^are; sed tamen eis 
ta L^m^ 'P^rumque indemnitati, ut sine populi scandalo 

*i ZS^SSSST potius cc,eris c,iristifide ' ibns pos " 

praemissis exortac ? 1 omnmm ' et singularum litium, quae forsan supcr 
nominaque. et C J^L CXO J nn q u °quomodo possint, status, et merita, 

OCTomma ludicum, et collitigantium, praesentibus pro 



Rfjmani Pontifices 



2'.5 



tes Motu proprio, non ad dictorum Canonicorum, vcl ali- 
expressis haben ro * ejs super hoc Nobis oblatae petitionis instantiam, sed ex 
cuius alterWS P»^ ^ de Apostolicae potestatis plcnitudine, omnes, et sin- 
certa scien la n« . ^.^^, u biCumque locorum existentcs, quos deinceps 
^ 105 nuis et aliis actibus publicis vel privatis, interesse contigerit, sta- 
P t m eieroni saecularem non exemptum subsequi, dum ipsi subse- 
' im a raeccduni dum vero praecedcndo praecedunt, illum immediate 
•Hebere auctoritate Apostolica pcr pracsentes declaramus. Ac insuper 
^ 1 " ibus locis in quibus talis vigct consuetudo in processionibus, ut dicti 
rirkMion exempti, praecipue quando Canonici alicuius Ecclesiae Caihe- 
nllis naratnenta Ecclcsiastica induunt, ut cultus divinus magis vigeat, ac 
nl Sanctissimum Corpus Christi, seu aliae reliquiae, quae processionaliter 
Lruntur deccntius, et honorificentius associentur, aut quando hoc ipsius 
Ordinarii mandato continget, ipsi Canonici similiter, ac illi, Pluvialia Pla- 
netas Tunicellas, et alia paramenta supcr eorum Clencalcm habitum deferre, 
necnon pro cruce associanda quaecumque luminaria deferre, hbere, ct hcite 

possint, statuimus, et ordinamus. 

§ 3. Districtius inhibentes quibusvis locorum Ordinarus, etiamsi Patnar- 
chali, Provinciaii, Archiepiscopali, Episcopali, aut alia dignitate perfulgeant 
sub cxcommunicationis maioris, et indignationis nostrae poeua, ne eosdem 
Canonicos, seu aliquem eorum molestare, aut praemissa quovis modo decla- 

rare, vel interpretari audeant. 

§ 4. Decernentes praesentes literas nullo umquam tempore de subrep- 
tionis, vel obreptionis vitio, aut intentionis nostrae, vel quopiarn alio dcfcctu, 
etiam ex eo quod locorum Ordinarii, aut alii forsan interesse habentes, 
vocati non fuerint, aut nullitate notari, imputari, invalidari, ad termiiios ittris 
deduci, in ius, vcl controversiam vocari, causamque, vel causas quare prae- 
missa a Nobis emanaverint, verificandum nullatenus teneri, nec ob id viribus 
carere; minusque sub quibusvis similium, vcl dissimilium gratiarum revo- 
cationibus, sustentationibus, limitationibus, aut aliis contrariis dispositionibus 
comprehendi; sed semper ab illis cxceptas, et quoties illae emanabunt, toties 
in pristinum slatum restitutas, repositas, ac plcnaric rcintegratas, etiam sub 
Data per ipsos Canonicos cligenda esse; sicque ab omnibus censeri. Et ita 
P«r quoscumque ludices, et Commissarios, ctiam causarum Palatii Aposto- 
Bd Auditores, ac Sanctae Romanae Ecclesiac Cardinalcs, et ipsosmet Ordi- 
narios, sublata eis, ct corum cuilibet, quavis aliter iudicandi, et interpretandi 
facultate, et auctoritate, iudicari, et definiri dcbere, irritum qtioque, et inane, 
<i secus super his a quocumque quavis auctoritate, scicnter, vel ignoranter 
contigerit attentari. 

§ 5. Quocirca dilcctis filiis dictac Congregationis Protectori, seu eius 
Viceprotectori, ct causarum Curiae Camerae Apostolicae gcnerali Auditori, 
>c Vicario Vencrabilis Fratris nostri Episcopi Laiidcn. in spiritualibus gene- 
ril '. per Apostolica scripta motu simuli mandamtis, quatcnus ipsi, vel duo, 
m unus corttni, per se, vcl alium, seu alios, pracsentcs litcras, et in eis 
eontcnta quaecumqtie, ubi et quando opus fucrit, ac quoties pro partc Cano 
"'coruin praeclictorum, vel alicuius eorum fuerint rcquisiti, solemnitcr publi- 



246 



Romani Pontifices 



cantes, iliisque in praemissis efficacis defensionis praesidio assistentes f I 
auctoritate nostra eosdem Canonicos, illorumque singulos, praetnissis 
bus, et singulis vi praesentium continentia, et tenore pacifice frui 
dere. Non permittentes eos, seu eorum aliquem desuper per quoscunf 1 "' 
indebite molestari, perturbari, et inquietari, contradictores quoslibct^i 
rebelles, ac praemissis non parentes, per censuras, et poenas Ecclesiasticas 
aliaque opportuna iuris remedia, appellatione postposita compescendo nc 
non Iegitimis super his habendis servatis processibus, illos censuras, et pol 
nas ipsas incurrisse declarando, necnon eas etiam iteratis vicibus aggravando 
invocato etiam ad hoc, si opus fuerit, auxilio brachii saecularis. 

§ 6. Non obstantibus, etc. 

[Bull. Rom., tom. 4, III, p. 141, 142]. 



138. 

S. Pius V, const. Romani Pontificis, 2 ati£. 1571. 

[Cf. Codicis luris Canonici Docum. VII. - Cf. etiam Collectanea S. C 
de Prop. Fide, vol. I, p. 493, nota (1)]. 



139. 

S. Pius V, const. Romani Pontificis, 6 aug. 1571. 

Romam Pontificis providentia circumspecta nonnumquam gesta per eum, 
rat.onab.hbus, et honestis suadentibus causis, moderatur, et commutat in 
mel.us prout m Domino conspicit salubriter expedire. 

n„.. n N "P e !" s,a . uk,cm quasdam declarationes, et moderationcs circa non- 
Conch. Tndentini decreta reguiares personas Ordinum Mcndicantium, 

T C ° nccrnentia edidim "s. et promulgavimus. ' Et quia, uti 
doou, T 7 V ' g0re ' sacerdotcs '•eguiares praedictorum Ordinum quan- 
eorum 2S Z""* * '"^ 1 ' 65 co " fessi °»ibus saecularium audiendis ab 

rSrdmir'r , Draep0Siti ' aDSqUe a,ia - ua Episcoporum, sed sola Magi- 
1 Urd.ms Gencrahs, aut Provincialium ministrorum approbatione admit- 



brite? D r ov 1 °H S P r SUPe !' l ;' S Pr ° dCDito Past <>ralis Officii, prout tenemur, salu- 
p"u S?" H V 0,CntCS ' tCnore Praesentium hac nostra Constitutione pcr- 
^bZ^^f^l i****^****»* Concihi Tridentmi' de 
~m ab E pi copif aUd r diS C0nfessi «nibus saecu.arium praeposi.o- 

quontm^oZ^S^M debCre etiam in omnibus R<* uIaribuS - 

m ' ellain Mc nd.cantium, etiam sub regulari disciplina viven- 



1 Cf. N. 121. 

* S«s. XXIII. dt rrA> c _ |5| 



Romani Pontijices 



247 



sint lcctorcs, aut in Theologia, etiam de superiorum suorum 
tibus, etiam s. motij V el a suis Magistris Generalibus, vel Provin- 

liccmiai gradua , saecu|arium con f eS sionibus audiendis expositi. Volumus 
cialibus Min» g ' md ab Episcopo in Civitate, et Dioecesibus suis praevio 
tamen eos, q {uerint> a b eodem Episcopo iterum non examinari. Ab 

«amine "PP^ successore pro maiori conscientiae suae quiete examinari de 

Ep P ^ 

D0VO s P 3° Inhibentes quibuscumque Regularibus quorumvis Ordinum, etiam 
Mendicantium, ut pracfertur, ne vigorc deputationis, et approbationis ab 
;de.n Magistris, et Ministris provincialibus, etiam quod illarum occasione 
ib Ordinariis hucusque tolerati fuerint, absque speciali in posterum licentia, 
t approbatione ab Ordinariis obtinenda, saecularium confessiones audire prae- 
Lmant. Decernentes irritum, et inane, si secus super his a quoquam quavis 
auctoritate scienter, vel ignoranter contigerit attentari. 

§ 4. Non obstantibus, etc 

[BulL Rom., tom. 4, III, p. 177]. 



140. 

S. Pius V, const. Ex proximo, 20 sept. I57I. 

Ex proximo Lateranen. Concilio 1 ea saiubris sanctio emanavit, ut qui- 
cumque habens beneficium Ecclesiasticum, cum cura, et sine cura, si post 
sex menses, quam illud obtinuerit, divinum Officium, legitimo cessante impe- 
dimento non dixerit, beneficiorum suorum fructus, pro rata omissionis Officii, 
et temporis, suos non faciat, sed eos tamquam iniuste perccptos, in fabricas 
ipsorum Beneficiorum, vel pauperum eleemosynas erogare teneatur. Verum- 
tamen multorum animi suspensione tenentur, cuiusmodi ratae praedictae 
ratio sit habenda. 

§ 1. Nos huic rei evidentius atque expressius providere volentes sta- 
hiimus, ut qui horas omues Canonicas, uno, vel pluribus diebus intermise- 
rint, omnes beneficii, seu beneficiorum suorum fructus, qui illi, vel illis 
diebus responderent, si quotidie dividerentur, qui vero Matutinum tantum, 
dimidiam, qui ceteras omnes horas, aliam dimidiam, qui harum singulas- 
3 «tam parte.ii fructuum eiusdem diei amittat; tametsi aliquis choro addi- 
«us non recitans omnibus horis Canonicis cum aliis praesens adsit, fru- 
ctusquc, et distributiones forte alitcr assignatas, sola praesentia iuxta statuta, 
«nsuehidinein, fundationem, vcl alias sibi lucrifecisse praetendat, etiam praeter 
"jctuuni, et distributionum amissionem. Item ille, qui primis sex mensibus 
cium non clixerit, nisi lcgitimum impedimeutum ipsum excusaverit, grave 
P«catum intelligat admisisse. Declarantes praestimonia, praestimonialcs por- 
^ n «. et qualiacumque alia beneficia, etiam nullum omnino scr\'itium ha- 
" la obtin entes, cum praedictis pariter conveniri. At quicumquc pensionem, 



1 Leo x, 



const. Supernae dispositionis, 5 maii 1514, § 38. - Cf. N. 65. 




24S 



Romani Pontifices 



fructus, aut alias res Ecclesiasticas, ut Clerfeus percipit, eum mod 
dicto ad dicendum Officium parvum ISeatae Mariae Virginis decernl ° 
gatum, et pensionum, fructuum, rerumque ipsarum amissione obnftyU ° bH ' 
§ 2. Nulli ergo, etc. u noxiu m . 

[Bull. Rom., tom. 4, III, p. 179, 1801. 



141. 

S. Pius V, const. Ex dehito, 6 oct. 1571. 

Ex debito pastoralis Ofiicii, Nobis, meritis licet imparibus, ex altocom- 
missi, ad ea libenter intendimus, per quae divinus cultus, fideliumque dcvoiio 
ubique suscipiat incrementum, ac ipsos fidcles ad id itidulgentiis, et reniis- 
sionibus incitamus, ut Christifideles ipsi per temporalia, quae egerint, con- 
sequi valeant praemia fclicitatis aetcrnae. 

§ 1. Nos igitur attendentes, quod infantes, et pueri bonis moribus, et 
exercitus educati, quasi semper vitam pudicam, honestam, et exemplarcm, 
ac aliquando sanctam agunt, e converso autem qui parentum carentia, seu 
paupertate, aut mcuria, vel ignavia, non sic educati, persaepe ducuntur in exi- 
t.um, et quod peius est, secum ducunt plures in interitum, unde si diligcnier 
educati, et m doctrina Christiana instructi fuerint, a vitiis, et multis aliis erro- 
nbus retraherentur. Considerantes etiam, prout ex fide dignis relatibus intel- 
leximus, quod nonnulli approbatae vitae Christifideles, caritate omnium 
suprema v ir tute, circa hoc tam pium, tamque Reipublicae saluberrimum opus 
accers.ti , .n singulis fcstivitatibus, et Dominicis diebus in diversis Ecclesiis, 
et loc.s, hoc opus sanctissimum amplexi sunt, et ibi eosdcm infantes, ct pue- 
ros, ac al.as m.serabiles personas Christianae veritatis ignaras congregari 
tac.ui.t, et eos boms moribus, et sana doctrina instruunt, ac diligenter in 
v.a ma.iclatorum Domini dirigunt, ex quo salutiferi frt.ctus hactcnus prove- 
nertmt, et n d.es magis at.xiliante Domino speramus. Et quod si acl hoc 
opus sanctissimum ubique locorum exercendum, praefatos Christificleles 
patcrn.s tavonbus, et indulgentiarum muneribus invitarcmus, proctildubio 
con^ T e ° mmdem '"fantium, et puerorum, ac personarum aliarum salut, 
amnTr tU ™ metiani de votio Christifidelium omnium ad praefatum opus 
amplectendum multo magis augeretur. 

et a ,?im« C . UPie ! ,teS ' ffitur tam pio ' tama - Ue laudabili operi viribus totis favere, 
PttriSL T S*? Creat ° ri ' ex certa uostra BCientia t.niversos, et singulos 
loconim o i L Xrcll,emsco P os . Episcopos, ceterosquc Ecclesiarum Praelatos, d 
ro K arK q etTT UmqUe ordinarios . «bilibet constitu.os praesentes, et futuros 
^SStmkfSS^ at<ente ' e,S ' ac eori,m in spir.tual.bus, et temporalibus 
tcnus hoc oous « - US gCneralibus P cr Apostolica scripta mandantes, qua- 
suis CivitatiC S p ane,,SS,mum toto P^tore amplectentcs, aliquas Ecclesias in 
fatiinfantes «Z^T rcs P ecliv e. seu loca honesta, in quibus prae- 
sint, deputcnt et \> r L a m d ! endum doctrinam Christianam convenire pos- 

• • °s ad ,d .doneos, vita et moribus approbatos, qui dicbus 



Romani Ponti/iccs 



2 1 9 



■ -M* eosdem infantes, ct pucros, ac alias pcrsonas divinae iegis 
M ltein Pominici ^ et praeccp ti s Santae Matris Ecclcsiae instruant, con- 
expertcs, in articu 1 ' Societatc3| seu Confratcrnitates, quot ad hoc tam 
finn ri"simum g opus excrccndum eis opportunae videbuntur, inibi auctoritate 

n0SUa - eri £feiiim n ia ^romptius, et alacrius ad hanc curam subeundam 
* rhrfrfifideles alliciantur, et eo libentius curam ipsam susc.p.ant, quo 
m Z dono coelestis gratfce conspexerint se uberius refectos:De omnipo- 
" L DcTmis ricordia ac beatorum Petri, et Pauli Apostolorum eius aucto- 
S c m mnibusiet singu.is utriusquc sexus Christifidelibus vere poe- 

,w , confessis seu sfctutis a iure tempor.bus f.rmum conf.tend. 
- w l JbSSS qui in aliqua dictarum Societatum, seu Confratcr- 
S^iSSluCtn intraverint, et adscripti fuennt, i.Iis videiicet 
StfS docuerint, quam qui ab a.iis in articulis fide, et praeceptis 
Ecclesiae huiusmodi instructi fuerint, quotiescumque in nraefato sanctiss.mo 
«ercitio se occupaverint, quadraginta dies de iniunctis eis poen.tenti.s aucto- 
rita.e Apostolica tenore praesentium misericorditer in Dom.no relaxamus, 
praesentibus perpetuis futuris temporibus vahtuns. 

[Bull. Rom., tom. 4, III, p. 181, 182]. 



142. 

Grcgorius XIII, const. Inter caetera, 26 maii 1572. 

Inter caetera, quae ad Romani Pontificis curam, ac sollicitudinem perfi- 
nent, illud quoque non mcdiocri studio providendum cst, ut res Eccles.astica 
sarta tccta usqucquaque conservetur, quod cum de aliis omnibus, tum prae- 
cipue de iis, quae specialis iurisdictionis Romanae Ecclesiae sunt, curare 
debet, ne ulla usqtiam illortini immiiuttio fiat. 

§ 1. Cuius rei causa fel. record. Pius Papa V Pracdecessor Noster, ut 
talium diitractionibus omnem viam, quantum in ipso erat, in perpetuum 
praeduderct, literas edidit in naec verba: Pius Episcopus servus servorum 
Dci, ad perpetuam rei memoriam. Admonet nos susccpti. 

Omittitur tenor, quia eum habes supra, in N. 120. 

§2.Cum autem eae literae ad retinendam Sedis Apostolicae dignitatem 
valde pertineant, Nob.s nil.il optabilius fu.t cum primttm ad Summl Aposto- 
latus apicem, divina Nos clementia evocavit, quam ut ipsis primo quoque 
tempore praesentium nostrarum robur adiungercmus. Quoclrca praedictas 
literas, ct omnia in eis contenta auctoritate Apostolica tenore praescntium com- 
probamus, confirmamus, ct innovamus, volumusque eas pcrpetuo observari. 

§ 3. Nulli ergo omuino hominum liccat banc paginam nostrae compro- 
bHionis, confirmationis, innovationis, ct voluntatis infringere, vel ei ausu 
tanewno contrairc. Si quis autem hoc attcntare praesumpserit, indignatio- 
nc "i Omnipotentis Dei, ac Reatorum Petri, et Pauli Apostolorum eius, se 
noverit incursurum. 

,R »II. Rom.. tom. 4. III. o. 233. 2341. 



250 



Romani Pontifices 



143. 

Grefcorius XIII, const. Deo sacris, 30 dec. 1572. 

Deo sacris virginibus, quae contemptis illecebris saeculi divinis se obse 
qulis manciparunt, acquissimum est praecipua quadam a Nobis, ac sinmjta i 
solicitudine provideri, tum ut ab eis omnia, quae sanctum ipsarum prop^l 
situm impedire possent, removeantur, tum etiam ut eis in cultu Dei casle 
ac religiose permanentibus, quae ad victum necessaria sunt, subministrenhir' 

§ 1. Et quidem post sacri Concilii Tridentini decretum, 1 quo ConstC 
tutio fel. recordationis Bonifacii Papae VIII Praedecessoris nostri, quae incipii 
Periculoso, 2 rcnovatur, prohibens ne aut ipsis Monialibus ex Monasteriis suis' 
egredi, aut ulli cuiuscumque sexus, aut ordinis personae ad eas ingredi liceat 
Et praeterea universis Episcopis praecipitur, ut in omnibus Monasteriis sibl 
subiectis ordinaria, in aliis vero Sedis Apostolicae auctoritate clausuram san- 
ctimonialium, ubi violata, diligenter restitui, ubi vero inviolata, conservari 
maxime procurent, piae mem. Pius Papa V etiam Pracdecessor noster,' victui 
quoque, et necessitatibus ipsarum prospicere cupiens, cum superiora illa appro- 
basset atque innovasset, eademque omnia etiam in Monialibus quarumcumque 
militiarum, etiam Hierosolymitanae, omnibusque aliis tacite, vel expresse reli- 
gionem professis, quocumque nomine censerentur, locum habere decrevisset; 
ne iliae quicquam dctrimenti in necessitatibus suis hac occasione paterentur, 
ct.am praecep.t Iocorum Ordinariis, et superioribus earum, ut fidelium elee- 
mosynas per conversas non professas, vel professas quidem, sed aetatis saltem 
quaclragmta annorum, et iampridem conversas, quac in domibus contiguis, 
extra tamen Monasterium degerent, colligendas curarent; ita tamen ut prae- 
a.ctae conversae neque clausuram aliarum Monialium, nisi in casibus per- 
m.ss.s mgrederentur, nec cx illis ipsis habitationibus suis ad tales eleemosynas 
coihgendas sme permissu Ordinariorum, aut superiorum suorum exire pos- 
sent. yuod s. ne hoc quidem sufficere videretur, idcm Pius Praedecessor man- 
oavit ipsis Ordmariis et Superioribus, ut negocium darent aliquibus personis 
pus talcs eleemosynas colligendi, aliaque arbitratu suo prospicerent, quae ad 
sublevandam Monialium inopiam expedire iudicarent. 
ri,,. . " aUtCm ' S ' CUt acce P ir "us, multae Monialcs, etiam quae Tertia- 
XJ^S? SU , b S ° Iemni Re,i £ ionis v o*o, perpetuaque clausura dcgcntes, 
J3 i CdS com P rehc »sae, et in ipsa clausura pcrmanentcs, multis 
ullo J,f?- ^ Sustentandas necessariis egcant, neque usquc ad hoc tcmpus 
TertSrT T CUi ° CarUm nece ««atibus subventum sit Quin etiam aliae 
rumve Hn«l • S0,cmne hucus <l« e votum vivant, quac ad suas, suo- 
et cbusurT nCU, ' quam rediturae essent, sed sub solemni religionis voto, 

praedict.s permanerent, si earum congruae sustentationi providc 

J S«,. XXV, <fc regulartous, c. 5. 
* " Cf. N? m. tatU refr "' arlum ' 16, in VI-. 



Romani Poniifices 



251 



i 11 neccssariis rebus destitui nolumus, certioresque facti 
retur, Nos. qU ' ' n vitati bus, Oppidis, vMis, aut locis, tam in Ecclesiis, et 
sumus ln mums ^ ubus> Collegiis, Confraternitatibus, et aliis locis 

Monasteriis, quam r ho minibus, tum Ecclesiasticis, tum laicis multas, 
p iiS( etiam quae F > ^.^. pauperibus er ogari, considerantes in eius- 
jcdiversas eiew j ^ e xcrcendam esse charitatem, quae voluntana 

m0 di personas, t ^ nominum CO mmercio scgregatae Deo serviunt, 

p^pcrtate susc I ob peccata con ceptam, Christiano populo 

f n!ur cl quoque cogitantes, si eis ad tales eleemosynas petendas 
deP , ^dkta conferre se liceret, via fore, ut praedicta Monastena, Eccle- 
ld |oca pracaic ^ non tantum galtem tribuerent, quantum 

^ °c C !iii s nauperibus eodem concurrentibus solent, universo iUi Deo devo- 
S£ttt!3 de opportunae, ac sufficientis subventionis auxiho 

Pr °f 3 re De Nobtattributae potestatis plenitudine statuimus, et ordinamus 
Dt omnes, et quicumque Patriarchae, Primates, Archiepiscopi Ep.scop., et 
«2*J Praelati, necnon Abbates, Priores, Praepos.t., et ah. Eccles.as 
P r archales, Primatiales, Metropoiitanas, Cathedrales, et al.as Eccles.as nec- 
Monasteria, Prioratus, Praeposituras, Canonicatus, praebendas, d.gn.tates, 
personatus, administrationes, officia, ceteraque beneficia Eccles.as .ca, cum 
curaetsinecura, saecularia et S. Benedicti, S. Augustini, Cisterc.en., Clun.acen., 
Praemonstraten., Cartusien., Camaldulen., S. Basilii, Cassincn., ahas S. Iu- 
itinae, Montis Oliveti, S. Salvatoris, ac Lateranen., et Cruc.ferorum, seu m- 
trum S. Hieronymi, necnon Praedicatorum, Minorum, M.n.morum, et Car- 
nelitarum, Eremitarum eiusdem S. Augustini, Servorum B. Mariae, S. Clarae, 
et quorumcumque aliorum tam virorum, quam mulierum, etiam Mendican- 
tium Ordinum, et Congregationum, et Militiarum rcgularia, etiam de .ure 
patronatus laicorum, etiam Nobilium, Ducum, Regum, et aliorum Pnncipum 
existentia, in titulum, commendam, administralionem, et alias quomodo- 
cumque obtincntes; necnon Rectores, Oubernatores, Confratres, Adm.n.stra- 
tores, ceterique omnes, qui ratione illorum, necnon Capitulorum, Conven- 
tuum, mensarum, Hospitalium, etiam laicorum, et per laicos administran 
solitorum, Christifidelium confraternitatum, scholarum, collegiorum, ac aho- 
nim piorum locorum quocumque nomine nuncupatorum. et in quibusv.s 
imindi partibus consistentium, quae singulis annis, mensibus, hebdomadis, 
vel diebus ex Ecclesiarum, Monasteriorum, Prioratuum, officiorum, digni- 
utum, et beneficiorum, ac Congregationum, Hospitalium, Confratcrnitatum, 
Scholarum, Collcgiorum, piorum, et aliorum locorum praedictorum fructi- 
bus, redditibus, et proventibus, pauperibus Christi aliquas eleemosynas in 
Pane, frumcnto, farina, vino, eduliis, pecunia, scu aliis ad victum, vel vestitum 
Ptftinentibus, etiam ad supplicationcm, et prcccs, et pcr cedulas, et bolet- 
tlna . aut alias distribuere, ct clargiri ab immemorabili tcmpore consueve- 
aut alio quocumque iure tenentur cx dictis fructibus, redditibus, et 
Proventibus, et quoad Hospitalia pracdicta, ex iis quae servata in lllis actuali 
nospttatltate supersunt, seu supererunt, nccnon quaccumque personae parti- 
cul: »res, etiam laicac, vcl universitatcs, ctiam laicorum. quod tcstamento. ultima 



252 



Romani Pontifices 



voluntate, vcl alia dispositione, etiam inter vivos, aliqualcs tales elee 
facere tenentur, dimidiam partem omnium, et quarumcumque ele 
rum, et largitionum huiusmodi, quocumque nomine nuncupatar^m 05 ^' 
cumque tempore, ct modo distribui sohtarum, etiam si speciali notad qU!> 
et secundum pias defunctorum, aut aliorum voluntates, sub certa forrT S k 
eis in testamento, vel alia quacumque dispositione distribuendae sml^ 
tnodO non in certas personas, nec ad certos usus pios alios quani\ictu« , 
ahmenta pauperum distribuantur) quibuslibct praedictarum Monialium ct 
Tertiariarum sub solemni Religionis voto, et perpetua clausura de 'cefT 
vivent.bus, et in terris, et locis, quorum pauperibus, huiusmodi eleemosvn* 
d.stnbuuntur, consistentibus, vere, realiter, et cum effectu, et absque ul| ae l(* 
mosynarum, et largitionum huiusmodi petitione, exactione, et conquisitione 
aut aha clesuper a Nobis expectata iussione, aut mentis nostrae declaratione' 
ac qu.busvis mora, subterfugio, ac exceptione cessantibus, et eiectis dare 
atque d.stribuere omnino tencantur, et quam dimidiam partem No's jffl, 
apphcamtis. 

§ 4. Ut autem pracmissa omnia, cum caritate, et pietate procedant, et 
efficaeiter suum effectum sortiantur, universis, et singulis Patriarchis, Archie- 
piscop.s, Ep.scopis, et aliis iocorum Ordinariis per Apostolica scripta man- 
uamus, ut qu.sque per se, vel alium, seu alios ad praesentium executionem 
m su.s Uv.tat.bus, et Dioecesibus procedens, ab Ecclesiis, Monasteriis, Hospi- 
tahbus, Confraternitatibus, Schoiis, Collegiis, et locis, Ecclesiasticis, ac laicis 
pcrson.s praed.ct.s, etiam quomodolibet exemptis, dimidium eleemosynarum 
nu.usmod. ex.gant, ac pro portione, ut Ordinariis ipsis locorum aequum 
essc v.dcb.tur, s.nguiis pauperum Moniaiium, etiam Tcrtiariarum Monaslc 
rns hu.usmod. suarum Civitatum, et Dioecesum, etiam si aliis superioribus 
sun.ectae s.nt, cum effectu distribuant. Nos cnim eisdem locorum Ordim- 
ms, etiam amquam Apostolicae Scdis delegatis, ac cuilibet iliorum tam per 

nl TT TT Vd al ' 0S ' P raemissa faciendi, ac etiam contradictorcs quos- 
.„ reDel,cs ner P° enas Pccuniarias eorumdem Ordinariorum, et cuius- 
UD01 Hlnnim arbitrio infli^endas, et applicandas, ac in subsidium sciitentias, 
cc s .ras, et poenas Ecclcsiasticas, aliaque opportuna iuris, et facti remedia, 
quauimque appellat.one postposita respective compescendi, auxiliumquc bra- 
onnnrT T- mvocandi ' a,ia q"e in praemissis, et circa ea necessaria, et 

Katem 7'T' ^™*' mand:mdi . * exequendi: plcnam, et liberam 
facultatem et auctontatem concedimus. et impar.imur. 

Monhhh, TT'' T* V3lde rati0ni co "> s «nu.n cst, ut etiam ii, qul ipsis 
SntSiefl^ Te ? ,aniS indi S entinns Pmefatis consanguinitate aliqua 

5tt dc <" ■ Praem,SSiS SUbS,diUrn COnfCrant ' CUm rati ° Mn ' 

Scon^; Ct h0nesta,is id Po s t««et, singu.is locorum Ordi- 

dere "T"™' Ct ' nonere « eisoUC **? 

pennansiss^ToHt ^rr ', 01 ***** M a, ' 0S ' ad < u " i,,as « si ,fl 

et qul s i c ° ? P ( Crt,nebat ' vel a <* quos bona, et succcssiones devene- 

Monnstwium dcdissen, trad,dissent ' mu '»o amplius. quam ingredientibus 
mm domos redircnt el' T $ ' CaS nunc domi retinerent, vcl si ad fflo- 

aicre tcnerentur. quibuscumque viis ipsis bcnevisis 



Romani Pontijices 



253 



TMonialibus, etiatn Tertiariis praedictis iuxta corum facultatcs 
inducaiit, ut m ^ ^ ad aniiuarum sa lutem piurimum 

caritative subvenia , 

profuturum. ad Conversas pr ofessas, quas praedictus Pius 

§6.Ceterun 4 ^ | iteras su b certis conditionibus ibi contcntis per- 
ftaed ^ r ffl Mere extra Monasteria pro colligendis elcemosynis, eisdem 
miSit P ° %dhi iriis iniungimus, ut quibus Monasteriis praedictarum Monia- 
ES25*W computatis, supradicta, vcl alia qualibet ratione 
TJEU subventione, et sustentatione provisum esse cognovennt, easdem 
r veS sub eadem clausura cum aliis Monialibus rcducant, neque a su.s 
Monasteriis ampliUS exire permittant. Conversas vero non professas et pro- 
i nolentes, dimisso babitu domum remittant, neque alias in futurum, 
i professionem suo tempore emissuras, atque sub perpetua clausura man- 
Iras in Monesteria huiusmodi recipi pcrmittatur. Quod autcm id. P.us Prae- 
"decessor statuit, de cetero nullas alias Conversas professas rec.p. ampl.us, 
etiam de consensu suorum Superiorum posse, ita esse intelligcndum decla- 
ramus, praeter illas Conversas, quae cxtra Monastcrium in dom.bus con h- 
guis degerent. Eleemosynarum vero praedictarum contributionem, et apph- 
ationem durare, et valcre decernimus, ac suos effeclus ad plenum sortin 
debere, donec numerus Monialium, ctiam Tertiariarum huiusmodi (quem per 
ipsos locorum Ordinarios, etiam in Monasteriis ab eorum cura, et regunine 
quomodocumque exemptis, cum iliarum Superiorum interventu stabiliri, et 
ordinari, neque supra illum numerum alias recipi posse, ctiam de conscnsu 
Superiorum suorum, volumus, et mandamus) ita imminutus fuerit, ut reliquae 
Moniales, et Tertiariae ex propriis redditibus Monastcriorum ipsorum, vel 
consuetis eleemosynis se commode sustentare qucant: super quo eorumdem 
Ordinariorum conscientiam oneramus, ita tamen, ut decedentibus singulis 
ex tribus earumdum Monialium partibus, tertiae quoque earumdem eleemo- 
synarum partis distributio. et sic succcssive in totum extinguatur, atque in 
pristinum statum sub debitis aut solitis oneribus rcvcrtantur, et remaneant. 
Declaramus praeterea nullis Monialibus, etiam Tertiariis liccre habere ostium, 
per quod ex Monasterio introiri possit ipsarum Monialium Ecclcsiam exterio- 
rem, in quam saccularibus ad Missas, et divina Officia patere solet acccssus, 
«d omnino muro obstrucndum, ncque itidem liccrc Monialibus, etiam Ter- 
tiariis egredi a ianua Monasterii, quae est pro clausura ipsius Monastcrii, 
diam ad claudendum aliam ulteriorcm ianuam, qua patere solet aditus sae- 
cularibus venientibus, vel adrotam.vel ad crates, scu loca colloquiis dcstinata, 
luaevulgo parlatoria vocantur, vcl ad pulsandum ipsam ianuam clausurae; 
quae loca, cum saltem pro causis praedictis patere soleant saecularibus, cxtra 
c| ausuram censeri debcnt, ctiam quo tempore clausa sun 1 

§ 7. Insupcr quoscumquc dominos, et magistratus temporales in Domino 
h °rUmur, monemus, et requirimus, ut ad omnem ipsorum Ordinariorum, aut 
' cu,us 'Psorum petitioncm, vcl simpliccm rcquisitionem, illis in pracmissis 
ntes ' om "cm opportunum favorem, et auxilium praestcnt, et exbibcant. 
§ 8. Ip S i s denique Patriarchis, Archiepiscopis, ct aliis locorum Ordina- 
Praecipimus, et mandamus, ut has praesentes nostras literas (quarum 




254 



Romani Pontifices 



transumptis etiam impressis manu alicuius Notarii publici sub I 
sigillo personae in diguitate Ecclesiastica constitutae munitis eamdr^v * 
Rdetn, in iudicio, et cxtra adhiberi debere volumus, quae ipsis ori"' . 
literis adhiberetur, si forent exhibitae vel ostensae) singuli in sua r 
et Dioecesi publicent, ac publicari, easque iuxta earum continentiam rti 
rem, una cum praedictis, ac aliis praedicti Pii V, et aliorum Pracdece 
nostrorum literis, et Constitutionibus, et iussionibus pro intejrra dT^ 
instauratione, custodia, et firmitate editis, inviolabiliter observenL et ^ 
vari faciant. 4 ° 0Str- 



§ 9. Non obstantibus, etc. 
(Bull. Rom., tom. 4, III, p. 244-247J. 



144. 

Gregorius XIII, const. Cum interdum, n mart. i S73 . 

Cum interdum contingat Romanum Pontificem aliquas concessiones, et 
grat.as elargin, quas postmodum experientia rerum magistra docet in alte- 
rlua prae.ud.c.um resultare, mirum nemini videri debet, si tandem praeiu- 
ci.c.o cogn.to gratiae ipsae sic concessae in melius reformentur, prout et 
popui. devot.o exposcit, ac rerum, et temporum qualitate pensata conspicitur 
m Uom.no salubriter expedire. 

§ 1. Dudum siquidem fel. rec Pio Papae V Praedecessori nostro pro 
parte d.lect. Ioannis Gallo Ordinis Praedicatorum, et Theologiae professoris 
expos.to, quod licet in omnibus fere Conventibus provinciae Hispaniae 
Ord.n.s praed.ct., solemniter fieri consucvisset processio Sanctissimi Sacra- 
rnent. Lorpor.s Christi die Dominica infra octavam illius festivitatis, idque 
ab .mmemorab.h consuetudine, propterea quod dicti Ordinis religio, utpote 
a » . inoma de Aqu.no docta peculiarem semper gesserat devotionem erga 

„TlTT\ Eucbaris,iarn ' °nde cum magno apparatu, et frequentia populi 
eaaem fcst.v.tas a Fratribus Ordinis huiusmodi celebrari solebat. Nihilominus 

SlT ann ° S a,ii P^«'um illarum Religiosi, praeserHm in Civitale 

hutTmnd- " C 1 °" tendebant die, et hora festivibtem, seu processionem 

tribus OrH C f kT* P ° PUlUm 3d Se ,rahentes - et ornamenta.quaeipsisFra- 
a votio mt , U ' USm0dl C0 " CCdi S0,ebant conquircntes, unde et populi 
mod i r e 2 Ur * * ^™* viri ,ifnorati Videnttt religiosos pro huius- 
nibus in n 2, C0B rt^ offendeban,nr . eiusdem loannis supplicatio- 
CWhtibS TS. n ■ , 0rdin ! P^^Orum, ut In omnibus, et singulis 
a«» ubiubc : u ° h T k ^ tam dic,ae P™inciae, quam extra, c. 
processionem ?, qU ' bus , ab "nmemorabili consuetudine Fratres dicti Ordin.s 

Chrisf, so lelh US ,Tk dkta diC D ° minica infra <* 1 ™™ ciusde,n C0rP ° ri$ 
cntorum dumS , S ° lm fuerunt ' eisdein Fratribus Ordinis Pracdi- 
Corporis Christi rVill , Dominica solemnem processionem eiusdem 
codem tenmore vc iau* ita ul nu!,i S "P™ eo, illos impedire, scu 

• a«c camdem proccssioncm faccre possent, et dcberenl, 



Romani Pontifices 



255 



concessit, et indulsit, ac aliis praedictis dcsuper districtius inhibuit, 
P , e^fecit, prout in dictis literis plenius continetur. 

S 2 Nos tamen attendentcs id non sine divini cultus diminutionc esse 
' j„ nn «5p cum omnes ad unam, et eamdem dumtaxat Ecclesiam 

ilinilO mOUO pusot, v-"' ... ... - j- • 

fluentes, in ea commode rec.pi, s.cque processioni huiusmodt mteresse 
C0 " ant praeter id quod inibi saepe contingit, ut propter populi frequen- 
rTsic connuentcm, varia scandala, et iurgia oriantur, et populus ipse 

irituali venerationis Sacramenti huiusmodi multiplici fructu privetur. Neque 
^ropterea diutius discussa honestum esse censentes, literis pracdictis modum 
Jliqiiem pracbere, illarum tenorem, ac si de verbo ad verbum, presentibus 
insertus foret, pro plcne, et sufficienter expresso habentes, Motu proprio 
non ad alicuius Nobis super hoc oblatae petitionis instantiam, sed ex mera 
deliberatione, et certa scientia nostris, universis, et singulis, Clero et Cle- 
ricis,ac personis Ecclesiasticis, tam saecularibus, quam quorumvis Ordinum, 
religionum, et Militiarum Regularibus, ut literis Pii Praedecessoris huiusmodi 
non obstantibus, liceat ipsis, tam die ipsa Dominica infra octavam Corporis 
Christi, quam aliis totius octavae praedictae diebus processiones suas cele- 
brare, nec super eo iam ab Ordinis Praedicatorum huiusmodi, quam aliis 
quibuscumque personis, etiam praedictarum, aut quarumvis aliarum litera- 
rum, privilegiorum, vel concessionum praetextu, seu alias quomodolibet 
molestari, inquietari, vel perturbari, nec etiam aliquibus censuris, vel poenis, 
etiam Ecclesiasticis innodari, seu illas incurrere possint, tenore praesentium 
concedimus, et permittimus. 

§ 3. Et nihilominus pro potiori praemissorum cautela, Uteras Pii Prae- 
decessoris huiusmodi harum serie penitus, et omnino, quo ad effectum prohi- 
bitionis. celebrandi p/ocessiones huiusmodi cassamus, irritamus, et annul- 
Limus, viribusque, et cffectu evacuamus, et tamquam tales minime attcndi, 
vel eisdem Fratribus Praedicatoribus suffragari posse volumus. 

§ 4. Districtius inhibentes eisdem Fratribus Ordinis Praedicatorum, et 
quibusvis aliis personis cuiuscumque dignitatis, status, gradus, ordinis, vcl 
conditionis fuerint, in virtute sanctae obedientiae, ac sub excommunicationis 
maioris latac scntentiae, necnon suspensionis, et interdicti, aliisque arbitrio 
nostro moderandis, infligendis, et imponendis poenis, ne contra praescntium 
literarum tenorem venire, aut suprascriptos, vel quoscumque alios. quorum 
•ntcrest, intererit, aut interesse potcrit quomodolibet in futurum, quo mimis 
praemissa liberc fieri possint, per se, vel alium, seu alios publice vel occulte, 
mrecte vel indirectc, tacite vel exprcsse, quovis quaesito colore vcl ingenio, 
"mpcdire audeant, vcl pracsumant. 

§ 5. Decernentes quoque praescntes litcras nullo umquam tempore de 
^•eptionis, aut obrcptionis vitio, aut intentionis nostrae, vel quopiam alio 

c 'cctu, etiam ex eo quod intercsse habentcs vocati non fuerint, notari, 
^PUgnari, invalidari, ad terminos iuris reduci nullatcnus posse, minusque 
h .. quibusvis similium, vcl dissimilium gratiarum revocationis compre- 
DriiH sen,per ab Hlls exceptas, et quotics illae emanabunt, toties in 
s «num statum rcstitutas. et de novo conccssas essc. 
mn. Rom., tom. 4. III. D . 252-2541. 



145 



Grcgorius XIII, const. Officii nostrl, 6 aug. i 574 , 

Officii nostri partes sedulo praestare tenemur, ut dubia, qua e V ar" 
doctorum opinionibus hinc inde diversa sentientibus agitantur/et ad falfodl 
ctioncm Sanctissimi Otiicii Inquisitionis haereticae pravitatis pertinent nostU 
declarationis oraculo (prout ratio ipsa suadere vidctur) dilucidentur.ut nuiu 
cmquam dubitandi occasio in posterum relinquatur. 

§ l. Ad aures nostras siquidem nuper pervenit multos esse, qui dubi- 

tent, an contra cos, qui in sacro Presbyteratus ordine non constituti, Missas 

celebrare, confessiones, ac absolutionem impartiri, ausi fuerint, per officium 

Sanct.ssimae Inquisitionis haereticae pravitatis, in Hispaniarum Regnis insti- 

tutum, et .llius Inquisitores procedendum, vel etiam animadvertendum sit, 

ac hi, qui talia patraverint, per Inquisitores praedictos puniri dcbeant.Nam 

etsi inultorum sententia aftirmetur, praedictum delictum ab Inquisitoribus 

plectendum esse, hisce praesertim temporibus, quibus haeretici temcre audent 

nroferre, vel saeculares eorum Sacramentorum ministros esse posse, non 

clesunt tamen hi, qui contrariae adhaerent opinioni, unde plerumque per 

eorumdem Regnorum Inquisitores diversa fcruntur in huiusmodi causis suf- 
fragia. 

§ 2. Nos itaque, ut omnis difficultas, dubitatioque tollatur, animadvcr- 
tentes, eos, qu. Presbyteratus ordine non sunt insigniti, et se in admini- 
strand.s dict.s Sacramentis ingerunt, facto catholicam veritatem impugnare, 
quae solos Presbyteros ministros eorumdem Sacramentorum constituendo, 

cui,,ltaxal ' qu.bus eadem munera congruere existimavit, commitli voluit, 
eorum qu, „, Presbyteratus ordine non constituti Missas celebrant, ac con- 
tess.ones, ut praefetur, audiunt, cognitionem, et punitionem, etiam ad Inqui- 
s.i.onis of f.c.um, et Inquisitores ante dictos pertinere, ita ut huiusmodi delicti 
nnone adversus eos inquirere, procedere, ac culpabiles repertos punire, offi- 
uum, et l.iqu.sitores praedicti valea.it, Apostolica auctoritate praesentium 
tenore perpetuo declaramus, et definimus. 

suhl i • ' ta ab om " ibus » et singulis Orclinariis, et delegatis iudicibus, 

tat, ,M ( | C,S, et 4 C ° riim CUilibe, ' quavis ali,er iudicandi,et interpretandi facul- 
, u.uican, et def.niri debere, irritum quoque et inane, si secus super his 

decernimuT. * auctoritate scienter, vel .guoranter contigerit attcntari, 

§ 4. Nou obstantibus, etc. 
[BulL Rom, tom. 4, III, p. 281]. 



Rpmani Pontijices 



257 



146. 

Grejrorius XIII, const. Stmctissimus, a. i 5 7S» 
Profcssio fidei Graccis praescr. 

Sanctissimus Dominus Noster Dominus Gregorius, etc. 

F N firma fide credo, et profiteor omnia et s.ngula, quae continentur 
c fLln fidei quo Sancta Romana Ecclesia utitur, viclelicet. 
" McXn unum Deum Pntrcm omnipotentem, factorem Coeli, et 
T-ie visibilium omnium et invisibilium. Et in unum Dominum Iesum 
SiD, Filiun, Dei unigenitum. Et cx Patre natum ante omnia saecula. 
n um de Deo, lumen de lumine: Deum verum de Deo vero. Oen.tum non 
atum, consubstantialem Patri: per quem omnia facta ^Qumkj 
nos homincs, et propter nostram salutcm descendu de coehs. Et incarnatus 
est de Spiritu Sancto ex Maria Virgine, et homo factus est. Cruc.f.xus et.am 
pro nobis, sub Pontio Pilato passus, et sepultus est. Et resurrex.t tert.a d.e 
sccundum Scripturas, et ascendit in coclum; sedet ad dexteram Patr.s. Et 
iterum venturus est cum gloria iudicare vivos et mortuos; cuius regn. non 
critfinis. Et in Spiritum Sanctum Dominum, et vivificantem: qui ex Patre, 
Filioque procedit. Qui cum Patre ct Filio simul adoratur, et conglonficatur: 
qui loquutus est pcr Prophctas. Et Unam, Sanctam, Catholicam, et Aposto- 
licam Ecclesiam. Confiteor unum Baptisma in remissionem peccatorum. Et 
txpecto resurrectionem mortuorum. Et vitam venturi saeculi. Amen. 

§ 2. Credo ctiam, suscipio, atque profiteor ca omnia, quae sacra oecu- 
menica Synodus Florentina super unione ©ccidentalis, et Orientalis Ecclc- 
siae definivit et dcclaravit, videlicet, quod Spiritus Sanctus a Patre, et Filio 
aeternaliter est, et essentiam suam, suumque esse subsistens habet ex Patre 
simul et Filio, et ex utroque aeternaliter, tamquam ab uno principio, et unica 
Spiratione procedit. Cum id quod Sancti Doctores, et Patres dicunt, ex 
Patre per Filium procedcre Spiritum Sanctum, ad hanc intelligcntiam tendat. 
ut per hoc siguificetur Filiutn quoque esse, secundtim Oraecos qtiidcm, 
oujam, secundum Latinos vero, principium subsisteutiac Spiritus Sancti, sicut 
« Patrcm. Cumque omnia quae Patris sunt, ipse Pater unigcnito Filio suo 
gignendo dedcrit, praeter essc Patrem; hoc ipsum quod Spiritus Sanctus 
procedit ex Filio, ipse Filius a Patre aeternaliter habct, a quo aeternaliter 
«tiam genitus est. Illamque verborum illorum, Filioque explicationcm, veri- 
^is declarandae gratia, ct imminente tunc necessitate, licite ac rationabiliter 
Symbolo fuisse appositam. 

§ 3. Item in azymo, sive fcrmentato pane triticeo corpus Christi vera 
c,te r confici. Sacerdotesque in altero ipsum Domini corpus conficere debere, 
unumquemque scilicet iuxta suae Ecclcsiae, sive Occidentalis, sive Orientalis 
«"isuetudinem. 

§ 4. Item si vere poenitentes in Dci caritate decesscrint, antequam dignis 
mtcntiae fructibus de commissis satisfccerint, et omissis, eorum animas 

17 



258 



Romani Pontifices 



pocnis Purgatorii post mortem purgari, et ut a poenis liuiusmodi relc- 
prodesse eis fidelium vivorum.suffragia, Missarum scilicet sacrificia o 1? 
et eleemosynas, et alia pietatis officia, quac a fidelibus pro aliis Rddi^ 
fieri consueverunt secundum Ecclesiae instituta. Illorumque animas q U j 
Baptisma susceptum, nuilam omnino peccati maculam incurrerunt, JUu 
quae post contractam peccati maculam, vel in suis corporibus, vel eisT' 
exutae corporibus, prout superius dictum est, sunt purgatae, incoelummol 
recipi, et intueri clare ipsum Dcum trinuni et unum sicuti est, merilorum 
tamen diversitate alium alio perfectius; illorum autem animas* qui in acttuli 
mortali peccato, vel solo originali decedunt, mox in infernum descendere. 
poenis tamen disparibus puniendas. 

§ 5. Item Sanctam Apostolicam Sc-em, et Romanum Pontificem in ttni 
versum orbem tenere primatum, et ipsum Pontificem Romanum successorem 
esse beati Petri Principis Apostolorum, et verum Christi Vicarium, totiusque 
Ecclesiae caput, et omnium Christianorum patrem ac doctorem existere, el 
ipsi in Beato Pctro pascendi, regendi, et gubernandi universalem Eccteun 
a Domino nostro Iesu Christo plenam potestatem traditam esse, quem- 
admodum etiam in actis oecumenicorum Conciliorum, et in sacris Canoni- 
bus continctur. 

§ 6. Insuper profiteor, ac recipio alia omnia, quae ex decretis sacrac 
oecumenicae Oeneralis Synodi Tridentinae, sacrosancta Romana, et Aposio- 
hca Ecclesia, etiam ultra contenta in supradicto ficlei Symbolo, profitenda 
ac recipienda proposuit, atque praescripsit, ut sequitur. 

§ 7. Apostolicas et Ecclesiasticas traditiones, reliquasque eiusdem Eccle- 
8iae observationes, et Constitutiones firmissime admitto et amplector. 

§ 8. Item Sacram Scripturam iuxta eum sensum, quem tenuit et tcnet 
Sancta Mater Ecclcsia, cuius est ludL_re de vero sensu, et interpretatione 
sacrarum scnpturarum, admitto, nec eam umquam nisi iuxta unanimemcon- 
sensum Patrum accipiam, et interpretabor. 

§ 9. Profiteor quoque septem csse vere et proprie sacramenta novae 
legis a Iesu Christo Domino nostro instituta, atque ad salutem humani 
gcnens, licet non omnia singulis necessaria, scilicet Baptismum, Confirma- 
tionem, Eucharistiam, Poenitentiam, Extremam unctionem, Ordinem, et Matri- 
rnon.um: .llaque gratiam conferre, et ex his Baptismum, Confirmationem, et 
Ordmem, s.ne Sacrilegio reiterari non posse. 

§ 10. Rcceptos quoque et approbatos Ecclesiac Catholicae ritus, in supradi- 
cionim omn.u.n Sacramentorum solemni administratione, recipio, et admitto- 

9 U. Omn.a ct singula, quae de peccato Originali, et de Iustificatione 
et recipT" Tridentina Svnodo definita, et declarata fuerunt, amplector, 

«atelum ^f l ! C ° T ParitCr in Missa offerri Deo ven >™. proprium, et propi- 
stiae TJl 1C1U '" Pr ° Vivis ' et defu,lc,is - "tque in sanctissimo Euchan- 
una cum ; ° TV™' et substantialiter Corpus, et Sanguinem, 

A£SSjS5.t °- N - ,CSU Cnristi > fieric 1 ue conversionem totius 

conversionem cUn, T 3 ' t0tius sub *tantiac vinl in Sanguinem, quam 

0llCa Ecc,csia Transsubstantiationem appcllat. 



Romani Pontijices 



2V) 



r- . r Pthm sub altera tantum spccie, totum atque integrum Chri- 
c i3 Fateor tn.n" » uu 

' unaiie Sacramcntum sumi. 
stum, vcrii" q ^ p U rgatorium esse, animasque ibi detentas fide- 

"s iuvari. Similiter, et Sanctos una cum Christo regnantes, vcne- 

m , S tTinvocandos esse, cosque Orationes Deo pro nobis offerre, atque 
nndos aiq»<- , 

« rpiinuias esse venerandas. 
e °Tl5 Pirmissime assero imagines Christi, ac Deiparae semper Virginis, 

non aliorum Sanctorum habendas, ct retinendas esse, atque eis dcbitum 
S*m ac venerationem impartiendam. 

6 16 Indulgentiarum etiam potestatem, a Christo in Ecclcsia relictam 
. J iiiammque usum Christiano populo maxime salutarem esse affirmo. 

s 17 Sanctam Catholicam et Apostolicam Romanam Ecclesiam, omnium 
Fcclesiarum Matrem, et Magistram agnosco, Romanoque Pontifici, Bcati 
Petri Apost. Principis successori, ac Iesu Christi Vicario veram obedientiam 

soondco, ac iuro. . 

s 18 Cetera item omnia a sacris Canonibus, et Oecumenicis Concilus 

,c praecipue a Sacrosancta Tridentina Synodo tradita, definita, et declarata 

indubitanter recipio atque profiteor, simulque contraria omn.a, et schismata, 

atque haereses quascumque ab Ecclesia damnatas, et reiectas, et anathema- 

tizatas, ego pariter damno, reiicio, anathematizo, et abiuro. 

§ 19. Hanc veram Catholicam Fidem, extra quam nemo salvus esse 
potest, quam in praesenti sponte profiteor, et veraciter teneo, eamdem inte- 
gram, et inviolatam usque ad extrcmum vitae spiritum constantissime, Deo 
adiuvante, retinere, et confiteri, atque a meis subditis, vel illis, quorum cura 
ad me in munere meo spectabit, teneri, doceri et praedicari, quantum m 
me erit, curaturum, Ego idem N. Spondeo. 

§20. Voveo, ac iuro: Sic me Deus adiuvet; et haec Sancta Dei Evan- 

gclia. 

[Bull. Rom., tom. 4, III, p. 311, 3 12> 



147. 

Gregorius XIII, const. Ubi gratiae, 13 iun- *S75- 

Ubi gratiae, et indulta ab hac Sede concessa, successu temporis incom- 
"iodum affcrre noscuntur, expedit illa salubri praesidentis consilio sub- 

moveri. 

§ 1. Proinde Sanctimonialium quieti, et tranquillitati consulere, ac om- 
"|a quae illas a spiritualium rcrum cogitatione, et excrcitio avocant, impe- 
d| menta tollere, pcriculaque, et scandala ab cis removere cupientes, aucto- 
n We praesentium revocamus, ct abolcmus omnes, ct quascumque licentias, 
ic facultates ingrcdicndi Monastcria, Domos, et loca Monialium, ac etiam 
^rorum quorumvis Ordinum, quibusvis, etiam Comitissis, Marchionissis, Du- 
Clss »,et aliiscuiuscumque status, et conu.tionis mulieribus, ac etiam omnes, 
J quasc «mquc licentias ingrediendi Monasteria, Domos, et loca ipsarum San- 



260 



Romani Pontijices 



ct.mon.ahum, quibuscumque viris, etiani eiusdem status et d,Y,,7T *" 
Praedecessoribus nostris, quam etiam a Nobis, et Sedis AboS? . ^ 1 
aut al.is ex quibusvis quantumcumque ur K entibus eausis L u T Ugatis - 
tenoribus, et etiam derogatoriarum dcrojatorii* SS2toT52^ 
aliisque efficaeioribus clausulis, irritantibufque, e TsTcZ ff** 
proprio, et ex eerta scientia. deque ApostoUcae poteUtis Z t T* 
ad Imperatoris, Regum, Reginarum, aliorumve Principum 22222* 
vel suppl.cat.onem concessas, confirn.atas, et etian, iterat is 2 £ P r 1' °™' 
C^musque. et annullamus «iteras desuper confectas, et 

(praeterquam in mortis articu.o ZtaSoff5l&^ir! 
ne .psarum licentiarum praetextu Monasteria rfjSiS 

§ 3. Abbatissis vero necnon Abbatibus, Conventibus ac aliis Mnn« ( 

~*:t sexus sup r oribus ' ct pereo " is ™ i, v« 

•tquf tatolSm^ "5 dSdem POemS ipS0 fact0 «ncurrendis prohibemus, 
S . 2 cZ o'r ' S * PersonisEcc.esiasticis.etsa, 
ribu „ e n ' 1? ? f 1 " ^«"«'"«nique, etiam Mendicantiu.n Regul, 
con eV nclf , ; hceab ™ m ab ve. Superioribus, quibus illas 

r Mon?? 8 neCCSSariiS ,antum « dccret0 Concilii Triden.ini W 
Kbus dumt a ttT^. !pSa M ° nialiUm Dro ,ibit0 - sed necessitatibus urgen- 
£e pSutt' " eVe M ° nia,CS SU ° ei ' Sdem ' 30enis illos aliter S 

§ 5. Non obstantibus, etc. 
IBu.l. Rom., tom. 4, III, p. 298, 299]. 



148. 

Qrc^orius Xiii, ppnst, D«6//, f 23 dec. ,581. 

igitar supt SSSS^ ^clarationis rcmedium exped.t adl.ibere. Cum 
d*inde in Const « ZZ [ ""\ Pnttt,xm ra,io "c Concilium sanxit Tridentinun.,' 
Pontifiealus sui Ij! 1 -,^ P " V Praedecessoris nostri nonis 

«tua nostri An.10 nuui, ! i r ! ; atquc item nostra Itlibus tanii, Pontifr 

nnoquarto ed.t.s,* f uit provisum, ne cui m posterum, nisi K 



Romani Pontifices 



261 



neccssariis septa Monasterionnn Monia.ium ingjcdiendi concederetur 
iStia a nonnullls dubitatum fuissc sciamus circa personas, quae alterius 



" d ijcerttla non indigcnt, sed sui auctoritate officii nituntur, an liceat eis 

prc 

ipSI sl/Nos omnem haesitationis materiam tollere, et viam scandalis prae- 



I bito suae voluntatis huiusmodi septa ingredi, vel potius servare debeant 
Pr ° nuoque regulam a Concilio praescriptam. 



cidere, ac Sanctimonialium quieti consulerc volcnles, harum tenorc aucto- 
ritate Apostolica declaramus, Praclatos omncs, tam saeculares, quam regu- 
lares, quibuscuraet regimen Monasteriorum Monialium quovis modo incum- 
bit hcultate sibi ex officio attributa incjrediendi Monasteria praedicta ita 
demum uti posse, si id faciant in casibus necessariis, et a paucis, iisque 
senioribus, ac religiosis personis comitati. Quocirca universos et singulos 
Episcopali, seu maiori, ac etiam Cardinalatus dignitate praeditos, necnon 
quorumvis Ordinum Abbates, Priores, Ministros, et alios quoscumque Supe- 
riores regulares serio monemus, ut facultate huiusmodi, qui eam habent, prae- 
terquam in casibus, ut praefertur, necessariis ncutiquam utantur. 

§ 2. Quod si contrafecerint, eadem auctoritate Apostolica statuimus» 
atque decernimus, qui Pontificalis dignitatis fuerint, eos pro prima vice, qua 
contrafecerint, ingressu Ecclesiae interdictos, pro secunda a munere Pontifi- 
cali, et a divinis suspensos, ac dcinceps ipso facto absque alia dcclaratione 
«communicatos existere, regulares vero omni officio, ac ministerio privatos 
excommunicationi subiacere. 

§ 3. Non obstantibus, etc. 

[Ml Rom., tom. 4, III, p. 299, 300]. 



149. 

Grcgorius XIII, const. Ad tollendum, 5 dcc. 1582, 

Ad tollendum detcstabilem Duellorum usum, Concilium Tridentinum, 
«communicationcm, ct alias gravissimas pocnas in concedentes locum ad 
Monomachiam, ac pariter in pugnantes, nccnon Patrinos, consulentcs, sua- 
«ntcs, ct spcctatores salubritcr quidem decrevit : 1 sed crcsccnte hominum 
Wlitfa facinorosi non dcsunt, qui quod publice prohibitum cst, privatim 

«jqui non dubitent, dum sc poenas praedictas hoc modo eludere posse 

irintrantur. 

^ 1Nos a(l haec coercenda plcnius evidentiusque providendum esse rati, 
^nsi erantesque, Duellum privatum non minus cruentum, ct animae, et cor- 
noxium csse, quam quod publice perpetratur, auctoritate Apostolica 
uimus, omnos illos, qui ex condicto statuto tcmporc, ct in loco convento 
rint ( °nc 1 com . miserint ' etiam si nttlll Patrini, sociique ad id vocati fue- 
fiftls securitas l^abita, nullacve provocatoriae literae, aut denuncia- 
cnartulae pracccsscrint, censuris, ct pocnis omnibus a dicto Concilio 



202 



Roinani Pontifices 



propositis teneri, perinde ac si publico, et consueto abusu singulare cerb 
inivissent. Volentes etiam locorum Dominos, si certamen ex condictoh 
modi permiserint, aut quantum in se fuerit, non prohibuerint, om "'^ 
illud fieri mandantes, instigantes, auxilium, consilium, vel favorem TT 
equos, arma, pecuniam, commeatum, et alia subsidia scienter subminist 
tes, aut ex composito spectatores, vel socios quovis modo sese praebL?* 
eisdem censuris, et poenis subiacere, etiam si illi, qui ad locum dcstinahf' 
pugnaturi accesserunt, impediti pugnam non commiserint, si per se in r 
non steterit, quo minus illa committatur. P 

§ 2. Non obstantibus privilegiis, immunitatibus, et exemptionibus ctte. 
risque contrariis quibuscumque. ' 

§ 3. Constitutionibus tamen, et aliis sanctionibus Apostolicis hacdere 
disponentibus in suo robore duraturis. 
[Bull. Rom., tom. 4, IV, p. 19, 20]. 



150. 

GregoHus XIII, const Quanto fructuoslus, I febr. 1583. 

Quanto fructuosius in colenda Domini Vinea exercet veneranda leso 

Societas, dignisque acterna mercede operariis abundare conatur, tanto pn> 

pensius contendimus eam, religiosamque subinde, quam instituit prolem, 

unde tota Respublica Chrisfiana ubique sublevatur, proscqui, et confovere, 

simulque omnia removere, quibus et spiritualis ipsorum profectus retardari, 

et charitatis fervor, qui ab eisdem in regeneratas pretioso Domini nostri lesu 

Cnrisfl Sangume animas se diffundit, alicubi frigescere, aut in Iubricum 
detluere posset 

§ I. Cum enim sicuti iuxta dictae Societatis constitutiones, et laudabile 
mstitutum a felicis recordationis Paulo Tertio, et lulio etiam Tertio confirmi- 
tum, ac etiam a Paulo Quarto Rom. Pont. Praedecessoribus nostris diligen- 
tiss.me examinatum, et a Concilio Tridentino commendatum Societas ipsa 
non solum professis, et Novitiis, sicuti et reliqui Regulares Ordines constet, 
scd varu m eadcm Societate religiosarum personarum gradus sint, in quibus 
smgulis mxta commissi cuique a magno Patre-familias talenti mensuram, et 
praepos.torum suorum directionem altissimo famulantur, sicut cnim Bnll 
oictae boc.etat.s est, Fidei propagatio, et defensio, animarumque in vita, et 
uocmna Chr.stiana progressus, ita etiam gratiae eius vocationis proprium 
L U T rS ? ^ CX R ° m - Po,ltificis . ac Praepositi Gcneralis eiusdem Socie- 
rio« ,nn peragrare ' vitam q«e in quavis mundi parte agcre, ubi Ubo- 
provenhT «° rTV* industria «ructuosa copiosiores salvandarum animarum 
Spiritus \T » Cmi Bloriam conse q ui P osse sperant, ad quem finew 

Ins titutoren TV ^ mei »°™ tenatium Loyolam ipsius Societatis 

X^hute, S0Ci ° S eXCitavit ' media praedaVa, maximeque 

P ea.cat.onum Verb, Dei ministerii cuiuscumque spiritualium exer- 



Romoni Pontificrs 



263 



charitatis operum, poenitentiae, et Eucharistiae Sacramentorum 
citiorum, et frcque ,,tis usus, ad quae pro dignitate cxequenda, et ad 

admin !f r 'Tuperandas, subeundaque pericula, quibus dictae Societatis Rcli- 
j.fl.cultates 1 _ cxcursionibuSiC t ministeriis exponuntur.cum haec magnum, 
posiinhuiu ^ Aotintinni!i nraes idium Dostulent. statutum est. ut. et Novitii 



^ 05 " '•. tum devotionis praesidium postulent, statutum est, ut, et Novitii 
' U c "Tteonedicta per biennii spatium probentur, et qui expleto Novitiatu 
'" - am dederint, illarum studiis absolutis tertium etiam annum pro- 
' ilenS ° P \n humUitatis exercitiis expendant, ut si qua in re, vel huius virtutis 
^"vel pietas, ac devotionis fcrvor, per literarum occupationem distra- 
ara ° r '- tepucrit/per earumdem virtutum frequentiorem exercitationem, et 
cWS ratiae 'ardentiorem invocationem restauretur; qui enim professionem 
"ttere debent eos vocatio haec viros in vitae puritate, ac literis conspi- 
Zs diuturnisque, et diligentissimis experimentis probatos, eosque Sacer- 
dotes et in Verbi Dei, ac Sacramentorum administratione d,u multumque 
vcrsatos exigit, ut et Constitutionibus dictae Societatis, et a Summis PonU- 
ficibus est decretum. 

§ 2. Sed neque omnes ad eamdem professtonem idonei esse possunt, 
nequc qui tcmporis progressu futuri sunt, tales evadere, aut cognosci sine 
longa exercitatione atque experimento, quapropter Societatis Corpus in sua 
membra, ordinem, et gradus idem lgnatius divino instinctu, ita duxit dispo- 
nendum, ut biennio Novitiatus absoluto, omnes qui in Societate perseverare 
voluerint, tria vota substantialia quidem Paupertatis, Castitatis, et Obedien- 
tiae, simplicia tamen emittere debeant, ac Novitii esse desinant; quibus votis 
emissis in Corpus eiusdem Societatis cooptati, et quantum ex parte ipsorum 
perpetuo obligati remanent. Quod si iniussi discedant, apostasiae notam, et 
excommunicationis, ac alias, quibus ipsi professi subiacent, poenas incurrant, 
quamvis rationabili ex causa, iuxta constitutiones easdem ab ipso Praeposito 
Gencrali dimitti, et votis huiusmodi libcrari possint: quare omnia ipsis primo 
ingressu pcr aliquot dies in separata habitatione constitutis, ante quam ad 
aliorum Novitiorum communem convictum admittantur in ipsius Societatis 
privilegiis, constitutionibus, et Regulis considcranda traduntur. 

§ 3. Biennio itaque Novitiatus completo, et emissis votis simplicibus una 
est omnibus omnino vivendi, et obediendi ratio, debentque omnes in com- 
muni vivere, ac in omnibus obedire, non secus ii, qui professionem non 
emiserunt, quam profcssi, quod vero paupertatem attinet, quamvis bonorum 
suonim ius, atque dominium iustas ob causas pro superiorum arbitratu, ad 
tempus retincre valeant, ut in pios usus, luxta evangelicun, consilium distri- 
^uant, in illorum tamen usu religiosam paupertatem servent, nec ulla re 
tamquam propria, ct sine superioris facultate uti possunt; peractis igitur 
[uiiusmodi probationibus, et experimentis cum dictae Societati fuerit per ea 
,n Domino satisfactum, quos idem Praepositus Oeneralis idoneos iudicat, 
c °s vel ad profcssioncm per vota solemnia, vcl ad gradus coadiutorum for- 
"iitonim spiritualium, si Sacerdotes, vel temporalium, si laici sint, per vota 
JJQem Publice emissa quamvis non solemnia iuxta Constitutiones admittit. 
^uibus emissis eo ipso nihil omnino proprii amplius, vel domi, vcl foris 

ere Possunt, fiuntque incapaces cuiusvis haereditariae successionis, nec 



'204 



Romani Pontijices 



propter emissa liuiusmodi vota publica, aut ner mn » 7 7*^ 
rum, sfcutf nec m professorum bonis Dotnus ulla h * 
g.um d.ctae Societatis succedere potest. Et licet eos a T»Z?S h ' Vel Gfc 
Hatas emensum dicta tria vota simplicia sicuti ab'l, a c «2 ,enniuni ^> 
em.tfentes, et extra Novitiorum numcrum habiti ac i„ V« P [° bala ^ 
tat.s cooptati, illiusque meritoruni, et privile^io 1 nnl P " S lpsius ^ 
fessf, ex praedictae Sedis di.po.ilionc ^ Tj^^S^^ 
e.s est, et professionem emittere parati si ipse pSft Wm 
dictae Societatis instituto congruere iudicavSt e^^fSL 09 5f -,l pr * 
consecrati, et sua sorte, prout il.orum laudab e tS "ZJS* *"* 

5 £3r ssrr onis - et a,iis — 

giosi, eo quod non sinf profess! contingit, quasi non sint reli- 

~r^^ "ostrae p raesidio 

In Coadiutorum formaton m siveVrl ^ mUS » non mod ° eos, qui 

ministeria «ImittuntS . d ir^omLT ^ ''"'^ 
Societate admissi bicnnio nroh r et <l U0SC » mc I"e, qui in ipsa 

giosos fuisse, et esse et ubim,?! Q ? [utururn, vere, et propric Rdi- 

debere, ac . in profe ssoZ 2 0mnibU> et 

praecipinmsque, «taKSS. P n r ? ed,CtorUm nUmeru «» «dscripti fuissenl; 
«niicere, neque il u M„ , ' qU,Sc l l,am scrupulum dc hoc ncutiquam 
audeat quo q uo 11. C ° ntr ° Versia '». dubium, vel suspicionem plrc 
[Bull. R 0m ., tom. 4, IV, p. 23-25]. 



151. * 

Gre ff orius XIII, const. E xp0 scit, r S iui. ,583. 

ut ad ea^liicJte fatortbSS T*"*' ° Ui dis P° nent e Dom.no praesidemus, 
versiarum quaruml 2!* ? Uae disc °«Karum f et lit lum, ac contro- 
lattir. 4 bCt> P raese rtim mtcr personas Ecclesiasticas materia tol- 

sibus ifc!^ Jnnotuit, quod in multis Civitatibus, et Dioecc- 

feterFmtres Mendlcantes n ° nnU " ae ,i,cs ' causae > ct controvcrsiae 

f ^tres Confratcrnihtum Ph m? ,tel,h " liles ' et controvcrsiac interCon- 
d «*. ortae iam sint ct o 12 f ? SUper P r ^edentia vel iure praecc 

§ 2 -Nosconsidcrantcsl P ° SSiflL 
Pnesertirn intcr rcliu ios ,, ^ causas - ct controvcrsias huiusmodi in Ecclcsii, 

« votum suum J h S" f qUae rdlctis mund » vanitatibus famu- 
P™ *Pbb usquc adeo J spiritu Domino, ct Deo nostro, qul * 

■ "* ut f,, rmam scrvi acciperet, exhibere, et 



Romani Pon/ifices 



265 



profitcntur, non modicam illi pracclarac, Dcoque praecipue dilc- 
^'riuti quac est liumilitas, labcm infunderc, populoque scandalum gcnc- 
C ^ ^ac propterea illas omni ratione submovendas, publicaeque Religionis 
uXti ir Ministrorum Ecclcsiasticorum reconciliationi, ct mutuae dilc- 

tioni quamprimurn consuleiulurn esse rati t acsuprcmam huic ncgocio manum 
Ci anere volentcs, nccnon causas, litcs, seu controversias huiusmoai ubilibet, 
ct coram quibusvis Iudicibus motas, et in quibusvis instantiis indccisas pcn- 
dentcs ab eisdem Iudicibus harum serie ad Nos advocantes, illasque pcnitus 
cxlingucnlcs, eisdcmque Fratribus Mendicantibus, ac Confratribus super prae- 
missis perpetuum silentium imponcntcs. 

§ 3. Dc Nobis attributae potestatis plenitudine volumus, et Apostolica 
auctoritate decerninuis, quod quicumque ex dictis Fratribus Mendicantibus 
inter se dc praccedcntia huiusmodi contcndcntibus, aut Confratribus Con- 
fraternitatum praedictarum, inter quos lites, et causae praemissorum occasione 
ortae iam sint, seu oriri contigerit in futurum, qtii in quasi posscssione prae- 
cedcntiae ac iuris praecedendi sunt, ii, (quibuscumque reclamationibus, pn> 
lestationibus, appellationibus, et aliis subterfugiis prorsus remotis, et cessan- 
tibus, et postpositis) in processionibus tam publicis quam privatis praeccdcre 
debeant. Quando vero non probetur, aut non constet de quasi possessione 
praccedentiae huiusmodi, inter Fratres quidem MenJicantcs, ii, qui antiquio- 
res in loco controvcrsiae, inter Confratres vero inter se litigantes, ii, qui 
prius saccis usi sunt, in processionibus tam publicis quam privatis praecedcre 
debeant, ita ut si contigerit nova Monasteria, aut domus alicuius Ordinis 
Mcndicantium in loco, in quo alterius Ordinis cx dictis Mendicantibus Moi 
steria aut domtis prius crccta, et instituta sint ( il!e Ordo, qui prius Mona- 
ttorium, seu domum iu loco habuerit, praeccdat. 

§ 4. Praeterea quia intef praedictos Ordines plerumque alia in proccs- 
sionibus, et alia in Conciliis Oencralibus, et aliis actibus publicis sive pri- 
vitis t ratio circa modum praecedendi servatur, nolumus per praescntes prae- 
rogativis dictorum Ordinum, quoad praecedcntias huiusmodi, quae propriis 
Ordinibus, praeterquam in processionibus pracdictis debentur, aut Fratribus 
Capuccinis nuncupatis, qui in processionibus publicis sub Conventualium 
SttCtl Francisci, aut Minorum de Obscrvantia Fratrum nuncupatorum, 
Cmcc, m solent, incedere possint, aliquod praciudicium gcnerari. 
§ 5. Sicque, etc. 

[Uull. Roin., tom. 4, IV, p. 38J. 



152. 

Gregorius XIII, const. Humano vlx ludlclo, 5 huu 1584. 

quln afI ° V ' X iudicio ita bcnc qNicquam, et providentcr sanciri potest, 
" SU f Saepe a P enat » doceatquc id, quod salubrc forc crcdcbatur, rninus 

*fi Pr ° dcsse ' quod in i,lis Constitutionibus, quas ad prohibendas 
1 occultasve bcneficiorum Ecclcsiasticorum rcsi^nationes divers 



20(3 



Romani Pontifices 



Romani Pontifices multifariam ediderunt, et fel. rec Pius Paoa V d 
cessor noster novissime promulgavit, 1 cognoscimus accidisse * 

§ 1. Nos hoc malum, prout occasio necessitasque postulat 
volentes statuimus, ut posthac omnes, et quaecumque resVnit.W 
causa permutationis, ac commendarum. et etiam litcris Apostolim „ ^ 
fectis, et possessione non habita, necnon litis, et iurium quommcu JT^ 
cessmnes et retrocessiones, quae deinceps de quibuscumque beneS 2 
s.ashc.s, in nostns, seu Romani Pontificis pro tempore existentis ZT 
ac et.am coram Notario publico, et testibus fient, et a Nobis vell ^ 
nostro, vel illius mandato admittentur, et super eis provisiones', e q ecut 
q e ahae disposit.ones, sive tempora.es, sive perp.tuae, aut ad hocTa^ 
Apostohca, sub quacumque forma, et quibuscumque etiam S. R. fTa/ 
nahbus ac piis loc.s quocumque privilegio suffultis facta pubiicari debe! 
um htens Apostolicis desuper confectis, intra sex menses, si benef.dum 
c.t a montes fuer.t u.tra vero intra novem a data concessio is gr t n 
autem a d.e praest.t, super ea consensus numerandos, etiam si foZ'Z 
cess o g r at,ae luuusmodi ex quavis causa, diversisque subsequenta dau 

sque 'eTrr' ? m ° d ° et Valida reddita S 

roque, et quotquot m ahum, vel alios cessiones, ac etiam in insummel 

pnmum res.gnantem, vel cedentem, retrocessiones termino praedicto^ndul 

^r«SoT erint> " a Ut UniCUS dumtaXat termiuus ommbu * his ucc": 
haTuer n, ^ S ; aC retrOCessiombus * qui postremus gratiam 

S l "umd m hUiUSm ° di faCCre ' Cetera °- Ue ° muia hic PnScril- 

mtra eurndem termmum praestare teneatur. 

Ecclesiis" !i 1 n.' 1 "^ pUb,icatio in Cathedrah, et in beneficii Ecclesia, vel 

saru so fcmnh M '" Ud Sit ' fi3t UDiqUe ' dum ^»"» P°P uIus ^ 
e^mvf £2! C 7 ,VCnCnt ' Pa ? am ° mniDUS literae Apostohcae pnedic.ae, 

claraquc, et inlelligili vocc 

eT ^nomin, CCSS '° hu,USmodi ' ac b enef,cii qualitas, invocatio, nominaque, 

n odf bcH " . gnant,S ' SCU CCdeutis ' ac illius in cuiu * ^vorem gratia hl- 
ib existent,^ pronunc,entur . Haec omnia possint ad notitiam omnium 
I to va" "di :; enS,md,ter perve " ire . scriptoque de his omnibus exemp.o 
Z J ? m EccIesiarum ;u "'xum rehnquatur. S, vero Ecclesia bene- 

c usPa^oc ^i t a r °' COnventu q ue «reat, eo casu in Parochiali. intra 

i ? ' h r ,,,eS bCneficium ipsum consistit, et in Cathedra.i Ecc.esia, 
prox LaTaroch r ^ V** ^ manifestis Periculis subiaceat, tunc in 

KEJFS^: - f et,am in c,,hedra " Ecciesia - * si adims ad ■* 

PeHcu,oru V m ™Z ZS\2f> f*""™' Vd Parochia « ^ 
83 1, „„„„, Pumicatio humsmodi peragatur. 

ve, accedeme no 'n' qUC ' n diSPOni ' VeI mandari dc beneficio etiam "'^ 050 ' 
^nehcii intra dic.m f 550 ' q uacu mque forma contigerit, possessionem 

ctarum, nec alias annrc SC ^'l ' 6 ' iterarUm A P°stoIicarum dcsuper confc- 

impcdimentum ncquivcr', u ^ 1 ' Ct Si propter litem aut a,iud ,e?itimUn1 

l ' saltem 1,tc ""as Apostolicas cum earum publicatione. 

1 °- n. no, 131. * 



Romani Pontificcs 



207 



it Iudici, seu executori illarum, vel aliis, ad quos pertinet, 
si tunc facta suum iegitimum intra idem tempus praesentare, et 

per se, vel pr i pS arum literarum executione instare.. et possessio- 

apu d illu.». v jnstanler pctere t eneatur. 

"^JTrl-rum modus, et forma hic tradita, semper, et ubique debeat 
• alia vel aequipollens ullo modo admitti in omnibus huiusmod. 
observan, ne ^ et re trocessionibus, de quibuscumque Ecclesiis, 

rcsi g" atl 0n ' p/ioratibus, tam virorum quam mulierum, dignitatibus, officiis, 
M °k fciis ecclesiasticis, saecularibus, et xiuorumvis Ordinum, etiam mili- 
ImnTregularibus, etiam electivis, et manualibus, ac etiam de iure patro- 
T- laicorum illustrium, et alias quomodocumque existent.bus, s,ve pacf.cs, 
e in petitorio, sive in possessorio litigiosis, etiam de quibus in Consistono 
!ostro disponi consuevit, seu debet, quae posthac ex quacumque causa f.ent, 
" N o S ac praedictos Successores, extra tamen dictum Consistorium 
admittentur, etiam cum reservationibus nominis, tituli, administrationis, pos- 
sessionis fructuum, etiam omnium, ac rerum, et iurium quorumcumque. Ad 
praedictorum tamen observationem eum, in quem iuris fit cessio beneficu, 
quod tempore cessionis huiusmodi, et ante illam vigore Iiterarum Apostoh- 
carum, ut supra, si ad id tenebatur, publicatarum realiter possidebat, nolumus 

obligari. m ^ 

§ 5. Quod si quicquam praedictorum omnium om.ssum fuer.t, d.ctis 

terminis, ut cuique praescripti sunt, elapsis, omnes dispositiones, et gratiae 
resignatorum, et cessorum beneficiorum, aut iurium huiusmodi, cum omnibus 
inde secutis, sivc de pacificis, sive dc litigiosis, sint irritae, et inanes, nullaque 
alia gratia super huiusmodi beneficio, sive iure cesso, iis quibus concessa 
fuerit suffragetur, sed ipsi tales inhabiles, et incapaces sint ad huiusmodi 
bcneficia sic resignata, et cessa, quandocumque obtinenda, illaque sive iura 
ab ipsa statim prima resignatione seu cessione, etiamsi illae alias nullae, et 
invalidae essent, vacavisse, et vacare censeantur eo ipso, nec resignantibus, 
seu cedentibus, si postea in sua possessione remanent, constitutiones de 
annali, et tricnnali possessione, nec praesumptae, aut tacitae retrocessioncs, 
ctiam propter diuturnam continuatae possessionis huiusmodi tolerantiam, ncc 
omnino aliud ius, vel beneficium ullo tempore suffragetur, sed ipsa beneficia, 
sive iura sic a principio vacantia, a Sede Apostolica praedicta dumtaxat impe- 
trari valcant, ac concedi. Illorum vero impetrationes, vel etiam Motu proprio 
concessiones, quibuscumque derogationibus sufftiltae numquam sub clau- 
sulis generalibus, aut vacationum modis conditionalibus, vel implicitis com- 
prehendantur, sed specialiter, et expresse ob non servatam praesentis Con- 
stitutionis formam, ac cum declaratione nominum, et cognominum resignantis, 
seucedentis, ct gratiam habentis dispositive, et non conditionaliter fieri omnino 
dcbeant, et quicumque sic impetrans, aut gratiam, etiam Motu simili habens 
praelinitum cuique casui tempus praedictum a data concessionis gratiae sibi 
actae huiusmodi, ea omnia quae cadens a iure pracdicto debebat, praestare 
•eneatur, et si pluribus gratiam huiusmodi fieri contigerit, is prae omnibus 
ob «neat, qui primus publicationem suae impetrationis fecerit, et possessh 
Weptus fuerit.aut petierit, omniaque requisita praedicta adimpleverit, quf 



onem 
quamvis 



>n da 4 $.1 poslncmus, cl posscssio ab alio in publicando ncpli„„,- 
apprchcnsa fncril, vcl pclila. Rcscrvalionibns oranibns „„„, f n f lT' 
lioms. fruclumn cliam omnium, ac pcnsionum, cl ali „„„, Z ' 
cumquc, uccnon facullalibus, indullis, cl aliis couccssiouibus 1™," ^ 
guaunbus, scu ccdcntibus, qui lamcn posscssioncm ab inilio rc\'p , * 
quam ab,s, cx hmusmodi rcsigna.iouibus, scu ccssiouibus l £Z 2*J* 
facbs mhdommus validis, plcnumque cffcclura sorliluris ***** 

§ 6. Scd ne in beneficiis supcr posscssione, vcl prooriclale lili„i„ • , 
proscculio lurbari valcal, vc, diffcrri, in cansis iJSShSflSST 
ad ullcnora, eliam ad scnlenlian, dcfiuilivam el rcm Lt... 
cxecuioncm quousquc i„c, qui S ra,ia,„ cx £52£J5 

«dvcrsus ta« n«n. » CUm decretura > et «pcditum fuisset, nec ipse 

aliave raUo ; v , " ^ " S T" 1 '' "' C °" tra '> sura rairarae «cmandaUc, 
hu usmoc ubrot L ,amen ''^ etiarasi ra lite . * ^ausa 

Sfcn^^^ ad ilIius P-secutionen,, e, 

gatione nc.uier Z'- i COrara quo causam "P 5 ™. etiara ex dele- 

eam esse r ne 1^^'° StatU ' et terrainis ' in auibus to 

§ 7 De hen ' ♦ qi ' C rCSCript ° * mm admitti - 
latorum^tL rnrr IS | aU qUae deince P s in raa " ibus ordinariorum col- 
SS^T et, ' am indU,ta ' et facultatcs hoc ab Apostolica 
3hJ£ft££5» Ctiam de late -. et delcgatorum, etiam spc 

s^ffisrr" uriam resignari ' etiam ex causa per - 

vel reiectionis rliaZ^ t ? . mC " Sem ne K° ciui » «'liversum admissionis, 

«bsolvant Et a J Ap 0! ,tolicas, et alias canonicas sanctiones omnino 

visionis nZ publ ct P et n SUS ,Crit ' intra tfeS menses a die sibi factae 
dictis, alioquin m h ' pOSsess,onem h eneficii capiat modo, ct forma supra- 

«»»ur eo ipsa C ' apS,S UUUa Sit eius Provisio, et beneficium vacare cen 

P^i^iSteM^jl £S! praedic,i ' °. ui ha ec, uti eis praescribuntur, non 
vati, corumquc disno.i i d,s P°nendi de Ipsis beneficiis sint ea vice pri- 
a «t aliis idoncis nb in c e °. ' P , S0 3d Scdem Apostolicam devoluta existat, 
°antur. Dcccrncntcs sic dumta *-U modo, ct forma praedictis conce- 

inanc, quicquid seC us su qU ° SCUm(,ue Iudl Cari dcbere, necnon irritum.et 
conii,:crit attcntari PCf per QUOSCumque scienter, vel ignoranter, 



Romant Pontljrces 



269 



153. 

Oregorius XIII, const. Ascendente Dornino, 25 maii 1584. 

AscendcnteDomino,etSalvatore nostro in naviculam, ecce motus magnus 
factus est in mari, ipse autem a discipulis rogatus veniis imperavit, et facta 
est tranquillitas, quam Nos in Petri uavicula collocati, turbinibus excitatis 
ab eodem Domino assiduis precibus postulantcs, nostram interea operam, 
ei laborem in frangenclis procellosis fluctibus impendere non desistimus, 
cumque tanti laboris socios, et validos remiges divina Nobis providentia 
pracparavcrit, eorum opera in superandis saevientis pelagi tempestatibus Nos 
maxime sublevat, qui pro communi fluctuantium animarum salute propria 
commoda nihil pendimt, seque ad omnia discrimina exponunt. 

§ l. In quo cum aliarum Religionum studia, tum Societatis Iesu assi- 
duus pro Christo Iabor, necnon usque ad finem perseverantia promptam se 
ostendit; cumque prolem catholicae Religioni valde proficuam, et ad omnia 
pericula pro universali Ecclcsia subeunda paratam procreaverit, aliam atque 
aliam a prima non degenerem praestante gratia Dei quotidie substituit, ut 
Nobis eorum alumni per multiplices probationum gradus altius provccti, 
semper praesto sint, quos in rebus arduis suscipiendis fructuosos opcrarios 
asciscamus, eos autcm ut firmiorem Nobis opcm ad praedicta navare pos- 
sint,ab omni non modo iniuria, sed etiam calumnia studemus intactos con- 
servare. Quod ut a Nobis efficiatur, ipsius instituta tamquam fundamenta 
cius praesidii, quod Catholicae Religioni impendunt, immota atque incon- 
cussa, aliorum etiam Romanorum Pontificum exemplo, dcbemus Apostolica 
auctoritate tueri. 

§ 2. Quorum fel. rec. Paulus III et Iulius etiam Tertius Constitutiones, 

et laudabilc dictae Societatis institutum confirmanmt. 

§ 3. Paulusque idem eam ipsam ab omni quorumcumque Ordinariorum 

iurisdictione exemit. 

§ 4. Quo iustituto pcr Paulum Quartum examinato, et a Synodo Tri- 
dentina commendato, Pius Quintus item praedecessor nostcr Societatem 
ipsam Ordincm esse mendicantem declaravit 

§ 5. Quae omnia non immerito ab eis sunt concessa ob egregias vir* 
"tcs, ct dona Societati antedictae divinitus elargita, culus praecipuus finis 
catholicae cst Religionis defcnsio, ac propagatio, animarumquc in Christiana 
*itof et doctrina profcctus: gratiae quoquc eius vocationis est proprium 
JWm 0rbis terrarum loca ex Romaui Pontificis, seu Pracpositi Generalis 
sicm Societatis directione peragrare, vitamque in quavis mundi parte 
gteS Ul>l Satvantlarum sua °I )Cra animarum copiosior provcntus ad Dei 
Socict" 1 Sperctur ' Ad Wtm fincm Spiritus sanctus, bon. mem. Ignatii Loyolae 
diat' IS ' psius * ns *itutoris, ciusque sociorum excitator, media quoquc prae- 
el spj? 1 "!' ac cuil, scumque ministcrii verbi Dei, doctrinaeque Christianae, 
P n Ua »«m exercitiomm, altorum item caritatis operum, et sacramcnto- 



270 



Romani Ponlifices 



rum administrationis, ac praecipue Poenitcntiae, et Eucharistiae h 
frequentioris usus accommodavit. Ad quae sufficienter et pro dignib r | Um<,Ue 
standa, difficuitates superandas, periculaque adeunda, quibus dictae^ 
tatis Religiosi in huiusmodi discursionibus, et ministeriis exponuntur 
est, ut ipsi talia obituri, magno virtutis, et devotionis praesidio muiT?* 
quod illis gratia in primis Omnipotentis Dei, simulque educatio ip sa i 
item in Societate probatio, necnon regularum, et constitutionum observ!!? 
praestare noscuntur. nnui 

§ 6. Quibus Constitutionibus, ut tantae ponant rudimenta virtutis »l 
quam aluntur, statutum est, ut Novitii in Societate biennio probentur 'J 
expleto, si ipsi perseverare voluerint, et Societati fuerit ab eis satisfactL 
(quoniam Societas ipsa non solis Novitiis et professis, ut reliqui repulares 
Ord.nes constat), tria substantialia vota simplicia, nisi quis interdum ad nro 
fessionem, vel gradu.n Coadiutorum formatorum admittendus videretur Pau 
pertatis, Castitatis, et Obedientiae in eadem Societate ex Apostolico indulto 
ac .uxta vovendi formulam in eisdem Constitutionibus expressam emittunt! 
ac secundum illas promittunt se eamdem Societatem ingressuros, hoc esl 
ultermrem al.quem illius gradum, prout Praeposito videbitur Generali. 

£ 7.Qu.bus votis emissis Novitii esse desinunt, et in Societatis corpus, 
qu. htens operam dederint, vel daturi sunt, ut Scholares approbati, alii vero 
ut coad.utores temporales nondum formati cooptantur, ac quaqtum est ex 
parte .psorum perpetuo, ex parte vero Societatis, iuxta Apostolica indulta, 
et Const.tut.ones praedictas, tamdiu obligati sunt, quamdiu Praepositus Genc- 
ral.s eos .n Soc.etate retinendos esse censuerit. Quod ad Societatis conser- 
vat.onem max.me est necessarium, idque ab illius exordio praevisum, et post 
expcnmento comprobatum est, idque initio ingressus illis explicite manife- 
statur atque ips. conditionem hanc amplectuntur, quae eis, si quos dimit- 

'r m °. CSt commodi °r. "t liberi potius quam votis obligati 
d.m.ttantur, ah.sque iustis, et rationabilibus de causis. 

; ,1 . Coad,utores tcmporales non formati, qui non ad studia literarum, 
CW«ii Tp meS \ mU " ia CUranda de stinantur, post aliquot annos, quibus 
Uhs e oT r° SI °' Ct S ° Cietati satisfec "int, per tria item Paupertatis, Cast- 

tl ,' e 116 V ° ta ' icet pubIica ' et in '"anibus Superioris emissi. 
ti° e Z, 5 ! mn,a ' SCd tUm ex C °nstitutionum praescripto, tum ex voven- 

formatorl a x ^ n ! i0 ' ,e Simp ' icia existunt ' in Coadiutorum temporalium 
lormatorum gradum admittuntur. 

vel Cr,!dh 1 C »n 0larCS Ver0 StUdiis in Societate absolutis, antequam professi, 

probatton" T ^ "f* f0rmati " on solum ^»™ «»huc ulterioris 
Sua Zl L T m \ m dCVOt, '° nis ' et humiIitatis exercitlis impendunt, ut, 4 

puerit, e\ ™ r dem rU ' n VirtU ! Um fervor per ,i,erarum occupatfonem 

div 'ni auxihi \J^ m - irtutum fre qnentiorem exercitationem, ardcntioremque 
Scholasticarum wu : eca,escat - sed i" verbi Dei, sacrarum, et 

Sociciatis mi,,istcriir* Un ^ tentiaeque et El »charistiae Sacramentorum, 
hlf, nec antequam probantur - quwndiu Praeposito Generali vide- 

satisfcccrint, ad huiu.L' raepos,to sint P'ane perspecti, eique in omnihu? 

nuiusmod. gradus promoveantur. 



Romani Pontifices 



271 



c io Qui euim ad professionem quatuor votorum admittendi sunt, eos 
Constitutiones easdem, et Apostolica decreta, et indulta, viros omnino 
iuxta s ° ac pmdentes in Christo, et in vitac puritate, ac Iiteris conspicuos, 
Il^Tniisciue ac diligentissimis experimcntis probatos, atque Saccrdotes, et 
'niskriis huiusmodi prius diu multumque versatos vocatio haec requi- 
"t "utpote quos ardua mancant ministeria. Quo fit, ut non omnes ad eam- 
demprofessionem idonei esse, nec tales sine longa exercitatione atque expe- 
mcnto fieri, aut ctiam cognosci possint. Quapropter Societatis corpus in 
T membra,' et gradus idem Ignatius divino instinctu ita duxit disponen- 
dum ut praeter eos, quos Praepositus Generalis ad professionem quatuor 
votorum idoneos esse censuerit, et nonnullos, quos interdum ad professio- 
nem trium admittere potest, reliqui etiam Sacerdotes, quorum vita, et doctrina 
in Societate diu probata esset, ac Praeposito Generali perspecta, et de ips 
licentia in Coadiutorum spirirualium formatorum gradum, per tria illa vota 
similiter publica, sed simplicia in superioris manibus emissa admitterentur. 

§ 11. Qtiibus emissis tam hi, qui spirituales, quam qui temporales Coad 
iutores formati fucrint, certum in Societate gradum habent, suntque omnis 
haereditariae successionis incapaces, nihilque omnino proprii iuxta Consti- 
tutiones easdem habere possunt. Nec propter emissa huiusmodi vota publica, 
aut per mortem ab intestato in illorum, sicuti nec in professorum bonis 
domus ulla, aut Ecclesia, vel Collegium dictae Societatis succedere potesL 
§ 12. Qui vero quatuor votorum professi futuri sunt, ii tribus illis solem- 
v'Ms substantialibus votis quartum similiter solemne addunt, specialis 
Summo Pontifici obedientiae circa missiones praestandae, ob certiorem Spi- 
ritus sancti in missionibus ipsis directionem, ac maiorem ipsorum mitten- 
donim Scdi Apostolicae obedientiam, maioremque devotionem, humilitatem, 
mortificationem, ac voluntatum abnegationem. 

§ 13. Post emissam vero professionem sive quatuor, sive trium votorum, 
professi ad Paupertatis, quae regularis instituti murus est, et propugnacu- 
lum, perfectionem tuendam, omnemque ambitionis occasionem excludendam, 
nonnulla alia simplicia vota emittunt, quibus promittunt se numquam qua- 
cumque ratione acturos, vel consensuros, ut quae in constttutionibus Socie- 
tatis circa paupertatem ordinata sunt, immutentur, nisi quando ex iusta rerum 
«igcntium causa paupertas magis restringenda videretur, neque praeten- 
suros ne indirecte quidem, ut in aliquam praelationcm, vel dignitatem, intra, 
vel extra Societatem, eligantur, nec extra Societatem in sui clectionem, 
quantum in eis fuerit, consensuros, nisi coacti obedientia eius, qui id ipsis 
Possit sub poena peccati praecipere. Item Societati, vel eius Praeposito mani- 
festaturos, si qucm sciant aliquid lniiusmodi moliri. 

§ H. Porro non solum professi, et Coadiutores formati, sed ex aliis, 
quicumque absoluto probationis biennio praedicta tria substautialia vota, 
«»m simplicia emiserint, si absque expressa licentia a Societate discedant, 
tlamsi PWtextu melioris frugis, et trausitus ad alium quemcumque Ordi- 
nci MCarthusiensium dumtaxat excepto) id faciant, apostasiac, et excommu- 
"icationis ex Apostolicae Scdis decreto pocnas incurrunt, a quibus nonnisi 
a umnio Pontifice, vcl a Generali Praeposito absolvi possunt. Inique enim 



cum Societate ipsa ageretur, si vins muito labore au ardua mlnl 
dihs, cum religionis Catholicac, et huius Sedis detritnento Driva h °* 
sertim cum Societatis Constitutiones, ct Privilegia, quae ropiadick^ 1 ** 
m separata, antequam ad Novitiorum convictum admittan ur hahs . i* 
maturius consideranda tradantur. naoitationc eb 

§ 15 Biennio Novitiatus completo, et emissis votis simplicibus , 
est ommbus omn.no vivendi, et obediendi ratio, debent enil T * 
omnibus obedire, et in communi vivere, non secus alii, atque i psi „ 
et Coad.utores formati, idque in domibus quidem probaJnunf S S£S 
« reddiubus, m domibus vero professorum, quae nu.los omm o rlZ 
habere possunt, et eleemosynis tantum. ad " Us 
§ 16. Et licet, qui ad gradus professorum, et Coadiutorum formatorum 
nundum pervenerunt, bonorum suorum ius atque dominium, tu,„ | ob 
mstas causas, tum etiam ut maiorem Societas habeat Ubertaten,, i.los i 1 
ueru, cum m.nore offensione dimittendi, ad tempus Genera.is p£2 
.ud.c.o p.aescnbendum valeant retinere, ut in pauperes tandem, seu 2 
p.os usus pro .psorum devotione distribuant, it.xta evangelicum consilium 
a P omissionem, quam initio Novitiatus faciunt, interim tamen, quanl 
a 1 ..lorum usum rehgiosam paupertatem servan^ nec u.la re tamql ,1 
pna, et sme Supenons facultate uti possunt. 

§ 17. Et quamvis ii omnes, qui post bienniurn Novitiatus dicta triavota 

Zt Q Z J V ur ' emiserint ' ac in cor P i,s Socie,atis C00 P tati - 

n, i " ' , Pnv,leg,0rum - no " seeus atque ipsi professi participes effect., 
si 1 Um . ° e ' S ^ Ct P rofessio "em emittere parati, si ipse Praepc- 

n ' Im , n S ^*** S ° Cietatis instituto ^ugmcre iudicaverit, et in 
rl Z q ?r SC '° V ° tiS si '»P^ibus consecrati, ac sua sorte, prout b> 

«tnt !i 7 l mSt,lUtUm eX,git ' COntCI,ti ' vere ' et P r °P rie rcli « iosi * 
P 2s sint subfc" dCf, ' Ciant ' excomr " u n ic ationis, et a.iis apos.atarun, 

n.,l § 18 J. Ta,ne " cum non ita pridem intellex.ssemus nonnullorum animos, 
qu pu al.oqm, et utilcs operarii cxistebant, sollicitari intcrdum, et affligi, 
quas. non essent rel.giosi, eo quod non essent profcssi; nec etiam deesse, 
ea occ-f, n n ' S - raC - eXtU ,ransfi g uraute s e in angelum lucis Satana, non solum 

distu b^re lc lnqU,et, f eXiSlerent ' Sed etiam aliorum P acem . et voca,ioncra 
Z tuo a ,, ? U 5 m fraUdem ' et defee «ionem deducere conarenlur, unde 

divina pro^ enUa "l g r iSSima P ° lUiSSCt aCCi P ere ^""'^ cun. 
Instituta in F P te,nporum necessitate, varia, et salutaria Ordinun. 
morbis nova , SUa produxeri *. u °visque subinde in ea nascentibus 

nova regularium nrH 1 ' n0V,SqUe en,er g e ntibus hostium impugnationibus, 
*t pocSr^^, " Um aUXi ' ia excitarit > el cuique "«oruiu' iuxta cuiusli- 
E«ia. ac opporTuna ,H °f Cat,0nCm ' P eculi;,res qn^sdam notas, propria insi- 
maximc ( ut f e |i cissimi . ,™' que,u '"tendit, media suggesserit, et nunc 
nico Iructus praedin <T° ? succcssus testantur) mirificos in agro Domi- 
admodum, ct alia nasc^H ,CSU instituto Profcrat, quae Societas (quem- 
dictionis imp Ul{riaUlr ri ,' Ulum . rc C"'arium Ordim.m exordia) a spiritu contra- 

' CUmque »*■ O^incs Romanorum Pontificum proptcre' 



Romarii Pontifices 273 



bus circummuniri consucverint, cuius rei Sanctorum Dominici, 
Constitutioru ^ ciarissjmj 0rdincs excmp i a abundc suppeditarunt, ita Nos, 

et ^ 3 ^ 15 ^^^^^ pracdictum, privilegia, et constitutiones ipsius Societa- 
liCe ' 3 firniaverimus, et declaravcrimus, Motu proprio statucntes, eos qui 
" S C0 " Novitiatus peracto, tria vota, tamctsi simplicia cmiserunt, esse vere, 
bienn '° je Rdigiosos, cum praecepto, ne quis baec in dubium revocare 
*' ^t ac cum irritante, et aliis decretis, prout iirnostris super hoc confe- 
literis 1 plenius continetur. Quia tamen non defuit temeraria quorum- 
T\\ audacia, qui post declarationem, decretum, praeceptum, et interdictum 
ostrum huiusmodi, non solum multa ex praedictis, et fortasse alia ad Socie- 
Utis Institutum, ac vivendi. formam spcctantia labefactare, sed, et ipsa Apo- 
stolica decreta, ac praecepta, publice, et ex cathedra, ausu temerario impu- 
enare, mentemque nostram perverse interpretari non erubescunt, disputantes, 
et praedicta in dubium revocantes, omniaque ex aliorum Ordinum commu- 
nil-us rationibus, formis, ac statutis metientes Societatis Institutum, peculiares 
constitutiones, ac vim votorum simplicium illius, a Sede Apostolica in eadem 
Societatis Religione probata admissorum penitus ignorantes, ac nonnulla 
iuro antiquo, quae post illud successu temporum huius Sedis auctoritate, 
approbationc, et confirmatione, ac peculiaribus privilegiis sancita, et robo- 
rata esse dignoscuntur, perperam interprctantes, convellere nituntur, quin 
eiiam Nos supradicta, Motu simili, et ex certa scientia, de Apostolicae pote- 
statis plenitudine decernentes, ac praecipientes privato sensu loquutos fuisse, 
ac lamquam privatos doctores errare potuis.se, immo vere, et de facto ob 
lalsam supradictorum informationem errasse, ideoque praeccptum nostrum 
nullam ad obligandum vim haberc. Neminem praeterea eorum, qui solemnem 
professionem in dicta Societate non emiserunt, de illius corpore religiosos 
«sse posse, sed eos mere saeculares, ac Ordinariorum iurisdictioni subiectos 
existere, nec Societatcm ipsam, aut illius superiores, immo nec Nos ius in 
eos ullum ex vi votorum huiusmodi, habere, vel acquirere, aut superioribus 
ipsis confcrre posse, non considcrantes voti solemnitatem sola Ecclesiae con- 
stitutione inventam esse, triaque huiusmodi Societatis vota tamctsi simplicia, 
ol substantialia Religionis vota ab hac Sode fuisse admissa, illaquc emitten- 
tes, in statu Religionis vcre constitui, quippc qui per ea ipsa sc Societati 
dedicant, atquc actu tradunt, seque divino servitio in ea mancipant. In qui- 
bus votis nullus praeter Romanum Pontificem potest manum apponere, aliis- 
qot atque aliis modis Societatem ipsam impetunt universali Ecclesiae per- 
utilem, quae diversis functionibus, et personarum gradibus distributa, a 
Romanis Pontificibus presbyterorum, a Tridentina Synodo clericorum Reli- 
C'o appcllata, habitu, nomine, plerisque pcrsonarum gradibus, votorumque 
diffcrentiis ab aliis regularibus Ordinibus distinguitur. Quibus etiam adiun- 
Ejnt liccre iisdem non professis, etiam invitis dictae Socictatis Superioribus, 
Jd quosvis alios rcgulares Ordines se transferre. Transgressoresque horum 
^ton.m, ac inobcdicntcs, aut ctiam uxorem ducentes, nullam ipsi Socictati 
""uriam facere, im.no posse Episcopos cum cis dispcnsare, ut invitis etiam 



' Cf. N. 150. 



is 



27 i 



Romani Pontifices 



superioribus eisdem uxorem ducant. Quibus, cum glossatoreT^ 
iores huiusmodi sua falsa doctrina favcre pcrgunt, horum voton, ****** 
et poenarum vim, vel non intelligentes, vel eludere conantes 
gressi, ut etiam vi facultatum, quae literis indulgentiarum Crurhi Pr * 
nuncupatarum continentur, omnes transfugas, et ab ipsa Societate ,n"^ 
tes non professoS) quoties ab ^ ab excommunication s ,at ^ 

tentiae poena a quocumque confessario absolvi posse nulhm„ * 
tati suis operariis privatae iniuria.n fieri, aut SSjfe^ 
sed et votorum substantia.ium Religionis praedictae, ac de r SSSS 
eosdem Apostatas Sedis huius auctoritate editorum vim qSntum S 
enervare contendant. Insuper asserunt non posse vota Sa 
em ssa ,„ tria haec substantialia Societatis commutari (cu tarne ha« 1° 
sm status, ut praefertu, re.igiosi alio uti.is, et perfecti, ut STSJSJ 
smt haec vero m ahorum Ordinum, etiam solemnia vota commutar si 
hac Sede iustis de causis interdictum). Nec etiam desunt a.ia, qu e n n t 

rorL S To T PraeiUdidUm ' Societatis Perturbationem, et scaSd L ,1 
nmorum comminiscantur. p 

dicta! Soc I >^ < U, , ,iVer f a ! iS ECC ' eSiae utilitati ' « inviolato, et inconcusso 
^ m n dTs 1' nSt,tUt °' Ct . re "' gi0Sae s ^oliseducationesentimu S ,etn,> 
nm jTSrS P ros P ,cie n^, et praeterea eiusdem Societatis inden,- 

Sfia nLS lnC : ement ° C ° nSU,ere V0,entes ' ^otusimili.etexceru 

Socie ,' ti Z •; dc< > ue /postolicae potestatis plenitudine, laudabile ipsius 

X2££S^ qU3e illUd concernunt . P««missa omnia,etsinU 
n^muntr 2? K a "' a P**^ ***** ^n,pfio«* 

Nobis eh Z' g 1 ' ndulta a praedictis Praedecessoribus nostris, el a 
tuta et deir r COmmi,nicatio " c rn concessa, constitutiones quoque, ac sta- 
Pro evnrl" ^ * | ? u » l,acum W « si ad verbum praesentibus insererentur, 
P entes S 1 " '. te f n ° re Draesentium approbamus, et confirmamus.sup. 

defCCtUS ' Si °- Ui -ntervenerintinpraedictisCon. 

nire loLt* iUT ^*"* Societatem «™o Sedis huius praesidio commu. 
pleniuTdi e ,'in th ? PCrpetua Constil ^°ne, Motu, scientia, et potestadS 
S „ c ? L 8 " ^ ,,bu8 ' 8 at ««mus, atque decernimus, tria vota huiusmodi etsi 
mTtfone " v ?' S * "ostra etiam declaratione, et conHr- 

quam btSLS 8Ubstantia,ia Religioni. vota, ac in dicta Societate tam- 
Per Nos Stf aPPr ° b , a,a Der Scdem «und^ admissa fuisse, et esse, ac 
dispensari nec L SL , 3 ? uoquam P«eter Nos, et Sedem huiusmodi 
«ate cessare posse. ^ ° qUain pcr W^zm dimissionem a Socie- 

Itaa sivc tcmporaliu°n d ° T qi " Coadiut °nim formatorum, sive spiritua- 
ct Scholarcs in SO s ac" **** v ministeria ' ut pracfcrtur, admittuntur, sed 
Socictatem admissi hi SUprad,ctos aIios omnes, ct quoscumque, qui in ipsam 
substantialia praedictaT" '\ roba!lonis a quolibct eorum peracto, tria voU 
Vcr *. ct propric relfri^ mp,icla cm «serint t aut emittent in futurum, 

omnibus censcri cl im, ■ T\ Ct CSSe ' ac fore - ct "biquc semper, et ab 

nomman debere, non secus atque ipsos tum Societatis, 



Rornani Pontijices 



275 



rumvis aliorum Regularium Ordinum Profcssos, suisque Praeposil 
tUm ^ u,. c m ner omnia obedirc» et huic Sedi imrnediate subiectos, et 



Praepositis 

10 ° mn, vis Ordinariorum, et delegatorum, seu aliorum iudicum iurisdictione 
* n0T -~« nv/»Mintos. prout Nos etiam vigore praesentium eximimus. 

c 22 Denique ut omnmm Societatis pnvilcgiorum luxta Qeneralis Prae- 
siti dispositionem sunt participes, ita quoque excommunicationis maioris 
latae sententiae, et aliis Apostatarum poenis, si qui a Societate deficiant, 
<ubiacere, ac tamquam veros Apostatas puniri posse, nec a quoquam, ntsi 
er Nos et Sedem praedictam, aut Qeneralem Praepositum ab eisdem poe- 
nis absolvi, nec ante huiusmodi absolutionem, et a Societate dimissionem 
Matrimonium contrahere, quinimmo eos omnes ad contrahendum inhabiles, 
ac contractus huiusmodi nullos, et irritos esse, prout irritos facimus, et 
annullamus. 

§ 23. Et ut contradicentium audacia coerceatur, praemissas omnes, et 
quasvis alias illis similes assertiones contra dictae Societatis Institutum, vel 
quomoclolibct in illius praeiudicium pronuntiatas, aut scriptas, falsas omnino, 

ct temerarias esse, et censeri debere. 

§ 24. Praecipimus igitur in virtute Sanctae Obedientiae ac sub poenis 
excommunicationis latae sententiae, necnon inhabilitatis ad quaevis officia, 
et beneficia, saecularia, et quorumvis Ordinum regularia, eo ipso absque 
alia declaratione incurrendis, quarum absolutionem Nobis, et Successoribus 
nostris reser\*amus, ne quis cuiuscumque status, gradus, et praeeminentiae 
existat, dictae Societatis Institutum, Constitutiones, vel etiam praesentes, aut 
quemvis earum vcl supradictorum omnium articulum, vel aliud quid supra- 
dicta concerncns, quovis disputandi, vel etiam veritatis indagandae quaesito 
colore, directe vel indirecte impugnare, vel eis contradicere audeat, distri- 
ctius inhibentes, ne quis, sive extra, sive intra dictam Societatem, nisi de illius 
Qeneralis aut inferiorum Praepositorum licentia, notationes, declarationes, 
glossas, vcl scholia ulla super praemissis facere, vel ea, nisi quantum verba 
ipsa sonant, interpretari, aut de eis disceptare, seu scrupulum cuiquam 
iniicere, vel in controversiam aut dubium revocare audeat quoquomodo, nec 
glossas, aut interpretationes, sive impressas, seu scriptas, ad id pertinentes 
fcgere, docere, aliisque tradere, vendcrc, vel apud se retinere pracsumat. 

§ 25. Si quid vero dubii dc cisdem oriri contigerit, ad Scdem praedi- 
«am, vel ad Qeneralcm Praepositum dictae Societatis, aut ad eos, quibus 
iJ ipse commiserit, referatun 

§ 26. Sicque in pracmissis omnibus, et singulis, etc, 

(Bull. Rom., tom. 4, IV, p. 55-00]. 



. 154. 

Grcgorius XIII, const. Intcr Apostoticns, 5 sept 1584* 



Reli n ^ ^ posto ' icas » et alias Canonicas sanctiones, quae de iurisiurandi 
in no V* rilS tem P° ribus prodierunt, fcl. rec. Nicolaus Papa III intelligens 
nnullis Ecclesiis de earum consuettidine observari, ut earum Praelati ad 



276 



Romani Pontijiccs 



Ecclesias ipsas primo accedentes, et in negocio receptionis novon.m r 
nicorum, nec Praelatos admitti, nec Canonicos aliter recipi in dict T 
nisi iurato ab cis, statuta, et consuetudines ipsarum Ecclesiarum • 
non scripta inviolabiliter observare, inter Laicos etiam multarmn^r "^" 
Castrorum, et Terrarum eum consuetudinis morbum in assumendta !? B ' , 
hbus, Rectoribus, vel Officialibus suis irrepsisse, ut ipsi P £Z ?L T* 
et Officiales ad huiusmodi Potestarias, Rectorias, et Officia nullo J 2 ^ 
mittantur, nisi prius se statuta ipsorum locorum clausa iuravcrint serWo! 
& 1. Et quia in statutis, et consuetudinibus supradictis interdnm 

ia Ecclesiasticae libertati 

.dc.rco ne sub tali generalitate iurandi, sic iurantibus peccandi occasio p ' 
beretur, cum mramentum non ideo fuerit institutum, ut vinculum essetto 
qu.tatis, praedictus Nicolaus Papa animarum periculis obsistere cupien " 
gdera, et sa ubri Constitutione ! praecepit quibuscumque scientibus co, ii 
•n praedicfs consuetudinibus, et statutis illicita, impossibilia vel liben. 
Ecclesiasticae obviantia, huiusmodi iuramenta ab eis nullo modo praes* 
e .uramenta ea intcntione facienda, vel facta ut etiam illicita, vel impossi'. 
b.ha seu l.bertat. Ecclesiasticae obviantia observentur, cum etiam sub tali 

ThlTJcvTV " P ° SSent aDSqUC dlVinae Maiestatis offensa ' dec ™ 
m hu.usmod, ilhc.t.s, imposs.bilibus, scu libertati Ecclesiasticae obviantibus 

non scrvanda, quin potius pro animarum salute, si sub forma praedictavei 
_f«L.S ' B "° rantes Draedicta illicita . seu impossibilia, vel libertati Eccle- 

ilh "^ k J Urare contin * eret ' aa " observanda dumtaxat licita, possi- 
.1. , et hbertat. Ecclesiasticae non obviantia iuramentorum intentio referri 

«?h nt a " S ' Uramenta sub huiusmodi generalitate qualitercumque, et 

ac *S33F 7u° mm f ° rma Praesti,a vel P^estanda, ad licita, possibil,, 
ac Ecclesiasfcae hbertati non obviantia dumtaxat extendi, ipsosque iuran.es 

m„m r Per praestationem iuramenti huiusmodi non teneri. Vcrumtnmen 
m U inf.nn. t cupidiquecensus sese in huiusmodi iuramenta cum animarum 
suarum penculo praecipitaut. 

rerti F,H° S qUOniam haec sanctorum quoque Patrum institutis, ct salubri 
.unis T S • ,CarUm QireCti0ni adv "^nt«r. et tamquam de radice ambi- 

ea ZZ lr 0m " C b ° num m Ecclesiis - ^usque publicis perverluot, 

mnZnus n ,S , ,0 " ,S pr ° hibere vo,entes - Pracscntium auctori.a.e 

toZZ PraCd,C,am ponstitutionem Nicolai Papae, itidemquc alias omnes 
pron u, £L i'° neS ' aDUSU ' Ct re P r <>^«One huiusmodi iuramentonim 
LioUbhiter otZr CM U ° iqUe ab ° mnibUS Ctiam QU ° ad praC,CnU 

supndictifnorn" 1 Praecipimus ' et interdicimus Praelatis, Canonicis, et aliis 
Ventibus Cl2 ECdC8larUm Capitulis, et Monasteriorum ceterisque Con- 

IScZ^T^T, Castrorum - et Temrum Communitatibus, et 

impossibilia 1 S T* praeditis ' ne °™ino iura.nenta illicita. 
dcntin, obvh,u mn iv 3 ' VC Crtati Ecclesi ^ticae, aut decretis Concilii Tri- 

- wve ante s.vc post elcctiones, confirmationcs, provisiones, 

' C I. 1, iarelarando , U, U . in V Io. 



Ronuini Pontificcs 



277 



tiones, aclmissioncs, aut alios actus, ubicumque ac quocumque tempore, 
'»r rictcxtu cuiusvis consuetudinis quantocumque tcmporc observatac, 

^ootius corruptcla cst censenda, sive in genere, sivc in specie pracstare, 
mld re vel exigcre, neve super praestitis, rcdditis, vel cxactis hucusque 
fC lauam in iudicio vel cxtra inquietare audeant quoquomodo, vcl tur- 
bare' illos eniflj qui iuramenta illicita, impossibiha, damnosa, vel Ecclesia- 
sticae libertati, aut decrctis dicti Concilii obviantia, exigere contendcrint, 
Episcopos videlicet, et alios quoscumque Pontificali dignitate praeditos suspen- 
dimus a divinis, Capitula vcro, et Conventus, eorumque Ecclcsias, et loca 
omnia interdicto Ecclesiastico supponimus, ac singulares personas excom- 
municationis sententia innodamus, inhabilesque facimus ad obtenta, et alia 
obtinenda eo ipso, Nobisque, et Romano Pontifici pro tempore existenti 
relaxationem suspensionis, ct interdicti, necnon absolutionem ab excommu- 
nicationis sententia huiusmodi perpetuo reservamus. 

§ 4. Deccrnentes eos, qui talia iuramcnta scienter praestiterint, usu, et 
commodo rei, et gratiae cuius causa iuraverint, eo ipso privatos tsse: alios 
vero ignorantes ad praestitorum iuramentorum huiusmodi observationem 
minime teneri. Necnon irritum, et inane quicquid secus per quoscunique, 
scienter vel ignoranter attentatum est hactcnus, et deinceps contigcrit attentari. 

§ 5. Non obstantibus praemissis, etc 

[Bull. Rom., tom. 4, IV, p. 75, 76]. 



155. 

Gregorius XIII, const. Populis, 25 inn. 1585. 

[Cf. Codicis Iuris Canonici Docum. VIII. - Cf. etiam Collectanea S. C. 
de Prop. Fide, vol. I, p. 256, nota (1)]. 



156. 

Sixtus V, const. Romanus Pontlfex, 20 dcc. 1585. 

Romanus Pontifex, Beatissimi Petri Apostolorum Principis Successor, 
n a 1 t.ss.ma militantis Ecclcsiae specula, divina dispositionc collocatus, ex 
^uito sibi Apostolicae scrvitutis officio omniiim Ecclcsiarum solicitudincm 
Hcacl' !° nUSqUe Dominici Orcgis, qui linltis sanctae Catholicae. et Aposto- 
ditni lW ner ""'vcsum Orbem terrarum diffusae, sacro ovili conclu- 
I ,C " m R crere tenetur. Huius vero tam gravis, et ingentis oncris, Angelicis 
Irttres r formidandi magnitudinem, Ut facilius ferre posset, venerabiles 
qui ta M,( S Catllo,icos Episcopos in partem suae solicitudinls advocavit; 
que SCniorc s In populo Dci, pleni sapientiae spiritu, in sua qtlfe- 

Ubores hl excubantes, illius supremi in terris pastoris immcnsos 

s " lcvarent, in quo uno, Deo auctore, plenitudo residct potestatis. 



278 Romani Pontifues 



Nimirum, ut Episcoporum opere, et adiumento, ubique Iocorum * • 
commissi vultum agnosceret, et spiritualium ovium morbos intelhV t * $ ' b ' 
tionesque adl.iberet; atque ex sui muneris officio, perdita reouir, Z V" 1 ' 
reducerct, confrncta alligaret, infirma consolidaret, pinguia et f„rt 
diret: denique assiduis pastorum vocibus admonitus, de toto fJi 
s.ngularum statu certior redderetur, ne quicquam omnino illum htJTlT 
rerum, quas ad Dei gloriam augendam, ad Christianam religionern oroni' 
gandam, ad ammarum salutem procurandam necessario eumdem scire ' 
m elhgere oportet, ut omnibus cognitis, et examinatis, pro ea, qi T 
Ghris o Domino tributa est, summa potestate, alia in vinea Do^ll 
evellat, aha p.antet, alia aedificet, a.ia destruat, quamadmodum « ^ 
temporum conditione salubrius in Domino viderit expedire ' 

§ 1. Ob quas sane causas iure optimo, et Spiritus Sancti instinctu , 
sanchss.m.s Pontificibus Praedecessoribus nostris lam ab antiqui sl 

ponbus mstitu um est, et per mu.tas aetates magno Ecc.esiae Dei comrn do 
ob em tumi t „ Episcop . Arch . p commo^ 

c ert, praescnpns temporibus, per se ipsos, ve. per certum eorum Nunci m 

h n A, S '°n u eP0S,ta ' Beatissimoru - Aposto.orum Petri et Pau.i, 2 
hanc Almam Urbem suo sanguine consecrarunt, limina, tamquam fidei p* 

erTntu T* TTo^ iurci »™<>° « visitahm» poffi. 

Ponti V q C S ' R : E " matriS SUac Complexu rccreati - et P*«™ Summi 

ctbre ed 7 U '° " d EcdCS, ' aS SUaS r< * endas ' alacriores.etins.ru. 



hamlL v m t3m sa,utaris ' at q»e necessaria constitutio, partim 
2 Part,m antiaUI ' humani *™eris «ostis astutia, variis 

lia iml RC » tcmporu,n calamitatibus, valde refriguit, aliis alia atque 
iii ibuT nrtrr" 3 prae,cxentibus - i" Krave animarum suarum periculum, et 
sine n ,v EccI <*'arum detrimentum. Nec vero dubitandum est, quod 

hT«^ m l? lm ' m ° Cr0re comme ™rare non possumus, perniciosissimas 
Ecc ksta J * Tnu iam annis ' 1,ominum P eccatis »> Promoventibus, 

HmaTvisitatio ' t Chn ' 3ti D ° mini VCSt '' S dilaceratur . ex eiusmodi saIube '- 
nZum n ° ,ntmn,Ssione partim 0rtas essc - P**™ "atcnti progressione 

K^JS^^/"*^ Nam si celeriter "> 'P so nascentis mali 
esset^ane il h, C ° mS Pf ° rei Rravitatc ad Romanum Pontificem relatum 

Dom^, - a r V ut:^ s r e:; u ;r:;ir torita,ci statim stirpes 3kto 

rcstinctae in to» f. tI,abol 'C >gn«s scintillae subito oppressae, atauc 

§3 Haec , r' n r S ' * inCCndia non eru P isseut - 

Apostolatus ariicem . gr ? ViSSima incom rnoda, cum primum ad summi 

^ntius^iSt^ ' ICCt imparib ' Deo ita voIeute ' vocati sumus> 

statim d c adhibendn r° IUm CX ' ntimis ani,ni se nsibus indoluimus, sed 

Urget enim Nos Dci ^ 1 " d ' Vlna gratia adi "»rice, cogitare coepimus. 
subiicit, quemadmo ( l„ am0r '. et aCfCS animo nostro stimulos, dies noctesque 
rationcm reddatnus N , Cmendo i,,iua '"tlicio, administrationis nostrac 

vescu, „0,, occurramu» . ? tanto ma, °» q ,,od niagis quotidie ingra- 

crebro in mentem venbi n ; ,n possumus Nobis ipsis non valdc timere, cum 

' Ct quasi a »res nostras personent sacrae illac voccs 



Romani Pontifices 279 



s et terroris plenac: Fili hominis speculatorem dedi te domui 
comminationi ^ dc man ibus tuis requiram. Et quod Pctro a Domino 
|srad,e ^ 31 Confjrma f ra tres tuos. Et illud Apostoli Pauli, quod tanto magis 
d ' ct " m eS ertjne t, quanto maiorem praeter ceteros, pastoralis officii curam 
tT suinus: Attendite vobis, et universo gregi, in quo vos Spiritus San- 



nosuit Episcopos regere Ecclesiam Dei, quam acquisivit sanguine 



suo. 



irca eorunidem Pracdcccssorum nostrorum vestigiis inhaerentes, simul- 
modum, et temporum spatia Ecclesiarum earumdem Praesulibus, pro 
^usque intervallo, et locorum distantia moderantes, hac perpetua Consti- 
tutione sancimus, decernimus, et mandamus, ut omnes Patriarchae, Prima- 
tes Archicpiscopi, Episcopi, per universum tcrrarum Orbcm constituti a 
Nobis deinceps ordinandi, etiamsi Cardinalatus honore praefulgeant, ante- 
quam munus consecrationis suscipiant, seu eis consecratis Pallium de Beati 
Pctri corporc sumptum tradatur, aut si ad aliam Ecclesiam transferantur, 
antequam illius regimini, et administrationi se immisceant, si quidem prae- 
sentes in Curia fuerint. manibus S. R. E. Diaconi Cardinalis ordine prioris, si 
veroabsentes in manibus Antistitis, qui ad impendendum munus praedictum, 
aut ad tradendum Pallium huiusmodi a Sede Apostolica delegabitur, iurent iuxta 
formulam in libro Cancellariae Apostolicae quinterno appellato, nuper descri- 
ptam, se Beatissimorum Apostolorum Petri, et Pauli limina, statutis in hac 
nostra Constitutione temporibus, personaliter, ac per se ipsos visitaturos, ac 
Nobis, et Successoribus nostris pro tempore existentibus Romanis Pontifi- 
cibus rationem reddituros de toto eorum pastorali officio, deque rebus 
omnibus ad ipsarum, quibus praesunt, Ecclesiarum statum, ad Cleri, et 
Populi discipliniim, animarum denique, quae illorum fidei creditae sunt, 
salutem quovis modo pertinentibus, et vicissim mandata Apostolica receptu- 
ros, et quam diligentissinie cxecuturos. 

§ 4. Quod si Iegitimo impedimcnto detenti fuerint, iurcnt se praedicta 
omnia adimpleturos per cei tum nuncium ad id speciale mandatum habcn- 
tcm, et de gremio suoruiu capitulorum, aut alium in dignita' ecclesiastica 
constitutum, seu alias personatum habeutem, aut si huiusmodi hominem 
ecclesiastica dignitate, et personatu praeditum non habeant, per dioecesa- 
num Sacerdotem, et si Clero careant, omnino pcr aliquem alium presbyterum, 
saccularem, vel regularem spectatac probitatis, ct rcligionis, de supradictis 
omnibus plcne instructum. De huiusmodi autcm impedimento docere debcant 
pcr legitimas probationes, ad dictum primum Diaconum Cardinalem, per 
«upradictum Nuncium transmittendas. 

§ 5. Quin etiain Principcs temporalcs; si quid pro eomm pietate, et 
»ga hanc Apostolicam Scdem obscrvantia, Romano Pontifici volucrint signi- 
^care, eosdem, sive Episcopos, sive alios, qui ab eis mittentur, fidos habe- 
unt nuncios, ac relatorcs, quorum opera ab eadem Scde pro illorum domi- 
wis, diiionibus, et rcbus firmandis, ac stabilicndis, et cum Dei, et sanctae 
|eigionis causa, sme qua tuto consistere haud possunt, coniungendis, oppor- 
°a sincerac caritatis officia, consilia, atque subsidia expectare certo potcnint. 
8 0. Ad hoc autem dcbituni visitationis officium commocle explcndum 
' Pfodicti omncs Patriarchae, Primates, Archicpiscopi et Episcopi, Itali vide- 



2S0 



Romani Pontifices 



licet, vcl ex Italicis Insulis, unde in Italiam commodius traiici n 
Siculi, Sardi, Corsi, et alii adiacentium Provinciarum Italiae acf 
matiac, et Graecarum, quae e regione ipsis Italiae, et Siciliae oris sVnT» * 
anno, Oermani vero, Galli, Hispani, Belgae, Bohemi, Ungari Aneli'^ 
Iberni, et ceteri omnes, qui in Europa sunt citra mare OermanicuVpm 
ticum, ac omnium Insularum Maris Mediterranei, quarto anno et on 
Europae fines sunt, his Provinciis remotiores, ac etiam Africani HtlorT 
nostris adversi, ac insularum maris Oceani Septentrionalis, et Occidcnt 1 
Europae, et Africae citra continentem novi Orbis, tam qui nunc sunt q U f 
qui ad Catholicam fidem per misericordiam Dci aliquando redierini quinm 
anno, Asiatici vero, et qui extra Asiam, et in aliis novis terris Orientalibu* 
Mendionalibus, Occidentalibus, et Scptemtrionalibus, ta.n in Insulis quam h 
contmentibus, et denique in quibuslibet mundi partibus decimo anno itcr 
susc.p.ant; et Deo concedente perficiant. Idemque institutum tertio quoque, 
quarto, quinto, et decimo anno repetant, et observent. Haec autem anno- 
rum spatia tcmpore suscepti muneris consecrationis, vel pallii traditionis, 
aut translationis, ut praefertur, incipiant. Quae ne longius differarur, volu- 
mus quod tempus qualecumque excursum alicui supradictis Praesulibus, qui 
s.ve mortc praeventus, sive alia quacumque de causa ob non finitum tempus 
ei praescriptum dicta limina non visitaverit, ita illius successori effluxisse,el 
excurnsse mtelhgatur, ut termino ipso iuxta Praedecessoris sui iusiurandum 
completo debitam tunc visitationem quamprimum conficere teneatur. 

§ 7. Hi vero ex supradict- Antistitibus, qui hactenus ab hac sancta 
beoV ord.nat. sunt, aut dictum pallium ab ea suscepcrunt, aut ad aliam Eccle- 
siam translati sunt, prout cuique distantia locorum, et temporum intervalla 
praescripta sunt, ad supradicta omnia observanda a die publicationis prae- 
sentis Constitutionis omnino teneantur. Iubemus igitur in virtutc sanctae 
obed.ent.ae sunradictis omnibus Antistitibus, praesentibus, et futuris, ut visi- 
tat.onem praed.ctam, sibi, suisque Ecclesiis adeo utilem, ac necessariam, iuxta 
pracscnptam formulam omnino conficiant. 

§ 8. Si vero, quod absit, non egerint, eos ab ingressu Ecclesiae, ac etiam 
U> adm.mstrationc, tam spiritualium quam tcmporalium, nccnon a perce- 
pt.one fructuurn suarum Ecclcsiarum, a Capitulis eorum omni exceptione, 
et mora cessante, mtcrim libere exigcndorum, et in opus fabricac, scu oma- 
mentorum Ecclesiae emptionem, prout maior exegerit necessitas, insutnen- 
uorum ipso facto tamdiu suspensos esse volumus, donec a contumacia resi- 
obUncre 5 rClaXat '° nern sus Pensionis huiusmodi a Scde pratuicta meruerint 

roni ° ; N ,° n obstan,ib,,s Privilcgiis, absolutionibus, indulgentiis, et aiiis 

n ° n visitandis Hminibus ciusmodi quibuscumque Eccle- 
Scdom , l 5 ' °! PCr q^^umque Rom. Pont., ac etiam Nos, et didam 
mnovitk ^ 1SV,S CaUS ' Sl perpetuo ' vcl ad »™P» S . concessis. extensis, et 
que contUr a ° "T* COni ™ P racmiss * cuiquam nolumus suffragari, aliis- 

tati Srpii^ . Ceten,m N ° S Sa ' Uti ' Ct conscientiae SCCUn '' 
iuslurandum hucu c2 T\ '1 huiusmodi visitationcm obligati, eam con.ra 

nucusquc d.stulerunt, consulcre vole.ites, eos singulos a penun. 



Romani Pontificcs 



2S1 



Canonicis, Apostolicisque omnibus sententiis, quas proptcrca 
^ 1 "' ^ auctoritate pracsentium absolvimus, quos tamcn pro exccssu 
'"'"^o^eleemosynam, quantam, et cui, vel quibus eorum Confessarius 
£5 npplicandam, vohunus erogare 
[Bull. Rom^ tom. 4, IV, p. 17J-I70J. 



157. 

Sixtus V, const. Coeli et terrae, 5 ian. 1586. 

c j c oe |i e t terrae Creator Deus, quem unum Omnipotentem corde 
crediinus ad iustitiam, et ore confitemur ad salutem, etsi homini, quem ad 
imaginem, et similitudincm suam creavit, mentem dederit, quae non solum 
divino fidei lumine illustrata, mysteria illa cognosceret, quae humanam intel- 
bVentiam superant, sed etiam naturae suae vi, magno licet cum labore, prae- 
clara multa investigaret, atque intelligeret, tamen ut superbum animal homo 
non altum saperet, sed timeret, et immensam Conditoris sui maiestatem 
humi stratus veneraretur, sibi soli eorum, quae eventura sunt, scientiam, et 
futurarum rerum cognitionem reservavit. Solus enim ipse, cuius oculis omnia 
nuda, et aperta sunt, et ad intimas hominum cogitationes penetrat, et con- 
sequenter eorum actiones intuetur, solus ipse, qui vocat ea quae non sunt, 
tamquam ea quae sunt, omnia pracsentia, et ante oculos posita habet, solus 
denique omnia, et singula quaecumque totius temporis decursu, et saeculo- 
rum aetatibus futura sunt, ab omni aeternitate novit, et admirabili provi- 
dentia disposuit, quae non modo humanae tnentis imbecillitas ignorat, sed 
nec daemones ipsi praesentire possunt. Quare idolorum in futuris annun- 
ciandis falsitatem, et imbccillitatem, et eorum, qui eis cultum adhibebant- 
vanitatem irridet Spiritus Sauctus apud Isaiam illis verbis : Annunciate quae 
ventura sunt in futurum, et sciemus, quia Dii cstis vos; et in novo testa- 
mento Christus Dominus discipulorum suorum de futuris cventibus paulo 
cupidius inquirentium interrogationem gravi illa responsione rctudit, qua 
etiam omnium fidclium suorum curiositatem cocrcuit: Non est vestrum scire 
lempora, vel momenta, quae Pater posuit in sua potestate. Nec vero ad futu, 
roscventus, et fortuitos casus praenoscendos (futuris eventibus ex naturahbus 
causis necessario, vel frequenter provenientibus, quae ad divinationem non 
pertincnt, dumtaxat exceptis) uilae sunt verae artes, aut disciplinae, sed fal- 
'tfes.et vanae improborum hominum astutia, et daemonum fraudibus intro- 
ductae, ex quorum operatione, consilio, vel auxilio omnis divinatio dimanat, 
sive quod cxpresse ad futura manifcstanda invocentur, sive quod ipsi pra- 
vitate sua, et odio in gentis humanum, occulte etiam praeter hominis inten- 
tioncm se ingerant, et intrudant vanis inquisitionibus futurorum, ut mentes 
"'minum pcrniciosis vanitatibus, et fallaci contingentium praenunciatione 
""Plicentur, et omni impietatis gencre depraventur. Quae quidcm ipsis 
^gnita sunt, non divinitate aliqua, nec vera futurarum rertitn scientia, sed 

rae s «btilioris acumine, et aliis quibusdam modis, quod hominum obtu- 



282 



Romani Pontificcs 



sior mtclligentia ignorat. Quamobrcm dubitandi.m non csi^ " 
futurorum contingcntium, et fortuitorum eventuum inaulaitio '"^ 
gnitione, diaboli operationem se fallacitcr immiscere ut Jl t? PrJcc ' 
miseros homines a via saJufis avertat, et laquco damna.ionis ? n , * dola 
cum ,ta sint, nonnulli haec fideliter, et religiose, ut d C n\T^> 
sed cunosa sectantes, graviter Deum of.cndunt, errantes i D si °? ""S 
rem m.ttentes; tales in primis sunt Astrologi otaSa^iS ^ 
e Planetarii vocati, qui vanam fa.samque ^S^ehSS^ ^ 
Btentes, divinaeque dispositionis ordinationem suo Cr TZSS** 
ven.re audacissime satagentes, hominum ntotot^ lT^^»* 
syderum et astrorum cursu mc.iunt.ir, ac iudicai^funirf 
sent.a, et praeterita occulta, atque cx puerorum nrh, , I ' am 

praecognoscere, iudicare et a ff.Vmn« * -"vcrb.s cas.ous, et eventibus 

pericub erroris e. l i de a t c n S Z" T"™"" n ° n S, '" e "** 
l»men, eum qui haec Th IT.l « A J UgUstlnus P™cipuum Ecclesi« 

interrogat, Chris ianam n^m ♦ T in d ° mUm ¥ 

mcrito Apostol u Zal ^ Dapt,SmUm P^varicasse affirmct. u. i 

menses,erten P ora Tannnl^ ""^ m VerDIS: Dies observati *> d 
vobis. Hl ig ? , vi S m T e7\ m C0 »°1 *" CaUSa ,aboraverimin 

suarum rufnan. g"aT ide Mum 7 5 mi8erandam »•""»"» 

tum, futuros re um even u S et n, et Christianae 

8Unt, ac ac.us hununw « V " Pr ° SPere ' ^ adVerSe ° bVen,Un 

«ciscuntur, «iS^b^T T " ***** ^ 

virtu.cm, et efficachn 2 ° ♦ ? dscnbunt ' eisa - ue carn 'acultatem, vim, seu 
nandi, ul sic omn ^ ^ 'SC*^ ****** praecognita ita incli- 

rebus omnibus lw£l "2 eVCntUra sint ' ata - ue ob cam causam de iis 
sibi assumere ct hi P"*" 08 "^ praedictiones, et praecogniliones 

""Periti. aUique ni.nTs cTcduli * f* T qUibUS DaUd ™ d * ° 

huiusmodj iudiciorum et n 7' r ' mprudentcs tanta "' "'d«n praestan., ut ei 
dant, aut sperenf 11 ""^ P™scripto, aliquid certo esse cn> 

infelicium dJsclpulorum credrtL' mendacium Magistrorum temcri.as, e« 
«teria admoniti non intell *„n » ma ? nopere deploranda est, qui vel divinis 
clarissima Coeli svden sT ♦ . "" S pracstantia '». eui Coeli, et Stcllae. ct 
inscrviunt, sic cnim m' ' U " a ' Deo ita disponcntc, non .mperant.scd 

mouebat Ne foTfe dmnT P T ,l,m Dei ' ut hunc mnm cavcret ' prae " 

°nmin astra Coeli et «*n i* * ad Coelum ' vid eas Solcm, et Lunam, el 
nus Deus tuus i./mini..^ deceptus ador es ea, colas, quae creavit Domi- 

1™ sydera mtmnST^i™ T^* ge " libus ' Quae sub Coel ° s,,nt - ** 
An 8«l» iP9i.omness.mt ,, m ' m SCrvire? nonne nobilissimae intclligcntue 
eos . qui hacreditatcm c nn f, m,ni rat ° rii 8Dlritu ». in ministerium missi proptcr 
ul non sohun Episcono? .» ,* ? nam rali O"alcs oves ita d.ligit Dcus, 
wendum grC g em ord / J ^"'aclmodum a S. Ambrosio scriptum cst, ad 

sed c.a.n Artgelos destinavcrit. Praeclare efiam 



Romani Pontificcs 



2r3 



.... M a ,, na dignitas animarum, ut unaquaeque habeat ab ortu 
& Hieronymus^^ m AngcIu|n dele g atum . Quod si Angeli homines 

nativitatis advcrsi)S A„g e Iorum custodiam, e. tutelam astra moliri, aut 
flistocl j^yjjj q Uae C uni ipsis Angelis DtiUd modo sint comparanda? Nec 
efficere po^ p' raetcrell nda est eximii Ecclcsiac Doctoris, et Beatissimi Pon- 

r" C MaKiii Oregorli sentcntia, qui Priscillianistas hacreticos unumquemque 
l! ncm sub constitutionibus stcllarum nasci putantcs, magno rerum, et 

> borum pondere coiifutat. Absit, inquit, a fidelium cordibus, ut aliquid 
p atum dicant, vitam quippe hominuni solus hanc conditor, qui creavit 
dmliiistrat, nequc enim propter stellas homo, sed stellae propter homines 
factae sunt. et si stella fatum hominis esse dicitur, ipsis suis ministeriis sub- 
ese homo' perhibetur. Utinam insani homincs haec sapcrent, et intelligerent, 
j C Dei moni.is obte.nperarent in Levitico diccntis: Non declinetis ad Magos, 
nec ab Ariolis aliquid sciscitemini, ut polluamini per eos. Neque enim quae 
Chris.iana, et vera pietas repellit, ac damnat, tanto studio investigarent, 
iisdemque misere se decipi, atque irretiri paterentur. Sunt etiam inanes qui- 
dam homines, et curiosi, vel impii, et irreligiosi, qui futurarum, et occulta- 
rum aliarum rerum notitiam adeo anxie habere student, ut ob eadem prae- 
noscenda, et investiganda in divinae legis offensionem multipliciter incurrant. 
Alii enlm Geomantiae, Hydromantiae, Aeromantiae, Pyromantiae, Onoman- 
tiae, Chiromantiae, Necromantiae, aliisque sortilcgiis, et superstitionibus, non 
sine Daemonum saltem occulta societate, aut tacita pactione operam dare, 
seu Hlis, ac sortibus illicitis taxillorum, granorum triticeorum, vel fabarum 
iactu uti non verentur. Alii vero aliquas pristinae, et antiquatae, ac per 
Crucis victoriam prostratae idololatriae reliquias retinentes, quibusdam augu- 
riis, auspiciis, similibusve signis, et vanis observationibus ad futurorum divi- 
nationem intendunt. Alii autem sunt, qui cum Morte foedus ineunt, et pactum 
faciunt cum Inferno, qui similiter ad occultorum divinationem, ad invenien- 
dos thesauros, vel ad alia facinora perpetranda, etiam expressa cum Diabolo 
pactione facta, in manifestam suarum pernicicm animarum, nefariae magicae 
artis incantationes, instrumenta, et vencficia adhibent, circulos, et diabolicos 
characteres describunt, Daemones invocant, aut consulunt, ab eis rcsponsa 
petunt, aut accipiunt, eis prcces, et thuris, aut aliarum rerum suffimenta, 
seu fumigationes, aliave sacrificia offerunt, candelas accendunt, aut rebus 
sacris, vel Sacramentis, aut Sacramentalibus sacrilege abutuntur, adorationis, 
fenuflexionis, aut quaevis alia impietatis obscquia praestant, cultum venera- 
tionemve tribuunt; aut annulum, vel speculum, aut parvas phyalas sibi fabri- 
a "t, aut fabricari curant ad Daemoncs in eis alligandos, seu includendos, 
ut putant, ad rcsponsa ab ipsis inde petenda, aut habcnda. Alii praeterea 
eham in corporibus obsessis, vel lymphaticis, et phanaticis mulicribus Dac- 
moncs, de fu.uris, vcl occultis rebus, aut factis exquirunt, ut merito ab his, 
quos Dominus in Evangelio tacere imperavit, vanas mendaccsque referant 
^ponsiones. Alii quoque pracstigiatorcs, frcquentius vcro mulierculae quae- 
m superstitionibus deditac, in phyalis, seu vasculis vitreis aqua plcnis, vel 

A!b P n Ul0 accensis cande,l 's. etiam bcnedictis sub nominc Angeli Sancti, et 
' Dlabolum omniam malorum satorcm supplices adorantes, vcl in ungui- 




284 



Romani Pontifices 



bus, aut palma manus, quandoque etiam oieo pcrunctis ettmd 
fallaciarum Architectum orant, ut similiter futura, vel occulta 
spectra, ct apparentes imagines, seu phantasticas visiones sibi os^T 
ab eodcm patre mendacii Diabolo aliis incantationibus, aut variL 1 
tiosis obscrvationibus, futurorum, et occultorum huiusmodi Veritet ^**^' 
runt, et hominibus pracdicere conteudunt. Quorum otnnium au 
enumeravimus, consimilis impietas paretn cxitum habet, nin.irum \Z*T 
monis pracstigiis ac dolis, tum qui divinant, tum qui divinationem ex*£ 
iUusi ac delus. m.serr.me reperiuntur. Itaque cum futuros eventusu^i 
cons.derare antequam fiant, sit Dei proprium, illud necessario conse S 
ut Astrolog,, et alu praedicti, qui huiusmodi futura praenunciare, u, " 
nosccre quocumque modo, nisi Deo revelante audent, iniuste, atque iZ 
denter, quod De, est, sibi assumant, et usurpent. Sic fit, ut dun ab eis Z 

a dir fideT °; ,S ' CreatUn ' S mUitaT ' d,Vina -'-tas S 

edemr^U r f ntaS V '° ,etUr ' et ani ™ buS pretioso ChrisH JngJ, 
redemptis, pestis, atque exitium importetur. 

- Et ,icet iar npridetn regulis Indicis librorum prohibitorum cx decreto 

fuel ^SE n ntin \ COnCiHi COnfeCt °' " ,Ud intcr cetcra ™®£ 
fuen .it Ep,scop. d.hgenter providerent, ne huiusmodi Astrologiae iudiria- 

ractatu \ et lndiccs 'egorentur, vel haberentur, qui de futuris co, 
volun l SUCCe f S ' DUS ' f0rtuitisvc «iftW, aut iis actionibus, quae ab human, 

itSk , t PCm C " , Cert ° f ,iqU, ' d eVenlUrUm affirmare audcnt . Pennb* *™ 
'X Ct observationibus, quae navigationis, agriclturae, sm 

n d cae art.s itivandae gratia conscripta fuissent. Libros vero ontnes, d 
2 Geoman ,ae, Hydromantiae, Chiromantiae, Necromantiae, sive in 

ma « 21 C °" e " • SOrti,Cffia ' Veneficia ' Incantationca ar* 

n m ,Cae ;.P rorSUS re,,c, ' et «boleri curarent. Non tamen errorum, corruptda- 

2m~*;T m l abUSUUm P raedict °rum extirpationi usque adeo provv 

vL^ qU1 " C m" 1 . ad ' U,C in n0nnu,Ha locis ' et a P u d Plurimos curiosius 
ZtoL ? frcquenter, detectis diaboli insidiis, divinationum, sorii- 

ieg.orum et var.arum superstitionum omnia plena esse in dies dctegantur. 

tem inviJT ' g,tUr ' qi " Pr ° nostro Pa storalis Officii munere fidei integrita- 
TinnZ ' am conservare d <*emus, et animarura saluti prospicere, quanium 
d-imrnn^ t u° possumus - ex P^rnae caritatis visccribus optamus, 
adl £te reprobantes om " e Kenus divinationttm, quae diabolo auc.ore 
Mleit C,m> ? P Mm C Praedict, ' S Curiosis - vel Perdltis hominibus f.cri 
teft rw r r aetCrCa S3nCtam l,lam Christianae Religionis riflq** 
proiiclcn h U ag,tUr dC SUmma Crea,ori * Dei potestate. sapien.ia, e. 
re.ineri Volent,r n ' ^ in!c * ram ata . ue incorruptam, t.t par cs., 

™> Sm£ qU ° qUC pracdictae N«* creduhtati, ac huiusmodi 10*- 
Kis. atqueTnr^ ? ^"««Onuni, detestabili studio, ct execrandis Hagi- 
q«od de antioun n 0Ccurrere ' ut d * Christiano populo merito dici possit. 
divinatio i n l sr J, ,' P ° PU loscri P ,ura est: Non est augurium in iacob, ncque 
tate statuimus t ' ,„ pcrpctuo Wlttui» Constitutionc, Apostolica aucton- 
alios quoscumquc dlrf T5 W ,am Con,ra Astrologos, Mathematicos, « 

ac '««ciaiiae Astrologiae artem, praeterquam circ» 



Romuni Pontificcs 



285 



navigationem, et retn n.edicam in posterum exercentes, aut 
jgncultura , ^ nalivitalcs homlnum, quibus de futuris contingentibus 
facientes .u 1^^,^ cas ibus, aut actionibus ex humana voluntate penden- 
jaccess us cventurum af fj rmare audent, etiam si id se non ccrto affirmare 
' ibUS taut protestcntur, quam contra alios utriusque sexus, qui supradictafi 
asserant, a fa || ace s, ct perniciosas divinandi artes, sive scientias exer- 
damna rofitentur! ct docent, aut discunt, quive huiustuodi illicitas divinatio- 
CCnt ' wtilegia, superstitiones, veneficia, incantationes, ac praemissa detestanda 
2 S ° et dciicta, ut praefertt.r, faciunt, aut in eis se quomodolibet intro- 
mn\ cuiuscumque dignitatis, gradus, et conditionis existant, tam Episcopi, 
Tpraeiati Superiores, ac alii Ordinarii locorutn, quam Inquisitores hacre- 
Le pravitatis ubique gentium deputati, etiatnsi in plerisque ex his casibus 
mtea non proccdcbant, aut procedcre non valebant, diligentius inquirant, 
et procedant, atque in eos severius canonicis poenis, et aliis eoruni arbitno 

animadvertant ' 

§ 4. Prohibentes omnes, et singulos hbros, opera, et tractatus huiusmoc.i 

hidlclariae Astroiogiae, Geomantiae, Hydromantiae, Pyromantiae, Onoman- 
tiae, Chiromantiae, Necromantiae, Artis Magicae, aut in quibus sortilegia, 
veneficia, auguria, auspicia, execrabiles incantationcs, ac superstitiones con- 
Bnentur, ac ut supra in memorato Indice interdictos sub censuris et poenis 
in eo contentis a quibuscumque Christifidclibus legi, aut quomodolibet 
riiineri; sed illos Episcopis, et Ordiuariis locorum, vel Inquisitoribus prae- 
dictis praesentari, et consignari debere. Et n.hilominus eadem auctoritate 
slatuimus, et mandamus, ut contra scientcr legentes, aut retinentes libros, 
et scripta huiustuodi, seu in quibus talia continentur, similiter iidem Inqui- 
sitores libere, et hcitc proccdant, ac proccdere, et poenis condignis punire, 
et cocrccre possint. 

§ 5, Non obstantibus Constitutionibus, et Ordinationibus Apostolicis, 

cctcrsque conlrariis quibuscumque. 
[Buli; Rom., tom. 4, IV, p. 176-179]. 



158. 

Sixtus V, const. Qunnta Apostolicae, 18 mart. 1586. 

Quanta Apostolicae Sedis dignitati detrimcnta, et eius subditis incom- 
ro>da, ex Civitatum, Terrarum, et locorum Status Ecclesiastici distractione 
obvenerint, assidua mcntis nostrae cogitationc revolventcs, Pastoralis soli- 
dtudinis Nobis divinitus commissae zelo urgemur, illorun. consen-ationi 
solertioris diligcntiac studio incumbcre, et quac propterea a Praedecessoribus 
n °stris niaturo consilio, ac optlma ratione sunt sancita, approbationis nostrae 
fobore comtnuhire. Alias siquidcm a fel. rec. Pio Papa V, Pracdecessore 

"ostro, ernanaruni litcrae tcnoris subsequentis, Pius Episcopus, etc. Ad.no 

net nos. 

OmUttfar tcnor fmltts Constit., quia habctur supra, in N. 120. 



2S6 



Romani Pontifices 



§ 1. Et deinde piae mem. Gregorius Papa XIII, e «am P r \ 
noster, litcras praedictas, Apostolica auctoritate approbavit ct CCCssor 
prout in ipsius Gregorii Praedecessoris literis desuper cLf.J° 
continetui. ,,cc,ls pteia. 

§ 2. Quocirca ne literae Pii Praedecessoris huiusmodi labenlk h. 
cursu valeant labefactari, sed eo validius subsistant, q„o multiplic 2* 
vinculo saepius fuerint stabilitae, vestigiis ipsorurn Praedecesso 2 
rendo, easdem literas Pii V Praedecessoris, et in eis contenrSSl^ 
ex certa scientia nostra, auctoritate praedicta tenore praesentium PD S 
mus, et conhrmamus, ac etiam innovamus, easque inviolabilis ,'irmita Z 2 
obUnere, ac perpetuo observari debere volumus, et mandamuT 

Nulli ergo, etc. 

[Bull. Rom., tom. 4, IV, p. 192]. 



159. 

Sixtus V, const. Postquam, 3 dec. 1586. 

Postquam verus ille atque aeternus Pastor, et Episcopus animaruraChn- 
stus Dom.nus ad gubernandam universalem Ecclesiam, quam suo pretioso 
sanguine acqu.s.vit, Apostoiorum Principi B. Petro coelestis si.nul ac terrenac 
«NtfUdtt plen.tud.nem potestatis, eique suas in terris vices commisit, sicut u 
catnedra .ps.us Petr. successor, et verus Christi Vicarius Romanus Pontifa 
a.v na praeord.natione, eiusdem supremae Apostolicae dignitatis fastigium. 

locum in terns tenet, ita etiam Sacrosanctae Romanae Ecclesiae Cardinaks 
tpraesentantes personas sanctorum Apostolorum, dum Christo Salvaton 
regnum Dc. praedicanti, atque humanae saluti mysterium operanti ministra- 
FcrLi r l°l Kd in executione Sacerdotahs officii, et in dirigenda ipa 
on. i t 10 " Ca ' Cl " Draeest ' consiliarii, et coadiutores assistunt, quasi 
hr ' * " . aurcs * ac "obilissimae sacri capitis partes. et praecipua illius mem- 
t\Ll .,. pirituSa,,ct0 constituta, qui in hac ipsa Ecclesiastica Hicrarchia divina 

SS * ' n f ar ll,IUS CaelC5tis ' Cui ex altera P artc respondcl. ordinaM 

adum evecti cum ipso Romano Pontificc communi patre ac 

sim s m,v qUem ex , omnibu » «ndique gentibus ac nationibus, in gravfr 
sun mi in Mlle a ^ UiS rebUS fideles ornnium generum, omnium ordinum, 

qUOt ; die COnf,Uunt ' tauti Ponderis molem atque onus popu- 

^^S^o^^l sall,,e ' pro fide ' pro iustitia ' pro um T 

«neulamm fIm ■ ent ' qui c,rca i P sum «nivereaii Ecclesiae serv.cndo. 

Pontifcx . n>n, C r', arUm commodi,;iti bus sc impendant, quorum consilio idcm 
tuosa unE?B!K!?^ quorum °P era - ct necessaria, et plurimum fruc- 
m odo, ln dubiis ! CaC Cl,ristianac «n secundis rebus ornamento, etcon- 

talionc CathoHcao rT •°' - Ct adiumc,,to «se possit. Qui denique procxal- 

Ke "g'onis, pro pace, et quiete Christiani Populi, pro ««f 



1 Cf. n. 14Z 



Romani Pontifices 



ento et honore sanctae Sedis Apostolicae sanguinem, si ita res ferat, et 
Srihun constanter effundant. 

s l Cum itaquc ipsi veri cardines sint, et clarissima Ecclesiae lumina, 
templi Dei bases, firmamenta, et columina Christianae Reipublicae singulari 

uadam pietate ac doctrina, nec vulgari, aut mcdiocri, sed insigni atque eximia 
virtute abundare dcbent, ut, quam gerunt, personam digne, et honorifice 
vjleant sustinere. Ac quemadmodum praecipuae sunt partes summi Romani 
Praesulis in iis asciscendis exquisitam adhibere diligentiam, et accurata cir- 
cumspectionc providere, ut viri optimi, ac lectissimi assumantur, et vel in 
hoc potissimum necessitati atquc utilitati totius Ecclesiae sibi commissae 
consulatur, ita etiam Praelati ceteraeque personae Ecclesiasticae ad tantae 
dignitatis sublimitatem promovendi, anteactae vitae laude, atque excellenti 
quadam, et rara meritorum commendatione prae ceteris fulgeant, necesse est, 
ut hoc amplissimo honore digni habeantur. Siquidem eorum vita ac mores 
ceteris exemplo esse debent, verba, et responsa pro oraculis, monita ac prae- 
cepta ab universis Christianis regulae, et norma recte vivendi, recteque sen- 
tiendi existimantur, ab iis quasi sapientissimis magistris Ecclesiasticae disci- 
plinae forma suscipitur, quae ad mores, vitamque cunctorum fidelium com- 
ponendos longe lateque diffusa propagetur. Ipsi denique vere sunt sal terrae, 
ac lucernae positae super candelabrum, ut inter sanguinem, et sanguinem, 
causam, et causam, lepram, et lepram discernant, ac doctrinae opportunitate, et 
veritate, infirma confirment, disrupta consolident, depravata convertant, luceant 
omnibus qui in domo Domini habitant, ac primae huic Sedi assistentes cunctos 
pastorcs, dum in gravioribus negotiis eamdem Sedem consulunt, eiusve opem 
implorant, suo iudicio, consilio, ct auctoritate instruere, dirigere, ac docere 
non cessent. Ceterum, cum non solum ad eos spectet plurima, et maxima 
momenti negotia, et causas, quae cis in dies committuntur, praeclara fide, et 
prudentia cognoscere, ac Legationibus in Provinciis gubernandis, et in gra- 
vioribus rebus, saepius ad Regcs, et Imperatores perfungi. 

§2. Sed, quod omnium caput, et suiuma est, ex eoruin corpore, numero, 
et Collegio. ille ipse, qui cunctis pastoribus est praeficiendus, ac totius Do- 
minic. gregis curam habiturus, Summus Pontifex deligatur, iidemque illum 
suts suffragiis crcent.qui tunc demu.n publico bono Christiani populi, optimus 
sine ulla dubitatione existet, si e numero, et suffragiis bonorum deligetur, 
tati D SaCra electione censendi suut vcri interpretes, atque internuntii volun- 

^ s ei, cuius spiritu sicut universum Ecclesiae corpus sanctificatur, et 
*P ur, .ta maxime hoc totum huiusmodi electionis opus eiusdem afflatu, 
^nstmctu absolvi certissimum est, atque omnibus exploratum, ut vel ex 
omni PS ° PCrSnici P° ssit > quanta in eis requiratur puritas, et sinceritas ab 
alien ^™ 5 a,fectu , privatorum commodorum cura, et factionum studiis 
et ex 3 ' qU ° rUm P ectora » ct voces, templa, et organa futura sint Spiritus Sancti, 
oofrc»?»" ? qUaS ' scmin «bus is sit proditurus, in quein totius Apostolicae 

i3 O d ° De ° annucnte mcrito ccnferatur. 
el sdmir ^ Uapropter ' ut ta,,ti muneris amplitudd ea, qua decct, observantia. 

grad us a '° ne apud cunct os mortales honorctur, et in quos ob cclsitiuiincm 

' mnium oculi, omnium ora convertuntur, ln eis summac dignitati 



2SS 



Rotnani Ponlifices 



par ciaritas, ct splendor eluceat, atque in eis glorificetur Deus hon 'fi 
Sacerdotale ministerium, ct animae fidelium laetificentur, certesac b 
simis huius honoris insignibus ii demum decorandi videntur, qui^!? 
ditione, innocentia, ac sanctitate, et omni virtutum genere a' vero sol ? 
bonorum largitore Deo supra ceteros fuerint illustrati. Proinde No! 
quam placuit divinae bonitati imbecillitatem nostram ad summi AdoIP' 
apicem vocare, inter ceteras, quas pro bono universalis Ecclesiae hi« , 
turbulentis tcmporibus, dies noctesque suscipimus, curas, et coSS 
hanc .psam Pontificia nostra solicitudine dignissimam iudicavini « t S 
communem salutem, et profectum Christiani populi nostrae curae crediti , 
ad .psius Sanctae Romanae Ecclesiae decus, et ornamentum circa CardinT 
l.um elect.onem, atque assumptionem, tam a Praedecessoribus nostris.quam 
a Nob.s hactenus editas sanctiones, et decrcta expenderemus; in quibus liot 
pleraque salubruer, ac prudenter disposita, et ordinata fuerint, quia tamen 
res humanae facile in deterius probbuntur, nisi sit qui eas assidue renovei 
atque conservet, easdem illas sancliones, et decreta partim innovando, partitn 
declarando, part.m pro rerurn, et te.nporum exigentia supplendo, et in melius 
retormando, hab.ta super his cum venerabilibus fratribus nostris eiusdem 
b. K. E. Card.nahbus deliberatione matura, de eorurndem fratrum cons.lt 
et unan.mi consensu, hanc nostram perpetuo valituram Constitutionem duxi- 
mus promulgandam, qua et nosmetipsos in re tam gravi nostri muncris 
admonemus, et quam Nobis legem imponimus, eamdem nostris success» 
nbus ind.camus, quos, et sui officli non immcmores fore confidimus, et sc 
ai.quando m d.stricto, ac tremendo Dei iudicio suae villicationis rationem 
esse rcucl.turos, Apostolo dicente: Omnes stabimus ante tribunal Christi, et 
unusqu.sque nostrum pro se rationem reddet Deo. 

§ 4. Pr.mum igitur, cum ita exposcente rerum, ac temporum qualitate, 
occasione recessum fuerit a veteri illo more admodu.n paucos viros in 
sacrum Colleg.um adscribendi, iamque plures nostra aetate Cardinales, quam 
ant.qum.s .,, .psurn Collegium cooptar. consuevcrint, tum ut iuxta generalis 
^onc.i., rndent.n. decretum ' omnium Christianitatis Nationum ratio habea- 
, ' quia ln eodem Collegio multi. quae est humani corporis infirmitas, 
2/™ " ,orbis f «-equenter gravati, haud commode tanto oneri assiduc 
suo u ucndo suff.cere qucunt. ut in hoc modcratio congrua adhibeatur, el 
mZ T! pracscriba " tur . ne vel ad veterem illam paucitatem eos itdig» 

CdZ M rSUS COrUm honor nimia - ac saperflua tiumerositate vilcscat, quod 
Ac *Z2f V 1 dUm m ^tib W esscmus, vidimus, et experti sumus. 
rcsnn.,,1 e r' S bynag0 S ae fi S u ™ Sanctae, et Apostolicae Ecclcsiae veriiali 

m C, ' Piente "andatun, Domini factum ad Moysen, de con- 

ro ViriS dC SCnibus ,srae1 ' q» os " osse ' senes P°P U,i 

suner au ' h T °" US P ° Duli s ^^cnt, ct non ipse solus gravaretur. 

vit: de ! Um tabernacul1 ^uctos, loquentc Domino, Spiritus requ* 
namus S i n ° 7 " m nostrorilr " consilio, perpetuo statuimus, ct ord> 

Posterum connumeratis omnibus cuiusque ordinis Episcop* 

1 Sc*. XXIV. de ^ u 



liomani Pontijices 



289 



• et Diaconis Cardinalibus, qui nunc sunt, quique in futurum crea- 
PrCS ( ^ Tuncti simu! numerurn Septuaginta nullo umquam tempore excedant, 
bU \ I s numerus quovis praetextu, occasione, vel causa etiam urgentissima 
SdJrnc augeatur. Quod si unum, vel plures a Nobis, vel pro tempore exi- 
nim Romano Pontifice in futurum ultra dictum numerum eligi in Cardi- 
1 aut creari, aut pronunciari contigerit, decernimus huiusmodi electio- 
nem creationem, et pronunciationem nullam, irritam, et inanem fore, et cen- 
Midam esse, nullumque ius, seu titulum re aut nomine sic electo, seu electis 
acquiri, neque eorum qucmquam pro Cardinali haberi, aut reputari possc, 
aut dcbere, neque dictam electionem, creationem, pronunciationem ab initio 
invalidam, et ultra numerum factam, si postea ad praescriptum numerum 
moriente uno, vel pluribus Cardinalibus ipsum Collegium redigatur, propterea 
cx post facto convaiescere, sed uti a principio sic deinceps in perpetuum 
nullius fore roboris, vel momenti. 

§ 5. Quoniam vero iam inde ab antiquissimis etiam Apostolorum tem- 
poribus Diaconorum ordo ad inserviendum, et ministrandum in Ecclesia Dei 
ex magna providentia dignoscitur institutus, et pro temporum varietate modo 
maior, modo minor numerus esse consuevit, ita ut aliquando septem, inter- 
dum quatuordecim, quandoque vero decem, et octo Diaconi fuerint, et tamen 
hoc tempore tum propter eorum parvum numeruin, tum propter aliquorura 
absentiam a Romana Curia, adeo pauci reperiuntur, ut corum officio satisfa- 
cere nequeant, immo saepius Presbyteri Cardinales loco Diaconorum, contra 
Patrum instituta Pontifici assistere, et ministrare cogantur. ldcirco statuimus, 
ut cx praedicto numero Cardinalium, Diaconi quatuordecim, reliqui omnes 
praeter sex Episcopos, Presbyteri sint, et esse debeant. 

§ 6. Neque posthac quispiam in Diaconum Cardinalem assumi possit, 
nisi saltem in vigesimo secundo suae aetatis anno fuerit constitutus, ita ut 
omnino intra annum ad sacrum Diaconatus ordincm valeat, et debeat pro- 
moveri, alioquin si anno elapso ad ipsum Diaconatus ordinem promotus 
non fuerit, eo ipso tam in consistorialibus, et omnibus aliis actibus, et nego- 
tiis Cardinaliliis, quam ctiam iuxta Constitutionem fel. rec. Pii Papae Quarti 
Praedecessoris nostris super reformatione Conclavis editam, 1 in electionc 
Romani Pontificis voce activa, ct passiva omnino careat, ac privatus existat. 

§ 7. Diaconorum autem nuinerus sic praefinitus perpetuo rctineatur, ac 
Uiaconi in codcm ordiue semper remancant, et si qui eorum ex devotionis 
Jcrvore ad Presbyteratus ordinem promoti fuerint, semper tamen in eodem 
tonatus ordine, et officio ministrent, ct suum locum inter Diaconos Car- 
dmales teneant, donec cx Cardinalibus de novo creandis sive eligendis, alii 
uconi praedictum numcrum suppleant, et in eorum locum subrogentur, 
p C suhs,,lu antur. Quo casu antiquiorcs Diaconi ad Presbyteratus ordinem 
Promoti, ad Prcsbyteros Cardinales transire, atque inter eos sedere valeant, 
ct connumerari. 

et \n VCr ° ^' aconos Cardinales, qui in sua vocatione permanserint, 
n ministcriu ordinis sui perseveraverint, maioribus honoribus prosequa- 

' h ttt&ndb, 9 oct. 1562, § 25. - Bull. Rom., tom. 4, II, p. 145-148. 

19 



290 



Romarii Pontifices 



mur, volumus ut cum aliquam ex sex Cathedralibus Ecclesiis qujh 
Cardinales praesunt, primo, secundo, et tertio per obitum 'vel tranli 
aut alias pro tempore vacare contigerit, antiquior quidcm presbvt r" 
nalis praesens, salvo cuique Episcopo Cardinali iure transeundi '1 1 
dimissa priore cui praeerat, ut moris est, promoveatur sed ubi n . 
vacationes, tres itidem ex ipsis Presbyteris Gmlinalibus in Episcono? ^ 
fectt fuertnt, tunc si quarta alicuius harum Ecclesiarum vacatio Li- P * 
excluso, ea tantum vice, antiquiore Presbytero, Prior Diaconorum 
Itum, qut praesens fuerit, et in aetate legitima constitutus, vel si ille nol. T, 
aut nequiverit assumi, sequens Diaconus eisdem qualitatibus praeditus , 
eam promoveatur, et ita deinceps in huiusmodi vacationibus sex Ecclesian I 
praedtctarum perpetuo observetur, ut post tres Presbyterorum ad dictas bZ 
stas promottones, quarta occurrente vacatione, Prior Diaconorum, aut seaucr. 
ut praefertur, in Episcopum praeficiatur. 

§ 9. Inter hos Septuaginta Cardinales, praeter egregios utriusque |ui 
aut Decretorum Doctores, non desint aliquot insignes viri in sacra Theolo^ 
Magistn, praesertim ex Regularibus, et Mendicantium Ordinibus assunad. 
saltem quatuor, non tamen pauciores. 

§ 10. Antiquum vero Clementis, Anacleti, Evaristi, Alexandri, etaliormn 
banctorum Pont.f.cum Praedecessorum nostrorum morem, per sexcentos,ci 
ampUus annos continuata serie observatum sequi volentes, ac decretum i\m 
per Nos tn nostro Consistorio editum innovantes, perpetuo sancimus tempu; 
creanclorum Card.nalium, seu promotionis ad Cardinalatus honorem facien 
dae, mense Decembri dumtaxat in ipsis temporibus, seu diebus ieiuniorum, 
et non alus esse debere. 

§ U. Ut autem ipsi Cardinales in regimine universalis Ecclesiae Nobis, 

l Pr w ?u P ° re eXiStenti Romano Pontifici uti,iter assistere valeant, ac de 
omn.bus Chr.st.anorum Regnorum, Provinciarumque moribus, rebus, et nego 
..s prompte, et fideliter certa ab eis notitia, pro rerum emergentium oppor- 
tate habeatur, pracdicti Concilii Tridentini decrcto inhaerentes, stalui 
mus ut ex omntbtis Christianitatis nationibus, quantum commode fieri pol^ 
nt, idonei assumantur. 

P vni 12 '. Practerea - * ui Cardinales creandi eru.it, legitimis, et honestis sini 
rinn* " ata, : bus « nem,e u,,a Prorsus labe, aut illegitimorum natalium Stisj* 
onin \ , T ,S ^ ' ab0rent ' sed omni macu,a » et impuritate careant, alio- 
Daa-, l am t eminentem dignitatis ^ adum ' P™«™ 'nhabiles, et illius b* 
vis It r f f censea,,tur - Quocirca considerantes, quod licet tanta sii 
Chri to p T'" 111 "" Matrimonii, quod Apostolo teste, Magnum est in 
quos u e %Z™ ' Ut qui antea geniti crant - ex so,ut0 ' et soluta, Intt 
tur, in nlSffT^ C ° n tare P0terat ' DOst i,,ud contractum legitimi habcan 

gaudcnt nec Pr ° VinCi, ' S ' et Dommiis - uo ° i,itatis P rivi,c S iiS "° D 

feudonun et \ t 8aecu,aria officia - h °nores, et dignitates, neque ad nobilium 

corum vidcretur Un V UCCCSSi0ne8 admit tuntur, quodque multo magis inde- 

gitimt per scqnenrM . P0St0, ' Cae Scdis d ten»tate alienum, si huiiismodi D> 
merentur, ac Cir<lin,i ," mon,um ' u * Pracfertur, legitimati, in Cardinales aSS» 

Cardmalatus celsitudo, et splendor q .,i dignitati Regiae co* 



Romani Pontific, s 



291 



ile deprimi, commaculari, aut quodammodo inobscurari posset. 
paratur, digrl it a ti puriores natales respondeant, quoscumque illegitime 
Ideoutpurw ^ Magnorum Principum, etiam Ducali, aut maiori, 

nat0S, p"°ia et l.nperiali auctoritate fulgentium filios quocumque gradu. 



etiam Ktg^. eminenl j a praeditps, etiam genitos ex soluto, et soluta, inter 
^"mnc Matrimonium constare potcrat, ac postea per subsequens Matri- 
qU ° S etiam rite, et solemniter in facie Ecclesiae contractum, vel alias 
JjSJjL e t quomodolibet habilitatos, ct natalibus restitutos, ac quorumvis 
Ifnorum capaces effectos, etiam si cum eis, ut hanc ipsam dignitatem obti- 
valeant, supcr defectu natalium fuerit expresse, et in specie auctoritate 
Aoostolica quomodolibet dispensatum, nihilominus praedictae Cardinalatus 
dignitatis prorsus incapaces, et ad eam obtinendam perpetuo inhabiles decer- 

nimus, ac declaramus. 

S13. Sed et insuper prohibemus, ne ii, quos propter defectus, vitia, 

aut impedimenta quaecumque ad sacros ordines secundum canonicas san- 

ctiones promoveri fas non est, etiamsi cum ipsis dicta auctoritate Aposto- 

lica fuerit dispensatum, neve alicuius criminis, aut infamiae nota respersi, in 

Cardinales ullo umquam tempore assumantur. 

§ 14. Ceterum, ut non solum honore, scd etiam re ipsa cardines sint, 
super quibus ostia universalis Ecclesiae tuto nitantur, divinaque, et humana 
ministeria sibi commissa utilius exequi possint, statuimus, ut lectissimi, et 
praecellentes viri in ipsum Collegium adscribantur, et quorum vitae probitas, 
morum candor, praestans doctrina, et eruditio, eximia pietas, et erga salutem 
animarum ardens studium, et zelus, in dandis consiliis sincera fides, et inte- 
gritas, in rebus gerendis singularis prudentia, constantia, et auctoritas, et 
aliae qualitates a iure requisitae, tam ipsi Pontifici, quam universo Collegio 
cognitae, et probatae sint. 

§ 15. Ac proinde ne homines sacrarum rerum plane imperiti, et rudes 
atque Ecclesiasticarum functionum ignari, quasi in Ecclesia Dei hospites, et 
peregrini statim huiusmodi muneri praeficiantur, iuxta decretum iam pridem 
a Nobis in praedicto Consistorio nostro sancitum, quod pariter harum scrie 
innovamus, districte interdicimus, ne quis ullatenus ad Cardinalatus hono- 
rem assumi queat, nisi qui antea clericali charactere insignitus, et in qua- 
tuor minoribus ordinibus constitutus, per annum saltem habitum, et tonsu- 
ram gestaverit clericalem. 

§ 16. Qim autem ad honorem adeo sublimem promovendi omni vir- 
tutom, et praesertim castimoniae laude supra ccteros plurimum emincre 
debeant, qui vero filios, etiam legitimos, ex uxore sua alias dignoscitur suscc- 
Pisse, certum nequeat suae testimonium continentiae exibere, et pater erga 
Proprios filios naturali affectu nimia quadam propensione feratur, veren- 
oumque sit ne propterea variis propriae domus negotiis, ac rauWplid libe- 
rarum ctira distractus, Ecclcsiae negotia sibi crcdita, aut negligenter tractct, 
J ut minus solicite, et fideliter quam par est, eiusdem Ecclesiae iura tueatur, 
Prohibemus, ne aliquis, qui utriuslibct sexus filium, scu filios, etiam ex 
^'timo matrimonio susceptos, vel nepotcm, seu ncpotes cx cis habeat, ulla- 
cnus ln Car diiialcm assumi, aut promoveri possit. 



2<)2 



Romani Pontijices 



§ 17. Insuper, ut fact.onum fomitem, et simultatum an««n 
hoc coctu, quantum cum Domino possumus, amputemus dJ^wT' ** ** 
lulii Papae III Praedeccssoris nostri in sacro olfm Consistorio i"' 
bantes, et dcclarantes, similiter perpctuo interdicimus, ne ullnm app * 
pore assumatur aliquis posthac in eiusdem S. R E Cardin I qUanMc * 
ex utroquc, vel alterutro parente germanus existat alterius Cardinnr^ 
•tautcodem tempore duo fratres germani in 

esse possmt. Quinimmo idem decretum extendentes, et all 1" ''^ 
bemus quoque ne patruele, vel amitino, aut consob ino S^JS 
alter e.us patruelis, vel amitinus, aut consobrinus ad CartSSl^ 
promoveri. *-*ruinaiatum valeii 

§ 18 Scd, et pari rationc sancimus, ne patruo, aut avunculo rw . 
v.vente e.us ex fratro, vel sorore nepos, nec rur us nepo t ^f^ 
sorore Cardinali existente. illius patruus, aut avunculus nec u l 32 
a J.s, qu, pnmo, aut secundo tantum consanguinitatis gradu Zai 2 
ah vivent. comunctus sit, quamdiu is vixcrit, in Cardinalema sZ 25 
^Pmnea, et singuli praedicti tam pater filios, aut nepo 1™Z ^ 

r r^ v e 7^' re P ; Ue,CS ' ^cul^Z 

^dSo S„!iT ,8 , ut s ; p ; a primo1 aut secund ° « rad « 

a ter altero Card.nah vivente, ad Cardinalatum inhabiles, et illius incapaca 

is iceat Inen^ f ,0Me , m °! quacun «« ue et, ' am «^ntissima causa I 
n^iu n n 1 P " , P ' E n,h,,om '" us ^«o, creatio, ac pronunciatio Can 
el aZ tab T praeSentCm P rohi b^onem, aut interdictum facu, 

MdU^j£* ,rr '. ' " ianiS Sit 60 ipS0 ' aC cura omnibusindcsccutis 
numus sit roboris, vcl momenti. 

assiire * S^^fSf" 11 ;^ proprium *"* eorum dem Cardinalium munus 

ChriSti in terris Vicario ' i" regenda Eccbu 

Ct ° peram Praestare, atque cum eo Eccte 

san^ iPS ° SC,Ue ,Um ad id « iRSius officii dcbito. tuma 

pruc u a " ri^p tCneri ' 3C propterea ^urdum esse Cardin^s 

a a D e n flCC , Vitam ct ,ocu '" mansionernque suam in 

pcmicicJ n nin praccc,sam ~ntra huiusmodi officii dcbitum et in suarum 
E ?n (2ES nCgIigere ' 30 dCSerere ' ^ercnte decreto simiiiter a 
trun cons^ Tu° "^™ dudum des »P cr Promu.gato, de eorumdcm Fra- 
ria absen ^SS^ 1* ° rdinamus ' «e quis in posterum a Romana O 
Ut intra anmm, a '!! crectur ' aut Pronuncictur, nisi hac adiecta condi.ione, 
tencatur ecil ^ omanam Curiam vcnirc. et Apostolorum limina visitart 
morc beVed^ ac ^ 3 " 1 BiretUm rubrum > ^od a Romano Pontifice de 
i^ponatur iurct i m nuncium mitli solet, ei tradatur, illiusve capiti 

Btitutat, cui id P erson ^ alicuius in dignitate ecclesiastica con- 

numcrandum omni m fUerit> SC intra annum a die Praestiti iuramenti 

■Ko- ubi R om Cur a P° st P°s»*a. et impedimento remoto, ad Urbem, vrl 

• tcmporc fuerit, personaliter advcnturum, ut sistatsc 

1 Cf. N. 87. 



Romani Pontijices 



293 



u- s a ut pro temporc cxistenti Rom. Pontifici, et Sanctae Scdi Apost. cuius 
h ^uiis erit ascriptus, et quandiu ipsi Pontifici visum fuerit, muneri suo 
^umbat: atquc ita de legibus, inoribus, consuctudinibus, ac toto statu 
" sdcni Scdis plenc instruatur, atque ad Ecclesiae, seu Provinciae, cui for- 
prtecri^ necessitates sublcvandas, abusus tollcndos, mores reformandos, 
ccclesiasiicam disciplinam, si qua ex parte labefacta fuerit, restituendam 
opportuna, et salutaria consilia ab ipsius Pontificis paterna caritate, sapien- 
tU et vigilantia recipiat, et pro viribus excquatur. Cuius quidem iuramenti 
postquam per eum pracstitum fuerit, publicum inde instrumcntum confi- 
ciatur ct in forma authentica ad Nos, vel nostri pro tempore successorem 
nulla intcrposita mora transmittatur, Quod si forte id iurare recusaverit, 
voluraus, ut biretum rubrum ei omnino denegetur, ac nequaquam tradatur, 
std ipso facto, absque alia dcclaratione, vel decreto Cardinalatus honore pri- 
vatus existat, atque habeatur, in omnibus, ct per omnia, ac si numquam in 
Cardinalem assumptus, vel promotus fuisset. Inhabilis quoque ad eamdem 
dignitatem postea obtinendam, et iliius incapax efficiatur. Sin autem iuret, 
3C birctum rubrum accipiat, sed tamen postea ad Urbem, et Romanam Cu- 
riam, ut pracfertur, intra annum a die praestiti iuramcnti non comparuerit, 
tunc pariter absque alia declaratione Cardinalatus dignitate, officio, titulo, 
denominatione, atque omnibus, et quibuscumque illius insignibus, faculta- 
tibus, privilegiis, aut auctoritatibus careat eo ipso, et perpetuo privatus sit, 
etesse censeatur, perinde, ac si numquam inter Cirdinales cooptatus fuisset, 
nec biretum rubrum accepisset. Quod quidem biretum post idtempuscon- 
festim deponere omnino tcneatur. 

§ 20. Decernentes sic in praemissis omnibus, et singulis pcr quoscum- 
que ludices, et Commissarios, etiam causarum Palatii Apostolici Auditores, 
et ipsos S. R. E. Cardinales, in quavis causa, et instantia, sublata eis, et 
eorum cuique quavis aliter iudicandi, et interpretandi facultate, et auctori- 
tate, iudicari, et definiri debere, nccnon irritum, et inane quicquid secus 

super his a quoquam quavis auctoritate, scientcr, vel ignoranter contigerit 

attentad. ^ '^9W4«ivV wd5( . 

§ 21. Non obstantibus, etc. 

[Bttlt Rom., tom. 4, IV, p. 279-285]. 



160. 

Sixtus V, const. Religiosa, 13 apr. 1587* 

Rclipiosa Sanctonim Pontificum Pracdcccssorum nostrorurn providentia 
^ wtum olim fuit, iam inde vetustissimis temporibus, et posteris traditum, 
Tituli" C | ROmaUe Ecclesiae Presbyteris, certae in Urbe Roma Ecclesiae, 
Urbis ^ u ^ { ^uacdam cuiusque propriae dioecescs; Diaconis vero, 

^CTtre ^"^r 3C * ^' iristirinae ReliRionis propagationem, et conservationem 
*rie ac n Uf *^ uae qtiidcm sancta institutio plurium sacculorum continuata 
pro temporum varietate susceptis incremcntis, ad nostram usque aeta- 



294 



Roinani Pontifices 



tem servata, ita viget, ut praeter sex Episcopos Cardinales, quicerti.r 
dralibus Ecclesiis Urbi finitimis praesunt, singulis Presbyteris ct rv 
ardinalibus propriae in Urbe Ecclesiae, Tituli videlicet et Diaco ■ 
suis Clero, et Populo, ac quasi Episcopali iurisdictione in spirituilih °* 
temporalibus regendae, et administrandae committantur. 

§ I. Proinde Nos, postquam per nostram nuper editam ConstituhW™ . 
creandorum Cardinalium numerum, computatis sex Episcopis praedirti, !' 
tuordccim Diaconis, reliquis vero Presbyteris Cardinalibus, ad sen 
praescrips.mus, nunc quoque ad Dei honorem, atque ad ipsius SancJT 
manae Ecclesiae dccus, et ornamentum, ac Romani Cleri, et Populibon ! 
reg.men, salubremque directionem, eisdem Presbyteris, et Diaconis Cardi» 
hbus totidem Titulos, et Diaconias, ipsorum amplitudini, et dignitati niaxk* 
congruentes, duximus assignandos. Ac licet pleraeque ex antiquis Ecclesiisi, 
T.tulos, et Diaconias concedi solitis, aut a Praedecessoribus nostris succt* 
temporum additis, adhuc integrae, et illaesae permaneant, tamen quia ncr'. 
nullae, tum d.uturnitate, et iniuria temporuru. tum diversis, quae olim con- 
t.gerunt, e.usdem Urbis direptionibus, incendHs, et ruinis collapsae w 
Nos ant.quae pietatis, et Religionis Christianae monumenta conservare cupicn- 
tes, s.cut. Sacrosanctas Basilicas, et augustiora templa antiquitate ipsavei* 
randa, nedum sarta tecta custodiri, sed et ingenti nostro sumptu refici, insu» 
rari, et ornan in dies magis curamus, ita etiam primo quidem loco vetert, 
et nob.les Ecclesias, priscis temporibus in Titulos Presbyterorum Cardina- 
l'um, ut praefertur, institutas delegimus, easque omnes, quae adhuc extant, 
volu.mus omnino in Titulos pro modernis, et futuris Presbyteris Cardios- 
l.bus ret.nere. Deinde ex iis. quac recenti memoria in Titulos erectae fue- 
runt, praetermiss.s quibusdam, propter loci incommoditatem, aut alias min; 
lUone.s, ceteras itidem retinere, ac demum, ne Titulorum numerus Presbv 
tens Cardmaiibus desit, exemplo nonnullorum nostrorum Praedecessonr 
alias partim antiquas, nondum tamen huiusmodi honore decoratas, partir 
vero recentiores, celebres tamen Ecclesias, dignitate Praesulum maiorem ia 
modum .llustrare, et in similes Titulos erigcre, et instituere, ac pro nunwo 
resbytcrorum Cardinalium tot Titulos addcre, et supplere, ex Diacon • 
quoque ant.quitus institutis, quatuordecim magis insignes pro totidem Dia- 
con.s Card.nal.bus seligere, et congrua distinctione confusionem perpetuo 
lo. ere Uecrev.mus, cosdcm nimirum Titulos, et Diaconias proprios cuiusque 
ruims certos, et distinctos assignando, ita ut numquam in postcrum, quod 
nactcnus sacpe factum est, Presbyteris Diaconiae, nequc Diaconis TituB 
resDytcrales, perturbato ordine. aut promiscue concedantur. Quocl quidem 
» 7LT nSQ CUI " Videtur ' ut quemadmodum Summus Pontifex tmW 
eercnr ! S ' ae nraesidens ' et omnium totius Orbis Ecclesiarum solicitudinem 
E i.ior' " tamen Urbis Ror » ae Episcopus existit, et in ea ditf I 
rationc SrcUn "T™ Sacerdota,is POtesta«s Cathedram tenet, pari quoq^ 
functione atm,, ' qU ° 3 Uti SDeciales S - E. Hlios, in Apostolicl m*** 
* qUC m u «"versae Reipublicae Christianae administratione 

' Cf. n r l9< 



Romani Pontifices 



205 



v i.c maxime coniunctos habet consiliarios, et cooperatores in 
cipuos, s.D.q e oljm Bcati pelrj Sede in ea cons(itutai jpsius, et 

wd em Urpc doct rina, et martyrio consecrata, ct caput Christiani 

Coapostoii ' g ef{ccla est certa Sedes, mansionem, et locum unicuique 

0rb ' S ' a sicnet cuius quidem loci concessione, iidem Cardinales, et sui 
^•""dmoneantuV, et residcntiae, quam assistcndo ipsi Romano Pontifici 
° debent et vel ex hoc magis tamquam in unum corpus compacta 
^Tra sacro' capiti connexa essc, ab illo dependere clarius dignoscantur. 

8 2" Habita igitur cum Vencrabilibus fratribus nostris eiusdem S. R.E. 
r Himlibus deliberatione matura, de corum consilio, et asscnsu, statuimus, 
inrdinamus in posterum perpetuis futuris temporibus, Presbyteris Cardina- 
ihus has tantum, quae infra descriptae sunt, Ecclesias, neque alias in Titulos 
S n ri deLe, vldelicet, ex antiquis S. Crucis in Hierusalem SS. MarceL 
n et Petri <S Quatuor Coronatorum, SS. Ioannis, et Pauh, S. Anastasiae, 
fsabinae s/stephani in Coelio Monte, S. Clementis, SS. Ncrei, et Achillci, 
S Susannae S. Pudentianae, S. Sixti, S. Petri ad Vincula, S. Martini in Mon- 
tibus S Eusebii, S. Priscae, Sancti Vitalis, S. Marci, S. Marcelli, S. Lau- 
rentii in Lucina, Basilicae duodecim Apostolorum, S. Uurentu in Damaso, 
quae S R. E. Vicecancellario pro tempore existenti perpetuo concessa, ct 
Lignata est, S. Balbinae, Sanctae Ceciliae, S. Chr>'sogoni, S. Praxed.s, S. Ma- 
riae Transtiberim. Ex posterioribus vero SS. Quirici, et luhtae, S. Ioann.s 
ante Portan. Latinam, S. Agnetis in Agonc, S. Laurentii in Pahspema, S. Tho- 
mae in Parione, S. Silvestri in Campo Martio, S. Pancratii, S. Bartholomae. 
in Insula, S. Matthaei in Merulana, S. Mariae de Aracaeli, S. Mariae in Via, 
S. Mariae supra Minervam, S. Mariae Angelorum in Thermis, S. Hieronymi 
lllyricorum, necnon quas supradictis antiquis, et posterius institutis addimus, 
et ex nunc in Titulos Prcsbyterorum Cardinalium, cum honoribus, insigTU- 
bus, privilegiis, auctoiitatibus, et praceminentiis debitis, et consuetis, instar 
aliarum Ecclesiarum, quae in similes Titulos per nostros Praedecessorcs anti- 
quitus ercctae, et institutae fuerunt, sine alicuius praciudicio, perpctuo en- 
gimus, et instituimus, ac Titulorum nomine, ct dignitate insignimus, et deco- 
ramus, S. Honuphrii in Ianiculo, mutato illius statu ex Diaconia, quae hacte- 
nus fuit, in Titulum Presbyteralem, S. Augustini. S. Mariac dc Populo, S. Alexu 
in Aventino, S. Blasii de Annulo, S. Mariae de Pace, S. Salvatoris dc Lauro, 
S. Petri in Monte Aureo, Sanctissimae Trinitatis in Monte Pincio, S. Mariae 
Transpontinae. 

§ 3. Ex Diaconiis vero antiquis statuimus retinendas esse tantummodo 
quatuordecim infrascriptas, videlicet Sanctae Mariae in Aquiro, S. Mariae in 
Cosmedin, Sanctorum Cosmae, et Damiani, Sanctae Mariae Novac, S. Hadriani, 
S. Mariae in Via lata, S. Mariae in Porticu, S. Angeli in foro Piscario, S. Ni- 
colai in Carcere Tulliano, S. Mariae in Dominica, S. Eustachii, S. Viti in 
Marccllo, S. Agatae, ac S. Georgii ad Vclabrum Ecclcsias, quae insigniores 
«^tunt, et praescriptum a Nobis Diaconorum Caidi.ialium numcrum cxae- 
quant- • ' , r , ' , - , ' , . n K . >■ 

§ 4. Ita ut computatis Ecclcsiis Catheclralibus, videlicet Osticnsi, ct Vc- 
'Kcrna invicem tmitis, Portuensi, et S. Rufinae itidem unitis, Albanensi, Sabi- 



29fi 



Romani Pontifices 



nonsi, Tusculana, et Praenestina, quibus sex EpiscoDifCT^ ^ 
et Titu.is Presbytcrorum superius desi g natis, KK^S*!! 
siarum constituant. ■ 1 sc P«»8inta Ectfc. 

§ 5. Et alter practerea Tilulus supra numerum aclditn* .» . , 
contmgat Diaconuin, vel Episeopum Cardinalem Vicecaneel i'rh "** 
icleo eumdem diclac Ecclcsiae Sancti Laurentii in D™^„ * °*« 
lario pro tempore exis.enti per lileras £ ^ 

decessons noslri porpetuo, ut praefertur concv«, „, men,ls Pa P«Vllp w 
alieui Pres„ y ,ero cSdtal. ^SHSSxSSSSS **' • 

obtentas ^^it^T^^ 

quascumque illarum S!! P^esentes, ex nunc eo ipso vacare.ei 
per, eflam Motu Z» r io Z r \ COncess,ones . ucc "on dispensationes des, 
Htas, quae L JZll \ C ° nS,Stona,,ter ' ac simili fratrum consilio expe- 

MtaS uissrss: nos r,s * quacque a n ° bi8me «p^ ~«i 

et inde secuf ! ^ L *T ****** processus q u * habitos per easden,, 

nulla, ac nu, L fro ££» V C e,~r ''"""""^ * « nuI,a ^>^ 
dem Cardinalibus cv?unnL • T nunc,amus ' mox «slgnaturi eis- 

per eos hacteZ «S T pereoms Ecclesiae in Titu,os - ■»« Diaconiu 
K r?Ss ISER" n ° Strf decreti vacant, et eoru. cai- 

ordini congruentek * " SUpradicto nu ">^o, proprio cuiusque 

^^m^^^T" SUpranominatis Ecclesiis, etiamsi eantn, 
naHum concedi solit/ * f .T* ^ denomi » atio "es Diaconorum Card,- 
Singularum situationes ■ iiS Draefici consuevcrunt(quanin. 

«pressis) nomm, ,,vocat, ones praesentibus haberi volumus pro 

aut S^^j£S h ' ^^i^tiones, et statum huiusmodi Titulorurn, 
interdtcimus nedV«t Sl,pprimimus - ct extinguimus; ac districte etiam 
«suprascrinH m,J./ = u fWm perpetuis futuris temporibus, alia quam 
latUB; cuipiam ZZl? ^' In Titu,um - ■*« denominationem Cardina- 
neque aliis quam aut Dlac ono Cardinali, concedatur, aut assignelur. 

?td Cardinales pS i" 1 ? ^™*' aut Diaco "" s . Presbyteri, vel Dia- 
P^esbytero, neque r.!!I 7./ * umauam ex supradictis Diaconiis, 

d °I''bet conccdatur ve , ** 6ktis Titu,is D ''acono Cardinali quomo- 

quavis causa, desuper dispcSuT' "^"^ ' iS ' 9Ut e ° rUm aliq "°' " 

"npllantes, parl raSl Con8,8t °ri° «iper hoc edita, innovantes, et 

' Ct ' am P«Pctuo prohibemus, ne in posterum nlicui 

*** '«2. - Bu... R„m., tom. 4, I. p. * I» 



Romani Pontifices 



297 



ro aut Diacono Cardinali, qui alterum Titulum, aut Diaconiam quo- 
llS lih t assccutus fucrit, quive cx ordine Diaconorum ad ordinem Prcs- 
m ° um vcl ad Episcopalem diKnitatem transierit, aut ex ordine presby* 
s in Episcopum pariter promotus fucrit, licentia, et facultas retincndi 
lCf " m Ecclesiam sui Tituli, vel Diaconiae in administrationem, aut in Titu- 
hun neve Canonicatuum, pracbendarum, dignitatum, officiorum, aut bcne- 
(iciorurn dimissi Tituli, vel Diaconiae collatio, neque Palatii, domus, vineae, 
hortorum, aut fructuum, reddituum, et proventuum, aut iurium quorumcum- 
que ad huiusmodi Titulos, seu Diaconias pertinentium, ad tempus, seu ad 
vitam retentio, aut lilla alia reservatio, quovis praetextu, occasione, vel 
causa, etiam melioramentorum, et sumptuum in illarum reparationem, neces- 
sitatem, sive utilitatem factorum, concedantur; sed volumus ut ipsi Tituli, et 
Diaconiae, cum illis annexis, iuribusque, et pertinentiis suis universis libere 

dimittantur. 

§9. Insuper praecipimus, et perpetuo ordinamus, ut de cetero in qui- 
buscumque literis Apostolicis, in quibus Cardinalium subscriptio manu pro- 
pria facieuda crit, iidem Cardinales, etiam Tituli, seu Diaconiae, vel Episco- 
patus sui Cardinalatus nomine expresso se subscribant. 

§ 10. Decernentes per huiusmodi erectionem, et institutionem, decem 
praedictas per Nos in Titulos erectas Ecclesias tantummodo, novis privile- 
giis, et dignitate auctas, decoratas, et inslgnttas, nihil autem omnino prae- 
iudicii cuiquam illarum, nihil alicni iuris detractum, aut immutatum censeri 
possc, aut clebere; sicque per quoscumque Iudices ordinarios, et delegatos, 
etiam causarum Palatii Apostolici Auditores, et Cardinales praedictos, sublata 
eis, et eorum cuilibet, quavis aliter iudicandi, et interpretandi facultate, et 
in quavis causa, et instantia, iudicari, et definiri debere, necnon irritum, et 
inane, si secus supsr praemissis, eorumque aliquo a quoquam, quavis aucto- 
ritate scienter, vcl ignoranter contitjerit attentari. 

§ 11. Non obstantibus Constitutionibus, et Ordinationibus Apostolicis, 
ac Ecclesiarum supradictarum, et aliarum quarumcumque, necnon Ordinum 
iuramento, confinnatione Apostolica, vel quavis finuitate alia roboratis sta- 
|ufe, et consuetudinibus, privilegiis quoquc, indultis, et literis Apostolicis, 
'llis. ac quibusvis personis quomodolibet concessis, approbatis, et innovatis. 
Quibus omnibus, illorum tenores praesentibus pro expressis habentes, spe- 
cialitcr, etexpresse derogamus, ceterisque contrariis quibuscumque. 

§ 12. Sic igitur ipsi Cardinales, quibus huiusmodi Ecclesiarum regimen, 
^ra, et administratio pro tcmpore commissa erunt, eas in spiritualibus, et 
temporalibus solicite, fideliter, et prudenter, regant, et gubernent, ac iuxta 
^nstitutionem piae memoriae Lconis Papac Decimi Praedeccssoris nostri, ln 
^ncilio Laterancnsi novissime celebrato, editam, 1 frequenter visitent, circa cul- 
^dWnuni Invigilent, mores, ac vitam Cleri, ct populi eis subiecti diligenter 
Porent, eosque ad rectc, ct honcste vivendum paterno moneant affectu; 
^onorum, ac temporalium reddituum curam gerant, sic ad Dei gloriam, et fide- 
P°Puli aedificationcm, pia, et magnifica structura, et fabrica, slos quique 

' Sapernae dispositionis, 5 maii 1514, § 19. - Cf. N. 65. 





29S 



Romani Pontijices 



Ecclesias instaurare studeant, et exornare^tta^TT! ~~ ^ 
pro divini cultus augmcnto, et salute ^JZIZT^ * ***** 
dum aliqucn Presbyteru.n, qui hmta^S^T^^i 
Ecctes.as, si reparatione indigeant vel oir. ' , mat « 8,ve ««aserai.7 
collatis, prout cuique pro nS * b ° n '" S «W .5 

- exibeant et liberales, ut ca™ £?5*2M ^ * 

t ntorum Praesulum respondeant dtaM^iSS ?' el 
bus personis gaudeant se commissas et enn.m , &c,esfac tam Nbfa 
qie Cardinales cxinde ipsius S R. E cSm^T^ H,ttln ^^ 
statem sua pietate, solicimdine, et ^SSSffSt memb « s »"'. - 
reverentiam omnium gentium erga illam exem ' • "^ 8 « to, H < 
ffn.ter augeant, ac denique praeter aeter n P \ ^ ™" 1 * 
quoque laudum praeconia, a Nobfs Tl2\ t ,f ^ U ? 0nls P^emia, di^ 
§ 13. Mandamus vero ut praesen es Zr Sede Va,e,nt nrom ^ 
Apostolicae de more describanfur ™ " quinterno Cancellari* 

§ 14 Nulli ergo omnino hominum, etc. 
IBiUt Rom, tom. 4, IV, p. 295.298]. 



161. 

S-tus V, ep. Cum freauenter, 2? iun . ^,, 

utroq^e^^ * £ *n«chi quidam, et Spadones, o,i 

emittere non posse, quia imoura man ''estum est, eos verum semen 

xibus cum mulieribus ZSS^Jt*** ««* ,mmundh 
semml, Ifcet ad generationem ^ a£ I lf • Im ° rCm f ° rSan < I ucmdam similem 
dunt, Matrimonia cum muSih, c matr " non " causam minime aptum effun- 
scientibus contrahere pn«ul„^i rae8ertim hunc ipsum eorum defectum 
et super hoc dive rsae qUC 8,0i ,,Cere Pertinacifcr contendant, 

deducantur, requisivit a * e q C0 _ n « r overawe. ad tuum, el Ecclesia.icum forum 
sit statuendum. ratern.tas tua, quid d e huiusmodi connubiis 

naturae ratiouem, qi/SZ!'!: qUod secu ndum Canonicas sanctiones, et 

*P« ad contrahenda maWmonf . SUnt ' et ir "Potcnt eS , iidem minime 

Spadones, quas tamquam „ " L qUodo - ue P™«licti Eunuchi.aut 

sorores nolunt, qula exDerien*?^ C " 0n possunt - e asd e m habere ut 

d «* (acutant quam mXe n ° ' lam ,psos dum se P° lentes ad coeun ' 

ut carnaliter invicem coniu^,,',,,, ? C ' S nubunt - non «« caste vivant, scd 
' ex 'u. et in flgura MatrimoT tern Ct HWdw08a '-tentione, SUb pr» 

m pecca 'i. et scandali nZZT* hu ™™di commix. iones affectarc, qiw* 
ncm 'endant, sunt ab i^ ** P^beant, e. in animan.m damna.io- 

Cl prors us extern.inandae. Et insuper con- 

Hbp.„ fa r m ab N : l u ' n ^ ,ri E P*co P o Navarien., nostro, et Scdis Apos.olicae in Rcga» 



Romani Ponti/ices 



2<)9 



ouod ex Spadonum huiusmodi, et Eunuchorum coniugiis nulla 
sideran » ( ^ p tius tentationum illecebrae, et incentiva libidinis 
riu tur eldem Vratcrnitati tuae per praesentes committimus, et mandamus, 
t onluria per dictos, et alios quoscumque Eunuchos, et Spadones, utro- 
" > C °teste carentes cum quibusvis muHeribua, detectum pracdictum siv e igno- 
qUC tjbus sive etiam scientibus, contrahi prohibeas, cosque ad Matrimonia 
"uomodocumque contrahenda inhabiles auctoritate nostra declares, et tam 
locorum Ordinariis, ne huiusmodi coniunctiones de cetero fieri quoquomodo 
rniittant, in terdicas ( quam cos etiam, qui sic de facto Matrimonium con- 
traxerint, separari cures, et Matrimonia ipsa sic de facto contracta. nulla, 

irrita, et invalida esse decernas. 

§2. Eos etiam qui sic iam contraxerunt, si appareat illos non ut caste 
simul vivant, contraxisse, s e d actibus carnalibus, et libidinosis operam dare, 
s; iulve in uno, et codcm tecto cum pracdictis mulicribus dormire conviii- 
cantur, omnino similiter sepatari cures. 

§ 3. Nos enim ita in praeraissis, e t non aliter, per quoscumque Iudices, 
et Commissarios, quacumque auctoritate, et dignitate fungentes, sublata ds, 
et eorum cuilibet, quavis aliter iudicandi, et interpretandi facultate, in qua- 
cumque causa, et instantia iudicari, et definiri debere, et si secus super his 
a quoquam quavis auctoritate, scienter vel ignoranter attentatum iorsan 
est hactenus, vel attentari in posterum contigerit, irrirum, et inane decer- 
nimus. 

§ 4. Non obstantibus, etc. 
[BulL Rom., tom. 4, IV, p. 319]. 



162. 

Sixtus V, const. Cum de omnibus, 20 nov. 15^7- 

Cum de omnibus Ecclesiasticis Ordinibus, in ea, qua convenit, puritate, 
et dignitate conservandis, praecipuam geramus sollicitudinem, tum vero illud 
praeter cetera Nobis cordi est, ut a Regularium personarum Congregatio- 
nibus, quas tamquam Dco dicatas, maxime candor, sanctitasque decet, cuius- 
cumque criminis, aut turpitudinis labes, et scandali occasio quam longissime 
arceantur. Siquidem res ipsa Nos admonet, quam Indecorum sit, et ab ea, 
quae divinae Maiestati, eique consecratis personis debetur, reverenti:i alienum, 
si eiusmodi homines, qui propter sua scelera, poenas graves sibi in saeculo 
propositas timent, quive propter immunditiam, et peccata, ex quibus orti 
sunt, notati perpetua ignominia, ab omni mundano honore, et a paterna 
liacreditate repelluntur, iidem omnipotenti Deo, tamquam hostiae offerantur, 
atque ad habitandum in domo, quam dccet honor, et sanctitudo, inter mini- 
stros Domini, cui servire rcgnare est, ad sacras functioncs, quacumque pro- 
Phana praeeminentia multo nobiliores sine ullo delectu admittantur. Cum 
euam secundum legem Moysi, immundi ab ingrcssu Sanctuarii excluderentur, 
ac sac erdos habcns macutam, panes Deo suo offerre non posset, nec acce- 



3UU 



Romani Pontificcs 



dere ad ministerium eius. et otiod in !~ " — " — - 

padiicoru,,, offerebatur, l IZlZT^Z^ *" 

commodorum tatuim, (quia haeredita.es u.aioru , au dt ""'<""""«" 
«T non possunt) ad Religionem coufugiun" vit L „ ~ * " "'^ » 
a beno susceperunt, ab iustitu.is Religiosl "ie„ £ T^ZT" * 
«I propnae salutis dispeudio duecre suisoue Tl™ ? m ° ° Um ded «°* 
«emphs, quietem, et sta.um ceteronun De ^mX, tT, m ° ribUS ' " ■* 
quas, faece, et colluvie, ipsarum Rebgionun hono e m , t !""" b ^ »' luc 
ut demque homiues, qui hac sne ad filln. « n0 . n0 ™'. ct ex.shmationem l aedi 
propensiores, eo magis ahs i e „, TZ"°oT ^ *"»*» «■« 
proh hoe q „„ q „e refugium pS^Sf *** «"° - 

•SE^lTSSB SEi^stsr di : tric,e ■** 

quorum scilicet parentes contnm * , ,ncestu ' aut ex sacrilegio, 

'•nvicem coniuncti fuer , ve 722? 2t ***** **» ^««" «n2L 
etiam Aposto.ica, to^^T&^SiS 5*? De ° Voveri >. 

aut natalibus restihiti ad altaLm qUaV,S 3,13 auc *oritate legitirnati, 

cantium, et non Mendicanti ura £ qUOrUmcu ' no - ue Ordinum, etiam Mendi- 
nicorum, aul Glericor^^ Mon.con.rn. Ereraitarum. ve. Cano- 
gionem, ne que ad habitu m ne ^^^ 10 ^' aut Hospita.ium Reli- 
quoquo moclo possint. Quod si enr "S"'™. recipi ' veI admitti 

praesentis ConsHtutionls in fu JZV^-T ^ D ' ltUm P ° St P ublicat '°nem 
serit, decernimus habitus s^tTjT^ ?' professionem Posthac emi- 
««nc irritam, nul.am, et n Va Udam S profe8stoncm ' « nunc prout ex 
nullumexindeautex htn- .roH t USqUC roboris ' vel momenti fore, ac 
oriri posse, quinimmo i.| 11^"°^!™ ™ Ulhito ' obK &"°™ 

m** r*H quamprhm m c T5h£ reaSSUmendum P er P etU0 
d ebere. Et nihilominus aulmm™ V P 3 Rel, & lo » e elicf, exterminarique 
tuum, Praepositurarum DoZ Su P erior es, tam Monasteriorum, Priora- 
quam etiam praefatorum OrdmnrTr Col,egiorum » et Iocorum regu.arium, 
eumq ue Religionum ProvinchleT ' .° r regationum ' Hospitalium, et quarum- 
Uu ' ex praedictis incest u vJ«5, ' Qenerales . quovis nomine nuncupati, 
habitum receperint, vel Id ^ ■ genitos post dictam publicationem, ad 
S>ti»ni eo ip S0 facurnnt Pr ° eSS,0nem adm, serint, excommunicationis sen- 
S,itut «s, ab alio quam R 0m "n 'ITT nemo ' nlsi in mortis arilculo eon- 
°«>«nere. Sed ne || 8 qui l ^S. f «"^ abs o' ut '0"is beneficium valeat 
Poenltentiam agere m ra VZ f Spin ' tu ' Deo - et Religioni servire, ct 

^huiusmodi pr 0po T it l° n v aStCr,a ', Vel Domos regu.ares cupinnt, ad san- 
* "egitimi, ex dict P i " m V,apen,tus Praecludatur, permittimt.s. ul prae- 

>™ «nulonim fa MomSerHs vlf n ^ gCniti ' ad nabituni conversoU 

s P e ipsis Do '" lbus -gularibus servien.ium reci- 

s( er-a. villor. obscquiai , 1Um ' ' Seu Dom.bus regularibus, ad servilia mlnL 

.functiones, at que abiecta servitia adjnlra 



Romani Pontificcs 



301 



possint; ea tamcn conditione, ut ad habltura religiosorum, vel ad profes- 
sionem,' quam Religiosi emittcre solcnt, cmittendam, necnon ad omnes non 
modo sacros, sed etiam minores Ordines, vel ad clericalem characterem, 
deniquc ad cuncta Ecclcsiastica officia, et functiones, et ad asccndendum 
altiores gradus sint eis portae pcrpetuo clausac, et obseratae. 

§ 3. Quoad reliquos vero non ex incestu praefato, nec sacrilegio, scd 
« quovis alio minus legitimo toro natos, spurios, vcl naturales, etiam, ut 
praefertur, vel alias legitimatos, qtii ob meliorem vitae frugcm, Religionem 
ingredi cupiunt, statuimus, et ordinamus, eos ad Religioncm admitti non 
posse, aut dcbere, nisi prius illorum vita, et moribtis diligenter cognitis, et 
circumstantiis universis, quae circa idoncitatem pcrsonae attendendae erunt, 
consideratis, ac de Religionis zclo, pietate, integritate, et doctrina fide dignis 
testimoniis adeo commendati fucrint, adeo bonam indolem, et specimcn 
virtutis praeseferant, ac tot merita eis suffragentur, ut defectum natalium 
suppleant, eorumque receptio universae Religionis commodo, et utilitati pro- 
futura videatur. Et super hoc ipso in Generali, vel Provinciali Capitulo 
matura deliberatione habita, Gcneralis, vel Provincialis Superioris, ac Defi- 
nitorum unanimi consensu approbati, et ad habitum regularem admissi exti- 
lerint Et tamen hi sic recepti ad gradus, honores, et dignitates sui Ordinis 
obtinenda perpetuo inhabiles, et illorum incapaces remaneant, nisi super hoc 
cum eis fuerit atictoritate Apostolica specialiter dispensatum. Si quis autem 
eorum alias quam ut praefertur, recipietur, professio similiter nulla sit, atquc 
ipsi habitu privari, et a Religione eiici debeant, eorumque receptores, excom- 
municatione, ut supra, innodati ipso facto existant. 

§ 4. Cetcrum quoniam sacpe se vitia ingertmt. et se esse virtutes men- 
tiuntur, ac multi decoctorcs post dilapidatam rem familiarem, et contractam 
mgentcm vim aeris alieni, atit interversam alienam pecuniam eorum fidei 
creditam, ut ratiocinia effugiant, alii post furta, Iatrocinia, rapinas, homicidia, 
aliave facmora patrata, etiam baiiniti, aut daiimati, seu qui meritas pro suis 
deictis poenas metuunt, non pia intentione, sed ad evitandnm legum, et 
'udiciorum severitatem, quia tuto in saeculo vivere non possu.it, tunc demum 
quaerunt a Religione auxilium, quando aliunde illud non sperant, unde sub 
WWtu, et nomine Religiosorum, animum Rcligioni inimicum, et inveterata 
ia re inent, neque alios qui sancta vocationc vocati sunt, patiuntur tran- 
juillc diVinls obsequiis insistere, in gravem Dei offensam, Religionis oppro- 
mm, et scandalum plurimorum, ut his qtioque subtcrfugii, et impunitatis 
P?s omms toilatur, auctoritate Apostolica, ct tenore praesentium, etiam per- 
P« uo statuimus, et ordinamus, iiivcnes, aut viros adultos, maiores sexdecim 
^ . non ahter fa aliquam Religionem recipi posse, nec dcbere, nisi prius 
rat-ir " 1 »" 1 pare " tibus ' P atria - l, cque anteacta vita, et moribus diligenter inqui- 
explo i acciIr ata informatione, et fide digna relatione, compertum, et 
•atrocinia" 1 S "' ^ ° eqi " a,i< I uorum criminum, qualia stint homicidia, furt«i, 
PtcreaT" , a " a simi,ia ' aut graviora, reos vel suspectos existere, ut pro- 
s "pra virMf ^ 1 "*' aU< 00 damncnt,,r formident, neque ingcnti aere alicno 
ut ex htitu 1 <Um suarum tTravatos, vel rcddendis ratiociniis ita obnoxios, 
usmodi causa, lis. vol molestia eis iam illata, vcl timenduin sit ne 



302 



Romani Poniijices 



mferatur. N.s. den.que constet, ipsos non humana aHtftta^tlon^ZuT" 
devot.oms, et pfetaHs fervore vita.n Religiosam sponte et ov -«7 lanllUl1 
Dcque his omn.bus, in Oenerali, vel Provinciali Capiti.lo ni! '° ^ 
tata fide facta, tam Superioris generalis, seu provincialis, *Z2V1 S** 
consensu approbati, et ad habitum regularem adn.issi fuerini O m ***** 
e tquoscumque, ut dictum est, criminosos, vel suspectos, aut aeri 
et.am d.x.mus, vcl rationibus reddendis obligatos ad Relitinn nMl 
inhabiles declaramus. ' Ke, « ,0 nem perpetuo 

§ 5 Et si qui eorum contra praesentem nostram Constitutionem 
adm.ttentur, tam susceptione.n habitus, quam profcsionem e inde 1 
cx nunc prout ex tunc pari modo irritamus, et tniillC^EL 1 ** 
effectu carere decernimus, ac iubemus eos oui rifeTS vlnbus W d 
habitu spoliari, et a Religione expelli ^1 m nu^^.TSfftT? 
volumus, et pariter declaramus, habitus susceotionem rf 2! ennL 

«oiUs, liccre qu.buscumque ludldbas, et Curiis eliam saecutaribus Id I™ 

cr», p :d ,at,co " ,ra eos ' ut prius « *■ -med o 

' procedere. Quare volumus, u( cuiusque iuvenis aut viri m>,« 

™™£:t o ^ Re,igionem tra " seu,, ' s approbi adi- s : 

Lmnn g '' Ve ' P rovinci ali Capitulo, ut supra ordinatum est oro 

str«si^trf ° si sic recepti nomen « * 

* 6 Et i. L 3Ct,S ' PSjUS Capi,,l,i dcscribantur, et notenlur. 

quas personas , H qU0SCUmque Religiosos, eorumque Superiores, qui * 

?eceperi t " ' r !* ,nhaW,eS P ° St hanC Constftutiinem publicata» 
Stus alu ^ Ct P3SSiVa ' neC " 0n 0fficiis > «radibus, honoribus, ei 
eU n7 ll,s n U v,r QUe PCr C0S 0Dtentis ' eo »"P so in perpetuum P r« 
n " Z m 8d i,,a * Ct aHa ^"^n-que" in" posteL obti- 

$ Seu , S ' e ° rUmqUe inca P aces decernimus, et declaramu. 

*urat c r,l i l " a ! SatanaS ,n An * e,utn lucis se callide transfi- 

«frerti sumu Lr U 7' Ct fadn ° r08i homlnes ' q uod sae P e vidimus > el 

eme ri Tuau ^VS?" ^ Ct Rdl * on * hoste ' non veri,i SUnt 
peMe u Di rlr ^ 050 ™ assumere ea mente, ut veluti sub oviru 

mal R diX s lusnL ?' Um ' Ct inSidiaS CM*Mdi ^s, et nihil 
viam faciliS ,d f P u S ' °PP rimere nt, sive ut post scelera perpetrata, 

^v^SJfiS ,abercnt ' sive ut banniti Curiae saccu,aris ' quie 

sMquaX^rJrrff *?! persec l ueba, nr, manus effugerent, et contigit 
fraLe dec P p -s £?? Re "* Iosj8 Vestibus «"dutos, a vcris Religiosis hac 

eoden, modo "nSSm^ 14 " 8 , h ° 8I,ltt0 rCCept ° S Pr ° nibCmUS 
Provincian, sui Ordin . ' ° e qU,s re gnlaris ex una Provincia ad aliam 

rittm, Domum veX^f*?* 10 ' etiam in itin ere, intra aliquod Monasi* 
hospes recip, au « ! ? v Provinciae ad habitandum, vel tamquam 

«oci ubi rcsiJet **rZ T tCmpus divcrte «-e Possit, nisi a Superiore eius 
Uteraa obedientiae v? ,1Centiarn disccdendi in scriptis obtentam, scu 
nisi iU cognitus sit S 9 C0n,mendati "M secum deferat, atque exhibeat, vd 

' ad quos di verterit, ut de e.us persona nuilus omnino 



Romani Poniijiccs 



303 



h ta tioni, aut suspicioni locus relinquatur. Ideoque praecipimus universis, 

. || S ' locorum Ordinariis, eorumque Vicariis in spiritualibus genera- 
HbUSi U' P er SU0S Cfficiales, Ministros, vel executores curcnt, ab omnibus 
' rsonis regulari habitu indutis, quas per suas Civitates, vcl Dioeceses iter 
(acere vel transire, et ad quaecumquc Hospitia, vel diversoria se recipere 
contigerit, diligenter perquiri, num huiusmodi literas obedientiae, seu com- 
mendatitias secum deferanL Qtiod si eos dictas literas non habere, vel 
ignotos esse deprehenderint, possint contra ipsos, etiam tamquam dictorum 
criminum suspectos procedere, et tarndiu illos sub custodia detinere, donec 
certa de eisdem notitia habcatur. Et tarnen volumus, ut ii, qui etiam pie- 
tatis, vel hospitalitaiis praetextu, regulares alterius Provinciae ignotos, aut 
sine licentia, vel literis ut supra receperint, dictas poenas privationis vocis 
activae, et passivae, necnon officiorum, graduum, honorum, et dignitatum 
obtentorum, atque inhabilitatis perpetuae paritcr incurrant. 

§ 8. Decernentes sic in praemissis omnibus per quoscumque iudicari 
debcre, nccnon irritum, et inane, si secus a quoquam quavis auctoritate, 
scienter, vel ignoranter contigerit attentari. 

§ 9. Quocirca venerabilibus fratribus nostris Sanctae Romanae Ecclesiae 
Cardinalibus dictorum Ordiruim, Congregationum, Hospitalium, et locorum 
Regularium, apud Nos, et Scdem Apostolicam protectoribus, nunc et pro 
tempore cxistentibus, ac locorum Ordinariis praefatis, per Apostolica scripta 
mandamus, ut eorum unusquisque, per se vel alium, seu alios, Cardinales 
quidem in suae protectionis, Ordiuarii vero in suarum Civitatum, Dioece- 
sum, et districtuum regularibus locis, curcnt praesentes literas publicari, 
easque perpetuo firmiter, et inviolate observari, inobedientes, censuras, et 
poenas praedictas incurrisse declarando, illasque etiam iteratis vicibus aggra- 
vando, invocato etiam, si opus fuerit, auxilio brachii saecularis. 

§ 10. Non obstantibus, etc. 

[Bull. Rom., tom. 4, IV, p. 370-373]. 



163. 

Sixtus V, const. Sanctissimus, 16 marr. 1588, 

Sanctissimus Dominus Noster Sixtus Papa V decrevit quod per pro- 
rootionem ad Cardinalatum vacent onines Ecclesiae, et omnia beneficia 
cuiuscumque nominis, ct tituli sint, nisi fuerit data retentio; quae concessa 
■ntelligatur, et data ad Patriarchales, Metropoiitanas, et Cathedralcs Eccle- 
sias, ad Monastcria etiam commendata, ad Prioratus, et ad cetera omnia alia 
en encia, quae vidcrentur convenirc dignitati Cardinalatus. 

§ 1. Ad alia vero, quae vidcntur repugnare dignitati, et gradui Cardina- 

ilmm P K? Arcllipres,) y ,er «' ltus » Archidiaconatus, Decanatus, Canonicatus, ct 
^ a beneflcia non extendatur, cum obtinentes huiusmodi beneflcia tenean- 

diff n ' n ^ ,,oro ' ct haberc debeant Iocum post Episcopum, Cardinalis 

*™i non convcnicntem. 
IWH Rom., tom. 4, IV, p. 417). 



304 



Romanl Pontlfim 



164. 

Sixtus V. const. AJ Romanum. 2 , 0c t. , s88 . 

Ad Romanum spectat Pontiflcem sacrorum Canonum „, 
per eum sancita sunt, ita suae ^^oT^^X^'^ 
«nde neraim possit dubitationis scrupulus exorirt „„! da redderc . « 
consulere, ut cum de Regularibus aSur Wro Sa,ubri <« 

obsequio maneiparunt, tollantur ea S '" * ™ n ' no Dei 0«wlp** 
■nserviendi institutum quoquomodo KrSSS ^ * 1 * 

admittendi eos, qui suh D*nJ2i*7 i , modo ' et fornia r <*ipiendi, ti 

variae sint exort* t&£S£ i^Uonef "° ^ 
nostram perlatae. quaesttones, eaeque postea ad audientian. 

Regularium negociis et cons i^" k C;ird,na, 'b us Congregationis sup.r 
ratione, de Ulo^VLZ ^T ^ MHb|1 * " iatura ^ 

tura " declarationis ^n^^ — - 

^n^&tt,^ ~ P r '" nostra Cons, 
per subsequen nn L? qU ' tUr * com P re "endat etiam eos, qui poslea 
Canonun^di P osS~ S*-*-* Nos inhaerentes saclrr, 

iuegftime nJs T" '™ °T* Ap0sto]ic * ««nore praesentiun, declaran,, 

matrimonium rite lClf ten,p0re auo '* psi * Cni,i «* 
effectos, sub dicta Con t ihLno ^ S<?CUt ° P ° Stea matrinlonio le g itiraos 
emihendam professionen TouZ "T COmprehendi ' sed eos ta >" 1 ll03d 
dignitates sui Ordin s aTrnrn QU ° ad conseQ . uendos gradus, honorcs, et 
constanti nati sunt, ^SSSt^"" 1 * ^ ** matrirnonio '^ 1 '" 10 ' d 

Constituti^^arcrTrnf eX S ° ,Ut °' et soluta ' °. ui antequam nostra 
torum Apostolicorum cSorff^f" PraeteXtU P rivi, cgiorum, aut indul. 
Kooi, eorumve Superforihn» Kel.gioni, Monasterio, aut Congrega- 

P« ingressum Relurfoni^^l ! Vd in s P ecie concessorum, co ipso 

etiam Scdis Apostolicae d Jl P I e0Sdem Su P erior es, sive alios quoslibd 
quavis praeeminentia vel t LcRatos ' aut *Hos officiales, vcl ministros 
tatc suffultos lejriflnMH «, f C !» Ctiam A P° sto, ''ca fungcntes, aut facul- 
reintcgrati, et illis alias' n f ^ 30 " 8 ' nonores ' et dignitatcs habililafi, seu 
buscumque, tam antiquis nriv!!! •• volurnus P° str >ac non obstan. qul- 

*» Jeclarationibus « hm K " S ' aUt Apostolicis, quam aliis indultis, 

e du a fuissc ' an 51 «« Per Nos post dictam Constitutioncm novb 

Ur ' non ores, gradus, au( dignitatcs huiusmodi obrt 

1 Cf. N. 162. > J 



lioiiuuii 1'ontifices 





tfl 



ere non possc, ac dispensationes, et lcgitirnationes quascumque eis nullatenus 
suffragari, nisi spccialiter, et nominatim cuni eorutn singulis fuerit super 
atalium defcctu, ad honorcs, gradus, et dignitatcs obtinendas, ante, vel post 
gressum Religionis per Romanum Pontificem imtnediate, vel de eius spe- 
ciali mandato dispensatum, deque dispeusatione, seu mandato per literas 
Apostolicas, scu in forma Brcvis, vel saltem per patcntcs literas Cardinalis 
Protectoris de ipsius Uom. Pontificis voluntate fidem facicntes, legitime 

constiterit. 

§ 5. Eos pariter, qui tempore publicationis nostrae Constitutionis in suis 
Religionibus sine huiusmodi speciali Rom. Pont. dispensatione, officia, hono- 
res, et dignitates habebant ad vitnni, «.<> ipso ab illis amotos, et absolutos 
hartnn seric declaramus. Ad tempus autem illa obtinentes permittinius in 
sua administratione usque ad finem sui tcmporis conscrvari; ita tamcn, ul 
in posterum nec tempus ordinarium cis prorogari, aut extendi, neque ipsi 
ad alias non modo similes, verum etiam neque ad inferiores, aut altiores, 
et maiores dignitates, honorcs, gradus, asccndere possint, perinde ac si id 
ipsum in praefata nostra Constitutione ab initio expressum fuisset. Ne tamen 
huiusmodi Religiosi in liberalium artium, ac pracsertim sacrae Theologiae 
studiis, et Religiosis profectibus segniorcs fiant, atque eorumdem pia studia 
refrigescant, eos nosse volumus, quod si ipsorum quispiam cximia doctnna, 
vilaequc, ct morum sanctitate excellere reperietur, deque eorum probitat e , e t 
praeclaris meritis Ordinum Protcctorcs eam apud Nos fidcm fcccrint, ut non 
immerito sperari queat, eorum doctrinam, et operam ipsi Ordini, et sanctae 
Dei Ecclesiac usui, et commodo futuram, tuuc demum indulgentiam, ct beni- 
gnitatem nostram facile cxperientur. 

§ 6. Quoniam vero a tnultis quacsitum est sub nomine honorum, gra- 
duum, et dignitatum, a quibus illegitimi penitus excluduntur, quid potissi- 
mumsitintelligendum: Declaramus hac in r e , dc qua nuncagitur, appcllationc 
dignitatum, honorum, graduum, debcre intelligi Pracpositatus, Abbatiatus, 
Prioratus, Guardianatus, Custodiatus, Provincialium, ac Generalium Supe- 
norum officia, et alia his similia, cum honore, et superioritatc coniuncta. 
Ab officiis autem oneris, veluti Lectoris, Confessarii, studiorum, et sacrae 
Theologiae Magistri, Regentis, Praedicatoris verbi Dei, et ceteris huiusmodi, 
"fiimo etiam a vocc activa, a sacris Ordinibus suspiciendis, ipsorumque mini- 
sterio, ipsos illcgitimos, dummodo c\ sacrilegio, vcl incestu geniti non sint, 
"equaquam arcemus. 

§7. Cum vero in quibusdam Religionibus Capitula Provincialia, aut nutn- 
quam, aut non quotaunis, sed rarius celcbrentur, quaedam etiani Monasteria, 
«utDomtishuiusmodi in remotissimis regionibus.Hacrcticorum.aut Infidclium 
yrannidi finitimis sita sint, nc ii, quos extra Capitula, ad habitum, vel pro- 
^ssionem regulares admitti prohibuimus, tempus celebrandis Capitulis prae- 
XUm nim ' s diu expcctare, aut ad ea cutn niaximo incotnmodo acccdere 
tnn ,. ... .... qualibet Provincia saltctn duo, 

Monasteria, seu Domus regu* 

, . . . , — _ quorutu Supcriores infra annum saltem ad 

iusitionem super novitiis facicndain, et ad ipsos Rcligiosos iuxta fortnam 



-«« mmis cliu expcctare, aut ad ea cutn nia 
ORantur, conccdimus, ct indulgemus, ut ln qua 
J's. coimnode fieri poterit, tria, aut plura, Mo 
deputentur, quarum. scu quorum Suncriot 



^ Romani Pontijices 

praefatae Constitutionis recipiendos, et ad alia quac iTi^ Z ~~ 
contmentur peragenda, insimul congregentur. Cons titui, Ull? 

§ 8. Quod si paucitas, aut nimia distantia Momstprinr, 
patiatur, saltem tribus ex antiquioribus Patribus Unius Mon^ 
e.us Provinciae huiusmodi facultas, et auctoritas ^riS^J*** 

hcct Monacorum, vel Provinciale Mendicantium, et rel o uc " IT^ * 
eius Ord.nis demandetur. rc "quorum Reg U ! anilra 

§ 9. Verum in iis Monasteriis, Domibus, et locis rwrularfi, 
nondum m Congregationes redacta, aut a.ia nul.i Pro^c nH' T « 
ah, im us,ut tr na Capitu.a Conventua.ia tribus disTn £ cum f ' "? 
saltem decem d.erum vicibus celebrata eamdom f„ ~ , ,ntervall ° 
«rinas huiusmodi distinctas vices a^Sba^ hTb^cS **** 
nostram Constitutionem Capitu.is Zyin^us^Z^t a ' ^ " 

aut dietarum, ve. S ^Sn^ C °— 

«orurn qui^ ^«.^ ^ Pr ° fCSSi ° ncm ' tar " n.egitimorum, qua m 

perunt, q q uia tnc den „ ver habitum »«• 

fessionim e m u"nt Dedara J us LTf « M dfeUntur > cum P* 

Conshtutionem hahirmf qU ' ante Pra«Kctam nostmm editam 

profiteri, nor^ht d nrof 5 ^"^' P ° St ipS,US P™iulgationem cupiunt 
fone, e semta fnrm, P">«onem admittendos esse, quam facta inquisi- 

dictam iStfii etiK o ™T 0ne PraCSCripta; et eorum ' " 

nonservata fornn Z rlf ,gr,0ranter non habita dicta inquisitione, ct 
roboris, SnS^hSS "*? adm, ' SSi fUen ' nt ' P r °^ssionem nu.liuses* 
satis er t s 21 d n n !* ' ^ Ct C ° nVCrsis P™f«*ionem emittentibus, 

§ S lKteS? f atUm pers ° narur » »f* inquisitio fiat. 
vel quorum patria ab Hie r 3 S ° a PaW * ,on S issimc remotis degentes, 
voluerint se divinia obseaul^h™ ,n , f,delibus miscre °PP rcssa detinctur, 

Sedis Aposto.icae fcBu dl^ " dlCarC » ut in hoC QUOqUC 

vero exteros ex lonrinm" k e,UCescat ' auac cunctos mortales, praesertim 
si "u hbenter amnX, reg, ° nibus ad cam assiduc conflucntes materno 
non hquido constet d ■ ""^ CXterOS hlli "smodi, et advcnas, quamvis 
tamen si diligentia adhS -u.?" 36 In C onslitutione nostra requirun- 
«putandos csse. nihl1 a PP arca t quod eos impcdiat, habiles 

sacros ordincs^vd Idh^ ^ P ° St Consti t»tionem ipsam profcssus ad 

postmodum ln eo q.JEt'?! ffradus ' et «fcnttates promotus existat, et 

«K>st*a cxprcssorun, no Z r™?* aut criminum in dicta Constitutione 
n"«us, eum statim poatSZ*!.?^ fenorabantur, detegi contigerit, decer- 

««usmod. defcctus notitiam habitam, non alias quam 



Romani Pontijices 



307 



iux ta formam ipsius Constitutionis, ad honores, gradus, et dignitates, aut ad 
execuHoneni Sacrorum Ordinum admitti debcre. 

§ 17. Contra criminosos vero, quorum professio eadcm Constitutione 
nostra irrita declaratur, ac proptcrea Iudicibus, et curiis saecularibus proce- 
dendi facuitas conceditur, tunc demum id locum habere volumus, et non 
aliter, cum actis publicis constitcrit ipsos Iudices, et Curiam saccularem ante 
susceptionem habitus de ipso crimine adversus eos accusationem suscepisse, 
vel inquisitionem instituisse. 

§ 18. Ceterum quae a Nobis circa Religiosos viros in praefata Consti- 
tutione sancita sunt, ea nequaquam volumus ad Moniales nunc extendi. 

§ 19. Postremo dura interdicimus, ne quis regularis alterius Provinciae 
intra aliquod Monasterium, domum, vel locum alienae Provinciae, etiam tam- 
quam hospes, et ad modicum tempus recipi possit, nisi a Superiore loci, ubi 
residebat, et a quo discessit, licentiam expressam in scriptis exibuerit, vel 
nisi satis cognitus sit, id observari volumus non solum in religiosis itineran- 
tibus de una in aliam Provinciam, sed in iis quoque qui proficiscuntur 
de uno in aliud eiusdem Provinciae Monasterium, tam sui, quam alterius 
Ordinis. 

§ 20. Quod si dicerent, se ad Apostolicam Sedem confugere ob grava- 
mina a suis Superioribus sibi illata, et ideo ab ipsis Superioribus licentiam, 
et litcras obtinere non potuisse, non propterea ullo modo recipi valeant, nisi 
fide dignorum testimonio de petita ab eis licentia, et per suos Superiores 
denegata constiterit. 

§ 21. In Alma vero Urbe nostra Religiosi advcnae, et peregrini de gra- 
vaminibus sibi illatis conquerentes nullibi sine huiusmodi literis, aut Iicentia 
recipiendi erunt, nisi prius ad Congregationem dictorum Cardinalium super 
negociis Regularium a Nobis deputatorum, vel ad suos Protectores remit- 
lantur, ubi ipsis auditis pro rerum, et personarum qualitate, quid agendum 
sit, statuetur. 

§ 22. Reliqua autcm in priori nostra Constitutione contenta, quae Ul 
praesentibus literis non dcclarantur, vo.umus pcrpetuo firma, et valida, et 
in suo robore permancrc, ac ab omnibus, ad quos spectat, inviolabilitcr 

observari. . jii.lwr i 

§ 23. Et si quid a Nobis allcui Ordini, aut Religioni praeter, aut con- 
•ra pracfatac Constitutionis formam post illius cditioncm circa recipien. extra 
capitula Novitios, aut alias indultum, aut conccssum fuit, id omne, ac desuper 
contcctas literas prorsus revocamus, et annullamus, ac ad terminos praesentis 
ujnstitutionis reducimus, et alias nemini volumus suffragari. 

§ 24. Deccmentcs sic in praemissis universis, et singulis per quoscum- 
Audit 0rdmari08 » et dcle Patos etiam causarum Sacri Palatii Apostolici 
llil ' ° rC | S ' 30 E ' r -- art ' ina ' cs > sublata eis, ct eorum cuilibet, quavis 

que • df Ct ill,crpretandi facultatc, ln quavis causa, ct instantia ubi- 
his ' Ct l ' ifnniri debere, necnon irritum, et inane, si secus supcr 

a quoquam quavis auctoritatc, scienter, vcl ignoranter contigerit attentari. 
S ( 25. Non obstantibus, ctc. 



l Ru ". Rom., tom. 4. IV, p. 373-376). 



303 



165. 



Sixtus V, const. Effraenatam, 29 oct. i s 88 

Effraenatam perditissimorum hominum contra divinae l«*c 
de non occidcndo, peccandi audaciam atque iicentiam tLr? 
variisque Constitutionibus saepius repressam 22&2^ 
quoque in supremo iustitiae throno a Domino consHtuH r ' 0gm,ur Nw 
dentc, vetera iura partim innovando, 

nitatem pari poena proposita coerr P rJ n • ' ™ m e,lani 

viscera a^cTatenS **" 
stetur, tam execrandum facinus ner ouori „!! Verentur ' Quis en,m "on dete- 
cst, etiam animarum ce iarfuS u ? ^ d " rn - COrPOrUm ' Sed q "° d ^ 
damnctillius impietatem qu an mam nli Q ffravissimis suppliciis 

servm™ suae ZZXZ^,' 1 ''^ " '•»» W "WMID» 
nnlura propriam S«m acS ,?,? ? ^' US V " a Pri ™ Vil ' aU3m * 1 
saevitia egere potucrinVonU n m C " S '° dia c ° r POris ab effmU 

crudehlatem, SSl^ Mnml " bidi "° sam "»Pi°™° homi* 

procuret ad coocep 2 flhu , ""^ '° " Sq " e prOCeSSi1 ' '" «""■ »"«" 
suam prolcm pS 1 US "' ra TOCera «*l«n** e. fuudeudos, e.iam 

uasei ucfario ffi,' ISZST^? * """ "^ 1 ""' ° CCidi 



maleficis medicamenlis 



enim tapudenter contmnl , ? US ad Moysen ' non P atieris vivere: nimis 

mu. ait/dum natu° "ipi 'sll" tcT T ^T*' ** * S " 
corporatum in membri rfVc ; ? rece P ,urn confovet, confotum corporat, 

semper operatur idem„ gU,tf dum M< * VenMa an ^' stias Dei manus 
honitatenfSi «^"T? et animae est - im P ie des P icil 

dem.utSanctustestaturAmh"' h ° m,nem P^mavit, fecit, et voluit, siqui- 
Propagatores generis Div r ° SI ! US ' "^" mediocre munus est Dci dare libcros 
tcmpore diro hoc flatrinv , m CSt foec ""ditas paricntis, eodcmque 

fllH. qu« generati sunf Parentes °- ui Vnmm^ « 

'nundus qui ab eisdern coim 'gu pracmiis, terra quae ab his colcretur, 

•™cta gauderet Unde „*« i 08C *« ' Ecclesia quae devotae numero plcbis 
dta " «t, ut pcrson e e au 'T e # r ' t0 sexta Synodo Constantinopolitanasan- 
foetus necantia vencna aerinl * , bort,onem cfenHa mcdicamenta, et quae 
Concilio Ucrdensi cautum T" \ ,lomicidae P°cnis subiiciantur, sed, et veteri 
studuerint, vel f„ ventrih,,, 1 , qi " COncc Ptos ex adulterio foetus nccaru 
Pocnitentes ad Ecclesine S. P ° tionibus aliquibus colliscrint, si postea 

»««»». et humilltafi insis ; r UI " em recurrant . 

omni tcmpore vitae suac 
^ S ' Vero Cterid fuerint, officium ministrand. 




1 



Romoni Pontifices 



'31)9 



• recuperarc non liceat, omnesque tam Ecclesiasticae, quam prophanae leges 
mvibUS poenis afficiunl cos, qui in utero matris puerperium interimi, aut 
ne niulieres concipiant, sive ut conceptos foetus ciiciant, nefaric machi- 

nantur. • \ ^ . . . .." *\ . " 

§ 1. Nos igitur post repressam eorum tementatem, qui matrimonii iura 

violare, et quantum in ipsis est vinculum indissduhile dissolvere praesu- 

munt, quivc turpioribus quibusdam incestis sc inquinare non erubcscunt, 

hoc quoque malum, quantum viribus Nobis a Domino traditis coutendere 

possumus, nostris potissimum temporibus extcrminarc volentes: Omnes, et 

quoscumque, tam viros, quam mulicres, cuiuscumque status, frradus, ordinis, 

ac conditionis, etiam Clcricos, saecularcs, vel cuiusvis Ordinis rcgulares, 

quavis di^nitate, et praeeminentia Ecclesiastica, vel mundana fulgentes, qui dc 

cctero per se, aut interpositas personas abortus, seu foetus immaturi, tam 

animati, quam etiam inanimati, formati, vel informis ciectionem procuraverint 

percussionibus, venenis, mcdicamentis, potionibus, oneribus, laboribusque mu- 

lieri praegnanti impositis, ac aliis etiam incognitis, vel maxime exquisitis ratio- 

nibus, ita ut re ipsa abortus inde secutus fucrit, ac etiam praegnantes ipsas 

mulieres, quae scienter praemissa feccrint, poenas, tam divino, quam humano 

iure, ac tam pcr Canonicas Sanctiones, et Apostolicas Constitutiones, quam 

civilia iura adversus veros homicidas, qui homicidium voluntarium actu, et re 

ipsa patraverint, propositas, et inflictas (quorum omnium tenores his nostris 

literis pro expressis, et ad verbum insertis habemus) eo ipso incurrere, hac 

nostra pcrpetuo valitura Constitutione statuimus, et ordinamus, ipsasque poe* 

nas, leges, et Constitutiones ad casus praefatos extendiinus. 

§ 2. Eos vero qui Clcrici fuerint, omni privilegio Clericali, Officiis, Di- 

gnitatibus, et Beneficiis Ecclesiasticis, quae sic vacatura nostrae, et Sedis 

Apostolicae dfspositloni pcrpetuo reservamus, ipso facto privamus, et in 

futurum inhabiles ad ea suscipienda deccrnimus* adeo ut illi, qui hoc deli- 

ctum commiserint, non secus atque ii qui sua voluntatc homicidium perpc- 

travcrint iuxta Concilii Tridcntini Decrcta, etiarusi crimen id, nec ordine 

maiciario probatum, nec alia rationc publicum, scd occultum fuerit, ad sacros 

Ordmes promoveri, aut in susceptis Ordinibus ministrarc nullo modo pos- 

sint, nec illis aliqua Ecclcsiastica Beneficia, etiamsi curam non habeant ani- 

niarum, conferri liceat, sed omni Ordinc, ac Bencficio, et Officio pcrpctuo 

careant. 

§ 3. Nccnon et illos, qui Clcrici non fuerint, et talia perpctravcrint, non 
sjlutn poenas incurrerc supra narratas, sed etiam inhabiles ad Ordines, et 
w« praedicta dcccrnimus, et declaramus. 

§ 4. Volcntes quod hi qui foro Ecclesiastico subiccti, ut pracfcrtur dcli- 
quisse comperti fuerint, per hulicem Ecclcsiasticum dcpositi, et dcgradati, 
Lu nac, et pofcstati saeculari tradantur, quac dc eis illud capiat supplicium, 
fluod contra laicos verc homicidas per divinas leges, ac civilia iura est dispo- 

tatis^ 5 *- ^ racterca e ' S( ' em poenis tencri omnino statuimus eos, qui stcrili- 
^oia H VCncna mu ' icr 'l n,s propinaverint, et quominus foetum con 

"npcdimentum pracstiterint, ac ca facicnda, et excqucnda curavernit, 



310 



Romuni Pontifices 



sive quocumque modo in his consuluerint, ac muliereTblT^^ 
pocula sponte, ac scienter sumpserint. P quae «adcis 

§ 6. Quocirca mandamus universis, et sineulis fiHlMk... 

quam Saecularibus, quibus cont tl 
reos ettam quo ad causas huittsmodi, de iure, vel ratio Z 2v ? Cnn,lnM " 
narum legitime competet iurisdictio, ita ST h 7t£ eo 
ocus est, ut m his delictis, quae ut plurimum in occulto neL r ? T** 
tra quoscumque, non solum per accusationem, et dela onem ^ "' 
per iiuraisitionem, ac simp.icem denunciationem ^ pfotfc ^ ^ 
battda tcstes al.as de iure inhabiles, eorumdem tamen ludTumTrbt^ T 
rat,one personarum, causarum, et qualitatum illarum a V< 
quarumcumque, admittant, ac in eos qui culpabiles , crint n 
sancitum est, demum animadvertant. CU ' pab,,es futr,nt . P ro "t per N 0; 

§ 7. Insuper ut iramanissimi huius delicti mavii»K „„., , i 

tend tn opera onsil ura fl S ° C,ae /° nsciaeve « ta,e facinus commi,. 

vel alias vcrbis a t s ^T ? scnbendo literas privatas, vel apocas, 

ipso facto nu nc p t x 7uT ' C ° nSU,uerint ' ultra poen* 
declaramus. lunc excommun 'camus, et pro excommunicatiii 

S*JJ'^nTsT* C deC ' arantes ' QUod quaecumque Iubilaea, et Indul- 
R^CnST*! "° Str0S * et, ' am Ann ° * n «U aut a,io *«* 

et concede ^ ^ecnonner"^' **** W ' quovh *» ti,U '° «™»> 
cipibus seu ad ,nn PC auascumc l ue Utaw Apostolicas quibusvis Prir, 

co^sj *£22£ i*s per Nos o et successores nostros 

alias quomodolibet n n ° ^ V ' g ° re Privi| egiorum mare magnum vel 
aut &S2°5 t^^^! b ^ t Congregationibus Regulari^ 
sores nostros ouo, i Tr.dent.m, vel alias, per Nos, et Praedcces- 

nec personae sic °„ 0CUmaue concessoru.u, vcl in futurum concedendorutn, 
in mortis articulo X T t delin q"entes, et excommunicatae, praetcrquam 
Pcrpetraverint ethmT ^ ' " CC CU '" iis Cleric is. qui huiusmodi delicla 
Praemissorum' occisio JZTZ t™** OCCl,lll,m fucrit . * u P er irreRulnritale 
quavis auctoritate fun t 060 per ,ocorum Ordinarios, ncc peralios 

cessorcs, et tuuc non • j qUam per Nos ' ct Rom - p °n tif - nostros Suc ' 
•bsolvcndi, quam dhfHII! " r ? ent,ssimis t,e causis dispensari possit. Ac lam 
scicntiae i n casibus !f^l ' facu,tatcm huiusmodi ctiam quoad forum con- 
tawt reservamus. ' US exprcssis - Nobis, et Successoribus nostris dum- 

ludices orduJSsTefdi!! Praemissis Un iversis, et singulis pcr quoscumque 
ac Sanctae Romanae Eci™' et ' am causarum p alatii Apostolici Auditores, 
quavis aliter iudlcandl i7 Card «nales, sublata eis, et eorura cuilibet, 

' Ct mte rP«tandi facultate, et auctoritate, in quavis 



Romani Pontificcs 311 



et jnstantia iudicari, et definiri debere, irritumquc, et inane, quicquid 
sectis super tiis a quoquam, quavis auctoritatc scicnter, vel ignoranter con- 
ti<rerit attentari. 



tigerit attcntari. 

§ 10. Non obstantibus, etc. 
[Bull. Rom., tom. 5, I, p. 25-27]. 



166. 

Sixtus V, const. Sanctum et salutare, 5 ian. ,589. 

Sandum et salutare Sacri Ordinis Sacramentum ab ipso Domino, et 
Salvatore nostro Iesu Christo institutum, Beatisque Apostolis, et eorum legi- 
timis Successoribus singulari divinae bonitatis munere traditum, ita ad Dei 
omnipotentis gloriam, salutemque animarum sancte, ac religiose administrari 
decet, ut quae, vel ex typo, et ligura veteris lcgis, vel alias, ex multa 
SS. Patrum providentia, circa ordinandorum natales, aetatem, vitae, ac morum 
probitatem, sanctitatem, scientiam, et alias qualitates in Sacris Ordinationibus 
rcquisitas, per Sacros Canones, vel Apostolicas Constitutiones, aut genera- 
lium Conciliorum decreta salubriter statuta fuerunt, ea inviolate observentur. 
Nam si in veteri testamento, tam multa de integritate, et munditia Sacerdo- 
tum, et Ministrorum Altaris, deque eorutn praestantia, et dignitate legimus, 
dequibus dixit Dominus per Malachiam Prophetam: Labia Sacerdotis custo- 
dient scientiam, et legem requirent ex ore eius, quia Angelus Domini exer- 
cituum cst, certe multo maior ratio, et diligentia adhibenda erit in promo- 
vendis, tam inferiorum graduum Clericis, quam etiam Presbyteris, qui ad con- 
sutnmationem Sanctorum in opus ministerii, in aedificationem corporis Christi 
constituuntur, prout de his ipsis, et divino verbo, et Beatorum Apostolo- 
rum praeceptis, ac simul Sanctorum Patrum statutis saepissime traditum est. 

§ 1. Quare Nos pro ea, quac Nobis a Domino iniuncta est cunctarum 
Ecclesiarura cura, et sollicitudine, ipsos Pastores, ei Praesules Ecclesiarum, 
quorum proprium munus est, personas idoneas Clericali militiae adscribere, 
et ad minorcs, maioresque ordines ritc promovere, auctoritate nostra duxi- 
mtis admonendos, ut in excquendo hac in parte suo pastorali officio atten- 
fnis posthac invigilent, Canonicas Sanctiones, ut par est, observcnt, ac ut 
nemmi detur offcnsionis occasio, neve eorum minisierium vituperetur, stu- 
dcant vitarc ea omnia scandala, et absurda, quae ex vitiosa, et minus cano- 
mca Clericorum ordinatione cernimus, cum magno animi nostri dolore fre- 
quentius exoriri. Cum enin, multi etian, interdum inhabilcs, et ituligni, non 
vocati sancta Dei vocatione, sed potius Satanac dolis decepti, practextu devo- 
Wis, et pictatis, rem quidcn, sacram, et divinum munus, intempestive 

n, et inordiuate affectantcs, scu temporalc aliquod commodum, aut 

fraud" 1 S ' bl pr0po^e^tcs • vel niinia simplicitate, ct impcritia, malitiavc, aut 
u e ad suscipicndum Clericalem caractcrcm, aliosquc ordines ante acta- 
anrj ?l. m am » vel a non SUO Episcopo, aut non praevio debito examine, et 
PProbatione, sive atias mimis ritc, vcl etiam tcmerc se ingerant. Dcbent 



312 



sane Episcopi paterna charitate, et prudentia eorutn s^TT^ 

qu.d petant, melius etiam, quam ipsimet postuln n et \T\ " epe 

nec tam quid f.agitent, quam quid expediat SSwS*" ^ 

gent.a provdere, tum in alienae Dioecesis subditis rfi„ T VCr ° * 

quam promoveant sine eorum Ordinarii literis dim L d ' S ' " e V** 

scendis ipsis literis, ne fa.so, aut ab aliquo q SSffi? ' n 4i 

"on habeat, confectae sint, turn denique te ^f*** 

v«ta, monbus, scientia, idoneitate, titulo, c rcSS 

suae, vel alienae Dioecesis personis ad <I ua ''tat<bus, ne quid i n 

Ordines promovendis desideretu ' eo^ 1°"?"'' ? f*** 

Canonum requiruntur. ' qUac CX P raesc r'pto Sacrorum 

Dei iudicio, verum in hoc quoque sac cuT C P Tr ™° d ° b tremendo 
rationem fore reddituros, praesend Const 

namus, ut si | n posterum Ses diaufc f " ^tuimus, et ordi. 

"latiali, vel ctiam Pau^haH dM^n^^' ******* * 
tonsuram, minoresque C^^fSbSSf^ T ad pn ' m "» 

auctoritatem habens, quemc unoTe tr COnfere , ndos a Sede Apostolica 
militiae regularem ex 22^2? ^ularem, vel cuiusvis Ordinis, aut 

ve. ta^ST2fc5^ f defectu ' seu ^ inhaL 

dimlssoriis sui Ofdln & Tl t^ 8 ^^T &i ^ Statuta ' veI absm,e 

Jares sine titu.o sm^^Z^^ ?J ° U ° ad 

Sacri generalis Trid. Concilii d^t^riLl^ 3Ut ante aetatem »" 
scriptam, aut non servatis lm™ P e tonsurae ' ac cuiaue ordini 
conUnuatis diebus ad 7Z^^ Ut a "' quis ""^* 

Ptum, sine causa ration fl bm a °T r ° S ' Vel post unum ordinem sus «- 

praefixum elabatu a " ^ m r tempUS 30 codcm Concilio Triden,in( > 
indulto Apostolico Cleri^H P romovea ^ sine dispensatione, aui 

"es minores, ve. W ° ' ^ * Mpi&erifc aut ad ordi- 

scienter, sive teoianwJj . Draefertur ' vel alfaa male promoverit, sive id 
et probabilll S^X; 1 dcbita ««*■"* adhibita iustus error, 
tur, a collatione u. onZ eX ° USet ' Ut in 9 U0 deliquit in eo punia- 

Ecclesiae interdictus exisfV ™ ntlf,callum . eo .pso suspensus, et ab inprcssu 
Pore existentis Rom PonHfi^ F" avioribus Poenis nostro, et pro tem- 

suspensione, et interdirfn 3 P uui «tur. Quod si spreta huiusmodi 

mme . et administration ^ZlllST SC tCmere ' ngeSSerit ' Ctiam " "* 
fructuum mensae eiusdom tcclesiae . seu Monasterii, et a perccptione 

[ m vel commendam seU ^°lT? n,qUe beneficiorum per eum, in titu- 
eiusquc interdicti auf °°tentorum suspensionem eo ipso incurrat; 
ab a 'io. quam a Rbm. pS rclaxationeni . a "t poenarum rcmissionem 

§ 3 - Et nihilomtnus M tcm P° re existentc nequeat obtinere. 

nostrorum Pracdeccssomm et a,ioru "' Romanorum Pontificura 

' qui P cr s "as Constitutioncs, aut in Cancellarta 

' cr. N. 57. 



Romani Pontifices 



313 



Apostolica publicatas regulas, contra huiusmodi Clericos male promotos, 
diversas poenas inilixerunt, vestigiis inhacrentes, eosdcm Clericos, posthac 
male promotos.ab exccutione, ministcrio, ct exercitio ordinum susceptorum, 
et ab onini spe, et facultate ascendendi ad alios supcriorcs pcrpetuo suspen- 
sos declanmus, et si in eis ministrare praesumpserint, illos sic irrcgulares 
cffectos, omnibus, et quibuscumque per eos, in titulum, commendam, aut 
alias obtentis dignitatibus, officiis, ct beneficiis Ecclesiasticis, cum cura, et 
sine cura, quomodocumque qualificatis, secularibus, vel cuiusvis Ordinis, 
aut Militiac regularibus, ac etiam si ipsi Clcrici Rcgulares fuerint, activa, et 
passiva voce ipso facto privamus, et iis privatos, atque ad illa, et alia similia, 
vel dissirnilia in posterum obtinenda in perpetuum inhabiles, et incapaces 
esse decemimus, et dcclaramus; dignitatum, officiorum, et beneficiorum 
huiusmodi, sic pro tempore vacantium dispositionem Nobis, et Apostolicae 
Sedi pcrpetuo reservantes. 

§ 4. Ut autem homines, qui nimia indulgentia, et spe immunitatis, ac 
veniae facilitate hactenus fuerunt ad huiusmodi facinora procliviores, ea 
sublata, et praeclusa, ab his abstineant, et caveant in futurum, tam absol- 
vendi, qtiam dispensandi facultatem in casibus superius expressis, etiam in 
(oro conscientiae, Nobis, et Successoribus nostris dumtaxat auctoritate, et 
tenore praemissis perpetuo reservamus. Inhibentcs ne a quoquam seculan, 
vel cuiusvis Ordinis regulari Presbytero, vel Praelato, quavis auctoritate 
fungente, nec per quaectimque Iubilaea, et Indulgcntias, etiam plcnissimas, 
et extraordinarias per nostros Pracdecessores, aut nosmetipsos, vel Succes- 
sores nostros, anno Iubilaei, aut alio quovis tempore, et Cruciatae Sanctae, 
vel quocumque alio titulo, modo, et forma, Motu proprio, et consistoria- 
liter, seu ad quorumcumque Principum, Regum, aut Imperatoris instantiam, 
eorumve contemplatione, et intuitu, ctim quibusvis amplissimis, in gcnere, 
vel in specie derogatoriis clausulis concessa, vel in posterum concedenda, 
nec vigore, aut praetextu facultatum, aut privilegiorum, Mare magnum, aut 
»IU8 quomodolibet nuncupatorum quibusvis Ordinibus, Congregationibus, 
aut personis regularibus, aut Episcopis, per Decreta Concilii Tridentini, aut 
otficio Sacrae Poenitentiariae Apostolicae, vel minoribus, aut etiam Maiori 
Poenitentiariis nostris. ct Romaui Pontificis pro tempore existentis. vel alias 
quomodolibct pro tcmpore conccssorttin personac, sic ut praefcrtur delin- 
qucntes, tam scilicct Autistitcs, seu Abbates promoventes, quam Clcrici male 
«wgnitfj, seu ordinati, a rcatibus, ct cxcessibus praefatis absolvi, praeterquam 
m morlls articulo possint, aut debeant. Nec cum iis super irregularitate 
Proptcr praemissa contracta, etiamsi crimen penitus occultum fucrit, quovis 
m °do valcat dispcnsari. 

remcdj 5 Ver !" n cniinver o. quia gravioribus morbis fortiora sunt adhibenda 
Btnti Ct ' UXta personnrum ' ct locorum, ac tcmporum qualitates leges 
Peccah ,nUI,anCl;iC ' '' ncnac( l ue aggravandac, et emolliendae; cum huitismodi 
«m ad 01 , na su J?P e rente, hominumque fragilitate assentiente, videatur 
"llem 01 yitiorum ascendisse, et In praecipiti cssc. Ideo ut homincs 
"ovum P i° e . Mae tiinorc > «t proprii honoris confusione a peccato deterreantur, 
U vc,, eno antidoturn cocimtir praeoarare. Ac oroDterca volumus. 



5 



314 Romani Pontijices 

ut qui absolutionem, et dispensationem huiusmodi petent 
del.ctum adhuc occultum cxtiterit, non per officium W n ^ — 
sed a Nobis, et pro tempore existente Romano Po if cc ^"^"'^ 
Iut,onem petere teneantur; aiioquin ipsae concession T« absoT **** ^ 
cum clausula, quod praesentis Constitutionis tenor et n , 
tur pro expressls prorsus nullae, irritae, et iS^JH'* h *** 
penitus suffragentur. existant, ac nem !r: 

§ 6. Ceterum si quis Antistes, vel Abbas «mv.m. • ■ 
mlssis, et ceteris omnibus, quae in SJS^SjS" ^ > 
observari debcnt, personas habiles, et idone s sed ta men * 
qu.bus tonsuram, aut ordines conferet pecunTa 1' ab 

niace in futurum insi g niverit, vel promov", ^uCVprJT r' - 
suras, et ooenas rnntn c ,w~: / uiuiuus, ui praeter ahas 



prac- 
Iiodc 

fe» 
simo- 



suras, et poenas contra simoniace ordinantes T ordin" LTT 
n-bus, et Constitutionibus Apostolicis al Z 1 , c £ et * £* 
neqmquam derogare intendimus, etiam omnia e s , tul 7 7*" 
promoventibus, et promotis locum habeant * SUPrad ' C,a * 



§ 7. Decernentes, etc. 
[Bull. Rom., tom. 5, I, p. 40-42J. 



; ~. 167. mv- **u*. . 

Sixtus V, const Cum sacrosancfam, 9 ian. , S 8 9 . 

«In.oXSS^ <* ua " Salvator noster suo pretios* 

diendam SEwT^^ ? *«* ' icet * 

membris placentem C o, l , , g ' s,ne macuIa ' al ^ ue in omnibus suis 

°i*.incta, S^uT^ul^ Ut ° n,nia ° rdi,,a,a ' *«* 

niantur, et ui LffS eXtemiSl > ue P'^em, et devotionem redolentia inve- 

^PPareat qui, ul f f C " CUn,amieta varietatibus, speciosa in oculis suis 

vimus. q f3Vente Deo va,emus . " ipsum munus exequi decre- 

Ecclliae S ^ in,advcrtemes - quod qui in sortem Domini ad eiusdem 
cuti. quique censu fSS^T SUnt ^ 1 ' et « co Clcrici nomen con». 
Populo distingui deb^n '? P ° ViVUnt * 8U,gUlari alic > uo si ^ n0 2 re,i(1U0 
intrasti non haben. «2* CU ' corum iurc dici P° ssil: Quomodo huc 
Obtutus dirigentes ne s " nUpt,a,cm ? et ad hoc «Psum sollicitudinis nostr* 
cordis nostri dolore Inv ?** C ° rUm d ° ma,lu Mostra requiratur, cum ingenti 
redarguendos Nm, mVcn,mu8 "mplures supradicta Domini scntentia iuste 
WcalibUa incedentes en P " qUC C,erica " ho " ore ncglecto, in vcstihus 
P«)pter licet Sacris Ci -i " nr,f,co llldi g"os privilegio rcddiderunt. Qua- 
tutionibus. certus circa Co '»-'iliis Generalibus, et Apostolicis Cons»- 

wm. aetatem, c t alias n r,"!' qUI Clerica,i caractere insigniendi sunt, babi- 
in habitu Clericali et ten ^ praescri PWs niodus, ct contra Clericos 
gratiis. Immunitatibus 2f "°" incedc,,lcs «mposita poena, nempe ut 

«Ufla privilegiis Clericalibus minime gaudeant; 



Romani Pontijiccs 



315 



eum iniuria temporum, et forsan dormientibus pastoribus, inimicus 
o (ethifcra transgressionis zizania stipcrsemmavcnt 
1 c 2. Nos propterea his, et aliis rationabilibus de causis adducti, ne quis 
nimia» sive Pastorum, sivc temporum indulgentia, et irnpunitate, seu osci- 
UntiafCum Religionis dedecore, nominis Dei contemptu, et propriae saluiis 
dispendio de cetero abutatur, hac nostra perpetuo valitura Constitutionc 
praecipimus, et mandamus, omnibus, et quibuscumque Clericis, non solum 
jn sacris, sed etiam in aliis minoribus Ordinibus constitutis, et Clericali tan- 
tum tonsura insignitis, ct nedum Beneficia Ecclesiastica qualiacumquc etiam 
simplicia, nunc, et pro tcmpore obtincntibus, et in illis, vel ad ca ius habenti- 
bus, verum etiam pensiones super quibusvis fructibus, redditibus, aut proven- 
tibus quarumvis Patriarchalium, Primatialium, Metropolitanarum, Cathedra- 
lium, etaliarum quarumcumque Ecclesiarum, seu Abbatialium, Capitularium, 
ctConventualium mensarum, necnon Monasteriorum, Praepositurarum, Prae- 
positatuum, Prioratuum, Praeceptoriarum, Hospitalium, Canonicatuum, prae- 
bendarum, dignitatum, personatuum, administrationum, Officiorum, et Benefi- 
dorum quorumcumque Ecclesiasticorum, Saecularium, et quorumvis Ordinum 
regularium, seu illorum distributionibus quotidianis, ac iuribus, emolumentis, 
et obventionibus universis, sibi reservatas, aut fructus ipsos, praediave, aut 
bona Ecclesiastica loco pensionum sibi assignatos, vel assignata, ex quacum- 
que concessione, seu dispensatione Apostolica percipientibus, etiam coniu- 
gatis, praesertim, si iidem Clerici coniugati iuxta Constitutionem 1 piae mem. 
Bonifacii Papac Octavi Praedecessoris Nostri in Concilio Trid. 2 innovatam, 
privilegiis Clericalibus uti velint, tam in Romana Curia degcntibus, quam 
extra eam ubilibet gentium, et Iocorum constitutis, ut ipsi, et eorum quilibet, 
quantumvis excmpti existant, et quovis privilegio, vel immunitate gaudeant, 
quacumque dilatione, aut tergiversatione postposita, debcant omnino qui in 
Urbc praescntcs fuerint, intra quindecim dies, qui vero citra Montes, intra 
quatuor mcnses, qui denique ultra Montes constituti sunt, intra octo men- 
ses a die publicationis pracsentium Iiterarum in Romana Curia facien- 
dae, tonsuram, et habitum Clericalem, vestes scilicet talares, aut Milites 
mfradicendi, quibus pensiones, aut fructus, aliavc bona Ecciesiastica reser- 
vata sunt, suae Militiae convcuientcm, quacumque remota cxcusatione assu- 
mere, et iugiter deferre. In futurum autem nonnisi actu Clericis in habitu 
Ucncali ( et tonsura, et Militibus infradicendis in militari incedentibus, suae 
mmhae propria, aut alia quaecurnque Ecclesiastica, etiam simplicia Beneficia 
respective conferantur, aut commendcntur, aut pcnsiones, fructusve, aut 
^na Ecclesiastica reserventur. 

§ 3. Ahoquin ipsos, ct ipsorum qucmlibct, qui quoad gcstanclum habi- 
^mUencalem, et Militarem supradictum, lapso huiusmodi tempore eorum 

niandat" * dictum cst » pracfixo, nostris huiusmodi pracccpto, et 

non o j°' n »"c, ct in postcrum pcrpctuis futuris tcmporibus cum cffectu 
cc »vermt, practcr alias poenas contra eos inflictas, ctiam quibuscum- 



\ C. 1, d j elcricis coniugatis, III, 2, in VI«. 
^ XXII. dc ref. t c. 1. 



316 Romani Pontifices 

que dignitatibus, administrationibus, OfficiuTc^^^ 

ac Bcneficiis, etiam simplicibus, et praestimoniis per nl Pfa{ H 

l.tulum commendam, vcl alias pro tempore obtentis JSon 

et fructibuj praediis, bonisque Ecclesiasticis huiusmodi ZoJ^^ 

e«S reservat.s, vcl reservandis, omnique iure sibi in eis vel n d ^ ^ 

l.bet compctenti, harum serie ex ccrta nostra scientla l" , 

potestatis plenitudine privamus, ac sine ulla alia , 2 1 

decrcto, aut ministerio ipso facto privatos declara, Z Z X ' ^ 

per privationem huiusmodi vacare, et libere .uEKSSS* 

pens,ones cassatas, extinctas esse, et fore, ac fructuum vo\ .r q " ^ 

m^tSS fSS£ t Ct e0r " m cuilibet ' ^ aiiter iudicJ^ 

"ecnon MmSS^S^^ ^™"* * definiri dcbe * 

ritate scic nter Z 2 ' q ^ SCCUS SUper his ^ q«oq«.am quavisaudcr 
S T r ♦ ,gnoranter contigerit attentari. 

Canonice in tih,? I quarumvis M»i«anim sub regula aliqua approbai, 

eis ,r«„e^ T ' UXta prlvi,e & ia ' et ^ispensationcs Aposlolicas, 

natim concLia /" Tf^ ^ N ° S ' Der P ™decessores Nostros non, 
tuMone ouT i f. 14 P,i Pa P ae V P™decessoris Nos.ri Cons, 
Soria Ll" ^ SaGr0sanct ™. etc' huiusmodi privi.egiorum forsan 
eguh ria oh 7 COn,prehensa - militiae, quam professi sun: 

SSSL^^^r W ^ SUpCr qUibusvis fructibus, rcdchtibus, ,« 

f ,a iCIS : eliam praedictar ""' Ecclesiarum. ct Beneficionin 
percipienfTn f,,i frUCtUS . ,psos sibi rese ^tos pcrcipiunt, aut obtinebunt.nl 
5hS r^ G e n ? ^ 11 caractere '"^iti sint. sive non sin.. 
^eufructuum 'iusrnor lamSi , ab Wfld tCmpore reservationis pensionu», 
tiis Officio Tu n , P /? ' re * u,arem h;lbitl "» nonclum susceperint, ncc B# 
reservatione, . adscriDti fl «erint, sed post factas eorum cuiquc 

cffecti extiterint t l ? P«Wicationcni praesentis Constitutionis Milit» 

ClerlcaU deferendis nn raCCeP, °' " mandato praefa,is ' de habitU ' et tonSBB 
habitu militiae Z noll,mus eomprchendi, sed iis pcrmittirnus, U< regulan 

Officialcs fucrint" " P ' SUnt conv e'"'enti, vel si ipsi Militcs Rom.Cur. 
^iastica ex dlabSiS PenS '° ncs ' aut fru ctus, aliave praedia, aut bona Ecdf 
suprascripto a E ? ?*" privile P io Apostolico percipiant, habitu MIIRtfi 
Utl valcaut, et S J,r censurae . vel pocnae Ecclesiasticae incursu licitc 

""ulom.nus, t am Beneficia suae Militiae regularia retineanU 

' Dic 9 m .56, - Bl ,„. Rom ., (om> 4| p> 3Ma 



Romani Pontifices 



317 



ctiam pcnsiones super Ecclesiarum, ct Beneficiorum pracdictorum, 
etiam saccularium, fructibus, seu bona, vel fructus praefatos sibi pro tcm- 
pore reservatos percipiant. 

§ 6. Non obstantibus, etc. 

[Bull. Rom, tom. 5, I, p. 42-44]. 



168. 

Oregorius XIV, const. Romanus Pontifex, 19 dec. 1590. 

Romanus Pontifex, pro Pastoralis sibi divinitus iniuncti muneris debito, 
inter caetcras» quas pro communi bono Christianae Reipublicae suscipit curas, 
etiam ad ea confinnanda, quae ad Statum Ecclesiasticum, et S. R. E. ditionem, 
ctiam temporalem in primis tuendam, et conservandam, a Praedecessoribus 
suis non minus prudenter, ac sapienter, quam rite, et recte pesta, et constituta 
fuerunt incumbere solet, et quo firrnius illa subsistant, et sanctius ab omni- 
bus observentur, suae comprobationis, et muniminis partes libenter, ac ma- 
ture adhibet, prout in Domino conspicit salubriter expedire. 

§ 1. Sane iam pridem fel. rec Pius PapaV Praedccessor noster tenoris 
subscquentis literas edidit: Admonct, nos, etc. 

Omittitur insertio huius Bullae, quia habes cam stipra, in N. 120. 

§ 2. Nos igitur recol. me. Qregorii XIII ac Sixti V Romanorum Pon- 
tificum similiter Praedecessorum nostrorum exempla, ac pium in hiendls 
S.R. Eiuribus zelum imitantes, easdcm literas, et in eis contenta quaecum- 
que, ex ccrta nostra scientia, ac de Nobis a Deo tributae potestaiis plenitu- 
dine, tenore pracsentium approbamus, confirmamus, atque ctiam innovamus, 
easque, et ea omnia inconcussae, ac validissimae firmitatis robur pcrpetuis 
futuris tcmporibus obtinere, et a cunctis quos illa quomodolibet concernunt, 
mviolabiliter obserwiri debere deceruimus, praecipimus, atque mandamus. 

Nulli crgo omnino hominum, ctc. 

(Bull. Rom., tom. 5, I, p. 240J. 



169. 

Oregorlus XIV, const. Sahctissimns, a. 1591. 

p Sanc J issimus >" Christo Pater, ct D. N. D. Gregorius Divina Providentia 
dinal h ^ quibusc!am contra dispositionem iuris communis S.R.E. Car- 
slolic ^ SUPeP Colla,ionc Befitflcionim Ecclesiasticorum, apud Sedem Apo- 
tus Q m vacan,IUm conccssis indultis, ct facultatibus, saepenumero impcdi- 

mc ritos\b! nUS S °' itam SctJis ^uius benignitatcm crga pauperes, et bene- 
j|| 0ru . cralite '' exerccre possit, ac simul volens litibus obviare, quae super 

vcstitri,/ 1 " . rprc,atione ori »ntur, feL recor. Pii Papae V BUi Praedecessoris 

m m hac Partc inhaerendo. 



318 



Roimini Pontifices 



§ I. Omnia, et quaecumque indulta, concession^fT^ 
leg.a, conferendi quaecumque apud Sedem Apo^ kJT^** 
posterum vacatura Beneficia Ecclesiastica, cum cura c 7 aU! 
et quorumvis Ordinum regularia, quomodocumqu i^ShS^T* 1 
nem, provis.onem, praesentationem, electionem, et quimcum^ ? C °'^ 
s.t.onem, tam dictorum Cardinalium ratione ktZZv ^ iUm ^ 
et aliarum Cathedra.ium Ecc.esiarum, -nJS?2^i*l^ 
aut denominationem sui Cardina.atus praesm* «Ti^J^S 
Csponere non intendit, necnon Monasteriorum PrSrTl nf * 
ahorum quorumcumque Beneficiorum Ecclesias i Z Qua l « 
obtment, et in posterum obtinebunt, ac etiam ouo m r^ ^ ^ 
quaevis alia dispositio illis ex causa factae pTr e^TJo ' ^'P^M 
administrationis, seu commeudae, MtSSS^S^ regimin ' 5 ' 
norum, et aliorum huiusmodi Be neficio rum W «11 ^ CC ' eS ' arum - ^ 
etc existit, vel in posterum TtsJabZ^au^l ^ ^^ 
qt»e inferiorum collatorum aut co lh iru'J - al ' 0rUm quorumc - 

privilegio, consuetudine . con,unct,m ' vel divisim, de iur, 

comme S nda,Ta^ ^»^> ac «J3 

nalium requir ndo n nrovWont T .'' V de C ° nSensu 'P 50 ™ <** 
dictam, f ^praefc^ rS^J^^* 1 ^^ anud &*»P» 
consensu huiusmodi tetT' Sanct,tatem Suam facienda, etquodsin, 
et irritae sin omn bus h Pr0V,S, ° nes ' aut °." a evi S aliae disposi.iones nulbe. 
que ^J^lS^^^f^^ P«««cHs per quosc 
Motu proprio et < S , a,1Ct , ltatem Suam » "t dictam Sedern, ctia 

et OoSJ^^S^^ de0Ue Apo.tolic M potestatis plcnitudin, 

liversis temporibus Tc i f - E** 8 dictos Pon,ifices ' et Cardinal« 

causis conceLa et h n ' ? "^ 3 * et ^*" 8 ' aC 0,,iblIsvis ' onero.is, etaffis 
ac extens ^qu b ^^'^ approbata, innova* 

et insolitis claustmf ntn 5 ° narUm dero ^ atoriis . aliisque efficacissin 
quod sine eomn, 1, V' 1 " co "tractus inducentibus, ac irritani,, d 

•ragentur, aJiisque ^72"^^°™ PW temp0re factae nem, ' ni * 
haberi voluit nro *J» 7 suffulta » quorum omnium tcnores Sanctitas Sua 

stohcas dcsuper c^^lfV^ Ct eXpresse revocavit - ,iteraSQUe ^ 
sortita erant et inde « ♦ qU ° ° a ' in °- uibus illa effectuni nondun 
effectum de caetem „,! " , * uaecum V»e cassavit, annullavit, vircsquc, d 

§ 2 Salva ta C dccrevit - 

Provisionibus fJSSlSSSi^^ consensus Per ipsos Cardinate U 
commensa.ium corumd r MUlclon,m Per obitum familiarium continuorur 
tium, praestandi luxb T arcIinali,,m - etiam apud Sedem pracdictam vacan' 
edi,a e, et in casibus Lta T *" hc CanceIla riae Apostolicae super hoc 
eadem Bcneficia ner ohit r f»* RcgU,a expressis. Volcns ulterius. q«od 
dcm Cardinalium Post " ; am,l,ari,,m continuorum commensalium eoruw 
nam Curiarn vacaritia i.ti,°' " , apUd eamdcm Sed «", quam extra Ron» 
dwpoaitionem pertinere doh " ,,CUius ^^alh collationem, vel aliam 

vaUonea hactenus cditac- „?. , $i tunc cesscut aliac Apostolicae rcser- 

n,h,to «.nua in posterum clispositioni SanctfW* 



310 



reservata censeantur. Ita ut in provisionibus talium Beneficiorum supcr 

ctditionibus literarum illius Cardinalis, cuius familiaris defunctus extitit, 
M|) Cardinalis tunc praesens in cadcm Curia fuerit, consensus requiri 
'mnino dcbeat, non autem Beneficia huiusmodi ad collationcm, S eu quamvis 
aliam dispositionem Cardinalis ordinarii collatoris, ullo modo pertineant 
n ec ciusdem Cardinalis ordinarii collatoris, etiamsi in Romana Curia prae- 
sens fuerit, consensus quoquo modo requiratur. Easdcmque Constitutiones, 
et Regulas Cancellariac, etiain declarationis super Bencficiis familiarium prae- 
dictorum Cardinalium editas, tam quo ad Cardinales indulta huiusmodi 
habentes, quain non habentes, atque adeo indulta ipsa ad terminos prae- 
sentis Constitutionis rcduxit, et moderatus fujt 

§ 3. Dcccrnens sic in iis, caetcrisque omnibus praemissis per quoscum- 
que, etc, etiam causarum Palatii Apostolici Auditores, et eosdem Cardinales, 
sublata, etc, necnon irritum, ct inane quicquid secus super his, per quos- 
cumquc, etiam praetextu facultatum, indultoruin, et concessionum huiusmodi, 
scienter, vel ignoranter contigerit attentari. 

§ 4. Praedictis, et quibusvis aliis Regulis, Constitutionibus, et Ordina- 
lionibus Apostolicis, caeterisque contrariis quibuscumque non obstantibus. 

[Bull. Rom., tom. 5, I, p. 317,318]. 



170. 

Qregorius XIV, const. Circumspccta, 15 mart. 1591. 

Circumspccta Romani Pontificis providentia, ea quae rationabilibus causis 
auctoritate Apostolica sancita fuerunt, ipsa rerum expericntia suadente, ex 
aliis intcrdum non miiuis iustis causis nioderantur, et immutantur, prout in 

Domino conspicitur salubriter expcdire. 

§ 1. Sane licet alias fei. rec. Sixtus Papa V Praedecessor noster, non- 
nulla circa qualitates, modum, et forma.n admittendi Religiosos ad quos- 
cumquc Ordines, salubriter statuerit. prout in duabus desupcr, prima vide- 
1'cetsub datum sexto Kal. Deccmbris, Anno Tertio, 1 et altera sub datum 
duodccimo Kalendas Novembris, Anno Quarto 2 sui Pontificatus editis Con- 
«itutionibus latius continctur. Quia tamcn usu comprobatum est, multa 
'nventa fuissc impedimcnta, propter quac ea, quae in praemissis statuta fue- 
runt, exccutioni mandari minime potucrunt. Undc quamplurcs literis, et pie- 
We insignes viri, a sancto proposito Rcgularcm ducendi vitam abducti, ac 
'^Niti, atque ctiam alii diu cum maxima corum laude in Rcligione versati 
1 illius dignitatibus, honoribus, praelaturis, cum non modico Religionis, et 
rainum huiusmodi detrimento rcpulsi, et inhabiles penitus redditi fuerunt 
confi ° S ' K ' tllr ea » ^"^e ^OCUit expcrientia salubriter fuissc constituta, 
roiarc, quac vcro modcratione aliqua indigere, moderari volentcs, ac 

' Cf. N. 162. 
1 Cf. \. ,64. 



•J2I) 



Ronuini PonUftcq 



dicjarum Constiiutionum, et ir.de eequutorum quorwZu^TZT^ 

veriorcs, pracs.nl.bus pro cxprcssis habcntea. habltacum VcnJS^ 
tnbus nostrfs S. R, E. Cardlnallbua, auper negoci.s, el cons22?fr * 
tarium dcputalis, matura dellberattone, de eorumdem cousiiio . , ^ 

stirulioncs in ea parte, qua cavetur, ne ille K it„„i ^52^°* 

damnato tl.oro, vel compicxu, ad quamcuraque Rellglonem ZLdK? 
«'». a„. pro eaalonem regularea, scd tantum ad habltumC^Sn^ 

Famu lonim, m Mouasteriis a.iisque locis Re^Ularlbua scrv*„ ZSl 
«r et g , post llict;im Conatltutlonem prof^.onen, cmil,crenV^,?t 

nu Hua eaae momentf, i£t l„ aiicra paric, l„ qua Hlegltlme £L 3 ' 
Psas Constttutlones profewoa vlgore prMfcKiorum. auf !^ 

s.ol.corum, cuiv.s Ordlni, Rcligioui, MooaslcrlJ, aul do„ B " ZTSl 
Supenonbus, i„ genere, vel In spccie co„cessorum, eliam i^s ' S 

sum ReHglonte, vel pcr cosdc, Superiorea legltfmatos scu TL Z T 
m* dlgnltates habili.aios, sc„ inteWos, JfSS^&SX 

& «22 i am a,,,,c, ; ,is ' q r a,iis 

eumaue 3 " . d I CCl ^ ra,l0,,lbu8 no " obsla„tib„s, cxch.di. ac dispcnsalio cs qu * 

s J T; ,onw non 8uffra ««l> nequc In mturum cum hii , * 

c od ; ApOSl ° ,,C r. ,CMorc ° r ^»'"»-' termlnos lurh redud^ 

r.m B T M dls P c " sa,ion <- ,s . habilitattonea, vfeo« privileg» 

S"r 1 1" ! ° rUm A ' , " s,0,icori "". «Mi Ordlnl, ReliglOnl, Mona.terio.ai. 
c7ncS° ,u° n, r C Sunerioribus ' *™re.vcl In spccicu.praeicr.ur, 
su * : ^ m l ? mDOrC Co " s "'"'"o»un, huiusmodi usu reccp.a, e. ncn 

, . r.' ^ " h,IS comprehenaa er„„.. P cr quowumque «n» 
S ao,;,s : "■ Pns«i„„m .tatum, c valldltatem, i„ quibus an.c ip» 

rih m I ?" ; ""• rcsli, " i '""^^ rc,„,c«ra„,„s. Volentes, ifsdem Con- 

. .. „ bu, „ on obstantlbus, eoa, qul quovla modo illc K i.imi procreatil* 

admlttr , , !' profeS8io " c »" admittl possc, qi.cmad.nod» 

I cr ' ,r ». si supradlctae (Sdnetttu.ioues cdi.ae ,io„ fuisscnl. 

ad h .hih.m ut cum de re ^P'endl8-quomodocumque lllegItlnefliflii 

h 1 u „ ; ' ] ] u,kssionc '" Or<"num quorumcumque a K e.ur, ii. ad qu« 

ionu. 1 ^ CCp, '° . 90cc,at . P"c.er alia. de qulbui ex dlctanlm ConsH., 
ftcnter c ! ° a,,osc " n '°"«-' ctiam lc K .,imos discp.irerc debenl. d» 

bonami 1,™ T m i,,qUi^aM, • cl "» <lc """" ' cci P'™'' si t,mc9 

, „ t C ' C V, I r, " ,iS S|)mmcn P r -"^'fcra„t. ac ,o. cis mcri.a suflra^ 
ct utilit.1 n m, S,,PI ?, nt (lcfec '""'. eOttlmque rcccp.io Rcli,rio„is commodo, 

S£ rint Jurnm oT^""' m ' tuni d *««>cra«one habi.a. i.a censucrint.C 
«ivc .nte,"lve^ nT* ^J5f" fi ' iUS ™^««" Keii K ione. tn qua pa.«. 
"on a ( ,;,i,^ r P ° « "««'v-latcn. dici 0,11 profcsslls llIcri( , , pM pa ,re vven.c 

§ 4 V ; 1 d CXprcssc P ro "'ii'cmus. 
P»»orum Ordim Im q,,0m ^ aC B,ah,,m «. ^"e Oencrali. au. Provinci.H *• 
^spcsa.io s „cct a ."i„v , nRrc K a,io »"»'. aut I lospitalium, ad quos dic" 
^ concesso ,„„ „ ! ' nU,rCm P r ''v'lci?ior„n,, et indultorum Apostolicoru"' 

' q " aC ' d «""nod0 uiu rccc P . a , „cc alias sub ullis revocal'0- 



Romani Pontificcs 



321 



'bus comprehcnsa sint, tit pracfcrlur, li) hac partc rcvalidamus, cum illc- 
"'timis, quos dlctUS Ocncralis, aut Provincialis, cum Ocncrali, Provinciah, 
fcu IntermcdlO Capitulo, ct non alias, suffraKantibus mcritis di^nos iudica- 

crint, ld honores, jjradus, et cli^nitatcs obtincndas dispcnsarc, ac dispcn- 
llBonca hUlUimddl pro (emporC ita factas, ct indc seqtlUta quaccumquc, ut 
atitca, valcrc, ct tcncrc, pcrindc ac si supradictac Constitutioncs non cma- 

nasscnt. # 

§ 5. Cat.terum cum acccpcrimus, nonnullarum Rcligiouum, ct Ordinum, 

pracscrtim Monachalium Mouastcria ita instituta cssc, ut in cis pcrpctua 

quaeilam filiatio constituatur; idcoquc rcccptio Novitiorum in unoquoquc 

Monasterio ad Superiorcm Praclatum, ct Capitulum ciusdcm Mounstcru tan- 

lum perlineat, quac ctiam Monastcria, ut plurimum intcr se lonpc distant, 

nec Ocneralia, Provincialia, aut intcrmcdia Capjtula, nisi raro celcbrari solent. 

Ideo statulmufi, ut Superiorcs illorum Monasteriorum dc conscnsu sui Capi- 

lull, prachablta ilmul cumhis, 6t qulbus ln unaquaquc Rcli^ionc, aut Mona- 

stcrio, iuxta eius Constitutioncs rccipicndus intcrrogari solct, aliqua infor- 
matione supcr his, quae iu dictis Constitutionibus continentur, ad rcceptio- 
ncm huiusmodi procedcrc valcant, dunt tamcn antcquam ad profcssionem 
^dmittatur, plenaria, ct co modo, prout in dictis Constitutionibus habetur, 
i:u|uisitio fiat, quac postea ab his, a quibus in praedictis Monasteriis cxa- 
minari solent, dili^entcr cxaminctur, ct approbctur, ct dcmum omnia in dicto 
Capitulo coram Supcriorc rcfcrantur. Volcntes, quod Supcriorcs pracdicti, 
cum Wruiti Capitulo, aut ubi COnSUetudo non fucrit celcbrandi Capitula, 
cum trihns, ftUt quatuor ad id in Gcnerali Con^rc^ationc pcr vota sccrcta 
deputatis, scrvatis corum rcKulaiiluis institutis, ac supradictis omnibus, cam- 
dcm in rccipicndis Novitiis habeant auctoritatcm, quac pcr dictas Constitu- 
tioncs Provincialibus Capituhs cst nttributa. 

§ 6. Dccerncntcs, etc. 

(BUIK Rom.| tom. 5, I, p. 252, 253]. 



171. 

GrcKorius XIV, const. Onus Apostolicne, 15 mail 1591- 

Onus Apostolicac scrvitutis, ad quod nupcr Nos difjuatio divina provc- 
*^ assiduc admonct, iu cam potisslmum curam Nobis csse pastorali solicl- 
» m c Incumbciidum, ut quac a sacris oecumenicisquc Conciliis pro communi 
n ° ( Chiiatlanl populi salute, pic prudentcrque statuta sunt, nulla aut tcmc- 
j d( ac V|olen hir, aut negllKcnlia dcscrantur; ca pracsertim quac ad bonos, 
«leosquc Pastotcs Cathcdralibus, ac Superioribus Ecclesiis gubernandis 
cu r LT nd0SpCr,incnt: nartl si ,n M^f^isvis Ecclcsiac gradibus, ct ministris, 
muito n T ' alCS C,ikri ' qui ,n Ucli K ionc ' ct sanctitate fidclcs acdificcnt, 
omncs CCflC | maKIS e,:,l)oraiul111 " est, ne In cius clectione crretur, qui supra 
Rradus couslituitur, cui tamquain scrvo fidcli, ct prudcnti totius fami- 



21 



322 



Romani Pontifiees 



I ae cura trad.tur, qu, ad omnem virtutem, et mandato^DeTT^ 
al.on.m forma esse debet, cum certum sit gregis salutem 1 ob «rvantuBi 
exboni Pastoris praestanti vita, et docfrina. agn ° pere 
§ i. Sane Venerabiles Patres, qui ex toto Terrarun, OrK , 
gcneraie Tridentinum Concilium a Summis Ponfificibua P 1 *"* 
nostns evocati magna frequentia convenerunt, cum in aliis „ >h™ ^? *» 
clarum studium ad corrigendos depravatos mores, et co P s a "^S J te P * 
d.sc.pl.nam restituendam ostenderunt, tum in eo ^tiSJ^^ 
magnaque cum laude laboraverunt, ut rationem inven.Ven t C |in v do S 
pictate, prudentiaque excellentes, et in Ecclesiasticis f„ r, u ^ 
tumque versati, Ecclesiis Cathedra.ibus £3hSto § * * 

§ 2. Nos .g.tur, qui cum in minoribus constituti, Cremon™ F«.. • 
regeremus, in eodem Conci.io cum sanctis, et egreg i s ^P ribu T 
fu.mus, et Concilio absoluto ad Eccleshm nrwt«m - S mtcr " 

d«^o „ afra v imus , « (an , issrsissaMa: 

iTtincent rnm,StenUm Jm P ,eant - et de ovium salute nos in Do.nL 

de EDisconi U , d p r Ute T- in t h ° C sa,uberrim °- et Pernecessario negocio, quodd 
*£F* S * , Ct Dr r fiC, ' end, ' S Videtllr esse Praecipuum, ut £££ 
v ndo um t m ' * i ^ f ' de ' V,ta ' m ° ribus ' doctrina - et P™demia promo- 

S^^JST^ . cliter ' ac seri0 lnstituatur - ut orunis fa,laciac fuco 

S . Va,eamUS ' t3,CS 3 Nobis Christi P««ndo es* 
Slfit tantUm 0nus ' An S e ' ieis videlicet humeris iormidandm», 

Xit :r'Fr ip ? iisdem ° v,bus 

Tr.\lentini min L T f qUldein hac P arte providentia dicti Concli, 

Synodo ' rZT C C CUm statuerit ' ac mandaverit, ut in Provincufi 
•Cmciis ! ropo,,tanui » habenda, praescriberetur quibusque locis, , 
foZTZZl P ' a r eXam,ms ' seu inquisitionfe, aut instructionis faciend« 

approbanda - ouae »»* ,ocis * 

est, nist Wissimo tenL^'"* 3 P««**»h ^tum est,nequcsp« 

ecrta examinTs ™ * $PZU °' Ut * oni,,ibus fiat : ata - Ue 

perit S^S^^ rati ° 3 Pr °vincialibus Conci.iis cxpcctalur, 
Posse videbatur J i"' t3m Utilibus C °nciHi Oeneralis decretis sperari 
Cilli praedicti elaosoT^ i ' PSa docuit Per tot annos a publicationcCon- 
sit ficri. q In Ul, aq«aque Provincia opus sit, quidvc pos- 

^i^^^L^ 6 ^^ 9 Fratribl,s nostris S. R. E. Cardinalibu; 
nostra perpctuo vtilL» r ^?™" 1 Ur,animi consilio, ct assensu, praeseno 

Curiam, examen instruct st,tut,one decernlmus, uf cum cxtra Romanam 
cumquc status, gradus lnc * uisiHo fecienda erit, nemo omnino cuins- 

garc pracsmnat, scd InSJ? fuerit . 'nquisitioncm pracdictam sibi arro- 

legrum hoc negocium iis, qui a praedicto Tridentino 



Rpmani Pon/ificcs 



323 



cilio dcsignantur, Apostolicac videlicet Sedis Legatis, seu Nunciis Provin- 
^° nCl ' au ( cius de quo inquisitio fit, Ordinario, eoque dcficiente, Ordinariis 
'-[nionbus relinquatur, nisi iustis de causis, Nobis, aut pro tempore existenti 
Romano Pontifici per speciale mandatum alicui alteri hoc munus quandoque 
committcndum esse visum fuerit. Quod si forte aliquis praedictorum, con- 
sanguinitate, aut affinitate usquc ad tertium gradum inclusive promovendum 
contingerct, ut omnis suspicio carnalis affectus a tam sancto negocio repel- 
latur ille quidem eo casu censeatur exclusus, atque ad eum, qui proxime 
sequiiur, hoc est, si Legatus excludendus erit, ad Nuncium, si Nuncius, ad 
Ordinarium, si Ordinarius, ad viciniorem Ordinarium inquisitionis officium 

deferatur. 

§ 6. In Curia vero haec functio spectet, vel ad eos Cardinales qui a Nobis, 
vel pro tempore existente Romano Pontifice deligentur, vel ad Cardinales 
carum Provinciarum, seu Regnorum, apud Nos, et Sedem Apostolicam Pro- 
tectores, in quibus Ecclesiae ipsae consistunt, si tamen ad ipsos huiusmodi 
vacantium Ecclesiarum relatio pertinebit; quod si de Episcopo, vei Metro- 
politano extra Romanam Curiam degente, ab una Ecclesia ad aliam ex aliqua 
gravi, et iusta causa transferendo agetur, hoc munus deficientibus Legato, 
vel Nuncio Apostolico eius Provinciae, aut Regni, ubi Ecclesia ipsa, a qua 
transfertur, sita erit, ad Metropolitanum, si Episcopus, ad Suffraganeum vero 
antiquiorem residentem, si Mctropolitanus transferendus erit, pertinere dccla- 
ramus. 

§ 7. Deinde, quia sacrum Tridentinum Concilium, non sine magna 
ratione cminentcs personas, et quae negocii magnitudinem probe intelligerent, 
ad hoc officium nominavit, declaramus, et statui.nus, tam Legatos, sive Nun- 
cios, quam Ordinarios, vel alios ab hac Sancta Sede forte delegandos, non 
per Auditores, aut Vicarios, aliosvc ministros, sed pcr seipsos inquirendi 
munus exerccre debere, quamvis ab huiusmodi personis, aliisque viris peritis 
adiuvari possint. Et si Praelatus inquirens, per sc non posset ob locorum distan- 
tiam tcstesexaminare circa articulum aliquem, ut legitimos natales, vel aetatem, 
aut aliquid eiusmodi, licebit ei articulum illum alteri personae in dignitate 
Ecclcsiastica constitutae subdelegare, non autem universam inquisitionem. 
Quod si forte contingat, aliquem supradictorum legitime impcdiri, ut pcr 
se hoc mtinus pracstare non possit, ad alios ea cura transferetur, qui sunt 
ab eodcm Concilio Tridentino ad hoc officium designati, ut stipra dictum 
de iis qui ob consanguinitatem, vel affinitatem ab hoc munere exclu- 
duntur. Ad hacc, ut mens eiusdem sacri Concilii recte, ac fideliter debitae 
«ecutioni mandetur, et tale sit examen, quale requiritur in negocio tanti 
ponderis, declaramus, ac statuimus, non esse in vita, ac doctrina promovendi 
mvcstiganda eam rationem adhibendam, nt ab ipso promovcndo articuli 
ofterantur, ac testes producanttir, sed oportere, ut Praelatus, qui muuus 
m quirendi suscepit, articulos conscribat, atque ipse ex officio suo illos tcstes 
*oce atquc cxaminet, quos de rebus inquirendis sincerum, ac fidele testi- 
monium daturos essc existimet. Verum, ut inquisito pracdicta facilius, ac ple- 
" a '" fi perfici at 'iue expediri qucat, utilc crit, si Praelatus, qui inquisitionem 
c «rus cst, vcl a promovendo, vel ab alio aliquo confici curct schedulam, 



324 



Romani Pontifices 



fn qua smt ordme descripra nomen promovendi co^Z 
ordo gradus, professio, functio, si quam is forte IZ "° 7' 
Theolog,ae, vel Iuri Canonico operam dederit 2?2£ T '" q, "'C 
fuent, denique arnici, ac familiares, qui t ' SmZ ^ ** 
foHme normt. Quod si promovendus documeTuum alta„ ' T\ Parente * 
tu.de , pS , us aetas, gradus, dignitas, sacri oS fa2S ° d ( ? h,be " ! «** 
au aliquid eiusmodi comprobetur, adm," dum I c '°' ^ 
en, modo documentum pubiicum, SCU ZS^Eg*^ 

aptitudine ad regendam Ecclesam ou1Hbef'hn^ " W, ? ! ? 
tantum graves, pii, prude^dTcti? 0* ^Z^^ * 
rectum iudicium ferre valeant ac u , , .<l ua,,ta!,bu8 promovcndon,.- 
monium dare velint. Proin ' tam coS ST* Sm ? rUm ' aC «** 
-iciatque aemu.i excludendi ^lSfpSSn TET*. ' * to 

examen, seu inquisitionem habih rus er^ 1 ^ ?™^ Prae,a, « * 

et si qnando iudicaverit «2 " S ' gil,amn exan,iB *'' 

Vim, tum et periurii gravHatem^eoSem X ™ rcducel 
•Psos reos futuros apud OmS^S^£^ * adno "* 
committendo, vel omittendoTc rm au ^ n '" e ° rU ? 1 ° nmhlm > quoru "^ 

rando, vel reticendo vera in causTj pr ° movebunlur - «1 vel falsa nar 
'donei eiusmocli Bcde^JLS ™- Ut h ° mineS te «»* Vcl *■ 
scere studebit, ac oH^ co R „> 
comiciat utrum ex affectu !' ? f 7 P«>movendos affecti, ut indc 
les 'es de qualita.ibus prl 1 • "'^ ^nionium dicant. Deniquccum 

Wdebuntur, per i psos expriman^un P raedicla m inqufeiflonem face. 

§ 9. Quamvis autem fli.ali+*«*J 
Hurn Synodorum decret s alifem T ° n,nes P ro '" ovc ^orum, quae ingenera- 
cognitae esse debeant iis n,?; Canon,c,s sanctionibus continentur, probc 

sunt natum esse « £2 , * ma,,lsilionis officium demandatum est, quafe 
annum trigesimum iam olT ■ matr,monio - at q" e ex parentibus Catholic 
IniHatum esse, gndwnS^T 1 "P* ° rtlinibus - saIle "> antc sex menses 
"ico, aut certe publicum Us * aut ,lc entiae in Theologia, vel lureCano- 

alios doccndos Idoneus enTrf i Acadcmiac tcstiinonium obtinuisse, quoad 
di " esse versatum item fi ,| I rctur ' ad hacc '" Ecclcsiasticis functionibus 

integra fama. doctrina denfn pUritatc ' ,n "ocentia vitae, prudentia, usu rerum, 
Piures fraudes committi soh» PraCdltum csse I ta "> e " quia circa doclr.nam 
desolo Doctoris titulo aur i Sacpe con, i"git, tit nonnulli scicntia vacui, 
doctrina dlligenter inouira«,,r • °, ffloricntnr. volumus, ut de corum etiani 
lc Riis gaudcnt, vel etfam \ Z\T Doct orafus, nut liccntiae titulis, ct privi 
,do "ei essent ad alios chw • , Acade,niis Mimonium habucrunt, quod 
PubUca ipsorum nincHonTS? * ' forte ^uorum insignis doctrina,cx 

2 U,bus in 'ocis, quanto ^emn^ ,ta vero inauisilio facicnda cri,,ul 
Promovendus opcram dedcri? qU ° fn ' Ctu TI ' e ologiae, vel Iuri anonico 
v,nc, 's milia sunt Studll ' e n . r C r ,0SCa,, ' r - Et ouon '"«ni i" quibusdam Pro- 

a " a ' nc °. ue Ullae publicae Scholae, ncqtic usus 



Romani Ponlifices 



325 



habct, ut q»i stucliis opcram navant, ullis Doctoratus aut licentiae insignibus 
decorcntur, dcclaramus in eiusmodi locis sufficere, si testimonio virorum 
gravitirn, et Sacrae Theologiae, vel Iuris Canonici pcritorum donstet, promo- 
vcndos ea scicntia Theologiae, vel Canonum vere pollerc, ut idonei sint ad 
ca docencla, quae populum Christianum scire oportet, ac muneris sibi iniun- 
gcncli neccssitati valeant satisfaccre. Tcstes praeterea deponant, se de scientia 
promovendoruni ccrtos redditos essc ex eo, quod praedictos promovendos, 
speciinen stiae doctrinae, publice, vel privatim dedisse cognoverint. Quod 
autcm ad Regulares perlinet, cum ad Ecclesias Cathcdralcs promovendi fue- 
rinl, ne fraus ulla subrcpere possit in eo, quod idem Tridentinum Concilium 
statuit, ut Rcgulares a S ui S Superiorib US sufficientis doctrinae testimonium 
habcant; declaramus, nomine Supcriorum co S dumtaxat intelligendos e S se, 
qui nullum sui Ordinis Superiorem agnoscunt, sivc ii cuiusvis Ordinis Abba- 
tcs, Magistri, aut Ministri, Praepositi Generales, aut quarumlibet Congregatio- 
num Praesidentes, sive Definitores, aut Visitatorcs Capitulum Generale reprao 
scntantes, sive alii quocumque vocabulo nominentur, et in eorum absentia 
ipsorum Vicarii, seu Commissarii Generales, vel in Romana Curia Procuratores 
Ordinum, aut Congregationum Generales in hac partc succedant. Et nihilo- 
minus praeter Superiorum testimonium, qui fidem facient ciusmodi Regnlares 
ad alios docendos idoneos e SS e, volumus ea S ervari, quae de iis diximus, 
qui publicum suae doctrinae ab aliqua Academia tesHmonium habent; ut 
vidclicet serio inquiratur, an Regularcs ad Cathedrales Ecclesias promovendi, 
eos progrcssus in studiis fecerint, qui in futuro Antistite rcquiruntur. 

§ 10. Post inquisitioncm vero dc fide, vita, moribus, doctrina, et pru- 
dentia promovendi, nccnon informationem dc statu Ecclesiae, aliisque ncces- 
sariis rebus, quae pariter coram superius expressis Praelatis, iuxta eiu S dem 
Concilii decreta Rerl debct, professio fidei Catholicae a promovendo facienda 
ent; quani quidem ab eo dumtaxat recipiendam esse declaramus, ad quem 
mquisitio pertinebit, nisi forte qui professionem emissurus est, a Praelato 
mquirentc longe distet; tunc cnim is Praelatus ex subdelegatione inquirentis, 
profcssionem admitterc debebit, cui promovendus vicinior erit; quod idem 
mtelligatur de informatiorie de statu Ecclcsiac accipienda, si quando contin- 
m ut m alia Provincia, sive Rcgno e SS et Eccle S ia, in alio promovcndus. 
*eop Kt autem Praelatus profcssionem promovendi, praesente Notario publico, 
estibus atque cam a se admissam, ac receptam propriae manus subscrip- 
ub| " C tUF " ls quoque, qui professionem ciusmodi feccrit, in eo loco, 
adscriS! n n0men Profitetitis exprinti solet, nomcn SUUm manu propria 
prof ' ° Den 'qtte his peractis, Notarius publico instrumento fidem faciet de 
men « 7 pr,,cdicla «dhiblHa testibus, ut pracfertur. Ubi vcro totum exa- 
hJm Duhli - U i0 d ° pcrsona Promovcnda pcrfecta fuerit, ca in instrumen- 
hMcSa t CUl " ^ 8 * 5 * 3 ' CUm loto <estimonio ac profcssiouc fidci emissa, ad 
i n (orn " c m Seaen, i ttt ConcfHum statuit, quamprifnQm clausa, ct obsignata 
'«sio m!" .. n,ica ,r; >"smittenda erit. In qua re obscrvari volumus, ut pro- 

l, M n felicfo ° mn,n0 Verbis descr, *P ,a sit, quae in ea forma continentur, 
toservandan rccorcla, 'onis Pius Papa Quartus Pracdecessor Noster statuit 
i. et ut Praelatus, qui instructfonem, examen, et inquisitioncm 



326 



Romani Pontifices 



feclt, vel per literas separatas simul tameu cxxmZZZTZT^^ 
subscnptioncm dicti processus sianificet auanta fM ? m,ttend «. ve| fe 
— . dictis, et scripturis prok^^^^ «*£ 
qu.d de promovendo ipse sentiat. «abcnda sit, S i mulctu . 

§ 11. Processus autem sic formati, et ad Curiara trahsmfed „ 
cu. proponendi munus incumbit, et a tribus PrioriZ n ■ ' * Qrdin * 
ut moris est, iuxta formam Concilii P«e^ 
Volumus autem, ut Cardinalis relator moneat prom^vSum » "** 
Cuna fuent, ut iuxta Concilium Lateranen L S ' pra u 

Cardina.es, sive maiorem pariem^Xt S^^wS^ - 
ut quae a referente Collega sint audituri, oculata fid « w *h propo * 
promovendi attinet, cognoscere possint q ™ ad 9 ™ m 

dicta^sunUd^^n: S« C Pr ° m0ve " dis ad ^lesias 
declaramu et dece n mn! ,nere « atc » ue m eurum Promotione servandac* 

S 13 Ouo VP rn P , ? me " ^ circa QUam nihil inn°vamus. 
person e p ?ol v ;°, , OCtr,nami CUm genera,ia Co " cilia "°" statauil. « 
dum LL P o er r v ^ K, ad regU,areS dignitates ' Doctoratus sive licen.iae & 
„ lr PUD ,Cum testimonium ab Academia aliqua habere teil 

sus 1 r vaLnt de"! ' " P ° ,,eant ' «°» onus sibi im P oncndum 

^SS^^^""^ et sta,uimus ' ut Praeiati ' ° ui inm "' rendi ™* 

pS^aT^jSr 3C di ' igenter inQuirant - su P er doclrina eiusmod, 

temp^ futu tn n P m ' tr ^T™ SUpen ' US prae »> ut Nos ' « 
cessum 0^! ?, °?^ habita de illis v "a informatione perpr» 
an ZoTa D ™l q H nte ,ransmittetur ' <*rto statuere, ac iudicarepSw 

«Jr^ssrsss? sit taiis ' qua,em di?nitas m ' ad quam pr ° mcH 

carit?Jt h^ Ur VCr ° visceribus Domini nostri lesu Christi, ac patenu 

ab hae *** Sede nominandi, 
apud se cogitent S E P |S copos, vel Abbates ius habent, ut scrio 

tranquillitas Reinuhl.V, ' TT ' S,t h ° C ne ^ium, ex quo salus animaruft 
multa, et maS ^ % nCQ,Um,taS Rch S^ propagatio fidei, aliaque per- 
rcvocent, quod Sah^r Uependent - ,lll,m e«am sacpe, et saepius ad mentem 
et popuiorum salutem m«uT Synodus adl,,on <* nlhil sead DeigloriW, 

si « uubcrnandae idn P ° SSC hcW> QUam si bonos Pastores, et Ecde- 

muntcantes mortalitcr promovcri studeant, eosque alienis peccatis com- 
'Psi iudicaverint. non PCCCarc ' n,si °. uos digniores, ct Ecclesiae magis utiles 
cupid.tatibus, scd eonn . •'" precib " 9 ' vel "umano affectu, aut ambientium 
nominandis vero touZS^ 1 ^ meritis P»*eHci diligcnter curaverint. D< 
ea, quac suptrlus obse^ 1 e,l 8 endis ad Regulares dignitates pftfW 

«rvanda csse declaravimtis, illud quoque paternis »6 



Roinani Pontifices 



327 



• hortationibus, et monitionibus adiiciendum censuimus, ut nomina- 
ll0S • nS pracscntationis, vcl elcctionis ius habentes, eos dcligere studeant, atque 
' 10niS 'o conentur, qui non modo eumdera Ordinem sint ante professi, sed 
""'eodem etiam satis diu laudabiliter versati; neque enim decet, ut Magistri 
"lorum esse Inciplant, qui non fuerint ante discipuli, et subditis imperare 
_^,.. ma nt nui orius non didicerint Superioribus obedire. 



pro bono opere cxpectare 

§ 16. Nulli ergo omnino hominum, etc. 
(Bull. Rom., tom. 5, 1, p. 268-271]. 



172. 

Grcgorius XIV, const. Cum atias, 24 maii 1591. 

Cum alias, nonnulli Praedecessores nostri, et praesertim fel. record. Sixtus 
Papa Quartus, necnon Pius etiam Quintus, sancto zelo ducti, diversas facul- 
tates, et indulta extrahendi, etiam in casibus quibusdam a iure non permissis, 
ex Ecclesiis criminosos, et delinquentes, compluribus saecularibus Principibus, 
eorunique Curiis, et Magistratibus sub variis modis, et formis concesserint, 
prout in illis plenius continetur. 

§ 1. Experientia postmodum docuit, tum diversitatem, et diffcrentiam 
huiusmodi indultorum, tum quia plerique eorumdem Principum Ministri, cx 
hoc ipso illa diversimode, etiam latius, quam par erat, ct ad suum libitum 
interpretandi occasionem arripuerunt, illisque abuti coepcrunt, subortam esse 
non mediocrem in aliquibus locis, libertatis, et immunitatis Ecclesiasticae per- 
turbationem, et confusionem, alibi vero, ne ipsos quidem laicos indultis huius- 
modi uti voluisse, aut potuisse, quod poptilis, inveterata erga Ecclesias reveren- 
tia, devotis, et assuetis, scandali potius, quam quietis occasionem praeberent. 
Hlud etiam absurdUm saepenumero secutum est, ut infimae interdum con- 
ditionis laici, non modo iuris, sed etiam literarum penitus ignari, ct imperiti, 
dum, quasi potestates, aut Ministri Curiae saecularis in aliquo Castro, aut 
Oppidulo iurisdictionem exerccbant, facultatum, et indultorum huiusmodi 
hmites longe excesserint, eaque suo arbitratu in sensus minus rectos, et ab 
mtentionc concedentis omnino alienos, detorscrint, et illorum practcxtu quic- 
Q1 "d sibi in mcntem venit, attentare praesumpserint, in grave iurisdictionis, 
et immunifati8 Ecclesiasticae praeiudicium, locorum, et personarum divino 
cu ltui dicatarum contemptum, ipsius divinae maiestatisoffcnsam, etscandalUm 
Punmorum. Quare pro commisso Nobis a Domino Pastoralis officii muncre, 
pracdictis absurdis, ct scandalis obviare, ac differentias huiusmodi atl uni- 
ormem regulam rcducerc, omneinquc clubitandi, ac pcrperam interpretandi 
°wasioncm dilucida dcclarationc submovere, abusus tollerc, et ne Ecclesia- 



328 Romani Pontifkcs 

stica iura plane conculcentur, et nejrlteanhir t 
T s, prout etiam dictus Sixtus F^S&JS^»^^ 
statuere decreverat, licet morte praeventus hoc J£5k£Zi^ 

do praesens temporum calamitas, et nimia quae h ^ 3 ^- 
n hominum malitm ,71 pv nnw ;. V. 1 quae ,ai " mvalnii^ 



ut quando 



versorum hominum malitia * v^S^^T^ 
tmm, et ad coercenda illorum facinora, ultra id o, „h ^ ^H* 
nos rorum disciplina, et vetus sacrorurn ^onl^l;^ *** 
quibusdam casibus congrua moderatione adKa! * 

§ 2. Hac itaque nostra perpetuo valitura CJonilKSL 
cumque privi.egia, indu.ta, et gratias, ^S^S* * • 
Qumtum, quam aiios quoscumque nostros p™i Slxlur ".ac Piu, 

Sedem Apostolicam, eiusve Ugatos SU w r ZtTT™' f"» n0MBeB P* 
Ecclesiis, Monasteriis, Sacellis dom ib r/J k ' S ' Wl «^««di,* 
Sacris, aut Rc.igiosis, allasque fa i^JX?£2 ? f*" ,aribus « 
tunc expressorum, vcl non cvDressonm, P S ' S h0m " ,ibus Certora » 
ctoribus, etiam fa uum certoZ ST^! fraudute "**» 
pub.ica, ct cx causis ^T'^ f° b ° n °' d 

in iure expressis, ite2fwffi£SS , " n ? * ^"'PoHentibus casibus 
perpctuo, vcl ad certu „ nondurl * ' "^ """* rati ° nis cx,£nsi5 > 
cipis, aut benep.aci um Z a i" SCU ad V, ' tam 

mulhplicatis ^ZTb^^ ^ 11 ^ ^™*' i,era,is " au! 
tolfcas sub plumbo aut fa fo™, k ° ' aC U$U reCCpta ' Iiterasque A P» 
confcctas, quarumVnor^ Sfctataft P ^ < Mmod "»™«« *"P* 
ad verbum insertis suhht ♦ V0,U,nUS pr ° exDressis ' ac de «*> 
formam reduSmu^^ 0mni differentia ' ita ad ™" 

^nlbus,"! Scrm^uM^^^ 6 *«* « praedic,a "* 

quentata, vel pub.icas s J i 2 r arUmqUe S rassatores . 1 ui itinera * 
aut depopu.atorcs a™ ! u ' 3C V ' at ° reS ex insidiis ^diunlur. 

«n ipsis Ecclcsiis eal™ ,n qU ' VC hornicidia . et mutilationes membrorun 

jtorie prox^rr:%? c e r n e ; iis r mittere non vercn,ur - aut qui pr * 

Maicstatis fa personin, i„ > n Ut assassi »"'> vel haeresis, aut laesar 
suffragetur.ScdTS re '"' immun " as Ecclcsiastica non 

Primatibus, ArchieoiS « singul.s vcnerabilibus fratribus nostris Patriarclm 
™m Praclatis, tam SfiST^ Cae,erisQ - ue Ecclesiarum, et Monasteric- 
Praecipicndo rnandam ' " ' q !T CU '' USViS ° rdinis Regularibus, distnctr 
quentes, ad eorum S Pfjeciplmus, ut laicos in casibus praedictis delin- 
seu Religiosa respectivelon^ ° "^teria, domos, et alia loca supradicta sacra, 
qui praedicta delicta eom i!* ' Ct eis Se rcc iP'cntes, atquc morantes, 
quando a Curia saeculari (T™ , al,quod ' iudic '0 suo commisisse videbuntur, 
Ministris, e t Officialibus C requfeit '' et quilibet eorum fucrit rcquisitus, 
aKcuIus censurae BjcfeJt-J« • Saccularis absque irregularitatis nota, aut 

Ct q §4 b N C ° rUm curet el 1 facii" CUrSU ' Ct COnsi ^ ari curent ' et 

Propria aucterifafe^h^f 'f^ praedictae Ministri facultate illospersc,<t 
e < Pcr praescntes revocafa VL* ab J ,UCendl sibi oHm, ut praefertur, attributi, 

' abutan 'ur, volumus, dictaque auctoritate decer- 



Romani Pontifices 



329 



v 



et declaramus, ut Curia saecularis eiusque ludices, et Officiales, ab 
"'Tsiis Monasteriis, locisque sacris pracdictis, laicum aliquem, ut praefertur, 
c aucn tem,in ,1U "° ex casibus supradictis sine expressa licentia Episcopi, 
el eius Officialis, et cum interventu personac Ecclesiasticae ab eo auctori- 
tatem habentis, ad quos solos, et non allos, Episcopis inferiores, etiamsi alii 
Ordinarii sint, aut nullius Dioccesis, aut Conservatores ab hac Sede specia- 
liter vel generaliter deputati, praedictam liccntiam dandi, facultas pertineat. 
Occurrente autcm casu in loco exempto, ct nullius dioecesis, tunc ad Episco- 
pum viciniorem devolvatur hacc cognitio, et non ad alios, capere, extrahere, 
aut incarcerare non possint, nisi eo casu, quo ipse Episcopus, et dictae per- 
sonae Ecclesiasticae requisitae illos in dclictis superius expressis culpabi.es, 
tradere, aut capturae, et carcerationi intcrvenire, et assistere rccusavermt; 
tuncque reverentiae Eeclesiae, et locis sacris debitae memores, praedictos 
delinquentes, minori quo id ficri potcrit cum scandalo, et tumultu, extrahere 

curent. 

§ 5. Quodquc dclinquentes laici praedicti, postquam, ut pracfertur, ab 
Ecclesiis, Jocisve sacris extracti, et capti fuerint, ad carccres Curiae Ecclesia- 
sticae reponi, et inibi sub tuto, et firmo carccre, ac opportuna custodia, data 
illis, si opus fucrit, per Curiam saecularem, detincri debeant, nec inde extrahi, 
Curiaeque saeculari praedictae consignari, nec tradi possint, nisi cognito prius 
per Episcopum, seu ab co deputatum, an ipsi vere crimina superius expressa 
commiserint; tuncque demum de mandato Episcopi per iudicem Ecclesiasticum 
Curiac saeculari, quacumque appellatione postposita, consignentur. 

§ 6. De criniine vero haercsis cognitio ad forum Ecclesiasticum tota 
pertineat, neque in ea Curia saccularis se quoquomodo intromittat. 

§ 7. Sicuti etiam prohibemus, ne contra Ecclcsiasticas personas, saecu- 
lares, aut cuiusvis Ordinis, vel Militiac etiam Sancti Ioannis Hierosolymitani 
regulares quoquomodo etiam vigore praedictorum privilegiorum, indultorum, 
aut concessionum, quae omnia ad tcrminos iuris pcr pracsentes reducimus, 
procedant, aut sc intromittant, illasve ab Ecclcsiis, Monasteriis, Domibus, Iocis- 
que sacris, aut religiosis, etiam in casibus in hacConstitutione exprcssis, extra- 
liere, abducere, capere, carccrare, aut cognoscere de crirnini^us ad forum 
Ecclesiastlcum pcrtincntibus, alias, quam dc iure, et per priviiegia eisdem 
Ordinibus, aut militiis concessa permittitur, quomodolibet praesumant. 

§ 8. Quod si quis quacumquc dignitate, ct auctoritatc pracditus, prae- 
missorum, aut alio quovis praetcxtu, quicquam praeter, aut contra huius 
nostrae Constitutionis tenorcm attcntarc pracsumpserit, declaramus eum ipso 
wto censuras, ct poenas easdcm incurrcre, quac contra libcrtatis, iuris, et 
"nmunitana Ccclesiasticae violatores pcr sacros Canones, et Conciliorum gene- 
"Imm. nostrorumque Praedeccssorum Coustitutiones suut promulgatae. 

§ 9. Sicque per quoscumquc ludiccs, etc. 

m% Rom., tom. 5, I, p. 271-273]. 



330 



Roma/ii PontifUcs 



173. 



Gregorius XIV, const. Sedes ApostoUca, 3l maii ^ 

rn s&sas er sibi 

Ptarum, gravitatem, et magnitud inem h, re ' SangUine * d * 

m clies solicita, cumdemque opt imum LL ! m ° menti ' ut P^est,^ 
"abens, nihil unquam intentatam" "* ° CU '° S Dro ^ 
J-. h viam sa.utis dirigendas "dTat" 

debet, Sl interdum quidem coutu.mrmm f h . , em,ni m,rum ^ 
ritate deterret. RunL SffWi^SS? 1 'ff"? P ° Mm »' * 

1'umiliter exposcere maternum L ( C Ve,,nt « et peccati 

sternitfacilioLn,ac mTn Sud n e conlr"" 1 ' ad P ° eniten,iam * 

conspicit salubriter 3 ' * '* nB ° rem temperat ' pro,,t Domino 



iustiL el^acc^ns rcol £ 5*? ^ V Praed ~ 
inanimis, ^S^SS^I^ ^ 

eos, qui mu.ierunf ZSl^ir^ Pe i * ad, " UU>rtS ' neC "° n COnlr ' 
venena praeberent S ■ ,m P^.rent, et sterilitatis potiones, « 

PonHficaKu^n^ ?Sto ^ SU ° ^ 4 Ka,end - No ™ ! 

rales poenas etiam in*lr r PCr qUam U,tra diversas - spirituales, et temp, 

-«%avit, s biq e s ' eX K COm,nUn, ' Cati0niS Sententia '" contraeos P* 
vavif, priut h «dem r r."^ 8 SU '' S tantl " n abso 'vendi facultatem r£* 

§ 2 Cum 2£" C ° nSt,tul,one P'enius continetur. 
«nod? non eTm ou l T £ dUm experientia docuerit, ex remedio huius- 
Polius multis Satani rTvv V' Uti,itatem > e t fructum provenisse, vcr;: 
Apostolicac rescrvahm . adpeccantU,m inductis, diffidliori obsoliSed. 
eos a nefarii h u 7 sZ^Tlr^ ^T™' ad Poenitentiam adi.u, 

etiam plurimoram Z I per P et ™dis non solum non retraxisse, sed 

'erum occasioncm dcdisM^ 1 "' gravissimorum q ue peccatorum. et « 
siasticae discinlimr nSL V pro P ferea animadverteutes, gladium Eccle- 
exercendum esse ut !7 qU ° ad Ce " SUras ' et Poenas spiritualcs, iu 
aeternumque Paslorem. cuiuf v^?^ 4 ?'^ W 3 ad P erniciem a,m,,aru ! 



aetcrnumque Paston>m euic,nam tendat, no.i ad perniciem animarum 
gratia adiutrice) possum« U,US ln terris gerimus - q ,,ant,,m ( divina eiui 

vare, non perdere ne volentes, qui vcnit animas hominum sal- 

qucfif, viam salutis nrJS?"?, quantumc " m que graviter, et cnormitcr 
rcmediaadhibi.it ao N,l , qU ' n potius ad eam asscquendam copioM 
uomicidio, nec de juiimt? * qU 1 Ct SimuI utilius censentes, ubi nec de 
q»ac per sacros Canon . . poenas non imponcrc duriores fe 

cum Venerabihbus frS gCS P ro P h *nas sunt inflictae, habita super hoc 

• bU8 nostris S- R. E. Cardinalibus, super negociis,et 

1 Cf. N. 165. 



Romani Pontifices 33! 



H nibus Episcoporum dcputatis matura delibcratione, de eorum con- 
T ^Constitutionem praedictam sic duximus moderandam, ut a peccato, et 
5 ommunicatione contra personas ibi expressas lata, tam quoad eos, qui 
hLfenus deliquerunf, quam quoad iilos, qui post nostram Constitutionem 
cisdem casibus deliquerint, quilibet Presbyter, tam saecularis, quam cuius- 
! " ^ordinis rcgularis ad Christifidclium confessiones audiendas, et ad hos 
^asus specialiter per loci Ordinarium deputatus, plenam, et liberam in foro 
conscientiac tantum, absolvendi habcat facultatem, eamdem prorsus, quam 
idem Sixtus Praedecessor, sibi ac suis successoribus reservaviL 

§ 3. Quo vero ad poenas procurantium abortum foetus inanimis, aut 
cxhibentium tnulieribus, vel sumentium venena sterilitatis, aut quocumque 
modo auxiliuni, vel consilium eis dantium, in pracdicta Constitutione con- 
tentas, Constitutionem praefatam, in ea parte ubi de his agit, ad terminos 
iuris communis, ac Sacrorum Canonum, et Concilii Tridentini dispositio- 
nem, auctoritate Apostolica tenore praesentium, tam quoad praeterita, quam 
quoad futura, perpetuo reducimus, perinde, ac si eadem Constitutio in huiui- 
modi parte numquam emanasset. 

§ 4. Non obstantibus, etc. 

(Bull. Rom., tom. 5, I, p. 275, 276]. 



174. 

Innocentius IX, const. Quae ab hac, 4 nov. 1591- 

Quae ab hac Sancta Sede, cui licet indigni, auctore Domino praeside- 
mus, pie, et salubriter sancita, et ordinata noscuntur, ea ut perpetuo firma, 
illibataque permaneant, non solum conscnsus, approbationis, et innovationis 
nostrae munimine roborauda, sed etiam declarationis praesidio, quatenus 
cxpcdire visum sit, fulcienda censemus. Et praccipue muneris nostri esse 
ducimus, ea quae a Praedecessoribus nostris Romanis Pontificibus, ad patri- 
monii, dignitatis, et amplitudinis Sanctae huius Sedis conservationem, ct 
incrementum laudabiliter disposita, ct constituta sunt, in nobismetipsis ser- 
vare, et aliis scrvanda tradcre, et demonstrare. 

§ 1. Sane fel. record. Pius Papa V, Praedccessor noster, de consilio, 
et assensu Venerabilium Fratrum suorum tunc S. R. E. Cardinalium opti- 
mam, et salubcrrimam Constitutionem edidit, ct promulgavit tcnoris scquen- 
tis: Admonct nos, etc. 

Omiltitur insertio huius DulUxe, cum eci sit posita supra, in N. 120. 

§2. Quam quidem Constituttonem piac mem. Oregorius XIII, 1 Sixtus V, 1 
et Qregorius XIV 3 Romani Pontifices paritcr Pracdecessorcs nostri, sicuti in ca 



1 Cf, N. 142. 
1 Cf. N. 153. 
* Cf. N. 163. 



Romani PonUfices 

cavetur, servare iurarant, ac per eorum litcras 

et mnovarunt, prout in i.lis plenius SSSS?**"** et conf irm 

§ 3. Nos itaque Officii, et conscientiae nostriP n.K» 
tes Motu proprio, non ad alicuius «pSta&^"^«Pb 
pet.tion.s .nstantiam, sed ex certa scfcnt a mSS H i k hoc 
hoc : prirno secreto Consistorio, quod curn V XbiJS 
S- R. E. Cardinalibus habemus, ConstftutLcm ^eiS, n051 * 
contenta auctoritate Apostolica, tenore piSfffST' et 0n ""w i» « 
">us, et innovamus, eamque invio.abilis ZSSZSS^ 
execufonem, et effectum perpetuis futuris emnorih" ? pteMn » 

scd etiam antequam devolvantur -T atte " fetur P ost eoru »> devolu.iontm 
vel ad tempus IS£SS*'SSSZ * ~mque h M 
ac concessionum de dictis CivitS, r ********* mves.i.uraru., 
finitarum, Ipsorumque iSZSSSS 7* « PpWis » et Locis ' nondura 
«onis, prorogatioml rt^SfflStoSS - imrjediendac 
sed a die ipsius ConstfSt * J n ° n 3 die corum ***** 

cum omnibus c.ausu.i dec 'tis i, '! h deW,VMtar ' 

^ et 5 Sed, su ADOSto,i " e Const,tutioneconten«is,Ca m , 

stitunVet^San^rde stv^r" 1 ?' Ut P romissio ' et iuramentum pu, 
stitutione per NonrRtano^nS de,n W Praedecessori * P—fati Co, 
Cardina.es, i.itel.iga.ur de P sa 3?52 "° Str0S ' aC S ' R " E 

Per nos declarata, \t secunS , raedecessoris Constitutione, ut supra 
stitutionem ad unguem et . . ° n ° Stram dcclara,io,lcm eamdeni Con- 
nos servaturos esse nrn',,,1 observari oportere ac clebere, sicu.i et 

^SSS^ solerani raore 



175. 



^ C,CmenS V,H ' ^ * *o m .„/. u febr . IS92 . 

jaetera "on^diocd 'sm?.:?"" 1 * et 80,icit «dinem pertinet, hoc quoque inler 

,u,i,,s Sedis temporalen dmn Pr0V u rC ' Ut quae ad conservandani Sancte 

** Ct . ab 'Pso, e. ah ali s „ ET? ^ Ct iura ' sa,ubriter sancita ,ucrUn '' 

A § »• Ahas siquiden , ta Scrvc »tur. 
^ldit In haec ve?ba P Us En^ R?US Paoa V Praedecessor noster literas 

0mm ** ** ot rr, 2 t Admnet nos > ctc - 



Ronuini Ponii/iccs 333 



§ 2. Quae quidcm Cons.i.utio uti optima, et ad retinendam S. R. E. 
dignitalem plane salutaris, approbata, confirmata, et innovata fuit ab iis qui 
scquuli sunt, Praedecessoribus nostris, piae nimirum memoriac Gregorio XIII,' 
Sixto V, 2 et Grcgorio X.V. 3 

§ 3. Et novissime ab Innocentio IX, 4 qui etiam dc Venerabilium Fratrum 
suorum, tunc Sanctae Romanae Ecc.esiae Cardinalium consilio, et asscnsu, 
de quorum numcro Nos quoque tunc eramus, declaravit eadem Constitu- 
tione proliibitam fuisse, et prohiberi, omnem, et quamcumque infeudationem, 
ac alienationem Civitattim, Terrarum, Oppidorum, et Locorum Sedi Aposto- 
licae tam mediate, quam immediate subiectorum, non solum ne fiat, neve 
atlentetur post eorum dcvolutionem, sed etiam antequam devolvantur, ac 
omnem, et quamcumque in pcrpetuum, vel ad tempus prorogationem, ac 
«tensionem infeudationum, investiturarum, et concessionum de dictis Civi- 
tatibus, Terris, Oppidis, et Locis nondum finitarum, ipsorumque incorpora- 
tionem, quoad effectum impediendae iufeudationis, alienationis, prorogatio- 
nis.et extensionis huiusmodi, nbn a die eorum devolutionis, sed a die ipsius 
Consti.utionis, etiam antequam illa devolvantur, ipso iure cum omnibus 
dausulis, et decretis in praedicta Constitutione contentis, Camerae, et Sedi 
Apostolicae factam censeri, adiecto etiam Decreto, et declarationc, ut pro- 
missio, et iuramentum praestitum, et praestandum, de servanda eadem Pii 
Praedccessoris praedicti Constitutione, per ipsum Innocentium, et Succes- 
sores suos Romanos Pontifices, ac praedictos Sanctae Romanae Ecclesiae 
Gardinales, intelligatur de ipsa Pii V Praedecessoris Constitutione, per eum 
ut supra declarata, et secundum huiusmodi declarationem eamdem Consti 
tutionem, ad unguem, et inviolabiliter observari oportere, ac debere, sicuti 
etiam se servaturum esse promisit, ac sancte, ct solemni more iuravit, prout 
m eiusdem Innocentii Praedecessoris, sub Datum Pridie Nonis Novembris 
Pontificatus sui Anno primo, expeditis litcris, clarius continetur. 

§ 4. Quare Nos cum primum ad Apostolicac dignitatis fastigium divina 
providentia vocati sumus, id ipsum ad cxequendum nostri Pastoralis officii 
oebitum, praccipue pertinere existimantes, praeinsertas Pii Praedecessoris 
"eras, ac omnia in eis contenta. etiam iuxta declarationcm praedictam, per 
JP>um innocentfura Pracdecessorem factam, ac desuper confectarum litera- 
m con.inen.iani, et tenorem, quem pariter praesentibus haberi volumus 

praJ XP , rCSS0 ' 30 dC Verb ° ad vcrbum >'»serto, auctoritate Apostolica tenore 
hS* Comprobannis . confirmamus, et innovamus. Easque firmiter, et 
miltim ^ ' UXta dccIationem praedictam Nos simi.iter scrvaturos esse pro- 
vari D " S ' ° Urarnus ' ato . ue P er e °s. ad quos spectat, pariter perpctuo obser- 

pracc, P>mus, ct mandamus. Nulli crgo omnino, etc. Si quis, etc 

1°««. Rom., tom. 5, I, p. 334, 335]. 

' Cf. N. 142. 
Cf.M. 153. 

Cf.N. 168. - - • ' " 7. 

C f- N. 174. 



334 



Romani Pontificcs 



176. 



Clemcns VIII, const. Illius vices, 17 aug. 1592. 



Illius vices, licet immeriti gerentes, qui ut animas suorum fidclium a pec 
cato, ct diaboli laqueis liberaret, e coelo descendetis, humana carne assum- 
pta, ne proprio quidem suo pretiosissimo sanguini pepercit, sed seipsumin 
Ara Crucis immaculatam hostiam, aeterno Patri offerre voluit, in hanc prae- 
cipue curam summo studio incumbimus, ut easdem animas inacstimabii 
pretio redemptas adversus Sathanae fraudes, quantum in nobis est, illaesa.- 
praeservemus, praesertim vero totis viribus nobis a Domino traditis exter 
minemus exitialia quaedam, atqtie enormia peccata, quibus divina Maiesus 
gravitis offenditur, quaeque eodem fabricante humani generis hoste, inverm, 
atqtte introducta sunt, ut ex cruenta corporum morte animarum etiam simul 
interitus, ac pernicies sequatur. 

§ 1. Recte siquidem, et salubriter fel. record. Pius Papa Quartus Prac- 
decessor noster, post alios complttres suos nostrosque Praedecessores, qui 
detestandum divina, naturalique Iege, ac sacris canonibus damnatum du.llo- 
rum abusum, suis etiam Constitutionibus severe prohibuerant, gravesque 
poenas contra quoscttmque temporali ditioni S. R. E. mediate, vel immc- 
diate subiectos cius criminis quomodolibet reos, vel participes inflixerant, 
cupiens non solum in terris praedictis, sed alias ubilibet animarum periculis 
obviare, Principes, ac Domicellos permittentes in suis Dominiis id patrari, 
ac etiam extra Terras, et Loca ditioni Ecclesiasticae subiecta, huiusmodi 
duella, seu singularia certamina, aut diffidationes desuper facientes, ac ad ii! 
mviia.ites, provocantes, auxilium, consilium, vcl favorem dantes, illisque 
astantcs, et interessentes, necnon chartas desuper subscribentes, aut publi 
cantes, seu de tllfs se intromittentes singulos, Impcratore, ac Regibus infe- 
norcs, maioris excommunicationis, ac (si Ecclcsiastici fuerint) ultra eam, etiam 
pnvationis omnium dignitatum, beneficiorum. ct officiorum Ecclesiasticorum, 
inliab.litatisque ad illa, et alia in posterum obtinenda, poenis subiacerc, easque 
■ncurrere voluit, a quibus nonnisi a Romano Pontifice absolvi possint' 

§ - Sed et postmodum generalis Tridentina Synodus ad cxtcrminandurn 
penitus ex Cl.ristiano Orbe hoc malum, statuit.* ut Imperator, Reges, DucA 
r nc.pes, March.ones, Comites, et quocurnquc alio nominc Domini tempo 
-»es qu. locum ad monomachiam in terris suis inter Christianos conces- 
cTstri ° /f° • ^ excomm » ni «ti. ac iurisdictione, et dominio Civitat.-s 
Eccklh nl, q "°' VCl apud a - uem dudlui " fieri permiserint, quod ab 

SST «Sfft P i Va ? '"«"gantur, et si feudalia sint, directis Domin* 
• ac <* u,ranh > r - Qui vero pugnam commiserint, ct qui eorunt Ptf» 

' ( "' N 101. 

' Scs». xxv, ,l e rtf., c . 10 



I 



Romani Ponlifices 



335 



imunicationis, ac omnium bonorum suorum proscriptionis, 
vocanlur, exco poenam incurrant, et ut homicidae iuxta sacros cano- 

1C P erl)e ! uae ,"^ can( ' Et si in ipso conflictu decesserint, perpetuo careant 
nes, P unin uit ura . Uli etiam, qui consilium in causa duelli, tam in iure, 
EaleSl f Sll to d^derint aut alia quacumque ratione ad id quemqtiam suase- 
^Tnccnon spcctatores, excommunicationis, et pcrpetuae maledictionis 

riDCU | teneantur^^^ novissime piae rnem> 0regori us Papa XIII pariter 

Praedecessor noster extendit 1 adversus illos etiam omnes, qui non publice, 
1a nrivatim ex condicto, statuto tempore, et in loco convento monoma- 
^am commisisse.it, etiam Patrinis, sociisve non vocatis, et loci securitate 
non habita, et provocatoriis literis mininie praecedentibtts, etiam contra 
loeorum dominos, si id (quantum in se fuerit) non prohibuisscnt, caetcros- 
que supradictos criminis socios, et ex composito spectatores, etiamsi pugnam 
ob aliquod impedimentum non commisissent, si ad locum accessissent pugna- 
turi, et per eos non stetisset, quominus pugnarent. 

§ 4. Verum quia cum magna animi nostra molestia intelleximus, adhuc 
in quibusdam, praesertim transalpinis, ac remotis regionibus, et potissimum 
ubi bella vigent, castrensi quadam, et militari licentia, seu verius audacia, 
perniciosum hoc scelus inter fideles exerceri, quasi fas sit in solo hostili, ubi 
Christiani nominis, seu Catholicae fidei hostes tyrannidem exercent, sive 
baereses, et schismata impune grassantur, sive inter signa, et castra militaria 
in caput suorum fratrum impios convertere mucrones, quos multo salubrius 
contra Christi adversarios stringi par esset. Nos nefaria diaboli arma salu- 
Uri Ecclesiae gladio, ad continendos in officio fideles nobis praecipue ipsius 
Domini auctoritate tradito retundere, atque a cervicibus gregis Domini 
nostrae curae crediti, quantum (eodern Deo adiutore) eniti possumus, pro- 
pulsare cupicntes, pracdictas omnes Con^titutiones, ac Decretum Concilii 
Tridenlini, cum omnibus, et singulis in eis contentis censuris, ct poenis, 
decretis, cxtensionibus, quarum, et quorum omnium tcnorcs praescntibus 
haberi volumus pro expressis, et ad verbum insertis, auctoritate Apostolica 
t«nore praesentiurn approbamus, confirmamns, et innovamtis. 

§ 5. Ac insuper auctoritatc, et tenore praemissis deccrnimus, et dccla- 
fjmus, casdem Constitutiones, ac Decretuni, locura habere ubique gentium, 
e lerranim, inter quascumque personas, etiam annatas, et in Castris, seu 
Propugnacutis militantes, etiam ubi nostrorum, et S. R. E., aut Catholicae 
d ei J 05,lur n furor impttne grassatur, vel in Dominiis per eos occupatis, et 
emis. Idem quoquc iuris censendum csse, si publico, et forsan iusto bello 
_ b ko, m.lcs aliquis alterum in advcrsariorum excrcitu militantem, sive alias 
tnimTcit P raesill ''s, aut Terris degentem, privatas simultatcs, atque 
dict0 1 ' as PuWicac causae intermiscendo, ctiam Ducum permissu, ex con- 
Vxnll d SI " RU,arc cer ' a men dcscendat, aut illtim provocet. Necnon iisdem 
«in! tJe d eCret °' ct Con stitutionibus teneri cos, inter quos pactioncs initae 
'rimendo ccrtaminc, cum primum altcruter vulncratus fuerit, seu 

' Cf. N. 149. 





336 Romani Pontijices 

sanguinem effuderit, nut certus ictuum numerus utrinque illatus fue [I v 
si convenerint, ut non singuli, cum siugulis, sed bini, terni aut n\JL \ 
inde pugnent. Et non solum locorum Dominos, scd etiam Magistratus P 
des, Locumtenentes, aut etiam militum Duces, et Capitaneos in Castns i 
extra ea, in alieno, vel hostili solo, vel cum militibus exercitus adversario' 
monomachiam in quocumque casu, per praesentem, vel alias CotistitutioT 
hu.usmodt prohibito, permittentes, vel quantum in ipsis cst non prohibent^ 
aut post ditmssum crimcn, veniam et inipunitatem concedentes. 

§ 6. Praeterea pari ratione prohibemus omnia, et singula eius «ncris 
scnpta, Manifesta, seu fides vulgo appellata, quae etiam sine expre<sa pro 
vocat.one ad ccrtamen, tamen quasi praeparatoria quacdam ad charlulas. 
seu hbcllos provocatorios, et ad duellutn, illorumque veluti radices aui 
semma, ut plurimum lacessendi aliquem ad pugnam, et suscitandac simulW 
atque mimicitiae matenam, et occasionem praebent. Dum scilicet in illis per 
modum Ep.stolae, libelli, aut publicae attestationis, et intimationis, sive L 
authent.ca documenta, sive per unius, plttriumve chirographum, subscriptio 
nes aut relat.ones, sub praetextu proprii. vcl alieni honoris, et famae,rnort 
m.l.tan, a que ut vulgo dicitur, Cavalleresco, tuendi, aut laedendi, sive ad 
• atae, vel propulsatae contumeliae, aut iniuriae probationem, seu tollendam 
■llms susp.conem rei alicuius gestae, ad id pertinentis, vel verborum, au. 

322 T m * scr ! es ' et ordo ,,arratur ' vel ex simili abusu « hac de causj 

ahqu.d tale adeo t.r.n.ter asseritur, aut negatur, ut qui contradixerit, is sive 
nomma „n, s.ve m gcnere mendacii arguatur, aut mentiri dicatur. Aut ad 
hui effectum ex m.htari etiam consuetudine quaeritur, declaratur, attt respon- 

™J Ua T. ' 3Ut qU ° SenSU q«iPP«ni eiusmodi, quod ad supcrius 
expressa spectet, gestum, dictumve sit. Vel denique offcrt se quisquam con- 
tra cutam, vel .ncertam personam, vel generatim contra quemcumque ad 
EmSJT T m,S, C l verificandum . etiam inito certamine aliquid ita essc 
N u m ren^ NeCiIOn etiam sine scripto factas 

causas ["7 . SUprad,cta <l»'oquomodo concernentium, et ob huiusmodi 

"lett , ,„ ° CIS r P CIS " VCl Privati9 ' ubi "o»"»"'» multitudo convenire 
eo omn" If "? Uarratioues ' declarationes, et testificationes. Volen.es, 

suoerius dirh, * t ' SU °' VC ' alieno non,i » e ' »° de ^ 

ilia, multoque magis ad certandum 

S^sST' ,,bel, ° S ' ? pisto,as ' earuruve «A* df^reriut, compc 

fettnteh^ r nnt ' detU,erint ' div «'Kaverint, aff.xerint, exen.pl'» 
citS s S ' Subscri P se nnt, intimaverint, ve. e.iam verbo denu, 

vel oeeuite ■ e, Sm \el1a , ^ f 1 ad 

huius gcncris scrin» f Provocandum alique.n ad pugnam, sive ad 

'antur, scribenda Man,festa ' miaeque chartulae provocatoriae appd- 

BUlum, oncram"f U r a ' m,ttenda » deferenda, divulganda, auxilium, con- 

*N in Prae:;s s r v reorr ti , tCrint ' id SUaSCrint ' * Ut """^' 

"eque pu K na aliqua » qU ° SC q uom odolibet immiscuerint, etiamsi 

PUgnam proximus, nequc 3Ut cffectus ' ncc acccssus. aut actus ad 

"equc scription es nrie.lio.r 1 " 0553 ' Ct aperta Provocatio subscquuta fucnt, 

P aed,ctac ' ^ uac Manifesta dicuntur, in publicum prodie- 



Romom Pontificcs 



337 



. , intimatae extiterint, si per eos non steterit, quo minus 
rint, aut cu.q denuncjaljo {jcrcti Nihilominus censuris, et poenis omnibus 
publicatio, a ^ ^ prae dictis Constitutionibus, et Decreto contentis subia- 
jj praesenj, ^ g enumera ti s , quam si aliis etiam maioribus Ecclesiasticis, 
"Tmnnaanis dignitatibus, gradibus, et praeeminentiis excellant. 

67 Quinimmo de novo, etiam per pracsentes, ex parte Omnipotent.s 
■ p s et Filii, et Spiritus Sancti, excommunicamus, et anathematizamus, 
ledidnius, ct execramur omnes, et quoscumque, publice, vel privatim, 
T vel occulte, in quibuscumque locis, modis, et formis, ac casibus sub 
^esenti nostra, vel aliis praedictis Constitutionibus, ac Decreto compre- 
K S i n gulare certamen (quod Duellum vulgo dicitur) ex composito 
ineuntes, nccnon id scelus suadentes, aut provocantes, opem, consilium, vel 
Lorem praestantes, equos, arma, et commcatus praebentes, aut comitantes, 
vcl circa chartulas, seu libellos, literas, nuncios, aut quaecumque alia scripta 
huiusmodi quomodolibet peccantes, huiusmodi delicti socios, de industria 
spectatores, Patrinos, fautores, defensores, quacumque tam superius expressa, 
quam alia Ecclesiastica, vel mundana praefulgeant dignitate- Ita ut singulares 
diim pcrsonae cuiuslibet Communitatis, Universitatis, Collegii, aut Reipu- 
blicae, quae huius criminis particlpes quoquo modo fuerint, nequaquam 
acusentur, sed supradictos omnes eorumque singulos, ipso facto, absque 
ulla monitione, Iudicis decreto, aut ministerio, perpetui anathematis, excom- 
municationis maioris, et maledictionis aeternae mucrone perculsos, et dam- 
natos harum serie declaramus, et si in ipso conflictu obierint, sepultura 
Ecclcsiastica perpetuo privatos esse volumus. Ipsas vero Civitates, Terras, 
Oppida, vel Castra, et Loca, ln quorum Territoriis id facinus scientibus, et 
beite, vel exprcsse permittentibus, aut tolerantibus, Dominis, aut Magistra- 
tibus, vcl Scnatu, aut Populo, admissutn fuerit, Ecclesiastico supponimus 
inlerdicto, cuius interdicti relaxationem, aut excommunicationis absolutio- 
nem, ab alio quam a Nobis, aut pro tempore existente Romano Pont.fice, 
poenitentia, et satisfactione congrue pcracta, nisi in mortis articulo consti- 
luti, nequeant obtinere, ctiam praetextu quarumvis facultatum, et indultorum 
quibusvis personis, tam Ecclesiasticis cuiuscumque Ordinis, aut Militiae, 
status - a "t gradus, aut conditionis existentibus, quatn laicis, ctiam Imperiali, 
Mi, vel alia mundana praeeminentia insignitis, per Sedem Apostolicam 
"i genere, vel in spccie concessorum. Quae omnia, quoad pracmissa, nolu- 
mus cuiquam in aliquo suffragari, poenis aliis, tam spiritualibus, quam tem- 
poralibus contra eos inflictis, nihilominus in suo robore permansuris. 

§ 8. Universos autem, et singulos carissimos in Christo fiiios nostros 
^peratorem, Rcgcs, ac dilectos filios nob. Viros Duces, etiam armorum, et 
«ercituum, Marchiones, caeterosque Principes Christianos, necnon Dominia, 
^"'^"^^•"munitates.et Universitatcs Civitatum, Oppidorum, et Castro- 
' llloru mque Domicellos, et Dominos tetnporales, ac etiam Militum, et 
c]T m ' tarn ^«cstrium, quam pcdestrium Ductores, Tribunos, Praefectos, 
%n " eos ln quibuscumque, etiam Nobis, et S. R. E. temporali iurisdictioni 

'Bktit ' eC,,S l0CiS constitutos ' cuiuscumque gradus, praeeminentiae, et nobi- 
«istentes hortamur, rogamus, et obtcstamur pcr viscera D. N. Icsu 



n 



338 



Romani Pontifices 



Christi, ut eius divini Nominis intuitu pro sua erga eumdZT ~~ 
qucm regnant Reges, et a quo Principatus acceperunt, pietatc -T' * 
Nos. et sanctam hanc Sedem reverentia, et devotione non ,Z\ q °» 
in suis Dominiis fieri permittant, nec ullo modo connivcint J,n [ W ' * 
omni studio, diligentia, et auctoritate exterminare totis virihn, 1 ° 
contra quoscumque delinquentes, et ut praefertur ^«0*0^01^2" 
et parUapes efam temporalibus poenis gravissimis ammadvertan T * 
suos Ofne.ales, et Curiae Ministros procedi curent, scituri se ZnltZ 
pergra tum perque acceptum praestituros, si quo gladio ad tST ^ 
Z: d h ad ^Wai perditorum conatus sunt accincti, e^ ma^' 
d.ctam hiuus peccati, et ad sumendas de huiusmodi criminis re s i s 
poenas exercuerint, contra vero memores. si in re tam gZ mJese ^ 
nn« se md.stricto Dei iudicio rationem In novissimo cfie 

§ 9. Volumus autem, etc. uuuuros. 

[Bull. Rom., tom. 5, I, p. 386-388]. 



177. 

Clemens VIII, decr. Ssnctissimus, 26 maii ,503. 

ipsa SEKTS D ,° minUS n ° Ster ' qui ,am P ridem accurate perpendit, ac rc 
ZlZ a^kT reSCrVati0 faCUltatlS abso,vendi Religiosospoenitenlesa 
m^d ate q ih , fT ^vtoribus, nisi Superioribus admodum prudenter. ac 
scient ae m 1 T U ° nnUlI ° S infirmi ° re *. interdum Superiori suoco, 

Snericir f Cgere f ° rmida,,t ' adducere P° sset in aete ™ e d « 
I-oms per culum et spmtualis remedii desperationem ; 

ut nemo 2.1 c 3 ' Sa " CtitaS Sua °PP<>rtune prospiceret, decrevit. 

e cenUs iis o,n anUm Sl,perioribus P«*atorum absolu.iones sibi resenU 
S J Se , qUUn,Ur : ' 1Ut ° mnibus ' aut eorum «liquoti prout subdi- 

I V n f i r C , PrUden,Cr iU Domino '•"dicaverin? 
1- VLnehca. Incantationes, Sortilegia. 

pcrvenerit°ut W*? ''^ habitU dimisso - sive retento - q uando W 
- Klfi^S ^ SCU C ° nVentus fiat eg-sio, noctu., 
tandi facta. MOnMteno ' Seu Conventu egressio, etiam non animo aposta- 

^jS^^^^Ws: sit peccatum mortalc ' iura 

matum foctum SCU consilium ad abortum faciendum post ani- 

5. Falsifica, Hon scquuto. 

nirtum de rebua°MonaS T ^ 1 " ° fficia| i«'" Monasterii, aut Conventus, 
ta«m mortale. SCU Conv entus in ea quantitate, quae sit p* 

nerat.o, scu gravis percussio cuiuscumque personae. 



Romuni Pontifices 



339 



Malitiosum impcdimentum, aut retardatio, aut aperitio literarum a 
8 : L s ad jnfcriores, et ab inferioribus ad Supcriores. 
SUP o" S" auod aliud practerea peccatum grave pro Religionis conservatione, 
scientiae puritate reservandum videbitur, id non aliter fiat, quam 
0.neralisCapituli in toto Ordinc, aut Provincialis in Provincia, matura discus- 

m \ 2' Non^ceat Superioribus Regularium confessiones subditorum audire, 
isi quando peccatum aliquod reservatum admiserint, aut ipsimet subditi 
Lnie, ac proprio motu id ab iis peticrint. 

8 3. Superiores in singulis domibus deputent duos, tres, aut plures Con- 
fessarios, pro subditorum numero maiori, vel minori, iique sint docti, pru- 
dentes, ac charitate praediti, qui a non reservatis eos absolvant, et quibus 
diam reservatorum absolutio committatur, quando casus occurrerit, in quo 
cam debere committi ipse in primis Confessarius iudicaverit. 

§ 4. Tam Superiorcs pro tempore existentes, quam Confessarii, qui ad 
«uperioritatis gradum fuerint promoti, caveant diligentissime, ne ea notitia, 
quam de aliorum peccatis in confessione habuerunt, ad exteriorem guber 
mtionem utantur. 

§ 5. Licebit tamen Superioribus determinare poenitentias graves quibus- 
dam peccatis, etiam non reservatis a Confessariis imponendas, quae subdi- 
!os ab huiusmodi perpetrandis cohibere possint. 

§ 6. Atque ita per quoscumque Regularium Superiores, quicumque illi 
sint, observari mandavit 

§ 7. Non obstantibus Constitutionibus, et Ordinationibus Apostolicis, ac 
cuiusvis Concilii, etiam generalibus decretis, nccnon consuetudinibus, etiam 
ab immemorabili tempore obscrvatis, aut regulis in generalibus, seu provin- 
cialibus capitulis editis, statutis, et Constitutionibus etiam Apostolica aucto- 
ritate confirmatis, privilegiis, indultis, et concessionibus quorumcumque, 
quorum tenores hic pro expressis haberi voluit, caeterisque in contrarium 
facientibus quibuscumque. 

Sanctitas Sua dcinceps declaravit, et declarat, ut si huiusmodi Regula- 
rium Confessariis casus alicuius reservati facultatem petentibus Superior dare 
noluerit, possint nihilominus Confessarii illa vicc poenitentes Regulares, etiam 
non nbtenta a Supcriore facultate absolvere. 

Nl. Rom., tom. 5, V, p. 254, 255]. 



178. 

Cl 

cmcns VIII, const. Rcllgiosae confrregationes, IQ iun. 1504. 

»inat! eliKi0Sae ^"^ationes, ab insigni sanctitate viris Spiritus Sancti 
ad eas lnSll,U,aC ' ****** Ecclesiac Dci utilitates omni tempore attulenmt, ut 
^Kna COnSOnandaS,et lnstaUranda8 » Romani Pontifices Praedeccssores nostri, 
h uman m lurc °Ptimo diligentiam scmper adhlbuerint Nam cum ea sit rerum 
ru,n c °nditio, et natura, ut etiam quac optime fundata, ct constituta 



3-10 



Romani Ponti/ices 



sunt, partim hominum imbecillitate, et ad malum prodlviM. Zl 
monis astutia, paulatim deficiant, ac nisi cura pervfcili «S ^ m °* 
rius prolabantur. Idcirco Summorum Pontificum ttonS^Z^ ? 
vit, ut Regulanum Ordinum discip.ina, aut labefacta^ n p^ STn 
aut salutaribus Constitutionibus communita, integra 
neret Quorum nos vestigiis pro eodem *Mmi»^to^JE> 

Msr 80,icitudinem (quantum possumus) **• --fift^ 

§ 1. Quare ne ex muneribus, quae a pluribus ReliiWosae vitae nmu 
nbus ex Christi patrimonio, quibusvis hominibus quavis ex caus L T 
bmmtur. gravia incommoda, et n.ala, etiam boni specie exTstant nr 7* 
studentes, hac nostra pcrpetuo valitura GonsmS iooT «^K!2 
cu.uscumque Ordinis Mendicantium, vel non Mendicant" m ,?' 

rn.ss.onem munerum penitus interdicimus qUamCUmque ««fftionem, d 

tu.a,cL^ V °' UmUS ^™' * Cap,- 

stcriorun Pr ntuum pf ? <am S,n ^ u,orun ' Conventualium, Mona- 

ordin q s rtsa : : r; n :;; U K enera,ia cuiusiibct provi,,dae - SiVe 

sarios, t quos umu Of ' "T*™ Vel Can ' m Can > cr * r '°s. Commis- 

dignhates ob £ t Hii 1 ^™™' 
ct quocumquc To mine P W T™ ' Pr0vincialcs ' M ^ istros . Ministros, 
Prloraeuun, PraZs 1" D ! """^ Co^vcn, "»•"• Monasteriorum, 
nimeumque A» ZZ p^'/^™™" 1 - Domorum Ct Locorum quo- 
dianos, MiniZs R^ct ' ' * aepOS,tos ' P "eceptores. etian, maiores, Qm 
«tulo Sl^i 8 ' ? 8 Abbatissas, et Priorissas, et alio quovb 
quibusvis SuS^b^aubt , RegU,aribus ' ouar " Loeorum Ordinariis, seu 
dcputatos, JcTJ ZnTu^' *™ S ' * d ****** tempus 

Palam, vel occulte Z n ^ e ° rUm ' VC ' * nim dirccte ' vel ,ndireC,ft 
sub quovis statu.i" vdconTuTj! T" 11 particulari - et P">P™ "omincetian, 
totu, vel quacumque Z "r* ? VCr,US Wmiptelaei aut alio prae- 

Congtegatione re matun d,t 0enen,H ^ 11 " ' aut alia 0enenH 

quc permissu causa .«„! •! . , «««nuni consensu omnium, Superiorum- 

§ 3. Id autcm iU T a a ^ QU,CQUam (alc attc »< arc